131104 ΔΟΛΟΦΟΝΙΚΟ

Το ένα πουλάκι:

Πόσοι νεκροί ακόμη;

Ως πότε θα υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν ότι ο άλλος αξίζει να πεθάνει επειδή σκέφτεται διαφορετικά;

Τη στιγμή που εννοείτε ότι κατακτήσαμε έναν πολιτισμό στον οποίο δεν καταδικάζεται σε θάνατο ούτε ο πιο στυγνός δολοφόνος!

Διαβάζετε αστυνομικές ιστορίες; Βλέπετε ταινίες αστυνομικής πλοκής; Αν ναι, τότε θα έχετε καταλάβει πως οι δολοφόνοι είναι, κυρίως, δύο κατηγοριών. Εκείνοι που δρουν έχοντας ως κίνητρο κάποιο όφελος και οι ψυχοπαθείς των οποίων τα κίνητρα είναι αδύνατον να προσδιοριστούν.

Στα εγκλήματα που ανήκουν στην πρώτη κατηγορία οι έρευνες στηρίζονται σε ένα βασικό ερώτημα: ποιος βγαίνει κερδισμένος από τον φόνο;

Στις υπόλοιπες περιπτώσεις είναι αδύνατον να βασιστείς σε κάτι τέτοιο, συχνά τα θύματα είναι τελείως άγνωστα στο δολοφόνο, έτυχε να βρίσκονται εκεί ή υποκαθιστούν κάτι άλλο που η ταραγμένη του προσωπικότητα ήθελε να «σκοτώσει».

Αν προσπαθήσουμε να εφαρμόσουμε τις παραπάνω γενικές αρχές στη πρόσφατη περίπτωση δολοφονικού χτυπήματος, σίγουρα θα μπλέξουμε.

Το κάνουν κάποιοι και οδηγούνται με βεβαιότητα σε λανθασμένα μονοπάτια και, το πιο συχνά, σε θεωρίες συνομωσίας τραβηγμένες από τα μαλλιά.

Διότι, αν αναρωτηθείς ποιος βγαίνει κερδισμένος από αυτούς τους φόνους, έχεις ένα σωρό «υπόπτους».

Από την… κυβέρνηση, η οποία (σύμφωνα με τους συνομωσιολόγους, έτσι;) αποπροσανατολίζει την κοινή γνώμη και μπορεί να περάσει πιο εύκολα τα μέτρα, μέχρι την ίδια την… Χρυσή Αυγή, η οποία (είπαμε σύμφωνα με ποιους) από τη θέση του θύτη περνάει σ’ εκείνη του θύματος.

Αν, λοιπόν, βασιστούμε σε μια τέτοια λογική (;) τότε η βεντάλια ανοίγει πολύ και μπορεί να χωρέσει από ξένους πράκτορες που επιθυμούν την αποσταθεροποίηση της χώρας και το σύρσιμό της σε νέο εμφύλιο, μέχρι μπράβους νυχτερινών κέντρων που ξεκαθαρίζουν μεταξύ τους λογαριασμούς.

Από μνημονιακούς που στόχευσαν την αντιμνημονιακή και αντισυστημική Χρυσή Αυγή, μέχρι αντιμνημονιακούς που θέλουν να πλήξουν την κυβέρνηση, τώρα που (υποτίθεται) θα φανεί το αποτέλεσμα του έργου της.

Το άλλο πουλάκι:

Δεν βρίσκεις άκρη.

Και ξέρετε γιατί; Διότι πήγαμε στην πρώτη περίπτωση αστυνομικών εγκλημάτων, σ’ εκείνη που ο δράσης ή οι δράστες κινούνται με βάση τη λογική και επιδιώκοντας κάποιο συγκεκριμένο όφελος.

Η εμπειρία όμως μας δείχνει ότι τέτοιου είδους «χτυπήματα» γίνονται από ανθρώπους που έχουν μια δική τους λογική (;) τόσο… λογική που πιστεύει ότι με τέτοιες ενέργειες μπορεί να επέλθει κοινωνική αλλαγή.

Βλέπετε; Βγάλαμε κι εμείς τα συμπεράσματά μας, πριν ακόμη η αστυνομία κάνει τη δουλειά της και βρει τους ενόχους και τα κίνητρα τους. Ωστόσο, τα δικά μας συμπεράσματα βασίζονται στο ότι τέτοιου είδους ενέργειες τις καθορίζει η ίδια η φύση τους, η δολοφονική επίθεση.

Αυτή η φύση είναι που φανερώνει και τη λογική των δραστών.

Τι άνθρωποι είναι αυτοί που πιστεύουν ότι τα προβλήματα, οποιαδήποτε προβλήματα, μπορούν να λυθούν με σφαίρες και αίμα;

Τι άνθρωποι είναι αυτοί που πιστεύουν πως, αν σκοτώσουμε κάποιους (έναν; δέκα; εκατό; πόσους;) κακούς, όπως οι ίδιοι ορίζουν κάθε φορά τους κακούς, θα ξημερώσει ένας καλύτερος κόσμος;

Τι άνθρωποι είναι αυτοί και πώς έχουν διαβάσει την παγκόσμια ιστορία, ώστε να πιστεύουν πως οι ιδέες ακόμα και οι πιο αγνές, μπορούν να επιβάλλονται, με τη βία, σκοτώνοντας άλλες ιδέες, ακόμα και τις πιο κακόβουλες;

Δικαίως, λοιπόν, αποφαίνονται ορισμένοι ότι πρώτος στόχος τέτοιων ενεργειών είναι η Δημοκρατία.

