130814 ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Κοινωνικός έλεγχος!

Να κάτι που ακούγεται πολύ ωραία, ειδικά σε όσους θέλουν να τοποθετούν τον εαυτό τους στην αριστερή πλευρά του παραδοσιακού πολιτικού φάσματος. Και λέω του παραδοσιακού, διότι τα πράγματα έχουν πλέον αλλάξει.

Όλες οι νέες αναλύσεις μάς δείχνουν ότι αυτή η εικόνα που ξεκινούσε γραμμικά από την άκρα δεξιά και κατέληγε στην άκρα αριστερά δεν υφίσταται πλέον. Σήμερα άλλοι είναι οι πολιτικοί διαχωρισμοί.

Και τους βλέπουμε όχι μόνο στην χώρα μας, αλλά και όπου αλλού γίνονται εκλογές τα τελευταία χρόνια. Από το Brexit και την εκλογή Τραμπ, μέχρι τις εκλογές σε χώρες της Ευρώπης, με πρόσφατες αυτές της Ιταλίας.

Χαρακτηριστικά τού νέου αυτού διαχωρισμού είναι η θετική ή αρνητική στάση απέναντι σε έναν κόσμο που αλλάζει, η επένδυση ή όχι στον λαϊκισμό, η αποδοχή ή απόρριψη θεωριών συνομωσίας, η πατριωτική ή εθνικιστική συμπεριφορά…

Εντελώς σχηματικά θα μπορούσαμε να τοποθετήσουμε τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην επικράτηση της κοινής λογικής και σε εκείνη του αυθόρμητου συναισθηματισμού. Της ανάλυσης των δεδομένων ή της άκριτης αποδοχής απλοϊκών παραδοχών.

Επειδή αυτός ο νέος διαχωρισμός τέμνει οριζόντια το παραδοσιακό πολιτικό φάσμα, οι αναλυτές μιλάνε πλέον για δυο κάθετους άξονες διαχωρισμού. Που δημιουργούν τέσσερα τεταρτημόρια.

Στο καθένα από αυτά μπορούμε να τοποθετήσουμε, ξεκινώντας από επάνω αριστερά, τη συστημική κεντροαριστερά, τη συστημική κεντροδεξιά, και συνεχίζοντας από κάτω δεξιά, τη λαϊκιστική κεντροδεξιά και την αντίστοιχη κεντροαριστερά.

Αυτό, είπαμε, είναι μια σχηματική αναπαράσταση του πολιτικού φάσματος, διότι η πραγματικότητα έχει γίνει πλέον πολύ πιο περίπλοκη, με ένα σωρό άλλους άξονες να το διαχωρίζουν σε πολλές υποπεριπτώσεις.

Αρκεί να ρίξετε μια ματιά στις καθημερινές μας συναναστροφές και να δείτε ποιοι με ποιους συμφωνούν και σε ποια ζητήματα. Καταλαβαίνεις αμέσως ότι οι διαχωρισμοί που κάναμε πριν από μερικά χρόνια δεν έχουν κανένα νόημα.

Μόνο εκείνοι που δεν έχουν κανένα άλλο τρόπο να «μαντρώσουν» τους ψηφοφόρους τους προσπαθούν ακόμη να τους διατηρήσουν, ξέροντας όμως ότι κοροϊδεύουν εαυτούς και αλλήλους.

Το άλλο πουλάκι:

Κοινωνικός έλεγχος, λοιπόν!

Πού; Στην ΕΡΤ! Δεν έχετε ακούσει το σχετικό σποτ; Δεν έτυχε να παρακολουθήσετε καμιά από τις ειδικές εκπομπές; Αν όχι, μην ανησυχείτε καθόλου. Μπορείτε να τα βρείτε όλα στο διαδίκτυο.

Αν πληκτρολογήσετε (με λατινικούς χαρακτήρες, έτσι;) πολίτες τελεία ερτ τελεία τζι αρ, θα μεταφερθείτε σε μία «πλατφόρμα», όπου ένα διαφημιστικό σποτ σάς λέει να πληκτρολογήσετε… «πολίτες τελεία ερτ τελεία τζι αρ»!

Δηλαδή σας δίνει οδηγίες, τι να κάνετε για να βρεθείτε εκεί που είστε ήδη. Πανέξυπνο, έτσι; Αγνοήστε το, όπως και το δικό μας σχόλιο, και περιηγηθείτε στις άλλες επιλογές που σας δίνει η «πλατφόρμα».

Η οποία έχει να κάνει με τα Συμβούλια Κοινωνικού Ελέγχου της ΕΡΤ, τα επονομαζόμενα και ΣΚΕ. Εκεί μπορείτε να βρείτε με ποιον τρόπο θα ελέγξετε την ΕΡΤ, θα κάνετε δηλαδή παρατηρήσεις για τη βελτίωσή της.

Υπάρχει στη διάθεσή σας ο σχετικός νόμος, μια ενημερωτική σελίδα για το τι είναι τα ΣΚΕ, μια επιλογή από την οποία μπορείς να υποβάλεις αίτηση για να γίνεις μέλος και ένα αρχείο με τις τέσσερις σχετικές εκπομπές που έχουν προβληθεί μέχρι σήμερα.

