190612 ΑΝΤΙΓΡΑΜΜΕΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Αντιγράφετε;

Αν αντιγράφετε, προσέξτε, διότι φαίνεται πως οι καλές μέρες τελειώνουν. Σε λίγο θα είναι πολύ εύκολο στον καθηγητή και το σχολείο σας να διαπιστώσει αν μια εργασία είναι από… τα χεράκια σας ή όχι.

Φυσικά, στα Πανεπιστήμια, υπάρχει ήδη σύστημα ελέγχου αντιγραμμένων εργασιών. Η χρήση του γενικεύτηκε, αν δεν κάνω λάθος, τον τελευταίο χρόνο, μετά από ένα «κρούσμα» που είχαμε σχολιάσει και εδώ.

Όταν καμιά εκατοστή φοιτητές είχαν δώσει στον καθηγητή τους την ίδια ακριβώς εργασία. Δεν θυμάμαι αν σας είχαμε μιλήσει τότε για έναν συμφοιτητή μας, που έφερε το τιμητικό όνομα «ο Συρραφάκος».

Είχε ένα μοναδικό χάρισμα να παίρνει αποσπάσματα από δεξιά κι αριστερά και να παρουσιάζει ένα τελικό σύνολο, τόσο ομοιογενές, που δύσκολα θα αντιλαμβανόταν κάποιος ότι ήταν αποτέλεσμα συρραφής.

Δεν ξέρω πώς θα τα κατάφερνε με τις δυνατότητες ελέγχου που δίνει η σημερινή τεχνολογία. Αυτό ακριβώς όμως θέλουμε να σχολιάσουμε, τώρα που βρισκόμαστε και σε περίοδο εξετάσεων και εξεταστική περίοδο.

Υπάρχει το Turnitin. Αυτό είναι ένα σύστημα, (αντιγράφω) «ακόμα ένα εργαλείο υπεράσπισης της αξίας των πτυχίων, διπλωμάτων και τίτλων, που ελέγχει τις εργασίες που υποβάλλονται για περιπτώσεις ακούσιας ή εκούσιας λογοκλοπής».

Ακούσια λογοκλοπή! Μπορεί δηλαδή εσύ να χρησιμοποιήσεις κάτι από μια ξένη εργασία, αναφέροντας μάλιστα την πηγή, όμως εκείνα τα οποία πήρες δεν ήταν της… πηγής, αλλά κλεμμένα από αλλού, χωρίς αυτό να αναφέρεται.

Βεβαίως, όπως όλοι καταλαβαίνουμε, δεν είναι αυτό το πρόβλημα. Το πρόβλημα εστιάζεται στο ότι, χάρη στο διαδίκτυο, από το δημοτικό μέχρι το πανεπιστήμιο, όλοι καταφεύγουν σε έτοιμες λύσεις.

Κάποτε υπήρχαν τα λυσάρια, βιβλία δηλαδή, γραμμένα σύμφωνα με τα αντίστοιχα σχολικά (ενίοτε πριν από αυτά!) όπου μπορούσε να βρει κανείς τις λύσεις των ασκήσεων ή και εργασίες για κάποια μαθήματα.

Η δυσκολία, εκτός από την αγορά αυτών των ειδικών βιβλίων, ήταν στο ότι ο μαθητής έπρεπε να αντιγράψει στο τετράδιό του τις απαντήσεις. Όπως και κάτι που θα έβρισκε, για παράδειγμα, σε κάποια εγκυκλοπαίδεια.

Το άλλο πουλάκι:

Δεν είχε «κόπι πάστε»!

Σήμερα ο μαθητής έχει στη διάθεσή του τεράστιο αριθμό ιστοσελίδων που περιέχουν λύσεις, εργασίες και ό,τι άλλο μπορεί να χρειαστεί, προκειμένου αυτός να παρουσιαστεί στην τάξη του σαν εργατικός και επιμελής.

Τι γίνεται όμως, αν θέλει να παρουσιάσει μια εργασία ως έργο των χειρών του; Για το πανεπιστήμιο είπαμε τι πρέπει να προσέχει. Στο Δημοτικό όμως, και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, δεν υπήρχε αντίστοιχο εργαλείο.

Δημιούργησαν ένα οι Δανοί. Στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης ανέπτυξαν ένα λογισμικό, τον Ghostwriter, που μπορεί να βρει αν μια εργασία εκπονήθηκε από τον συγκεκριμένο μαθητή ή είναι προϊόν αντιγραφής.

Επειδή θεωρείται πολύ διαδεδομένο οι μαθητές να μην γράφουν μόνοι τους τις εργασίες τους, αλλά να τις αναθέτουν σε κάποιον συγγραφέα – φάντασμα, ο Ghostwriter είναι αυτός που θα συλλαμβάνει τους παραβάτες.

Πώς το καταφέρνει; Εντοπίζει διαφορές στο στυλ γραφής, συγκρίνοντας την πρόσφατη εργασία ενός μαθητή με προηγούμενες εργασίες του. Το πρόγραμμα εξετάζει το μήκος των λέξεων, τη δομή των προτάσεων, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο αυτές χρησιμοποιούνται. 

Καταλαβαίνει δηλαδή το… γλωσσικό ύφος κάθε μαθητή και μπορεί να σου πει αν μια νέα εργασία του ταιριάζει με αυτό, ή έχει στοιχεία παρμένα από αλλού, που δεν συμφωνούν με όσα δείγματα έχει δώσει μέχρι στιγμής.

Έχει ενδιαφέρον να ακούσουμε τι λένε οι ερευνητές που ανέπτυξαν το συγκεκριμένο πρόγραμμα: «Πιστεύουμε ότι είναι ρεαλιστικό να αναμένει κάποιος πως τα λύκεια θα αρχίσουν να χρησιμοποιούν κάποια στιγμή το πρόγραμμα.

Πριν όμως το πράξουν, χρειάζεται να γίνει μια συζήτηση ηθικού περιεχομένου σχετικά με το πώς θα πρέπει να εφαρμοστεί η συγκεκριμένη τεχνολογία. Οποιοδήποτε αποτέλεσμα εξάγεται από το πρόγραμμα δεν θα πρέπει να θεωρείται οριστικό.

Θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη μαζί με άλλες παραμέτρους, ώστε να εξαχθεί κάποιο ασφαλές συμπέρασμα σχετικά με το αν κάποιος μαθητής έχει “κλέψει” ή όχι στην εργασία του».

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Καταλαβαίνετε τι έχει να γίνει;

Ακόμη κι αν το σύστημα έχει αξιοπιστία 90%, άντε να πεις κουβέντα σε κάποιον μαθητή που είσαι βέβαιος ότι η εργασία δεν είναι δική του. Αφήστε που από την πρώτη μέρα θα λειτουργήσουν τα… αντίδοτα στο σύστημα.

Για παράδειγμα, αν αντιγράφεις σταθερά από τον ίδιο συγγραφέα, είναι δύσκολο στο σύστημα να εντοπίσει διαφορές ύφους ανάμεσα στις εργασίες σου και να χτυπήσει καμπανάκι. Σταθερότητα πηγών, λοιπόν.

Επίσης μπορείς να βάζεις μέσα σε κάθε εργασία κάποια χαρακτηριστικά στοιχεία, εκφράσεις που να θεωρούνται δικές σου, ακόμη και λάθη που κάνεις συχνά, ώστε να μπερδεύεται το σύστημα και να πιστεύει ότι είσαι εσύ ο συγγραφέας.