Εγώ θα έλεγα ο πολιτισμός ή το σύστημα αξιών που έχουμε κατακτήσει, με όλο το ρίσκο να δεχθώ επιθέσεις του τύπου «σιγά τον πολιτισμό, που τα δύο τρίτα των ανθρώπων πεθαίνουν από την πείνα».

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Αυτόν έχουμε.

Αν κοιτάξουμε προς τα πίσω (ή και προς τα δίπλα) θα δούμε περιόδους και περιοχές όπου η ανθρώπινη ζωή δεν είχε (έχει) καμία απολύτως αξία. Θα δούμε τον νόμο του ισχυρού και το δίκιο εκείνου που κρατάει όπλο.

Ο πολιτισμός μας έχει πολλές ατέλειες, τεράστια περιθώρια βελτίωσης, όμως είναι ό,τι καλύτερο έχει να επιδείξει η ανθρωπότητα.

Σε κάποιους δεν αρέσει. Κάποιοι εξακολουθούν να πιστεύουν πως η βία είναι η μαμή της ιστορίας, χωρίς να βλέπουν τι είδους παιδιά βγάζει.

Δυστυχώς δεν είναι λίγοι.

Δυστυχώς δεν θα πάψουν να ζουν ανάμεσά μας. Πράγμα που σημαίνει ότι κι εμείς δεν μπορούμε να ζούμε με την αυταπάτη ενός καλύτερου κόσμου, από τον οποίο θα τους έχουμε εξοβελίσει.

Εκείνο που έχουμε να κάνουμε είναι να επιδιώκουμε ολοένα την ισχυροποίηση των στοιχείων που χαρακτηρίζουν τη δημοκρατία και τον πολιτισμό μας. Ο σεβασμός στην πλειοψηφία, το δικαίωμα έκφρασης, η πολυφωνία, οι αξίες της ανθρώπινης ζωής και προσωπικότητας, η συνύπαρξη των διαφορετικών, η αναγνώριση του άλλου…

Όλα αυτά τα οποία πρέπει να διαφυλάττουμε ως κόρη οφθαλμού και με τα οποία πρέπει να γαλουχήσουμε τα παιδιά μας, ώστε να μην φτάνουμε στο τραγικό σημείο να τα βλέπουμε ούτε από την πλευρά του θύματος, ούτε από εκείνη του θύτη.

Ας τους διδάξουμε το στοιχειώδες:

Ο κόσμος δεν γίνεται καλύτερος με σφαίρες. Αν θέλουμε να τον δούμε, καλύτερο, ας ψάξουμε άλλους τρόπους.

Με τιμή μπορεί, με αίμα όμως αποκλείεται!

Εγκλήματα!

131101 ΚΕΝΤΡΟΑΡΙΣΤΕΡΟ-3

Το ένα πουλάκι:

Γύρω γύρω το πήγαμε.

Ίσως έπρεπε να μιλήσουμε ευθέως για το κείμενο το 58 προσωπικοτήτων κι όχι για την Κεντροαριστερά γενικώς και αορίστως.

Μικρή παρένθεση.

Δεν σας εντυπωσιάζουν κάθε φορά οι αριθμοί των «προσωπικοτήτων» που συνυπογράφουν διάφορα κείμενα, εκκλήσεις, διακηρύξεις κ.λπ.;

Ποτέ ο αριθμός τους δεν είναι «στρογγυλός». Λέτε να μην μπορούσαν οι πρωτεργάτες να βρουν άλλους δύο για να γίνουν 60; Ή εν πάση περιπτώσει, ας σταματούσαν στους 50. Τι περισσότερο προσφέρει το 58;

Θα σας πω εγώ. Είναι θέμα μάρκετινγκ. Το 58 μοιάζει πιο αυθόρμητο, πιο απροσχεδίαστο, πιο… φυσικό. Μοιάζει ίσως και πιο… χύμα, στοιχείο που, για ένα ακατανόητο λόγο, ταιριάζει στην Κεντροαριστερά.

Ίσως για να δείχνει λιγότερο κέντρο και περισσότερο αριστερά!

Όπως επεσήμανε κι ένας φίλος, δείτε λίγο τα αυτοκίνητα που χρησιμοποιούν αριθμούς για να χαρακτηρίζουν τα μοντέλα τους.

Οι Μερσεντές βάζει 200, 300, 500… ενώ η Άλφα Ρομέο 145, 147, 158…

Ε, λοιπόν, μια Κεντροαριστερά που σέβεται τον εαυτό της και θέλει να μοιάζει περισσότερο με Αριστερά, προσπαθεί να μιμηθεί μάλλον την Άλφα Ρομέο, παρά την Μερσεντές.

