190506 ΕΚΡΗΚΤΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Χριστός Ανέστη, αδέλφια!

                 

Εδώ είμαστε, μετά από ξεκούραση μερικών ημερών, κατά τις οποίες υποτίθεται ότι «γεμίζουμε τις μπαταρίες», όπως λέει και μια καλή φίλη, για να μπορούμε να ανταπεξέλθουμε στη ρουτίνα και την καθημερινότητα.

Είναι όμως έτσι; Διότι μπορεί εμείς να «ξεκουραζόμαστε» (οι εορταστικές μέρες είναι από τις πιο κουραστικές, για τους περισσότερους) όμως η επικαιρότητα δεν περιμένει, τρέχει και μάλιστα με μεγάλες ταχύτητες.

Όταν, λοιπόν, έχεις ως χόμπι (ή διαστροφή, αν προτιμάτε) τον σχολιασμό της επικαιρότητας, οι μέρες αυτές που «απέχεις» δεν είναι και οι πιο ευχάριστες. Αισθάνεσαι κάπως σαν τη νοικοκυρά που βλέπει να ασιδέρωτα να υψώνονται σε μικρό λόφο.

Όταν έρχεται η στιγμή να στηθεί μπροστά στη σιδερώστρα, δεν ξέρει από πού να ξεκινήσει. Δεν μπορεί να αποφασίσει τι είναι το σημαντικό, ποιο προηγείται και ποιο έπεται, τι χρειάζεται «άμεσα» (δηλαδή αμέσως) και τι όχι.

Αρπάζει, λοιπόν, ό,τι βρεθεί μπροστά της και πιάνει δουλειά, έχοντας μόνον έναν στόχο. Πώς θα μειώσει τον όγκο των ασιδέρωτων ρούχων που υψώνεται προς το ταβάνι, απειλώντας να καταλάβει το σπίτι.

Ξέρω. Κάποιοι θα σκεφτούν ότι το παράδειγμα είναι ατυχές, αφού εμείς δεν έχουμε καμιά υποχρέωση να σιδερώσουμε -με συγχωρείτε- να σχολιάσουμε όλα όσα έγιναν τις μέρες που «τεμπελιάζαμε» αμέριμνοι.

Φοβάμαι πως αυτοί δεν πρόσεξαν ότι προηγουμένως μιλήσαμε για… διαστροφή. Ας μη χάνουμε, λοιπόν, άλλο χρόνο κι ας πιάσουμε κάτι στην τύχη: Σας απασχόλησε κι εσάς το θέμα της παράδοσης που… σκοτώνει;

Ξέρετε ποιας εννοώ. Εκείνης που θέλει να συνοδεύουμε τις στιγμές μεγάλης χαράς με κάτι που κάνει μπαμ. Και όσο πιο έντονο είναι αυτό το μπαμ, τόσο μεγαλύτερη υποτίθεται ότι είναι η χαρά μας.

Και τόσο πιο λεβέντες, πιο παλικάρια, είμαστε εμείς, που όχι μόνο δεν τρομάζουμε από τον έντονο κρότο, αλλά παίζουμε και όλα εκείνα που τον προκαλούν στα δάχτυλα. Μέχρι να συμβεί το κακό και τότε…

Τότε, υποτίθεται, ξανασκεφτόμαστε μήπως και δεν ήταν τόσο κατάλληλος ο τρόπος που επιλέξαμε για να δείξουμε τη χαρά και τη λεβεντιά μας. Μήπως αυτή είναι μια παράδοση που καλό θα ήταν να την ξαναεξετάσουμε.

Το άλλο πουλάκι:

Τη χαρά μας!

Πραγματικά, αν πιστεύεις, δεν πρέπει να υπάρχει για σένα μεγαλύτερη χαρά από το γεγονός της Αναστάσεως του Θεανθρώπου. Ο θάνατος τεθανάτωται! Ποια άλλη είδηση θα μπορούσε να είναι πιο χαρμόσυνη;

Αυτό σημαίνει ότι, πράγματι, η αναγγελία της θα δικαιολογούσε οποιαδήποτε ακραία εκδήλωση ενθουσιασμού! Ό,τι τρέλα και να έκανε κάποιος, σε όποια εξαλλοσύνη και να προέβαινε, θα ήταν δικαιολογημένος.

Υπ’ αυτή την έννοια, τίποτε δεν θα έπρεπε να θεωρείται ακραίο. Ούτε τα πυροτεχνήματα, ούτε τα βαρελότα, ούτε οι σαΐτες, ούτε οι μπαλωθιές. Ακόμη και όταν αυτά εμπεριέχουν, που εμπεριέχουν, κινδύνους.

Θέσαμε όμως έναν όρο, μια προϋπόθεση. Ότι αυτός που εκδηλώνει με τέτοιο ακραίο και εντυπωσιακό τρόπο τη χαρά του το κάνει επειδή είναι απολύτως πεπεισμένος για την Ανάσταση του Κυρίου και ό,τι αυτή σημαίνει για τους ανθρώπους.

Είναι; Φοβάμαι πως όχι. Οπότε εκείνο που απομένει από την «παράδοση» αυτή των εκρηκτικών εκδηλώσεων αναστάσιμης χαράς είναι μόνον το δεύτερο μέρος. Η επίδειξη της παλικαριάς, η επιβεβαίωση της λεβεντιάς.