Όπως καταλαβαίνετε, δεν μασάμε. Εδώ έστησαν ολόκληρη πλατφόρμα ενοικίασης ακινήτων, όπου δεν μπορείς να γράψεις αριθμητικά ψηφία, για να μην επικοινωνεί τηλεφωνικά απευθείας ο ενοικιαστής με τον ιδιοκτήτη.

Και την άλλη μέρα άρχισαν να στέλνονται τα τηλεφωνικά νούμερα «έξι, εννιά… κ.λπ.» Αν μπλοκάρουν και αυτές τις λέξεις, θα επικοινωνούμε με… χτυπήματα στον «τοίχο», όπως έκαναν οι κρατούμενοι στις φυλακές.

Το θέμα είναι άλλο. Μπορούμε να πείσουμε τα παιδιά (και τους γονείς τους) ότι το να κάνεις μια πρωτότυπη εργασία έχει πρωτίστως οφέλη για σένα τον ίδιο; Αν δεν το καταφέρουμε αυτό, ό,τι μέτρα και να πάρουμε…

 Ο κλέψας του κλέψαντος!

190531 ΑΠΟΦΑΣΙΣΜΕΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

«Και τώρα, οι δυο μας!»

Φτάσαμε στο σημείο που η εκλογική αναμέτρηση για τη δημαρχία να γίνεται… μονομαχία στο Ελ Πάσο, όπου ο ένας από τους μονομάχους παραμένει ζωντανός και ο άλλος γίνεται τροφή για τα κοράκια.

Αστειεύομαι, κρύα μεν, όμως αστειεύομαι. Ωστόσο, θα ήθελα μ’ αυτή τη μεταφορά να… μεταφέρω το κλίμα που επικρατεί αυτές τις μέρες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα οποία κάνουν τη διαφορά από προηγούμενες εκλογές.

Διότι, παλαιότερα, μαθαίναμε το βράδυ της πρώτης Κυριακής τους δυο διεκδικητές, περιμέναμε και τη σχετική ανακοίνωση από τις υπόλοιπες παρατάξεις και μετά… σιωπή. Ό,τι γινόταν, γινόταν στα κρυφά. 

Ενώ τώρα; Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή, για να δούμε πώς φτάσαμε σ’ αυτές τις τελευταίες μέρες. Ο προεκλογικός αγώνας ήταν γενικά σε πολιτισμένο κλίμα. Αν εξαιρέσουμε κάποιες… εξαιρέσεις.

Κάποιες εξαιρέσεις πολιτών που δεν εκτίθενται οι ίδιοι, να δούμε και τι πουλιά πιάνουν, αλλά αναλαμβάνουν εργολαβικά (δεν εννοώ τίποτε για ανταπόδοση) να υποστηρίξουν κάποιους και να πολεμήσουν κάποιους άλλους.

Αυτοί, λοιπόν, διακρίνονται για ένα -πάθος να το πω; φανατισμό να το πω;- για έναν υπερβάλλοντα ζήλο, και χαλάνε το καλό προεκλογικό κλίμα. Διότι κάνουν έναν αγώνα… δίχως αύριο. Δεν καταλάβατε τι εννοώ;

Οι επικεφαλής των παρατάξεων, αλλά και οι έμπειροι υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι, κρατούν μια πισινή για την επόμενη μέρα. Δεν εκτίθενται με εμπρηστικές δηλώσεις, γιατί ξέρουν ότι μπορεί να βρεθούν στην ανάγκη.

Σκέφτονται «αν πάω στον δεύτερο γύρο, πώς θα ζητήσω μετά τις ψήφους εκείνων για τους οποίου τώρα λέω χίλια δυο;». Οι εξαιρέσεις όμως που λέγαμε δεν έχουν αυτοσυγκράτηση, και έτσι κάνουν περισσότερη ζημιά εκεί που πάνε να βοηθήσουν.

Έπρεπε οι επικεφαλής να βγουν και να τους μαζέψουν, αν κάτι τέτοιο ήταν δυνατόν, από την πρώτη στιγμή. Τώρα είναι αργά. Διότι πάντα θα βρεθεί ένας θερμόαιμος να απαντήσει στους… θερμόαιμους και έτσι χάνεται ο έλεγχος.

Το άλλο πουλάκι:

Ήταν όμως και το αποτέλεσμα…

Διότι, μπορεί ο κ. Μαμσάκος να ξέφυγε, με πρώτο των πρώτων τον κ. Μουρβετίδη (και μπράβο του) οι άλλοι δύο όμως έπεσαν πάνω στο νήμα, για να έρθει δεύτερος ο κ. Χαρακίδης, με διαφορά στήθους.

Αυτό είναι λογικό να δημιουργεί μια πικρία, μαζί με την απογοήτευση, στον κ. Τσιαμπούση και σε όσους πίστεψαν πως η παράταξή του θα πάει στη δεύτερη Κυριακή, πράγμα μάλιστα που διαφαινόταν σχεδόν όλο το βράδυ των εκλογών.

Στο σημείο αυτό ας κάνουμε μια προσωπική εκτίμηση. Η πρωτιά του κ. Μαμσάκου εξέπληξε πολλούς, διότι ήταν διάχυτο στην πόλη πως οι Δραμινοί δεν είχαν και την καλύτερη εικόνα για το έργο του, την πενταετία που μας πέρασε.

Αυτό μπορεί να αποτυπώθηκε εκλογικά με το μειωμένο –για δημοτική αρχή- ποσοστό, όσοι όμως ξαφνιάστηκαν από την πρωτιά του δεν υπολόγισαν δυο άλλες παραμέτρους. Το γεγονός ότι οι άλλοι δύο ήρθαν ίσα ίσα…

Δηλαδή ότι οι ψήφοι διαμαρτυρίας, που σε άλλη περίπτωση θα έφερναν ίσως πρώτη την αντιπολίτευση, τώρα μοιράστηκαν στα δυο. Επίσης, το σημαντικό γεγονός ότι η Δράμα ψήφισε… κομματικά, δηλαδή νεοδημοκρατικά.

Πράγμα που φάνηκε από τη συνολική εικόνα των εκλογικών αποτελεσμάτων, τόσο των ευρωεκλογών, όπου το πράγμα μπορεί να αιτιολογηθεί, όσο και των περιφερειακών και δημοτικών εκλογών, σ’ όλους τους δήμους του νομού.

(Όταν η Δράμα έδωσε το μεγαλύτερο ποσοστό από όλη την Περιφέρεια στον κ. Μέτιο, με εντελώς ανύπαρκτο έργο στον νομό μας, θα άφηνε παραπονεμένο τον Μαμσάκο, που είχε, τέλος πάντων, να επιδείξει και κάτι;)

Έτσι φτάνουμε στη δεύτερη Κυριακή. Όπως ήταν φυσικό και αναμενόμενο, μέσα στο πλαίσιο του πολιτικού πολιτισμού, η παράταξη «PROJECT Δράμα 2020» έκανε μια ανακοίνωση ουδετερότητας.