Ας κλείσουμε την παρένθεση.

Θεωρήσαμε πως έχει νόημα να προηγηθεί μια συζήτηση των απόψεών μας για το κείμενο των 58, προκειμένου να δείξουμε καλύτερα τη θέση και την άποψή μας στο θέμα της Κεντροαριστεράς. Ας έρθουμε όμως και στο κείμενο.

Μια από τα ίδια!

Αυτή η φράση, που εκφράζει –πιστεύω- όσους έχουν ασχοληθεί κάπως βαθύτερα με την πολιτική, είναι η πλέον κατάλληλη για να χαρακτηρίσει ένα κείμενο που έχει όλα τα αρνητικά χαρακτηριστικά των κειμένων του συγκεκριμένου χώρου.

Γενικόλογο και ανώδυνο, εύχεται και προτείνει χωρίς να γίνεται συγκεκριμένο, αναλύει και διαπιστώνει χωρίς να αποδίδει ευθύνες.

Το άλλο πουλάκι:

Ποια είναι αυτή η νέα Κεντροαριστερά;

Όπως είπαμε δεν προέρχεται από παρθενογένεση.

Θα περίμενε, λοιπόν, κανείς ένα κείμενο αυτοκριτικής και εντοπισμού των δικών της ευθυνών στη χρεοκοπία της χώρας, αφού αυτή, (η συγκεκριμένη Κεντροαριστερά, όχι η χρεοκοπία) με τον ένα ή άλλο τρόπο, κυβέρνησε τη χώρα τα περισσότερα από τα χρόνια της μεταπολίτευσης.

Θα περίμενε να διαβάσει ποιες πρακτικές, ποιες νοοτροπίες, ακόμη και ποια πρόσωπα έφταιξαν και οδηγήθηκε η χώρα, υπό την ηγεμονία, επαναλαμβάνω, της Κεντροαριστεράς, εδώ που είμαστε σήμερα.

Μόνο μια τέτοιου είδους γενναία και αυστηρή αυτοκριτική θα έπειθε το κοινό τού κειμένου ότι οι 58 έχουν πραγματικά διδαχθεί από τα λάθη του παρελθόντος και είναι αποφασισμένοι να τα ξεπεράσουν.

Αυτή, βεβαίως, είναι μια οδυνηρή διαδικασία, ειδικά αν αποφασίσει κανείς να προσωποποιήσει τις ευθύνες και να πει τα πράγματα με το όνομα και το επώνυμό τους.

Αν αποφασίσει (αντιγράφω από κείμενο διαφορετικού επιπέδου ύφους) να βγάλει από το κάδρο της αγιογραφίας πρόσωπα και φορείς που φέρουν τεράστιες ευθύνες για την τροπή που πήραν τα πράγματα.

Το κείμενο θα έπρεπε να πείθει τον αναγνώστη του ότι μιλά για μια Κεντροαριστερά με εντελώς νέο περιεχόμενο κι όχι απλώς με ένα πιο ευφάνταστο κουτί που θα την περικλείει.

Δυστυχώς, δεν το κάνει, και είναι κρίμα.

Κρίμα, διότι, όπως εξελίσσονται τα πράγματα, η πρωτοβουλία αυτή είτε θα παίξει κεντρικό ρόλο η ίδια, είτε θα δώσει το στίγμα και τον βηματισμό για τις όποιες  εξελίξεις.

Το σημαντικότερο όμως μειονέκτημα του κειμένου είναι πως δεν φιλοδοξεί να αποτελέσει τη σπίθα των διεργασιών που θα οδηγήσουν στη δημιουργία μιας νέας Κεντροαριστεράς.

Απλώς κάνει έκκληση στα κόμματα και τους φορείς του χώρου να συνενωθούν σε ένα συναινετικό και ευρύτερο σχήμα.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Πού θα οδηγήσει αυτό;

Να σας πω πώς το βλέπω εγώ; Σε έναν «ΣΥΡΙΖΑ» στα δεξιά του ήδη υπάρχοντος. Σε κάποιον σχηματισμό που, αν ευοδωθούν οι «ευχές», των 58, σε λίγα χρόνια θα πραγματοποιεί συνέδριο, προσπαθώντας να διαλύσει τα κομμάτια-κομμάτων που το αποτελούν (δεν ξέρω αν θα τις λένε κι εκείνοι «συνιστώσες») και να δημιουργήσει κανονικό κόμμα με ενιαία φωνή και πολιτική.

Αυτό χρειάζεται ο τόπος;

Σας διαβάζω από ένα αξιόλογο κείμενο του Χαρίδημου Τσούκα στο ΒΗΜΑ: «Φαντάζεστε αν το ΠΑΣΟΚ και η ΔΗΜΑΡ αυτοδιαλύονταν (αν έκαναν, δηλαδή, αυτό που η έκκληση ζητεί να μην κάνουν!) και οι ηγετικές τους ομάδες παραιτούνταν, καλώντας συγχρόνως τους πολίτες να πλαισιώσουν το νέο εγχείρημα;

Αυτή, ναι, θα ήταν μια ύψιστη πράξη αυτογνωσίας και ένα συγκλονιστικό καινούριο πολιτικό γεγονός. Το παλιό θα παραμέριζε ευσυνείδητα για να κάνει χώρο στο καινούριο».