Ακόμη μπορείς να δεις μαγνητοσκοπημένες τις είκοσι έξι συνεδριάσεις του ΣΚΕ Αττικής, όπου συζητήθηκαν… Δεν ξέρω τι συζητήθηκαν, γιατί δεν είχα την υπομονή να παρακολουθήσω αρκετά.

Τώρα, βέβαια, θα αναρωτιέστε για ποιο λόγο σας τα λέω όλα αυτά. Είναι πολύ απλό. Πέρα από το γνωστό και καταγεγραμμένο ενδιαφέρον μας για την κρατική ραδιοτηλεόραση, την οποία παρακολουθούμε στενά.

Σας τα λέω, γιατί δεν ξέρω πώς αντέδρασαν αυτά τα Συμβούλια Κοινωνικού Ελέγχου στην είδηση ότι η εκπομπή της καλής δημοσιογράφου Εύης Κυριακοπούλου κόπηκε… «στον αέρα», με μεθόδευση, δηλαδή, που παραπέμπει σε ΥΕΝΕΔ.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Όχι και στον αέρα!

Απλώς είχε ολοκληρωθεί η παραγωγή της, είχαν πληρωθεί όλα τα επεισόδια, προβλήθηκαν κάποια από αυτά και τα υπόλοιπα… τα έφαγε το «μαύρο», όπως θα έλεγαν και όσοι αγωνίστηκαν για να ξανανοίξει η πολυφωνική ΕΡΤ.

Γιατί; Ο λόγος, λένε εκείνοι που ξέρουν, είναι προφανής. Οι καλεσμένοι σε κάποιες από αυτές τις εκπομπές είναι από εκείνους που έχουν κατά καιρούς ασκήσει σοβαρή κριτική στην πολιτική της κυβέρνησης.

Και, όπως είναι φυσικό, η προβολή τέτοιων προσώπων και των απόψεών τους είναι κάτι ανεπίτρεπτο για ένα κρατικό κανάλι που σέβεται την ιστορία του. Καλός ο Κοινωνικός Έλεγχος, αλλά μέχρι ενός σημείου.

Από την άλλη, η τελευταία ολομέλεια του ΣΚΕ πραγματοποιήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου, δηλαδή μερικές μέρες πριν από την απόφαση της Διοίκησης για το κόψιμο των εκπομπών.

Έτσι, δεν ξέρουμε κατά πόσο και με ποιο τρόπο το συμβούλιο θα «ελέγξει» την ΕΡΤ γι’ αυτή της την απόφαση. Πάντως, στον κοινωνικό χώρο, που μπορεί να μην είναι θεσμοθετημένος, αλλά είναι πραγματικά ελεύθερος, έγινε χαμός.

Δεν ξέρω κατά πόσο λαμβάνει υπόψη της η ΕΡΤ τέτοιου είδους κριτική. Αν δούμε τα αντανακλαστικά της σε άλλου είδους αντιδράσεις, θα συμπεράνουμε ότι έχει γραμμένο στα παλιά της τα παπούτσια αυτόν τον κοινωνικό έλεγχο.

Φαίνεται πως ο μόνος έλεγχος που τους ενδιαφέρει είναι εκείνος που μπορούν… να ελέγξουν! Και, φυσικά, των πολιτικών τους προϊσταμένων.

Τα άλλα, τα «αριστερά», είναι για τα μάτια του κόσμου και για να βολεύονται σε κάποιες θέσεις μερικά ακόμη δικά τους παιδιά.

 Έλεγχος του… ελέγχου!

180313 ΑΗΔΙΑΣΜΕΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Το έχουμε πει πολλές φορές.

Αν και δεν μας αρέσουν οι γενικεύσεις και οι αφορισμοί, πιστεύουμε ότι όποιος ασχολείται σοβαρά με το ελληνικό ποδόσφαιρο έχει κάποιο πρόβλημα. Και δεν θέλω να ακούσω κουβέντα για τον «βασιλιά των σπορ» και άλλα τέτοια.

Σου αρέσει, κύριε, το ποδόσφαιρο; Αγαπάς την μπάλα; Έχεις ένα σωρό επιλογές. Μπορείς να πάρεις ένα τόπι και πέντε φίλους σου και να παίξετε να ευχαριστηθείτε. Αν θέλετε να δώσετε ενδιαφέρον, βάλτε μέσα και τις μπύρες.

Όποιοι χάσουν θα πληρώσουν μετά τις μπύρες. Οι νικητές, εναλλακτικά, μπορούν να πληρώσουν τα σουβλάκια. Και όλοι μαζί να αποφασίσουν για τον πολυτιμότερο… χασογκόλη του αγώνα!

Έτσι, μάλιστα! Το ποδόσφαιρο είναι ένα παιχνίδι, και όσοι το παίζουν το κάνουν για να αθληθούν (λέμε, τώρα) και για περάσουν ευχάριστα με τους φίλους τους. Και μπορεί να θεωρηθεί ο βασιλιάς των σπορ.

Γιατί; Για πολλούς λόγους. Διότι έχει λίγους και απλούς κανονισμούς. Παίζεται οπουδήποτε, αρκεί ένας στοιχειωδώς ανοικτός χώρος με δυο πέτρες για τέρμα, και δεν χρειάζονται ιδιαίτερα σωματικά προσόντα.

Αφήστε που και η μπάλα μπορεί να είναι… οτιδήποτε.