Απορώ πώς υπάρχουν ακόμη και σήμερα άνθρωποι που περιμένουν από παρατάξεις να υποδείξουν στους ψηφοφόρους (τους) τι να πράξουν στις επαναληπτικές εκλογές. Δεν έχουν καταλάβει ότι ο καιρός αυτός πέρασε;

Σήμερα όμως, όπως είπαμε στην αρχή, δεν υπάρχουν μόνο οι επίσημες ανακοινώσεις, αλλά και οι ανεπίσημες αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όπου μπορεί κανείς να εκφράζεται πιο… χαλαρά.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Το αίμα νερό δεν γίνεται!

Αυτό έσπευσαν να επιβεβαιώσουν κάποιοι, από όλο το φάσμα των παρατάξεων που έμειναν εκτός, δείχνοντας πολύ φανερά, συγκαλυμμένα… φανερά, ποια είναι η προτίμησή τους για την Κυριακή.

Και, ως γνωστόν, όταν θέλεις να υποστηρίξεις κάποιον, βρίσκεις ένα σωρό πράγματα να πεις. Είτε υπέρ του, είτε, όταν δεν υπάρχουν και πολλά, εις βάρος του αντιπάλου του. Όμως οι εκλογές δεν είναι… προξενιό.

Δεν διαλέγουμε γαμπρό για την κόρη μας (εντάξει, για τη μεγάλη αδελφή μας) αλλά άνθρωπο που θα εργαστεί και θα πετύχει το καλύτερο δυνατό για την πόλη μας. Επομένως πρέπει να έχουμε πολύ συγκεκριμένα κριτήρια.

Διότι ο αυριανός δήμαρχος, μαζί με την ομάδα των δημοτικών συμβούλων που εκλέχτηκαν, καθώς και τους στενούς συνεργάτες του, θα κριθούν από τη δυνατότητά τους να λύνουν προβλήματα, να διαχειρίζονται καταστάσεις…

Να εμπνέουν τους άλλους και να συνεργάζονται με όσο το δυνατόν περισσότερους, να είναι, με λίγα λόγια, ουσιαστικοί και αποτελεσματικοί στο έργο που θα κληθούν να επιτελέσουν. Ποιος μπορεί να το κάνει καλύτερα;

Αυτό καλούμαστε να κρίνουμε εμείς. Πιθανότατα δεν μας καλύπτει πλήρως κανείς από τους δυο. Όμως το βράδυ της Κυριακής κάποιος θα είναι δήμαρχος και εμείς οφείλουμε να συμβάλουμε ώστε να είναι ο (έστω και λίγο;!) καλύτερος.

Σε ποιον το οφείλουμε; Στη Δράμα.

 Με το χέρι στην καρδιά, 

για άλλη μια φορά!

190411 ΕΠΙΔΕΡΜΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Τι διαβάζουμε;

Για να είμαστε ακριβείς, το ερώτημα ήταν τι ΔΕΝ διαβάζουμε. Η συζήτηση χαλαρή με καφεδάκι και κάποιον φίλο με τον οποίο δεν τα λέμε και τόσο συχνά. (Πρώτα ήρθε το καφεδάκι και μετά ο φίλος, γι’ αυτό τα αναφέρω έτσι.)

Αφού σχολιάσαμε διάφορα, σταθήκαμε στην ταχύτητα με την οποία περιδιαβαίνει κανείς το διαδίκτυο και την «ενημέρωση» που παίρνει από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συνήθως μόνο από αυτά.

Εμείς, φανατικοί αναγνώστες εφημερίδων και οι δυο, δεν είναι εύκολο να προσαρμοστούμε στους νέους ρυθμούς, που απαιτούν… συνθηματικές αναφορές και πολλές εικόνες, προκειμένου να αποσπάσουν το ενδιαφέρον.

Κάθεσαι και ανεβάζεις ολόκληρο κείμενο, εκατοντάδες λέξεις, και ελάχιστοι κάνουν τον κόπο να το διαβάσουν, να δουν τι θέλεις να πεις, να παρακολουθήσουν τον τρόπο που αναπτύσσεις το θέμα σου, που τοποθετείς τα επιχειρήματά σου…

Βάζει κι ο άλλος μια εξυπνάδα δύο «αράδων» (βλέπετε; δημοσιογραφική κουβέντα αυτή, από ανθρώπους που γνώρισαν τις εφημερίδες από έξω κι από μέσα) συνήθως αντιγραμμένη, και παίρνει ένα σωρό λάικ!

Αν πει, πάλι, να ανεβάσει καμιά φωτογραφία με τους καφέδες στο τραπέζι, ή, πολύ περισσότερο, με τίποτε μεζέδες για ούζο, γίνεται κυριολεκτικά χαμός. Πέφτουν τα σχόλια βροχή και η φωτογραφία γίνεται αντικείμενο συζήτησης.

Θα μου πείτε, ποιος σας είπε ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι για σοβαρή κουβέντα και βαθυστόχαστες -λέμε, τώρα- αναλύσεις. Ο άλλος «μπαίνει» εκεί για να ξεσκάσει να χαλαρώσει λίγο από την καθημερινή πίεση.

Σύμφωνοι. Όμως, όπως δείχνουν οι περισσότερες έρευνες, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και το διαδίκτυο γενικότερα, αποτελούν μια από τις κύριες, αν όχι την κυριότερη πηγή ενημέρωσης για πολλούς ανθρώπους.

Ειδικά οι νέοι έχουν πάψει πλέον να βλέπουν τηλεόραση (για να αγοράσουν εφημερίδες ούτε που το συζητώ) οπότε ενημερώνονται από το διαδίκτυο. Τι είδους ενημέρωση όμως παίρνουν, όταν δεν μπορούν να διαβάσουν κάτι μεγαλύτερο;

Όταν μετακινούνται συνεχώς από μια είδηση στην άλλη, χωρίς να βλέπουν μια ανάλυση, χωρίς να στέκονται στις απόψεις κάποιου σοβαρού αρθρογράφου, χωρίς να διαβάζουν αντικρουόμενες θέσεις;

Το άλλο πουλάκι:

Αυτή είναι η εποχή!

Στην παρέα προστέθηκε και τρίτος φίλος, ο οποίος μετέφερε τη συζήτηση στην εκπαίδευση. Μήπως αντί να επιμένουμε με παραδοσιακούς τρόπους, θα πρέπει να ανταποκριθούμε στα νέα δεδομένα;  

Μήπως τα προγράμματα, τα βιβλία, αλλά και ο τρόπος διδασκαλίας γενικότερα θα πρέπει να προσαρμοστούν σ’ αυτήν την πολυτροπικότητα των κειμένων, τη γρήγορη εναλλαγή δεδομένων και την επιγραμματική αναφορά των πραγμάτων;

Είναι ένα ουσιαστικό ερώτημα. Το πρόβλημα είναι ότι εμείς, που μεγαλώσαμε σε έναν τελείως διαφορετικό κόσμο, δεν έχουμε τις παραστάσεις για το απαντήσουμε. Όχι ότι δεν είμαστε εξοικειωμένοι με την τεχνολογία.

Απλώς για εμάς μάθηση σημαίνει μια πολύ συγκεκριμένη διαδικασία. Μια διαδικασία που περιλαμβάνει δύο στάδια. Την «παράδοση» της νέας γνώσης στο Σχολείο από κάποιον δάσκαλο και το διάβασμα στο σπίτι.