Σωστά όμως επισημαίνει ότι «κάτι τέτοιο θα απαιτούσε αυτοπεριορισμό, υπαγωγή των ηγετικών φιλοδοξιών στον κοινό σκοπό, θυσιαστική ανιδιοτέλεια- συμπεριφορές που, ας το πω ευγενικά, δεν καλλιεργήθηκαν επαρκώς στην υπαρκτή Κεντροαριστερά της Μεταπολίτευσης».

Έτσι είναι, παιδιά! Έργα χρειαζόμαστε και πρωτοβουλίες αποφάσεων και δράσης.

Διότι, κείμενα, όπως λέει κι ο ποιητής, σας κάνω εγώ εκατό την ώρα!

Από λόγια χορτάσαμε!

131031 ΚΕΝΤΡΟΑΡΙΣΤΕΡΟ-2

Το ένα πουλάκι:

Πού έχουν πάει όλοι;

Λέγαμε χθες για την κεντροαριστερά, η οποία προσπαθεί μέσα από διάφορες πρωτοβουλίες να ξανασυσταθεί ως χώρος, υπάρχει όμως ένα ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί.

Αν υποθέσουμε ότι το μαγαζί ήταν κάποτε γεμάτο κόσμο, σήμερα πού έχουν πάει όλοι αυτοί;

Η απάντηση στο ερώτημα είναι κρίσιμη και χρήσιμη για όσους ενδιαφέρονται για την επιστροφή τών μέχρι πρότινος κεντροαριστερών σε έναν νέο οίκημα που θα τους στεγάσει.

Ο πρώτος λόγος είναι πρακτικός. Αν γνωρίζεις πού έχει πάει ο άλλος, μπορείς πολύ πιο εύκολα να τον αναζητήσεις.

Ο δεύτερος λόγος είναι χρησιμοθηρικός. Μπορείς να δεις τι είναι εκείνο που τον τράβηξε κάτω από άλλη στέγη και να το αποκτήσεις κι εσύ, με κάπως παραλλαγμένα, εννοείται, χαρακτηριστικά.

Συγχρόνως μπορείς να διευκρινήσεις και τους λόγους που τον έκαναν να φύγει, διαδικασία που εμπεριέχει και το στοιχείο της αυτοκριτικής, στοιχείο απαραίτητο, αν σκοπεύεις αυτό το νέο που οραματίζεσαι να στηθεί σε στέρεες βάσεις.

Ας ξεκινήσουμε, λοιπόν, τη διερεύνηση του ζητήματος, αφού προηγουμένως κάνουμε κάποιες απαραίτητες διευκρινήσεις.

Γιατί «καιγόμαστε» για τον χώρο της κεντροαριστεράς; Ο λόγος είναι πως πιστεύουμε ότι η ύπαρξη του είναι πολύτιμη για την υγιή πολιτική ζωή του τόπου. Αυτό θα εξηγηθεί στη συνέχεια.

Επιπλέον, όπως έχουμε πει πάρα πολλές φορές, μας ενδιαφέρει ο κάθε πολιτικός χώρος να καταθέτει στον τόπο ό,τι καλύτερο διαθέτει, είτε πρόκειται για ιδέες, είτε για ανθρώπους.

Αφού, λοιπόν, θα γίνει που θα γίνει κάτι στο χώρο της κεντροαριστεράς, γιατί να μη συμβάλουμε κι εμείς, όσο μας κόβει, στο να στηριχθεί με καλές προδιαγραφές; Αυτό θα είναι οπωσδήποτε για το καλό του τόπου.

Τώρα μπορούμε να ξεκινήσουμε τη διερεύνηση. Σύμφωνα με βάσιμες εκτιμήσεις, η Κεντροαριστερά πήγε, κυρίως Αριστερά.

Αυτό μπορεί να μας το διαβεβαιώσει και μια απλή ανάγνωση των εκλογικών αποτελεσμάτων των τελευταίων εκλογικών αναμετρήσεων.

Το άλλο πουλάκι:

Γιατί πήγαν εκεί;

Να ένα κρίσιμο ερώτημα, από την απάντηση στο οποίο εξαρτώνται πολλά.

Μήπως ήταν περισσότεροι αριστεροί παρά κεντρώοι και βρήκαν στην Αριστερά (για τον ΣΥΡΙΖΑ μιλάμε, έτσι;) τον… φυσικό τους χώρο;

Αν απαντήσουμε θετικά στο ερώτημα, τότε θα πρέπει ο φορέας της κεντροαριστεράς να δει πώς θα ενδυναμώσει τα χαρακτηριστικά του εκείνα που θα καλύπτουν τις ανάγκες «επαναπατρισμού» των συγκεκριμένων πολιτών. Δηλαδή να κινηθεί περισσότερο προς τα αριστερά και λιγότερο προς το κέντρο.