Παρένθεση: Αυτή η φράση μου θυμίζει τηλεοπτικό παιχνίδι ερωτήσεων, οι οποίες προκύπτουν από κατηγορίες τις οποίες επιλέγουν οι παίκτες.

Οι κατηγορίες είναι λέξεις από τις οποίες όμως είναι αδύνατον να φανταστείς το είδος των ερωτήσεων. Ωστόσο, οι παίκτες επιμένουν να προβληματίζονται, επειδή μια από τις δυο προτεινόμενες λέξεις «μπορεί να είναι οτιδήποτε».

Αυτή η έκφραση, που είναι και εκείνη που ακούγεται πιο συχνά στο παιχνίδι (ακόμα και από την εντολή της παρουσιάστριας για την άφιξη του φύλακα με τα χρήματα) έχει γίνει ανέκδοτο στην παρέα. Κλείνει η παρένθεση.

Σ’ αρέσει λοιπόν η μπαλίτσα; Μπορείς να πάρεις και το παιδί σου και να πάτε σε έναν ανοικτό χώρο, όπου θα του δείξεις… «τι παικταράς ήταν ο μπαμπάς στα νιάτα του». Να περάσετε και λίγο πολύτιμο χρόνο μαζί.

Υπάρχουν και άλλες εναλλακτικές. Διότι μπορεί πράγματι να σου αρέσει το ποδόσφαιρο που παίζεται από επαγγελματικές ομάδες, από παίκτες υψηλών δυνατοτήτων και από προπονητές που πάνε το άθλημα μπροστά.

Το άλλο πουλάκι:

Δες ευρωπαϊκά παιχνίδια!

Βρες και μια καλή ομάδα να την υποστηρίζεις (αφού θα την υποστηρίζεις εσύ θα είναι σίγουρα η καλύτερη) πάρε και τους φίλους σου μπροστά σε μια εντυπωσιακή τηλεόραση και απολαύστε.

Απολαύστε ποδόσφαιρο, μαζί με τον καφέ ήτο ποτό σας. Ευτυχώς, στις μέρες μας, μπορεί να δει κανείς σχεδόν καθημερινά κάποιον τέτοιον αγώνα υψηλών προδιαγραφών και να ευχαριστηθεί μπάλα.

Εκεί θα κάνει και τις απαραίτητες συγκρίσεις. Και θα διαπιστώσει πως κάθε σύγκριση με ομάδες και αγώνες του ελληνικού πρωταθλήματος είναι εκτός πραγματικότητας. Είναι σαν να βλέπεις άλλο άθλημα.

Παρατηρήσατε, φαντάζομαι, ότι στέκομαι μόνο στο αγωνιστικό κομμάτι. Αφήνω, όπως βλέπετε, από έξω όλα τα παρατράγουδα, εκείνα που κάνουν το ελληνικό πρωτάθλημα μια διαδικασία ντροπής. Ακόμη και για εμάς που δεν το παρακολουθούμε.

Η πλάκα είναι πως εκείνοι που το παρακολουθούν ξέρουν εδώ και χρόνια ότι το πρωτάθλημα έχει πάψει να παίζεται μέσα στα γήπεδα. Άλλοι είναι οι χώροι και οι τρόποι με τους οποίους διεκδικείται και κερδίζεται.

Ωστόσο επιμένουν όχι μόνον να το παρακολουθούν, αλλά και να φανατίζονται, να μαλώνουν για τις ομάδες, να εμπλέκονται σε διαδικτυακούς καβγάδες και να προσπαθούν να πείσουν τους άλλους για το δίκιο τους.

Το πιο συνηθισμένο, φυσικά, επιχείρημα είναι πως «και οι άλλοι τα ίδια κάνουν». Φαίνεται πως ο καθένας είναι έτοιμος να συγχωρήσει στην ομάδα του οποιαδήποτε ενέργεια θα φέρει την επιτυχία, πράγμα που φυσικά δεν αναγνωρίζει στους αντιπάλους.

Αφήστε που, για ένα πολύ μεγάλο μέρος των οπαδών, ο τρόπος υποστήριξης της ομάδας τους εμπεριέχει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά γνωρίσματα της φυλής. Το μόνιμο αίσθημα του αδικημένου, καθώς και τη βεβαιότητα ότι πάντοτε φταίνε κάποιοι άλλοι.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Μην πω το άλλο…

Αν τον ρωτήσεις κατά μόνας και όταν είναι ήρεμος, θα σου πει πρώτος από όλους εκείνος πως δε αξίζει να ασχολείσαι με το ελληνικό ποδόσφαιρο, επειδή… και θα σου αναπτύξει χίλιους λόγους.

Εμείς πώς νομίζετε ότι γνωρίζουμε όσα γνωρίζουμε;

Θα σου πει για τους προέδρους, και τους παράγοντες, από τους οποίους ελάχιστοι ενδιαφέρονται πραγματικά για την ομάδα.

Θα σου πει για την μάστιγα των οργανωμένων συνδέσμων «φιλάθλων», τους οποίους όμως κανείς δεν τολμά να πειράξει, διότι αποτελούν οπαδικούς ή/και κομματικούς «στρατούς» που όλοι θέλουν να έχουν στο πλευρό τους.

Θα σου πει για τις «αθλητικές» εφημερίδες, η απαγόρευση κυκλοφορίας των οποίων θα έπρεπε να είναι η πρώτη ενέργεια εκείνου που θα ήθελε πραγματικά να εξυγιάνει το ελληνικό ποδόσφαιρο. Κι ας θεωρηθεί λογοκρισία!