Στις καλύτερες περιπτώσεις, η «παράδοση» μπορεί να γίνεται με πιο ευρηματικούς και ευφάνταστους τρόπους, με περισσότερο ενεργητική συμμετοχή από τους μαθητές, με συνεργατικές μεθόδους, με χρήση νέων τεχνολογιών…

Δεν παύει όμως να είναι παράδοση. Το ίδιο και το «διάβασμα» στο σπίτι. Μπορεί να περιλαμβάνει κάποιες εργασίες, μπορεί να προβλέπει έρευνα σε βιβλία ή στο διαδίκτυο, σίγουρα όμως θα περιλαμβάνει ανάγνωση και κατανόηση μεγάλων κειμένων.

Αυτό έχουμε μάθει εμείς, έτσι μεγαλώσαμε, έτσι σπουδάσαμε οι ίδιοι, και δεν είναι εύκολο να φανταστούμε κάτι διαφορετικό. Θα μπορούσε, για παράδειγμα να συντελεστεί μάθηση μέσα από ένα βιντεοπαιχνίδι, από αυτά που τόσο προτιμούν τα παιδιά;  

Θα μπορούσε να συνδυαστεί μια εμπειρία εικονικής πραγματικότητας με ένα ψηφιακό ταξίδι στο παρελθόν, όπου το παιδί θα «συναντούσε» μέρη και πρόσωπα της ιστορίας και θα αντλούσε στοιχεία για τη ζωή τους;

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Ασφαλώς!

Ωστόσο, εκείνο στο οποίο καταλήξαμε είναι πως η μάθηση, για πολύ καιρό ακόμη, θα είναι μια διαδικασία που θα απαιτεί από τον μαθητευόμενο σημαντική προσπάθεια και μεγάλη τριβή με το αντικείμενο.

«Η γιαγιά μου», είπε ο ένας της παρέας, «όταν της έλεγαν για μια επίπονη και απαιτητική εργασία, απαντούσε “ε, δεν είναι και γράμματα”, γιατί τα θεωρούσε ό,τι πιο δύσκολο μπορεί να κάνει κανείς στη ζωή του».

Η αγωγή, από μόνη της (και εξ ορισμού), είναι μια βίαιη διαδικασία και δεν μπορεί να γίνεται υπό την αυστηρή προϋπόθεση «να μην κουραστούν τα παιδιά», σκέψη που διακατέχει πολλούς παιδαγωγούς.

Για την ακρίβεια υπεύθυνους του υπουργείου Παιδείας, πολιτικούς δηλαδή, που, στις περισσότερες των περιπτώσεων, έχουν άλλου είδους προτεραιότητες από το να μάθουν γράμματα τα παιδιά του κοσμάκη.

Έτσι, η λογική της ήσσονος προσπάθειας από τη μια, με τη σύγχρονη ψηφιακή πραγματικότητα που οδηγεί τα παιδιά σε άλλες πρακτικές, εξοικειώνοντάς τα με άλλες λειτουργίες και συμπεριφορές, από την άλλη, κάνουν την εκπαίδευσή τους δύσκολη υπόθεση.

Όχι όμως αρκετά, ώστε να μην μπορούν να τη λύσουν τρεις φίλοι, που πίνουν τον καφέ τους κουβεντιάζοντας χαλαρά, ένα πρωινό Σαββάτου. Σκεφτήκαμε μάλιστα να στείλουμε κι ένα υπόμνημα στο υπουργείο Παιδείας.

Επειδή όμως θα ήταν πολυσέλιδο, αναρωτηθήκαμε «ποιος θα το διαβάσει» και το αφήσαμε για όταν θα είμαστε σε θέση να το αναπτύξουμε σε λίγες αράδες.

Δηλαδή ποτέ!

 Κουβέντες τού… καφέ!

190403 ΕΚΤΕΘΕΙΜΕΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Sharenting.

Σας το δείχνω στα αγγλικά, γιατί εμείς τα πουλάκια δεν φημιζόμαστε και για την καλή προφορά μας. Μπορεί κι εσείς να μην το έχετε ξανακούσει, είναι όμως κάτι το οποίο πρέπει να μάθουμε, γι’ αυτό και το συζητάμε.

Πρόκειται για τη συνήθεια ορισμένων (πάρα πολλών) γονιών να κοινοποιούν ή να «μοιράζονται» νέα και φωτογραφίες των παιδιών τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Κάτι που ήρθε και πρόσφατα στην επικαιρότητα.

Η γνωστή ηθοποιός Γκουίνεθ Πάλτροου (αυτό μπορώ να το προφέρω) ανάρτησε μια φωτογραφία με την δεκατετράχρονη κόρη της, ενώ έκαναν σκι. Η φωτογραφία είχε (διαδικτυακή) επιτυχία και πήρε δεκαπέντε χιλιάδες λάικ.

Ωστόσο, αυτό δεν άρεσε καθόλου στο παιδί, το οποίο έγραψε στον προσωπικό του λογαριασμό στο ίνσταγκραμ: «Μητέρα, το έχουμε συζητήσει αυτό. Δεν μπορείς να κάνεις αναρτήσεις χωρίς την άδειά μου».

Η Γκουίνεθ Πάλτροου απάντησε: «Δεν μπορείς να δεις ούτε το πρόσωπό σου». Κάποιοι από τους ακολούθους τής γνωστής ηθοποιού υποστηρίζουν ότι, ως μητέρα, είχε κάθε δικαίωμα να μοιραστεί τις φωτογραφίες της κόρης της.

Άλλοι υποστηρίζουν ότι τα παιδιά έχουν δικαίωμα στην προστασία του ιδιωτικού τους βίου. Όπως καταλαβαίνετε, το πράγμα χωράει πολύ μεγάλη συζήτηση, διότι είναι κάτι που το αντιμετωπίζουμε καθημερινά όλοι μας.

Ας δούμε πρώτα τι λέει μια πιο ειδική από εμάς. Διαβάζω σε σχετικό ρεπορτάζ: Η Άντρεα Σίιμπακ, καθηγήτρια Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης στο Πανεπιστήμιο Ταρτού της Εσθονίας, είχε εκπονήσει πολλές μελέτες για το sharenting.

Μια μελέτη στην οποία συμμετείχαν ανήλικοι από την Εσθονία, ηλικίας 9 έως 13 ετών, διαπίστωσε ότι στα παιδιά άρεσε όταν οι γονείς «μοιράζονταν θετικά πράγματα γι’ αυτά», μόνο που δεν συμφωνούν στο… θετικά.

Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα σε αυτό που οι γονείς και τα παιδιά θεωρούν καλές φωτογραφίες. Στα παιδιά δεν αρέσει όταν οι γονείς μοιράζονταν φωτογραφίες στις οποίες απαθανατίζονταν με ξεχτένιστα μαλλιά ή με ένα φόρεμα που δεν είναι του γούστου τους.

Συχνά οι γονείς δεν θεωρούν ότι αυτό είναι πρόβλημα. Για τους προεφήβους, όμως, αυτά τα στοιχεία επηρεάζαν την αυτοεκτίμησή τους και μπορούσαν να οδηγήσουν σε διαδικτυακό εκφοβισμό.

Το άλλο πουλάκι:

Ή σε κάτι χειρότερο!

Διότι ένας άλλος πιθανός κίνδυνος του sharenting είναι «η ψηφιακή απαγωγή». Τι σημαίνει αυτό; Μας το εξηγεί η ίδια καθηγήτρια: «Όταν ξένοι λαμβάνουν τις παιδικές φωτογραφίες και τις χρησιμοποιούν για τη διάπραξη απάτης ή στην παιδική πορνογραφία».