Το ζήτημα είναι αλλού. Μήπως οι «απόδημοι» αναγνώρισαν στον ΣΥΡΙΖΑ στοιχεία της φυσιογνωμίας που είχε το προηγούμενο «σπίτι» τους, από το οποίο έφυγαν δυσαρεστημένοι και πικραμένοι; Αν ναι, ποια είναι αυτά;

Και, για να μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας, τι ήταν εκείνο που έκανε ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ να στραφούν προς τον ΣΥΡΙΖΑ; Η αριστερή πολιτική του δεύτερου; Η διάψευση των αριστερών οραμάτων που επένδυσαν στο ΠΑΣΟΚ; Ή μήπως η εντύπωση και η ελπίδα ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα είναι ένα νέο ΠΑΣΟΚ, όπου μπορούν να ξαναβρούν όλα όσα εκείνο τους παρείχε, στην προ κρίσης εποχή;

Αν ισχύει αυτό το τελευταίο, πώς θα μπορέσει ο νέος κεντροαριστερός φορέας να τους επαναφέρει πίσω;

Αναζητώντας και αναπαράγοντας κι αυτός τα προ κρίσης χαρακτηριστικά του ΠΑΣΟΚ;

Τότε, λυπάμαι που θα το πω, αλίμονο στην κεντροαριστερά!

Αν, δηλαδή, ο ΣΥΡΙΖΑ είναι για τους παλιούς κεντροαριστερούς ένα ΠΑΣΟΚ το οποί, αυτή τη στιγμή, καλύπτει τις… ψυχολογικές ανάγκες πολλών ψηφοφόρων του, αλλά και τις προσωπικές φιλοδοξίες πολλών στελεχών του, τότε πράγματι το δέλεαρ του «επαναπατρισμού» ίσως ήταν ένα ΠΑΣΟΚ κάπως καλύτερο, πάντοτε όμως των παλιών γνωστών προδιαγραφών.

Αυτό όμως θα ήταν καταστροφή για τη χώρα.

Όσοι το οραματίζονται ή το σχεδιάζουν έτσι καλά θα κάνουν να εγκαταλείψουν την προσπάθεια, πριν καν την ξεκινήσουν.

Ο τόπος δεν θέλει άλλες τέτοιες περιπέτειες, όπως αυτές που περνάμε σήμερα.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Τότε, τι;

Η νέα κεντροαριστερά πρέπει να έχει νέα χαρακτηριστικά κι ας μην την ακολουθήσουν τόσοι όσοι θεωρητικά θα μπορούσαν.

Σε πρώτη, τουλάχιστον φάση, θα πρέπει να προσπαθήσει να καλύψει τις ανάγκες ενός τμήματος της κοινωνίας το οποίο έχει διδαχθεί από τα λάθη του παρελθόντος και θέλει να αλλάξουν πολλά.

Υπάρχουν άνθρωποι που επαναπροσδιορίζουν τις ατομικές και τις οικογενειακές στρατηγικές τους, λαμβάνοντας υπόψη τους τις νέες συνθήκες που δημιούργησε η κρίση.

Δεν έχουν αυταπάτες, δεν ονειρεύονται οικονομικά μεγαλεία, έπαψαν να στηρίζονται σε κόμματα και πολιτικά πρόσωπα, δεν έχουν αποκλειστικό στόχο το δημόσιο, προσπαθούν να στήσουν μια επιχείρηση που θα τους προσφέρει μικρό αλλά σταθερό εισόδημα…

Υπάρχουν άνθρωποι που είναι πλέον βέβαιοι ότι η αξιοκρατία είναι μονόδρομος, που δέχονται να αξιολογηθούν, που δεν έχουν αντίρρηση να ξεβολευτούν ή να χάσουν προνόμια, όταν δουν πως αυτό είναι για το κοινό καλό.

Αυτούς θα κληθεί να εκφράσει η νέα κεντροαριστερά. Από εκεί και πέρα, όσοι πιστοί…

Πίσω στο… μέλλον!

131030 ΚΕΝΤΡΟΑΡΙΣΤΕΡΟ-1

Το ένα πουλάκι:

Ποια κεντροαριστερά;

Λέγαμε πριν από μερικές μέρες πως ο διαχωρισμός δεξιός αριστερός, τώρα πια, δεν έχει κανένα νόημα, ειδικά αν παραμένει σε επίπεδο διακηρύξεων και δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένες πρακτικές, κυρίως όμως από μια ανάλογη στάση ζωής.

Το Σάββατο διαβάσαμε στην επιφυλλίδα του Χρήστου Γιανναρά πως τα ελληνικά πολιτικά κόμματα υιοθέτησαν τον διαχωρισμό σε δεξιά, κέντρο και αριστερά περισσότερο μιμούμενα ένα ευρωπαϊκό τρόπο οριοθέτησης της πολιτικής τους, παρά ανταποκρινόμενα υπαρκτές ανάγκες της εδώ πραγματικότητας.