Θα σου πει για τον υπόκοσμο του ποδοσφαίρου, στον οποίο συναντάς από πράκτορες στοιχημάτων, παράγοντες και διαιτητές, μέχρι αθλητικούς δικαστές και πολιτικούς, επειδή όλοι κάτι έχουν να κερδίσουν από αυτή τη διαπλοκή.

Θα σου τα πει όλα. Ωστόσο, την επόμενη φορά που θα έχει αγώνα ελληνικού πρωταθλήματος, θα είναι εκεί, να παρακολουθήσει την εξέλιξη του παιχνιδιού, να εκνευριστεί, να φανατιστεί και να ανεβάσει πίεση.

Γι’ αυτό σας είπαμε στην αρχή. Δεν μπορεί, κάποιο σοβαρό πρόβλημα θα έχει για να ασχολείται με το ελληνικό ποδόσφαιρο.

Σοβαρά!

«Σειρά τους και σειρά μας!»

180312 ΜΕΙΖΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Ποιο είναι το μείζον;

Θα σας το πω, κάνοντας όμως αναφορά σε ένα «παράδειγμα» που βρίσκεται πολύ μακριά από ‘δω. Ή μήπως όχι. Ακούστε το και θα αποφασίσετε εσείς. Υπάρχει ένα σχετικά νέο έθνος στην ιστορία, εκείνο των Αμερικανών.

Δεν μιλάω γενικώς για τους κατοίκους του Νέου κόσμου, αλλά για εκείνους των Ηνωμένων πολιτειών Αμερικής, αν και οι ίδιοι αναφέρονται στον εαυτό τους μόνο με το όνομα του μεγάλου εξερευνητή Αμέριγκο Βεσπούτσι (1454-1512).

Κάποιοι υποστηρίζουν ότι το όνομα προέρχεται από τον πλούσιο έμπορο ουαλικής καταγωγής Ρίτσαρντ Άμερυκ, όμως αυτό δεν έχει τελικά και τόση σημασία. Η ουσία είναι ότι η νέα ήπειρος ονομάζεται έτσι από το 1507.

Τότε εκδόθηκε ο χάρτης του Μάρτιν Βαλντζεεμύλλερ, στον οποίο αναφέρεται ως Αμερική, πιθανότατα από την λατινική εκδοχή του ονόματος του Βεσπούτσι, με την οποία υπέγραφε τα έργα του: Americus Vespucius.

Είπαμε όμως ότι αυτά δεν έχουν σημασία για το θέμα μας. Το οποίο είναι ότι ένας λαός, κυριολεκτικά κάθε καρυδιάς καρύδι, κατάφερε να αποκτήσει εθνική ταυτότητα, μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα.

Διότι, τι ήταν το περίφημο αμερικανικό έθνος; Μια αυταπάτη. Άνθρωποι που κατέφτασαν σε μια νέα ήπειρο και κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα κράτος (πολλά μικρά κράτη ενωμένα) μέσα σε λίγα χρόνια.

Άνθρωποι από κάθε γωνιά της Ευρώπης και της Ασίας, οι περισσότεροι τυχοδιώκτες, που κανέναν καημό δεν είχαν για πατρίδες και τέτοια ρομαντικά, και το μόνο που τους ένοιαζε ήταν οι νέες ευκαιρίες.

Άνθρωποι που συχνά αναζήτησαν το κέρδος με το πιστόλι στο χέρι και που οδηγήθηκαν σε έναν αιματηρότατο εμφύλιο, προκειμένου να μην το χάσουν, έφτασαν, λίγο μετά, να αποκτήσουν εθνική συνείδηση.

Μπορεί να εξακολουθούν για κάποιους να υπάρχουν δυο (ή και περισσότερες) χώρες μέσα σε μία, όμως όταν λένε αμερικανός πολίτης εννοούν το ίδιο πράγμα για κάθε ένα πολίτη της χώρας τους.

Πώς το κατάφεραν; Ανάμεσα σε πολλά άλλα είναι και η μεγάλη υποστήριξη του κάθε αμερικανού πολίτη, όταν αυτός κινδύνεψε, σε οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη. Και αυτό δεν είναι μόνο χολιγουντιανό εύρημα.

Το άλλο πουλάκι:

Ταινίες και ταινίες…

Όπου στήθηκαν ολόκληρες αποστολές για να σωθεί ή να βοηθηθεί ο τελευταίος αμερικανός πολίτης που βρέθηκε σε δύσκολη θέση, σε κάποια γωνιά της γης. Και συνήθως σώζεται με οποιοδήποτε κόστος.

Αυτό είναι όμως ένα από τα στοιχεία που κατάφεραν να δώσουν στο ετερόκλητο συνονθύλευμα ανθρώπων την κοινή ταυτότητα του αμερικανού πολίτη. Μπορεί να είναι ένα ιδεολόγημα, όμως μοιάζει πολύ αληθινό.

Γιατί σας τα λέω όμως όλα αυτά; Διότι θέλησα να πάρω κι εγώ θέση στην περίφημη (πιθανότατα και παρεξηγημένη) δήλωση του κυρίου Νίκου Φίλη, σχετικά με το πόσο σημαντικό είναι το θέμα των αιχμάλωτων αξιωματικών.