Σας φαίνεται υπερβολικό; Για να σας βοηθήσω θα σας μεταφέρω το τι άκουσα, πριν από χρόνια, σε μια ενημερωτική συζήτηση με ομιλητή τον πλέον ειδικό στο θέμα της εγκληματικότητας μέσω διαδικτύου.

Την εποχή εκείνη ήταν Ταξίαρχος – Διευθυντής του τμήματος Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Μιλώ για τον κ. Μανόλη Σφακιανάκη, ο οποίος ήταν όσο πιο σαφής γινόταν: «Καμία απολύτως φωτογραφία των παιδιών στο διαδίκτυο».

Ο κίνδυνος δεν αφορά μόνο «τα πιο ειδεχθή εγκλήματα που μπορεί να σας έρχονται στο μυαλό», όπως χαρακτηριστικά είπε, αλλά ακόμα και για τις πιο απλές δυσάρεστες καταστάσεις στις οποίες εκτίθενται τα παιδιά.

Αναφέρθηκε σε πολλά περιστατικά παιδιών ανά την Ελλάδα, τα οποία βρέθηκαν σε πολύ δύσκολη θέση, όταν φωτογραφίες τους «πειράχτηκαν» μέσω φωτομοντάζ και διέρρευσαν στο σχολικό τους περιβάλλον.

Τα παρουσίαζαν με το πρόσωπό τους, αλλά με το σώμα κάποιας πορνοστάρ, κάτι που, φυσικά, ενοχλεί το παιδί, κυρίως όμως προκαλεί τον χλευασμό των συμμαθητών του ή, ακόμα χειρότερα, οδηγεί σε bullying.

Ο κ. Σφακιανάκης τόνισε όσο πιο εμφατικά μπορούσε ότι ο καλύτερος τρόπος για να προστατέψουμε την ψηφιακή ταυτότητα του παιδιού μας είναι να μην ποστάρουμε ποτέ απολύτως τίποτα για εκείνο.

Κάποιοι γονείς, είπε, θεωρούν ότι λαμβάνουν ένα «μέτρο προστασίας» ποστάροντας φωτογραφίες χωρίς να αναγράφουν τα ονόματα των παιδιών τους, όμως αυτές θα παραμείνουν για πάντα εκεί, διαθέσιμες προς όλους.

Δεν αποκλείεται στο μέλλον, μία φωτογραφία του παιδιού σας που ποστάρατε όταν είναι 4 ετών, να συνδεθεί με κάποια που θα ποστάρει ένας φίλος του όταν θα είναι 10 ετών, και αργότερα με κάποιο επαγγελματικό του προφίλ.

Έτσι να δημιουργηθεί ένα πλήρες ψηφιακό αρχείο του παιδιού, πάνω στο οποίο δεν θα μπορείτε να έχει κανέναν έλεγχο! Ίσως τώρα να ακούγεται ασήμαντο, αν το καλοσκεφτείτε, όμως…

Το γεγονός ότι ο καθένας θα μπορεί να έχει πληροφορίες για ολόκληρη την ζωή του παιδιού σας, τις οποίες θα διαχειρίζεται όπως θέλει, είναι τουλάχιστον τρομακτικό.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Το πρώτο που πρέπει να συνειδητοποιήσουμε είναι πως ό,τι «ανεβαίνει» στο διαδίκτυο, πρακτικά δεν κατεβαίνει ποτέ! Μπορείτε να διαγράψετε όσες φωτογραφίες έχετε αναρτήσει, ώστε να μην είναι διαθέσιμες στον οποιοδήποτε.

Στις ρυθμίσεις ασφαλείας τού μέσου επιλέξτε αφενός τις φωτογραφίες σας να βλέπουν μόνο οι φίλοι σας -ούτε καν οι φίλοι των φίλων- και επιλέξτε να ενημερώνεστε κάθε φορά που κάποιος σας κάνει tag σε μία φωτογραφία.

Έτσι ώστε να την εγκρίνετε πριν δημοσιευτεί (αν είναι και τα παιδιά σας στην φωτογραφία αυτήν, το δικό σας όνομα θα είναι αυτό που πιθανότατα θα γίνει tag).

Τέλος, ενημερώστε κάθε φίλο και γνωστό σας ότι δεν θέλετε επ’ ουδενί να ποστάρουν φωτογραφίες ή πληροφορίες, στην οποία εμφανίζεται ή αναφέρεται το παιδί σας. Αυτά τόνισε ο πλέον ειδικός.

Εσείς κάν’τε ό,τι σας φωτίσει ο Θεός!

 Μην εκτίθεστε και μην εκθέτετε!

190328 ΚΑΛΟΦΑΓΩΤΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Υπάρχει ανθρωποφαγία;

Αν ρωτήσουμε τους ανθρωπολόγους, θα μας πουν πως το φαινόμενο ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένο στις πρωτόγονες φυλές. Στη δική μας μυθολογία χαρακτηρίζει «τέρατα», όπως ο Μινώταυρος ή ο Κύκλωπας.

Υπάρχουν όμως αναφορές σε αρκετούς αρχαίους συγγραφείς για περιπτώσεις λαών που είχαν αυτή τη συνήθεια. Ακόμη και στην Παλαιά Διαθήκη συναντάμε χωρία στα οποία περιγράφονται σκηνές ανθρωποφαγίας.

Τέλος πάντων, αυτά είναι, λίγο πολύ, γνωστά. Και μόνο κάποια από τα ταφικά έθιμα να δει κανείς, εκείνα που έφτασαν μέχρι τις μέρες μας από τα πανάρχαια χρόνια, καταλαβαίνει πολλά σχετικά με την έκταση του φαινομένου.

Δεν θα μείνουμε όμως σ’ αυτό. Δεν σκοπεύουμε να σας μιλήσουμε τις μορφές που είχε η ανθρωποφαγία, είτε ως καθημερινή πρακτική, είτε ως περιστασιακή, εξ ανάγκης, λειτουργία. Εμείς θα μιλήσουμε μεταφορικά.

Διότι σήμερα βλέπουμε να χρησιμοποιείται πολύ τακτικά η λέξη, προκειμένου να περιγράψει φαινόμενα μαζικής επίθεσης σε κάποιον, μέσω των δυνατοτήτων που μας παρέχει το διαδίκτυο.

Όταν δηλαδή χρησιμοποιούνται τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να προβληθούν επικριτικές απόψεις για τα λόγια, τη στάση ή τη συμπεριφορά κάποιου προσώπου, που αποκτά με αυτόν τον τρόπο μεγάλη αρνητική δημοσιότητα.

Τότε, από ορισμένους πιο ευαίσθητους σε τέτοιου είδους φαινόμενα, γίνεται λόγος περί «ανθρωποφαγίας». Κάτι που χαρακτηρίζεται με αρνητικό πρόσημο και συνιστάται η αποφυγή του στο μέλλον.

Πραγματικά, είναι πολύ άσχημο να επιτίθενται σε κάποιον άνθρωπο όλες οι φυλές του διαδικτύου, όταν μάλιστα αυτός βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση και δεν έχει τη δυνατότητα να απαντήσει.

Μόνο που τη λειτουργία αυτή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης τη θυμόμαστε κάθε φορά που θεωρούμε ότι εκδηλώνονται αρνητικά φαινόμενα. Δεν είναι όμως έτσι. Δεν μπορείς να χρησιμοποιείς ένα μέσο α λα καρτ.