Στην Ελλάδα, για παράδειγμα, δεν υπήρξε ποτέ βιομηχανική επανάσταση, άρα προλεταριάτο, ούτε μεγάλες αγροτικές ιδιοκτησίες όπου να εργάζονται ακτήμονες γεωργοί. Η «πάλη των τάξεων» ήταν περισσότερο ένα ιδεολογικό κατασκεύασμα που μεταφέρθηκε εδώ από αλλού, παρά μια κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα.

Τα πολιτικά κόμματα, ιδίως εκείνα των τελευταίων δεκαετιών, ήταν προσωπικά κατασκευάσματα φιλόδοξων αρχηγών, τα οποία αυτοδιαλύονταν μόλις ο ιδρυτής τους έφευγε για να επιστρέψει συνήθως στο κόμμα απ’ όπου είχε ξεκινήσει τη σταδιοδρομία του.

Εξαίρεση σ’ αυτόν τον κανόνα αποτελεί το ΚΚΕ, που ακολουθεί τη δική του ιστορική, με την έννοια της αρτηριοσκληρωτικής, πορεία.

Ενδιαφέρον έχει η επισήμανση πως πολλά από αυτά τα κόμματα, ακολουθώντας τους νόμους του μάρκετινγκ, εξέλαβαν ονομασίες θελκτικές όπως «Πολιτική Άνοιξη», «Ανεξάρτητοι Έλληνες», «Νέα Δημοκρατία» ή «Συνασπισμός της Αριστεράς και της Προόδου», χωρίς να έχουν πραγματικό αντίκρισμα σε υπαρκτές κοινωνικές ανάγκες, παρά μόνο ικανοποιώντας αρχηγικές ή άλλες φιλοδοξίες που γεννούσε η εκάστοτε συγκυρία.

Μέσα σ’ αυτό το ιστορικό περιβάλλον, αλλά και την παρούσα πολιτική κατάσταση, τι νόημα έχει το αίτημα για τη δημιουργία ενός κόμματος της «κεντροαριστεράς» και σε ποιους ακριβώς απευθύνεται μια πρόσκληση και μια πρωτοβουλία, όπως αυτή των 58 πολιτών;

Πώς μπορείς να τοποθετήσεις κάτι πραγματικό ανάμεσα σε άλλα τα οποία υπάρχουν κυρίως σε φανταστικό επίπεδο;

Αν ισχύουν όλα αυτά, τότε η συζήτηση που ξεκινάει είναι πολύ μεγάλη και το ενδιαφέρον της επεκτείνεται πέρα από το παραπάνω ερώτημα.

Το άλλο πουλάκι:

Σχέση με την πραγματικότητα.

Ναι, μπορείς να ορίσεις και να τοποθετήσεις κάτι πραγματικό ακόμη και ανάμεσα σε άλλα που ίσως υπάρχουν μόνο σε φαντασιακό επίπεδο.

Στην παρούσα φάση δεν μας ενδιαφέρει η σχέση τους με την πραγματικότητα, αλλά χρησιμοποιούμε τον σχηματικό διαχωρισμό πρωτίστως για να συνεννοούμαστε και δευτερευόντως για να θέσουμε κάποια πολιτικά όρια.

Έτσι, όταν λέμε «κεντροαριστερά» δεν εννοούμε απλώς ένα πολιτικό χώρο που βρίσκεται ανάμεσα στη Νέα Δημοκρατία και τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά έναν χώρο που έχει (ευχόμαστε; περιμένουμε; φανταζόμαστε;) κάποια πολύ συγκεκριμένα πολιτικά χαρακτηριστικά.

Ξεκάθαρη, ας πούμε, θέση υπέρ του ευρωπαϊκού προσανατολισμού της χώρας, χωρίς όμως πολιτικές τύπου «Καλαμάτας». Ξεκάθαρο, επίσης, ρόλο του κράτους στο οικονομικό και το κοινωνικό παιχνίδι, χωρίς τα βαρίδια συνδικαλιστικών ηγεσιών που φιλοδοξούν να χαράξουν προσωπικές στρατηγικές.

Φαίνεται πως, σε επίπεδο τουλάχιστον διακηρύξεων, υπάρχει ένα κενό που αντιστοιχεί σε έναν τέτοιο χώρο. Το αν θα υλοποιηθεί και σε πρακτικό επίπεδο, με συγκεκριμένες πολιτικές είναι ένα στοίχημα, όπως όλα, και μένει να το δούμε, αν και όταν υπάρξει ο φορέας που θα αναλάβει αυτή τη δέσμευση και θα πείσει τους πολίτες να του δώσουν ουσιαστικό ρόλο.

Σε ποιους όμως απευθύνεται αυτή η, αδιαμόρφωτη ακόμη, πρόταση;

Είτε μας αρέσει, είτε όχι απευθύνεται πρωτίστως στο ΠΑΣΟΚ και τη ΔΗΜΑΡ (με αυτήν ακριβώς τη σειρά) και δεν εννοώ τα πολιτικά πρόσωπα που στελεχώνουν σήμερα αυτά τα κόμματα, αλλά τον κόσμο που (εξακολουθεί να) βρίσκεται κοντά τους.