Για να μην τον αδικήσουμε, ας θυμηθούμε τη δήλωσή του: «Είναι πολύ σημαντικό, θα κάνουμε κινήσεις για να λυθεί το συντομότερο δυνατόν, αλλά δεν είναι αυτό το μείζον… Το κρίσιμο θέμα σήμερα είναι αυτό;

Αυτό ενδιαφέρει τους πολίτες, τους ενδιαφέρει η ειρήνη, η ηρεμία, τους ενδιαφέρει η οικονομία, έχετε καταλάβει ότι υπάρχει αναβρασμός στην Ευρώπη;» Βέβαια είπε και άλλα, ας μείνουμε όμως σ’ αυτά.

Όχι για να σχολιάσουμε αρνητικά τις δηλώσεις, αλλά για να δούμε αυτό που είπαμε πριν. Πόσο σημαντικό είναι, προκειμένου να… σφυρηλατηθεί ένα ισχυρό αίσθημα εθνικής ταυτότητας, να  θεωρηθεί μείζον θέμα.

Δύο στρατιωτικοί, δυο πολίτες αυτής της χώρας, ασχέτως με τίνος ευθύνη, βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε δύσκολη θέση. Η χώρα, με τα επίσημα όργανά της, οφείλει να κάνει ό,τι είναι δυνατόν, ώστε να λήξει σύντομα η περιπέτειά τους.

Προσέξατε αυτό που είπα; Με τα επίσημα όργανά της και με όλες τις δυνατότητες που της δίνουν οι διεθνείς κανόνες, οι συμβάσεις αλλά και η πρακτική προηγούμενων περιπτώσεων.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Αν ήταν ταινία…

Θα βλέπαμε μια μυστική επιχείρηση, κατά την οποία μια επίλεκτη ομάδα εθελοντών (πάντα εθελοντές κάνουν τη δύσκολη δουλειά) θα πήγαινε και θα απελευθέρωνε «τα παιδιά μας» από εκεί όπου κρατούνται.

Αυτά, βεβαίως, γίνονται στο σινεμά. Η πραγματικότητα είναι κάπως πιο πεζή και συχνά πολύ πιο σκληρή από τις ταινίες. Ξέρετε γιατί; Διότι στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν επίλεκτοι.

Την… αποστολή πρέπει να τη φέρουν εις πέρας όποιοι έτυχε να βρίσκονται εκείνη τη στιγμή στις κρίσιμες θέσεις και αυτό είναι ένα πρόβλημα. Διότι αυτοί δεν επιλέγονται, αλλά εκλέγονται με την ψήφο του σοφού λαού.

Δηλαδή ο πρωθυπουργός εκλέγεται, ο οποίος τοποθετεί μετά τους επικεφαλής κάθε υπουργείου όχι πάντοτε με κριτήρια αριστείας ή καταλληλότητος. Συνήθως προσπαθεί να διατηρήσει κάποιες ισορροπίες.

Αυτό, αν θεωρείται πρόβλημα στον καλό καιρό, σκεφθείτε τι σημαίνει όταν ξεσπάσει η φουρτούνα και αγριέψουν τα κύματα. Αφήστε που εδώ, στη χώρα μας, αναλαμβάνει να βοηθήσει και ο ίδιος ο σοφός λαός.

Πώς; Διοργανώνοντας συλλαλητήρια κατά της… φουρτούνας. Έχουμε βλέπετε πολλά παραδείγματα όπου οι προσευχές ενός αγίου καταλάγιασαν τα κύματα και σώθηκαν οι ναυτιλόμενοι.

Ε, κάπως έτσι, με δοκιμασμένες συνταγές εξωτερικής πολιτικής πορεύεται η χώρα στις κρίσιμες στιγμές, οπότε δικαιολογημένα μπορεί να σκεφτεί κανείς ότι «δεν είναι αυτό το μείζον»!

 Το μείζον και το έλασσον!

180309 ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΦΙΛΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Ασπάλαθος!

Για να πω την αλήθεια, αυτό το φυτό το έμαθα με αφορμή το ποίημα του Γιώργου Σεφέρη «Επί Ασπαλάθων», το τελευταίο ποίημά του, στο οποίο μιλά για την τιμωρία των τυράννων∙ βλέπετε το έγραψε τον Μάρτιο του 1971.

Το ποίημα δημοσιεύτηκε στο ΒΗΜΑ, τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς, τρεις μέρες μετά τον θάνατο του ποιητή. Εμείς το γνωρίσαμε αργότερα, στα φοιτητικά μας χρόνια. Μαζί μ’ αυτό και τον Ασπάλαθο.

Πρόκειται για έναν θάμνο, με πολλά αγκάθια, που ανθίζει τέτοια εποχή και βγάζει κάτι όμορφα κίτρινα λουλούδια. Λένε ότι το όνομά του προέρχεται από μια άγνωστη προελληνική γλώσσα της Μεσογείου.

Περιγράφεται από τον Πεδάνιο Διοσκουρίδη (40-90 μ. Χ.), στο πεντάτομο έργο του «Περί ύλης ιατρικής», όμως είναι περισσότερο γνωστό από το απόσπασμα του Πλάτωνα από την «Πολιτεία», απόσπασμα που ενέπνευσε και τον Σεφέρη.