Δηλαδή εσύ μπορείς να το χρησιμοποιείς όπως θέλεις, εκείνο που δεν μπορείς είναι να απαιτείς και από τους άλλους να κάνουν το ίδιο με σένα. Ιδίως όταν είσαι μέλος αυτής της ομάδας.

Το άλλο πουλάκι:

Θα σας πω μιαν ιστορία.

Κάποτε, όταν γινόταν μεγάλη φασαρία γύρω από την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, επισκέφτηκε κάποιο σχολείο ένας Σχολικός Σύμβουλος, στο πλαίσιο των τακτικών και προγραμματισμένων επισκέψεών του.

Συγκεντρώθηκε όλο το προσωπικό στο γραφείο και εκεί ο σύμβουλος μίλησε και είπε πολύ καλά λόγια για το σχολείο και τους δασκάλους του. Τον άκουσαν όλοι με εμφανή ικανοποίηση, όταν όμως έφυγε, πήρε τον λόγο ο Διευθυντής.

«Συνάδελφοι, τι έγινε; Δεν είδα να αντιδρά κανένας στην αξιολόγηση που έκανε προηγουμένως ο Σχολικός Σύμβουλος. Γιατί; Επειδή είπε καλά λόγια για το σχολείο μας; Εμείς είμαστε εναντίον μόνο τής… αρνητικής αξιολόγησης;

Αν μας έκανε μια παρατήρηση, αν έλεγε κάτι άσχημο για τη δουλειά μας, θα φωνάζαμε τώρα όλοι εδώ για… “τον άσχετο, που με μια επίσκεψη, και χωρίς να έχει εικόνα τού τι προσφέρουμε μέσα στην τάξη, κάνει αξιολογήσεις”.

Τώρα όμως που ακούσαμε τα θετικά σχόλια, κανείς δεν σκέφτηκε να τον σταματήσει και να διαμαρτυρηθεί λέγοντας “κύριε σύμβουλε, σας παρακαλούμε μη συνεχίζετε, διότι αυτό που κάνετε είναι αξιολόγηση στην οποία εμείς είμαστε αντίθετοι”».

Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τα οποία μάλιστα κάποιοι χρησιμοποιούν χωρίς μέτρο. Και ποια είναι, παρακαλώ, η χρησιμότητά τους; Να (εκ)θέτεις σε κοινή θέα τον εαυτό σου.

Δηλαδή τις σκέψεις σου, τις δραστηριότητές σου, τα ενδιαφέροντά σου, πράγματα που σου έκαναν εντύπωση, αγαπημένες σου εικόνες, τραγούδια ή βίντεο. Εκτίθεσαι, περιμένοντας τις αντιδράσεις των άλλων.

Τις θετικές αντιδράσεις. Μόνο. Και αυτοί τις προσφέρουν πλουσιοπάροχα, διότι… τι σόι «φίλοι» θα ήταν διαφορετικά. Στο κάτω κάτω ένα «λάικ» δεν κοστίζει και τίποτε. Αφήστε που δημιουργεί υποχρέωση ανταπόδοσης.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Κι όταν κάτι δεν αρέσει;

Σπανίως μπαίνει κάποιος στον κόπο να σου το πει. Γιατί να σου χαλάσει την καρδιά; Το πολύ πολύ, αν διαφωνεί μαζί σου συχνά, να σε διαγράψει από «φίλο» και κάπου εκεί να τελειώσει η ιστορία (σας).

Έτσι δημιουργείται στον κάθε χρήστη η ψευδαίσθηση της συνολικής αποδοχής του από τους άλλους. Οι αναρτήσεις μου παίρνουν «λάικ», άρα αρέσω (παιδί μου, αρέσω)! Υπάρχουν όμως φορές που κάτι ξεπερνάει τα όρια.

Και τότε αρχίζει η αρνητική κριτική, η οποία, εξαιτίας ακριβώς της φύσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, λειτουργεί και σαν αλυσιδωτή αντίδραση. Κι έτσι φτάνω στο σημείο να μιλάω για «ανθρωποφαγία».

Ποιος; Εγώ που επιζητούσα ακριβώς αυτή τη λειτουργία του μέσου. Που ζούσα στον ψηφιακό κόσμο μόνο και μόνο για να απολαμβάνω τη δυνατότητα μαζικών, όσο πιο μαζικών γίνεται, αντιδράσεων σε ό,τι κάνω.

Θετικών αντιδράσεων, όμως! Διότι οι αρνητικές αποτελούν… «ανθρωποφαγία»! Είναι σαν να λες «θέλω να παίζω ποδόσφαιρο, αλλά όχι και να μου έρθει καμιά γερή μπαλιά στο πρόσωπο και μου χαλάσει την εικόνα».

Δυστυχώς, όμως, φίλοι μου, αυτό το παιχνίδι έχει κι αυτές τις πλευρές. Για την έκθεση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης λέω. Κι όταν αποφασίσω να το παίξω, πρέπει να είμαι προετοιμασμένος και για την στραβοκλωτσιά που θα φάω.

Το να διαμαρτύρονται, λοιπόν, όσοι μάλιστα ξανοίγονται στα βαθιά του διαδικτύου, όταν γυρίσει ο αέρας και σηκωθεί κύμα, είναι τουλάχιστον ανόητο. Ωστόσο, εμείς και πάλι τους συμπονούμε.

Όπως βλέπετε, δεν είπαμε ούτε ένα όνομα!

 Βόλτα στα βαθιά!

190109 ΚΑΙΡΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Πότε κάνει κρύο στην Ελλάδα;

Το ερώτημα δεν είναι ρητορικό, ούτε αποσκοπεί σε έναν διακειμενικό διάλογο ανάμεσα στη στήλη μας και στο γνωστό τραγουδάκι των LocoMondo το οποίο υποστηρίζει ότι το κρύο είναι κάτι άγνωστο στη χώρα μας.

Εμείς θα διαφωνήσουμε και θα απαντήσουμε στο ερώτημα με παρρησία, όπως πρέπει να απαντούν όσοι ασχολούνται με τον δημόσιο λόγο σε κάθε ερώτημα που τίθεται και αφορά το κοινωνικό σύνολο.

(Χα! Η μεγαλοστομία είναι επίσης ένα από τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει ο λόγος όσων σχολιάζουν τα δημόσια πράγματα, γι’ αυτό και εμείς είπαμε να μην ξεφύγουμε από αυτόν τον κανόνα.)

Στην Ελλάδα, λοιπόν, κάνει κρύο σε δύο περιπτώσεις, οι οποίες, όπως θα δείτε, δεν είναι άσχετες μεταξύ τους. Απεναντίας, η πρώτη, όπως θα σας τις παρουσιάσουμε, συνδέεται απολύτως με τη δεύτερη.

Το κρύο, δηλαδή, δεν είναι ένας αντικειμενικός παράγοντας, ένα μέγεθος που μπορεί να μετρηθεί και να αξιολογηθεί με κάποιο απλό θερμόμετρο, αλλά κάτι τελείως υποκειμενικό, όπως άλλωστε και η ζέστη.

Όταν λέμε υποκειμενικό δεν εννοούμε τον προσωπικό «δείκτη» που μπορεί να διαθέτει ο καθένας και να αισθάνεται μεγαλύτερο ή μικρότερο ψύχος. Εδώ μιλάμε για «υποκειμενικό» που όμως αφορά μεγάλο μέρος του πληθυσμού.