Επαναλαμβάνω, είτε μας αρέσει, είτε όχι!

Αυτό για πολλούς λόγους. Ο κυριότερος είναι πως στην πολιτική δεν υπάρχει παρθενογένεση. Οι άνθρωποι αλλά και οι προτάσεις του χώρου δεν θα γεννηθούν από το πουθενά, ούτε θα πέσουν από τον ουρανό, επομένως σημαντικό ρόλο σ’ αυτούς θα έχουν τα κόμματα που αυτή τη στιγμή διαθέτουν και μια κοινοβουλευτική εκπροσώπηση.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Με «παλιά υλικά»;

Θα έλεγα ναι, αν δεν φοβόμουν ότι θα παρεξηγηθώ.

Από την άλλη, αλίμονο αν δεχόμαστε πως ούτε οι άνθρωποι ούτε οι ιδέες τους αλλάζουν, με την προϋπόθεση και την ευχή να αλλάζουν διδασκόμενοι από το παρελθόν και βασισμένοι στις επιταγές του μέλλοντος κι όχι συγκυριακά και με διάθεση προσαρμογής με στόχο την επιβίωση.

Είπαμε όμως, αυτά είναι στοιχήματα, όπως εξάλλου όλο το πολιτικό παιχνίδι και, είτε είσαι μέσα και ρισκάρεις μαζί τους, είτε κάθεσαι από το σπίτι σου να παρακολουθείς.

Προσοχή, κίνδυνος παρεξήγησης: «Μέσα» δεν σημαίνει απαραιτήτως οργανώνομαι στο κόμμα, λαμβάνω θέσεις και αξιώματα, κατεβαίνω υποψήφιος…

Σημαίνει ενδιαφέρομαι, παρακολουθώ, λέω την άποψή μου, προσπαθώ να επηρεάσω -στο μέτρο των δυνάμεών μου- αποφάσεις, κρίνω, σχολιάζω, κυρίως όμως ανησυχώ.

Δεν ξέρουμε, κανείς δεν ξέρει, τι καινούριο θα φέρουν η προσπάθεια για τη δημιουργία κεντροαριστερού φορέα, είμαστε εδώ όμως για όλα όσα είπαμε πριν.

Το θετικό είναι ότι τέθηκε το θέμα της συζήτησης. Για τη συνέχεια είμαστε υπεύθυνοι όλοι.

Και κέντρο και αριστερά!

131029 ΠΑΤΡΙΩΤΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Ας αλλάξουμε λίγο το ερώτημα.

Αντί να αναρωτηθούμε, όπως ο ποιητής, τι είναι η πατρίδα μας, ας αναρωτηθούμε τι είναι πατριωτισμός.

Το ερώτημα θεωρείται κάτι παραπάνω από επίκαιρο, όχι μόνο λόγω της χθεσινής επετείου, αλλά και της γενικότερης πολιτικής κατάστασης.

Τι είναι πατριωτισμός, λοιπόν;

Περιμένετε απάντηση; Τόσα χρόνια δεν έχετε καταλάβει πως, αν είναι κάτι που αποφεύγουμε όπως ο διάολος το λιβάνι, είναι οι έτοιμες απαντήσεις.

Ερωτήσεις να σας υποβάλουμε όσες θέλετε. Απαντήσεις όμως…

Ένας πονηρός τρόπος για να αποφύγεις να δεις το ερώτημα κατά πρόσωπο είναι να το αντιστρέψεις, να το προσεγγίσεις από την αντίθετη πλευρά και να ορίσεις αυτό που θέλεις διά τής εις άτοπον…

Κι έτσι βεβαίως θα υποχρεωθείς να απαντήσεις σε κάποια ερωτήματα, αυτά όμως θεωρούνται πιο απλά ή ανώδυνα, ίσως επειδή είναι πολλά και μικρά.

Ας έρθουμε όμως στο συγκεκριμένο. Αντί να σκεφτούμε τι είναι πατριωτισμός, ίσως ήταν προτιμότερο να αναρωτηθούμε τι δεν είναι πατριωτισμός κι έτσι πιθανόν να έχουμε και κάποια απάντηση στο αρχικό μας ερώτημα.

Πατριωτισμός, λοιπόν, δεν είναι οι παρελάσεις.

Ιδίως όταν γίνονται καθαρά εθιμοτυπικά, χωρίς αυτοί που συμμετέχουν κι εκείνοι που παρακολουθούν να έχουν την παραμικρή συναίσθηση του λόγου για τον οποίο λαμβάνουν χώρα όλα αυτά.

Αν οι πρόβες είναι ευκαιρία για «χάσιμο μαθήματος», αν η παρέλαση είναι επίδειξη μόδας-ντύσιμο, κούρεμα, βάψιμο κ.λπ. -και η παρακολούθηση ευκαιρία για χαβαλέ- γιουχάισμα, πειράγματα, στραγάλια…- τότε αυτή η παρέλαση δεν έχει σχέση με πατριωτισμό.