Εκεί ο Πλάτωνας μιλάει για τον Αριδαίο, τύραννο σε μια πόλη της Παμφυλίας, ο οποίος σκότωσε τον πατέρα και τον αδελφό του, βρήκε όμως γι’ αυτό σκληρή τιμωρία στον κάτω κόσμο. Δεμένο χειροπόδαρα τον έγδαραν και τον έσερναν πάνω σε ασπαλάθους.

Ο Γιώργος Σεφέρης, βλέποντας σε μια εκδρομή, ανήμερα του Ευαγγελισμού, στο Σούνιο, τους ασπάλαθους να δείχνουν «έτοιμα τα μεγάλα τους βελόνια / και τους κίτρινους ανθούς», θυμάται το απόσπασμα από τον Πλάτωνα.

Επιστρέφοντας το βράδυ στο σπίτι του, το αναζητά και μας το μεταφέρει, θυμίζοντάς μας με ποιο τρόπο «στον κάτω κόσμο πλέρωνε τα κρίματά του / ο Παμφύλιος Αριδαίος ο πανάθλιος Τύραννος».

Το ερώτημα είναι πώς και το θυμηθήκαμε εμείς σήμερα. Θα σας το πω, γιατί αξίζει τον κόπο να το συζητήσουμε. Ο Ασπάλαθος είναι μια ομάδα ποδοσφαίρου στην ερασιτεχνική κατηγορία των Χανίων.

Μια ομάδα με πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία. Όταν λέμε ιστορία, μην πάει ο νους σας δεκαετίες πίσω, ούτε καν χρόνια. Πρόκειται για ομάδα η οποία φύτρωσε, όπως ο θάμνος από τον οποίο πήρε το όνομά της, πέρσι το καλοκαίρι.

Φέτος, δηλαδή, διανύει το πρώτο της πρωτάθλημα και τα πάει πάρα πολύ καλά. Όχι, δεν είναι ψηλά στη βαθμολογία, τα πάει καλά σε σχέση με τους στόχους που έχει βάλει. Είναι μέσα σε όλους, όπως λένε και στην ποδοσφαιρική γλώσσα.

Το άλλο πουλάκι:

Ποιοι είναι οι στόχοι τους;

Όσο παράξενο και να ακούγεται για μια ποδοσφαιρική ομάδα, στόχος τους είναι να… παίξουνε μπαλίτσα. Χαλαρά, χωρίς άγχος, να παίξουν για να ευχαριστηθούν, όπως κάναμε παιδιά στις αλάνες.

Άλλος στόχος είναι να μπορέσουν να παρουσιάσουν ένα σύνολο το οποίο έχει αυτοοργανωθεί και διοικείται από τη γενική συνέλευση των μελών του, όπου παίρνονται όλες οι αποφάσεις, όχι κατά πλειοψηφία, αλλά ομόφωνα!

Να παραμείνουν μια παρέα που παίζει μπάλα, περνάει καλά, απολαμβάνει τις μπύρες και τα σουβλάκια στο τέλος του αγώνα και δεν έχει κανένα άγχος για τη νίκη και τη βαθμολογική εξέλιξη της ομάδας.

Αν έρθουν, καλώς. Αν όχι, δεν τρέχει και τίποτε. Βλέπουμε δηλαδή μια ομάδα που προβάλλει εντελώς διαφορετικά πρότυπα από εκείνα που έχουν καθιερωθεί στον χώρο του ποδοσφαίρου, δυστυχώς και στο ερασιτεχνικό επίπεδο.

Την ώρα που όλοι κυνηγούν τη νίκη και μόνον αυτή, την ώρα που θυσιάζουν τα πάντα για ένα καλό αποτέλεσμα, για μια καλύτερη θέση στη βαθμολογία, η ομάδα του Ασπαλάθου προτείνει μια διαφορετική αντιμετώπιση.

Διαβάζουμε στη σελίδα τους: «Ξεκινώντας με ομάδα ποδοσφαίρου ανδρών –και με απώτερο σκοπό τη δημιουργία κι άλλων τμημάτων στο μέλλον– θέλουμε να σπείρουμε και εμείς το μικρόβιο μιας διαφορετικής έννοιας του αθλητισμού στην πόλη που ζούμε.

Αυτό σημαίνει ότι αυτο–οργανώνουμε τις προπονήσεις μας με συλλογικό τρόπο, είμαστε ενάντια στην εμπορευματική μορφή του αθλητισμού γενικότερα, εναντιωνόμαστε στην ιεραρχία λειτουργώντας με οριζόντιες διαδικασίες». 

Εκείνο όμως που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι η συμπεριφορά των φιλάθλων της ομάδας, η οποία βρίσκεται στο ίδιο μήκος κύματος με αυτή των ποδοσφαιριστών και, εννοείται, έξω από τα καθιερωμένα.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Φίλαθλοι και όχι οπαδοί.

Πρώτα πρώτα καλαμπουρίζουν στο κάθε παιχνίδι, βγάζοντας σατυρικά και αυτόσαρκαστικά συνθήματα που σκορπούν γέλιο ακόμη και στους αντιπάλους: «Τα καλύτερά μας γκολ δεν τα έχουμε φάει ακόμη»!