Ας ξαναθέσουμε όμως το ερώτημά μας.

-Πότε κάνει κρύο στην Ελλάδα;

-Στην Ελλάδα κάνει κρύο όταν το λένε στις ειδήσεις!

Σιγά το θέμα, θα μου πείτε. Λογικό είναι, όταν κάνει κρύο, πολύ κρύο, να γίνεται αναφορά γι’ αυτό και στα δελτία ειδήσεων. Όμως εγώ δεν εννοώ αυτό, αλλά μια διαδικασία αντίστροφη. Προηγείται η είδηση.

Και πάλι όμως θα μπορούσε κανείς να παρεξηγήσει και να πει πως έτσι είναι το σωστό. Γι’ αυτό υπάρχουν και οι μετεωρολογικές προβλέψεις, για να γνωρίζουμε τι πρόκειται να έρθει και να προετοιμαζόμαστε.

Όμως δεν μιλάμε ούτε γι’ αυτό. Στην Ελλάδα κάνει κρύο, παρά τις προγνώσεις των μετεωρολόγων, μόνον άμα το πουν στις ειδήσεις. Διότι, από τις προγνώσεις, τα δελτία μεταδίδουν μόνο τις πιο δυσοίωνες.

Το άλλο πουλάκι:

Πιάνουν τα άκρα.

Μπορεί, δηλαδή, σύμφωνα με τα μοντέλα των προγνώσεων, να πλησιάζει ένα κύμα ψύχους, πράγμα τελείως φυσιολογικό για τα μέσα του χειμώνα. Ακόμη όμως κι αν οι θερμοκρασίες αναμένονται κάπως πιο χαμηλές από τα συνηθισμένα…

Συνηθισμένο και αναμενόμενο είναι κι αυτό. Έρχονται όμως τα δελτία ειδήσεων, παίρνουν τη χαμηλότερη θερμοκρασία των προβλέψεων και δημιουργούν το κατάλληλο… κλίμα παγετού για όλη την επικράτεια.

«Στους μείον δεκαπέντε το θερμόμετρο»! Πράγμα που μπορεί να ισχύει για μια συγκεκριμένη περιοχή, πιθανότατα απομακρυσμένη και με ελάχιστους κατοίκους, οι οποίοι μάλιστα είναι συνηθισμένοι σε κάτι τέτοια.

Στην υπόλοιπη χώρα, στην Αθήνα, η θερμοκρασία μπορεί να μην κατέβει κάτω από το μηδέν, όμως οι κάτοικοί της που παρακολουθούν τα δελτία ειδήσεων παίρνουν την τρομάρα και στήνονται να δουν τι θα ακολουθήσει.

Βγαίνουν, λοιπόν, οι δαιμόνιοι ρεπόρτερ και κατευθύνονται σε δυο τρία σημεία, πολύ γνωστά για το χιόνι που πέφτει συνήθως εκεί και για το κρύο που κάνει κάθε χειμώνα, και μας δίνουν τη… γενική εικόνα.

Για να καταλάβετε, σήμερα που για την πόλη μας προβλέπονται θερμοκρασίες από μείον πέντε, μέχρι έναν βαθμό, στην Αθήνα το θερμόμετρο θα δείξει μέχρι και έντεκα βαθμούς (11^ο) Κελσίου!

Στη Φλώρινα η ανώτερη θα είναι μείον δύο και η χαμηλότερη μείον επτά, ενώ το βράδυ, που στην Αθήνα θα έχουν έντεκα βαθμούς, εκεί θα έχει μείον πέντε και θα χιονίζει. Κι έτσι ερχόμαστε στη δεύτερη περίπτωση που σας είπαμε στην αρχή.

-Πότε, άλλοτε, κάνει κρύο στην Ελλάδα;

-Στην Ελλάδα κάνει κρύο όταν κρυώνουν στην Αθήνα!

Γεγονός που γίνεται είδηση και μεταδίδεται από τα Μέσα σε ολόκληρη τη χώρα.

Άκουγα το πρωί της Δευτέρας, όταν η θερμοκρασία εδώ ήταν γύρω στους μείον τέσσερις βαθμούς, έναν ραδιοφωνικό παραγωγό να διαμαρτύρεται που στην Αγία Παρασκευή (της ΕΡΤ) είχε τρεις βαθμούς!

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Ελάτε, τώρα, να τα συνδυάσουμε…

Και να δούμε τι γίνεται όταν το κρύο, το πολύ κρύο, όχι μόνον δεν αφορά την Αθήνα, αλλά ούτε καν τους Έλληνες. Όταν εκείνοι που κρυώνουν είναι κάποιοι πρόσφυγες, σε κάποιους καταυλισμούς.

Μέσα σε σκηνές (όχι από εκείνες που χρησιμοποιούν όσοι ανεβαίνουν στο Ιμαλάια), που έχουν χαθεί στο χιόνι, όπου δεν μπορείς να επιβιώσεις παρά σαν ένα αγρίμι που μάλιστα μεταφέρθηκε σε ψυχρή περιοχή, μακριά από τον βιότοπό του.

Τότε θα βρεθούν κάποια ξένα ειδησεογραφικά πρακτορεία να μας θυμίσουν ότι η Λέσβος είναι πιο κοντά στη Νέα Υόρκη ή στο Βερολίνο, απ’ ό,τι στην Αθήνα (αλλά και στην υπόλοιπη Ελλάδα).

Τότε το θέμα γίνεται -αν και όταν γίνεται- είδηση κι εδώ, μόνο και καθαρά για λόγους πολιτικής αντιπαράθεσης, καθόλου όμως από πραγματικό ενδιαφέρον για τους ανθρώπους που υποφέρουν στην παγωνιά.

Τότε θα θυμηθούμε τι έλεγε η σημερινή κυβέρνηση, όταν ήταν στην αντιπολίτευση, και τι έκανε η σημερινή αντιπολίτευση, όταν ήταν στην κυβέρνηση. Τότε θα μαλώσουμε, αλλά και θα ευαισθητοποιηθούμε…

Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

 Ψυχρό μέτωπο!

181205 ΦΙΛΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Με δικαστική απόφαση!

Έχουμε μιλήσει πολλές φορές για τις «ανθρώπινες σχέσεις» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όμως αυτή τη φορά επανερχόμαστε επειδή έχουμε ένα νέο «στοιχείο». Οι σχέσεις αυτές κρίθηκαν σε… δικαστική αίθουσα.

Πού συνέβη αυτό; Μα, φυσικά, στις ΗΠΑ, όπου και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το σύστημα απονομής δικαιοσύνης βρίσκονται σε άλλο επίπεδο. (Βλέπετε πόσο προσέχω τις εκφράσεις μου; Δεν λέω σε ανώτερο, λέω σε άλλο.)

Το πράγμα ξεκίνησε με αφορμή μια συζήτηση σχετικά με το κατά πόσο μπορούν να… συνυπάρχουν σε μια δίκη δυο φίλοι, εννοείται διαδικτυακοί, ένας δικαστής και ένας συνήγορος. Είναι δυνατόν;

Υπάρχει δηλαδή «ασυμβίβαστο» και πρέπει να εξαιρείται ένας δικαστής από υπόθεση στην οποία δικηγόρος είναι κάποιος φίλος του στο φέισμπουκ; Ή μήπως μια διαδικτυακή φιλία δεν αποτελεί λόγο εξαίρεσης.