Αν πάω για να καμαρώσω και να φωτογραφίσω μόνο το δικό μου παιδί, αν παρακολουθώ τη σημαιοφόρο κι όχι τη σημαία, αν κατεβαίνω στην παρέλαση για να πιω καφέ φορώντας τα καλά μου, τότε μάλλον σε λάθος εκδήλωση πάω και σίγουρα όχι κινούμενος από αισθήματα πατριωτισμού.

Ας αφήσουμε όμως τις παρελάσεις κι ας δούμε λίγο την καθημερινότητα, αφού, ακόμη κι αν είναι «αυθεντικός», ο πατριωτισμός δεν μπορεί να μας διακατέχει δύο μέρες το χρόνο.

Το άλλο πουλάκι:

Δεν είναι ελληνοκεντρικός!

Δεν είμαι περισσότερο πατριώτης, όταν πιστεύω πως το σύμπαν κινείται γύρω από τη χώρα μου, είτε επειδή της χρωστά αιώνια ευγνωμοσύνη, είτε επειδή τη φθονεί και απεργάζεται σχέδια καταστροφής της.

Δεν είμαι περισσότερο πατριώτης, όταν μένω προσκολλημένος στο ένδοξο παρελθόν και τρέφω από αυτό την ματαιοδοξία μου. Όταν ξεχνώ πως το χθες με τα επιτεύγματα του ανήκει, εν πολλοίς, σε κάποιον παγκόσμιο πολιτισμό και πως αυτό που θα έπρεπε να με ενδιαφέρει είναι η σημερινή δική μου συμβολή στο παγκόσμιο γίγνεσθαι.

Δεν είμαι περισσότερο πατριώτης, όταν αγνοώ ή κρύβω επιδεικτικά τα λάθη του παρελθόντος, τις αδυναμίες και τα πάθη της φυλής, όταν αρνούμαι να δω όλες τις πτυχές της ιστορίας μας και, κυρίως, να παραδειγματιστώ από αυτές και να αντλήσω συμπεράσματα για το παρόν και το μέλλον.

Δεν είμαι περισσότερο πατριώτης, όταν χωρίζω τους ανθρώπους σε δικούς μας και ξένους, ή όπως θα έλεγε και ο Bob Marley, όταν το χρώμα του δέρματος σημαίνει για μένα περισσότερα απ’ ό,τι το χρώμα των ματιών.

Δεν είμαι περισσότερο πατριώτης, όταν ξεχνώ πως αυτή η φυλή για την οποία καμαρώνω και υπερηφανεύομαι λειτούργησε κατ’ εξοχήν μέσα σε πλουραλιστικά και πολυπολιτισμικά περιβάλλοντα, ότι ποτέ δεν κλείστηκε στο καβούκι της και ότι πάντοτε έβλεπε τους άλλους όχι με φόβο ή έχθρα αλλά ως πηγή άντλησης γνώσεων και φορείς  προς ανταλλαγή βιωμάτων και επιτευγμάτων.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Υπάρχουν κι άλλα…

Πόσο πατριώτης είμαι όταν θεωρώ τον εαυτό μου ξεχωριστή περίπτωση, η οποία δικαιούται ιδιαίτερα προνομιακής μεταχείρισης;

Όταν εγώ μόνον πρέπει να προηγούμαι στις ουρές, να εξυπηρετούμαι από κολλητούς, να τελειώνω τις δουλειές μου κατά προτεραιότητα, είτε με μέσον είτε μα λάδωμα;

Πόσο πατριώτης είμαι όταν, πιστεύω πως μόνο εγώ δικαιούμαι να μην πληρώνω φόρους, να χτίζω όπου και όσο γουστάρω, να παρκάρω όπου μου κάνει κέφι, να πετάω τα σκουπίδια μου όπου βρω, να πηγαίνω στη δουλειά μου όταν θυμηθώ και να δουλεύω μέχρι να βαρεθώ, να γράφω σε όποιον τοίχο μου αρέσει, να κλείνω τους δρόμους όποτε αγανακτώ, να υπακούω μόνο σε εκείνους τους νόμους που θεωρώ δίκαιους…

Πόσο πατριώτης είμαι, όταν έχω την απαίτηση μόνο το δικό μου παιδί να έχει το καλύτερο σχολείο, τους καλύτερους καθηγητές, να σπουδάζει όπου με βολεύει, να υπηρετήσει δίπλα στο σπίτι του ή να μην υπηρετήσει καθόλου;

Πόσο πατριώτης είμαι, όταν τα περιμένω όλα από το κράτος ή τους άλλους, όταν ο ίδιος δεν έχω αφιερώσει ποτέ λίγο από τον χρόνο μου σε κάποιον κοινωφελή σκοπό, όταν δεν έχω κάνει τίποτε χωρίς να σκεφτώ το αντάλλαγμα, όταν θεωρώ πως όλοι και όλα είναι προορισμένα να εξυπηρετούν τη δική μου μεγαλειότητα;

Αλήθεια, τόσο πατριώτης είμαι;

Αλήθεια, τι είναι πατριωτισμός;

Ψηλά τις σημαίες!