Πανηγυρίζουν με τις επιτυχίες της ομάδας τους, δεν ξεχνούν όμως και να χειροκροτούν εκείνες των αντιπάλων. Και, φυσικά, προσκαλούν παίκτες και φιλάθλους να τους κάνουν συντροφιά στο τσιμπούσι που στήνεται στο τέλος του ματς.

Δεν είναι όμως αφελείς. Έχουν σαφή πολιτικό προσανατολισμό, που τους τοποθετεί απέναντι σε κάθε είδους φασισμό, τοποθέτηση που δεν έχουν αντίρρηση να την πληρώνουν με τιμωρία της ομάδας τους, όταν αναρτούν πανό με… πολιτικά συνθήματα.

Όπως όταν πήγαν για αγώνα στην Κάντανο, χωρίο το οποίο έκαψαν οι ναζί στις 3 Ιουνίου το 1941, εκτελώντας 180 κατοίκους, και ανάρτησαν πανό που έλεγε: «Την Κάντανο, τα Ανώγεια, τα κάψαν οι ναζί, φασίστες δεν χωράνε σ’ ολόκληρη τη γη».

Ο διαιτητής διέκοψε το ματς και τώρα περιμένουν την απόφαση για την τιμωρία τους. Στο μεταξύ, ανέβασαν στο φέισμπουκ και είδαμε κι εμείς τις επιγραφές που τοποθέτησαν οι Γερμανοί μετά την καταστροφή του χωριού.

Τι σας λέγαμε τις προηγούμενες μέρες; Αν θέλεις να αλλάξεις κάτι στον κόσμο, δεν χρειάζεται να σπάζεις και να ρημάζεις. Δείξε στην πράξη πώς εννοείς αυτή την αλλαγή.

Ε, ο Ασπάλαθος έχει άποψη για το ποδόσφαιρο (και όχι μόνο) και την θέτει στην κρίση όλων μας.

Γκολ στη βλακεία!

180308 ΙΑΠΩΝΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Γιατί τιμωρίες;

Λέγαμε χθες ότι κάποτε, κάποιοι θα πρέπει να τιμωρούνται σ’ αυτή τη χώρα και για τις πράξεις τύπου «μπάχαλο», τα σπάω γενικώς, παραβιάζω απαγορευμένους χώρους, προπηλακίζω, ασκώ βία όπου και όταν γουστάρω.

Οι τιμωρίες πρέπει να ξεκινούν από το σπίτι και, για να καταλάβετε τι εννοώ, σας μεταφέρω έναν πραγματικό διάλογο μεταξύ δασκάλου και μητέρας, η οποία καλούνταν συχνά στο Σχολείο, επειδή το παιδί της… είχε ξεφύγει.

Δάσκαλος: Να σας ρωτήσω κάτι˙ τον έχετε τιμωρήσει ποτέ;

Μητέρα: Τι εννοείτε να τον τιμωρήσω;

Δάσκαλος: Αφήστε τι εννοώ εγώ και πείτε μου εσείς πώς καταλαβαίνετε αυτό που ρωτάω;

Και η μητέρα, μετά από πολύ σκέψη: Να, καμιά φορά, όταν τον φωνάζουν οι φίλοι του να παίξει και δεν έχει κάνει τα μαθήματά του, δεν τον αφήνω να βγει, αν δεν τελειώσει πρώτα αυτά που έχει.

Καταλάβατε, φίλοι μου. Αυτή είναι η νοοτροπία ενός μεγάλου αριθμού γονέων. Μην τιμωρηθεί το παιδί, από τους ίδιους ή από άλλους, μη τυχόν και… του δημιουργηθούν ψυχολογικά προβλήματα.

Μ’ αυτό τον τρόπο όμως φτάνουμε στο χειρότερο. Το παιδί μαθαίνει να φέρεται δίχως κανέναν φραγμό, να «διεκδικεί», δηλαδή να απαιτεί και να παίρνει χωρίς να προσφέρει τίποτε, και να καταντά ένα αφόρητα εγωιστικό άτομο.

Αφήνω που οι γονείς δεν μπορούν να είναι συνεπείς ούτε στην απουσία τιμωρίας, αφού, όποτε ξεπερνιούνται τα δικά τους όρια αντοχής, ξυλοφορτώνουν το παιδί, χωρίς καν να μπουν στον κόπο να του εξηγήσουν γιατί.

Αυτό το δικαίωμα, βεβαίως, το έχουν μόνο οι ίδιοι και, αν βρεθεί κανένας φουκαράς, συνήθως εκπαιδευτικός, να αντιδράσει στην απαράδεκτη συμπεριφορά του παιδιού τους με τρόπο που δεν εγκρίνουν οι εκείνοι, μαύρο φίδι που τον έφαγε.

Αυτό το… καθεστώς ερμηνεύει πολλά από τα φαινόμενα νεανικής ανομίας που βλέπουμε γύρω μας και που είναι πολύ διαφορετικά από εκείνη άλλων χωρών. Κι εκεί υπάρχουν εξεγερμένοι νέοι, όχι όμως «επαναστάτες χωρίς αιτία»!

Το άλλο πουλάκι:

Μάλιστα, χωρίς αιτία!

Διότι, όπως αποκαλύπτουν τα στοιχεία από κάποιες, λίγες, προσαγωγές που σημειώνονται αραιά και πού, όταν η αστυνομία χάνει τελείως την ψυχραιμία της, τα «παιδιά» αυτά κάθε άλλο παρά πολέμιοι του συστήματος έπρεπε να είναι.