Πριν μπούμε στην ουσία της υπόθεσης, ελάτε να εξετάσουμε λίγο την… ουσία του θέματος. Γιατί να είναι φίλοι στο φέισμπουκ ένας δικαστής και ένας δικηγόρος; Υπάρχουν περιπτώσεις που πρέπει να δείχνουμε αυτοσυγκράτηση;

Ξέρω, για παράδειγμα, περιπτώσεις δασκάλων που είναι φίλοι, μιλάμε πάντα για το φέισμπουκ, με μαθητές τους! Όταν ξέρουμε ότι αυτό είναι λάθος στον πραγματικό κόσμο· αφήστε που στο διαδίκτυο είναι… παράνομο.

Με την έννοια ότι ένα μικρό παιδί δεν επιτρέπεται να έχει «προφίλ». Που πάει να πει ότι, για να αποκτήσει, είπε ψέματα, δήλωσε τουλάχιστον ψεύτικη ηλικία. Αυτό ο δάσκαλος, αντί να το επικρίνει, πάει και το κάνει «φίλο»!

Και τι είδους επικοινωνία μπορούν να έχουν ένας δάσκαλος με κάποιον μαθητή του, μέσω του φέισπουκ; Μη μου πείτε ότι επικοινωνούν για θέματα του σχολείου, διότι, γι’ αυτόν τον σκοπό υπάρχουν άλλα εργαλεία.

Υπάρχει το «σχολικό δίκτυο» που δίνει τη δυνατότητα επικοινωνίας και είναι ειδικά σχεδιασμένο και πολύ πιο ασφαλές από οτιδήποτε άλλο κυκλοφορεί στην πιάτσα. Μπορεί να υπάρχει ακόμη η ιστοσελίδα του σχολείου, ή απλώς το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο.

Εγώ θα το πήγαινα και λίγο παραπέρα και θα έλεγα πως είναι λάθος ένας δάσκαλος να συνάπτει «φιλίες» ακόμη και με γονείς των μαθητών του. Αυτό προκειμένου να μην υπάρχει η παραμικρή υποψία στα παιδιά ότι μεροληπτεί υπέρ κάποιου.

Το άλλο πουλάκι:

Ας πάμε στα δικαστήρια.

Εννοώ μέσω της συζήτησής μας, όχι να μηνύσουμε ο ένας τον άλλο! Εκεί, λοιπόν, στις ΗΠΑ, ένα δικαστήριο αποφάσισε ότι η διαδικτυακή φιλία δεν αποτελεί πραγματική τέτοια˙ είναι κάτι άλλο, τελείως διαφορετικό.

Θα έχετε ακούσει κι εσείς το γνωστό απόφθεγμα που λέει «το να έχεις πολλούς φίλους στο φέισμπουκ μοιάζει με το να είσαι πλούσιος στη Μονόπολη»! Ε, κάτι τέτοιο λέει και το σκεπτικό του δικαστηρίου.

Να σας πούμε, πριν συνεχίσουμε, ότι το θέμα το διαβάσαμε στην πολύ ενδιαφέρουσα ιστοσελίδα justina, στην οποία μας παρέπεμψε διαδικτυακός φίλος! Είπαμε, εργαλείο το φέισμπουκ και έτσι πρέπει να το βλέπουμε.

Πάμε τώρα να δούμε τι λέει η δικαστική απόφαση την οποία θεωρούμε σημαντική: «Οι φιλίες στην πραγματικότητα, αποτελούν διαπροσωπικές σχέσεις που διέπονται από αμοιβαία εκτίμηση και αγάπη». Διαφωνεί κανείς;

Και συνεχίζει: «Στο facebook ένα πρόσωπο έχει χιλιάδες επαφές, πολλές από τις οποίες δεν μπορεί καν να ανακαλέσει στη μνήμη του και τις οποίες ενίοτε αποκτά βάσει των αλγοριθμικών προτάσεων του μέσου κοινωνικής δικτύωσης και όχι με προσωπικές αλληλεπιδράσεις».

Εδώ, λοιπόν, βρίσκεται το μυστικό. Ακούμε συχνά την προτροπή «μην κάνετε φίλους ανθρώπους που δεν γνωρίζετε στην πραγματικότητα», όμως αυτό ελάχιστοι το ακολουθούν. Φίλοι να ‘ναι και ό,τι να ‘ναι.

Έρχεται, λοιπόν, το δικαστήριο με την απόφασή του και διαχωρίζει τις δύο περιπτώσεις φιλίας: «Η παραδοσιακή φιλία νοείται να κυμαίνεται από μια σχέση μεγάλης οικειότητας μέχρι την περιστασιακή γνωριμία…

Στο διαδίκτυο όμως οι “φιλίες” ποικίλουν σε βαθμό από τη μεγάλη οικειότητα μέχρι τη σύνδεση απολύτως ξένων μεταξύ τους ατόμων». Το γεγονός αυτό διαφοροποιεί και τη στάση απέναντι στο… ασυμβίβαστο.

«Συνεπώς, το γεγονός και μόνο της σύνδεσης δικαστή και δικηγόρου στα social media δεν αποδεικνύει κατ’ ουσίαν το βαθμό της μεταξύ τους γνωριμίας και οικειότητας, ώστε δεν επαρκεί για να στηρίξει την εξαίρεση του δικαστή από υπόθεση που χειρίζεται ο δικηγόρος».

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Χρειάζεται και κάτι άλλο!

Αυτό δεν καταλάβατε κι εσείς; Δεν αρκεί η διαδικτυακή «φιλία», δεν αποδεικνύει, από μόνη της, κανενός είδους σχέση. Ας μην ξεγελιόμαστε, λοιπόν, νομίζοντας πως είμαστε ένα κοινωνικό άτομο.

Μπορεί το διαδίκτυο να ήρθε να καλύψει κάποιες σύγχρονες ανάγκες και να δώσει τη δυνατότητα για άλλου είδους επικοινωνία, όμως η αληθινή ζωή, με σχέσεις που κτίζονται με πολύ κόπο, είναι εκεί έξω.

Μακριά από το ασφαλές περιβάλλον του υπολογιστή μας, που δημιουργεί συνθήκες θερμοκηπίου, όπου κάθε σχέση μπορεί να καλλιεργηθεί χωρίς το ρίσκο τής πραγματικής, ανθρώπινης επαφής.

Στην πραγματική ζωή, κάθε σχέση, πολύ περισσότερο η φιλία, δοκιμάζεται καθημερινά και αποτελεί ένα αληθινό άθλημα, μια σπουδή στον άλλο και στον εαυτό σου, μια μοναδική και ανεπανάληπτη εμπειρία.

Δεν είναι τυχαίο ότι ελάχιστες φορές στη ζωή μας συνδεόμαστε πραγματικά με κάποιον που αποκαλούμε φίλο και ξέρουμε ότι είναι πράγματι τέτοιος. Αλλά και οι άλλες, οι πιο καθημερινές μας σχέσεις, δεν έχουν καμιά σχέση με τις διαδικτυακές.

Γι’ αυτό ας φροντίζουμε να «επενδύουμε» σε αυτές, με όλο το κόστος και το ρίσκο της «χρεοκοπίας» που μπορεί να έχει κάθε επένδυση που αξίζει πραγματικά.

 Κανονικά και με τον νόμο!