Διότι δεν ζουν ούτε μέσα στην οικονομική στέρηση, ούτε μέσα στον κοινωνικό αποκλεισμό, όπως οι νέοι των υποβαθμισμένων προαστίων των μεγαλουπόλεων της δύσης. Οι δικοί μας εξεγερμένοι είναι μάλλον… καλομαθημένα «παιδιά».

Επειδή όμως οι τιμωρίες για τις οποίες μιλήσαμε χθες ακούγονται σαν κάτι βαρύ («δηλαδή να τιμωρήσουμε το παιδί;») ελάτε να σας συστήσω άλλους τρόπους που, αν τους εφαρμόσουμε, ίσως δεν χρειαστεί να φτάσουμε στην τιμωρία.

Διάβαζα προχθές ένα κείμενο για κάποιες ενδιαφέρουσες παιδαγωγικές μεθόδους που εφαρμόζονται στα Σχολεία της Ιαπωνίας. Δεν θα σας κουράσω με πολλά, θα σας πω μόνο όσα αφορούν στο θέμα μας.

Τα τρία πρώτα χρόνια δεν κρίνονται οι γνώσεις˙ το Σχολείο δεν δίνει βαρύτητα στον γνωστικό τομέα, αλλά σε εκείνον της συμπεριφοράς. Τα παιδιά εκπαιδεύονται να σέβονται τους συνανθρώπους τους και να είναι ευγενικά με τα ζώα και τη φύση.

Επίσης μαθαίνουν να είναι γενναιόδωρα, συμπονετικά και να έχουν ενσυναίσθηση. Εκτός από όλα αυτά, τα παιδιά διδάσκονται τον αυτοέλεγχο και το αίσθημα της δικαιοσύνης. Δηλαδή ακριβώς το αντίθετο από ό,τι κάνουμε εμείς.

Αυτό, έτσι που το λέμε, ακούγετε σαν γενικόλογη διακήρυξη στόχων. Ελάτε όμως να δούμε κάποιους πρακτικούς τρόπους με τους οποίους επιτυγχάνονται. Για παράδειγμα, σε πολλά Σχολεία η καθαριότητα γίνεται από τα παιδιά!

Μάλιστα, από τα παιδιά. Και, όταν λέμε καθαριότητα, δεν εννοούμε την επιφάνια του θρανίου με υγρό χαρτομάντιλο, ούτε το μάζεμα των χαρτιών από την αυλή, πράγματα που σ’ εμάς θεωρούνται απαράδεκτα από πολλούς γονείς.

Μιλάμε για το σκούπισμα και το σφουγγάρισμα της τάξης, για την καθαριότητα σε όλους τους κοινόχρηστους χώρους, ακόμη και στις τουαλέτες. Έτσι, εκτός τού ότι εκτιμούν την αξία της καθαριότητας, μαθαίνουν να συνεργάζονται και να λειτουργούν σε ομάδες.

Αυτό το ενισχύει ακόμη και το γεγονός ότι, σε όλα σχεδόν τα Σχολεία, οι μαθητές φορούν τη σχολική στολή, πράγμα που αποσκοπεί στην άρση των κοινωνικών ανισοτήτων, αλλά και στην καλλιέργεια του αισθήματος της συλλογικότητας και του ανήκειν.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Κι εδώ!

Φοράει ο καθένας ό,τι θέλει, με αποτέλεσμα όλα τα αγόρια να πηγαίνουν στο σχολείο με τη στολή της… Μπαρτσελόνα και μάλιστα με τη φανέλα του Μέσι. Αν τους πεις όμως να βάλουν σχολική στολή, σκοτώνεις τη διαφορετικότητα.

Στην Ιαπωνία επιπλέον (τη χώρα των ηλεκτρονικών συσκευών) τα παιδιά διδάσκονται την καλλιγραφία, την παραδοσιακή ιαπωνική καλλιγραφία, στην οποία δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα, επειδή καλλιεργεί ένα σωρό αρετές.

Όπως και η συστηματική ενασχόληση με την ποίηση των χαϊκού, που «χρησιμοποιεί απλές καθημερινές εκφράσεις για να μεταφέρει υψηλά συναισθήματα». Έτσι μαθαίνουν να σέβονται το ωραίο, αλλά και την παράδοση του λαού τους.

Δεν ξέρω τι γίνεται με την νεανική βία στην Ιαπωνία, πιστεύω όμως πως, αν φέρναμε και προσαρμόζαμε στη χώρα μας κάποιες από τις πρακτικές του γιαπωνέζικου Σχολείου, δεν θα είχαμε τόσους μοσχαναθρεμμένους επαναστάτες.

Εμείς όμως βαδίζουμε με μεγαλύτερα και γρηγορότερα βήματα στον δρόμο που μας οδήγησε σ’ αυτό το χάλι. Περισσότερα δικαιώματα στα παιδιά, λιγότερος έλεγχος, λογική της ήσσονος προσπάθειας, επιβράβευση όλων για το τίποτα…

Και αυτό το ονομάζουμε αριστερή πολιτική για την εκπαίδευση.

Πετυχημένη, δεν λέω. Αφού, χρόνια τώρα βγάζει «αριστερούς», ικανούς μόνο για μπάχαλο!

Αφού η αυστηρότητα είναι συντηρητική…