Από το σημείο αυτό και πέρα το πράγμα αρχίζει να χαλάει. Διότι, όταν θέλεις να κρατήσεις ζωντανή μια παράδοση, δεν έχει κανένα απολύτως νόημα να προσπαθείς να την μεταφέρεις αναλλοίωτη στο παρόν.

Αυτός είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να την… ταριχεύσεις, να την μουμιοποιήσεις και να την επιδεικνύεις σαν μουσειακό είδος που μπορεί να λέει κάτι για το παρελθόν, αλλά δεν σημαίνει τίποτε απολύτως για το σήμερα.

Είναι τυχαίο, λέτε, το γεγονός ότι όλα αυτά τα μπαρουτοκαπνισμένα παλικάρια προσπαθούν να συνδέσουν τις… πολύκροτες εκδηλώσεις χαράς με ιστορικά γεγονότα, κυρίως με ανάλογες «αντιστάσεις» επί τουρκοκρατίας;

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Η Ιστορία λέει κάτι για το τώρα.

Μια νεκρή παράδοση όμως, τίποτε απολύτως. Ακόμη κι αν δεχτούμε την προέλευση που προτείνουν οι «συνεχιστές», την ηρωική αντίσταση στους Τούρκους, δεν θα έπρεπε αυτή να έχει και ένα στοιχείο επικαιρότητας;

Τι διάλο αντίσταση γίνεται με τις ευλογίες της πολιτείας, υπό την περιφρούρηση της αστυνομίας, με τα κανάλια να προβάλλουν σε ζωντανή σύνδεση και το διαδίκτυο να «παίρνει φωτιά» από τουρίστες που ανεβάζουν εικόνες;

Το πράγμα θυμίζει αυτό που έλεγε ο παππούς μου πως, στο χωριό τους στη Θράκη, όταν ο παπάς έλεγε το «Χριστός Ανέστη», ακόμη και οι Τούρκοι «τζανταρμάδες», που ήταν επιφορτισμένοι με την τήρηση της τάξης, έβγαζαν τα πιστόλια και έριχναν στον αέρα.

Ποια θα ήταν πράξη (επίδειξης) τόλμης και παλικαριάς σήμερα; Δεν ξέρω, ας το σκεφτούν οι κατά τόπους «συνεχιστές». Σίγουρα όχι κάποια που θα έθετε σε κίνδυνο τις ζωές αθώων και ανυποψίαστων πολιτών.

Σε χώρες τις Ευρώπης αναπαριστούν ολόκληρες μάχες, όμως τα κανόνια ρίχνουν… αέρα κοπανιστό, δεν σκοτώνουν ούτε τραυματίζουν περαστικούς. Εμείς εδώ είμαστε της ζωντανής παράδοσης με νεκρούς θεατές.

Δεν μπορεί, κάποιος τρόπος θα υπάρχει ώστε να συνδυαστούν παράδοση και ασφάλεια. Εκτός κι αν θέλουμε μια… ολιστική προσέγγιση στην παράδοση, στην οποία ενυπάρχουν και τα πανέμορφα μοιρολόγια του λαού μας.

Να πούμε και του χρόνου;

 Αληθώς;

190227 ΨΗΦΙΑΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Η τεχνολογία στους ναούς.

Να, είδατε; Κάναμε κι εμείς το γνωστό και συνηθισμένο λάθος. Όταν μιλάμε για τις χριστιανικές εκκλησιές μας, πρέπει να λέμε… τους «ιερούς ναούς». Διαφορετικά μπορεί να υποθέσει ο άλλος ότι αναφερόμαστε σε αρχαίου τέτοιους.

Έχετε προσέξει κι εσείς ότι η σύγχρονη τεχνολογία έχει μπει στους ιερούς ναούς και μάλιστα έχει ανέβει και στα ψαλτήρια; Αν το παρατηρήσατε, σας ενόχλησε καθόλου ή το αφήσατε να περάσει ασχολίαστο;

Κακώς σας ρωτάω, διότι, τελικά, δεν έχει και τόση σημασία τι παρατηρήσαμε εσείς κι εγώ, ούτε αν αυτό μας ενόχλησε ή όχι. Ενόχλησε την Ιερά Σύνοδο και αυτό αρκεί. Η οποία μάλιστα αποφάσισε να δράσει… δραστικά.

(Τι να κάνουμε, δεν έχουμε όλοι τη χάρη και την ικανότητα να χρησιμοποιούμε τη γλώσσα μας με τον τρόπο που το κάνουν οι Άγιοι Πατέρες. Γι’ αυτό αποφασίσαμε να σας μεταφέρουμε αυτολεξεί τη… δράση τους.) Διαβάζουμε:

Κατά τά τελευταῖα ἔτη παρατηρεῖται, ὅλο ἕν καί περισσότερον, ἡ χρῆσις ὑπό τινων ἱεροψαλτῶν ἠλεκτρονικῆς συσκευῆς ὑπό τήν ὀνομασίαν «ψηφιακός ἰσοκράτης» ἤ «μηχανικός ἰσοκράτης», ἡ ὁποία παράγει ἦχον προσομοιάζοντα εἰς τήν ἀνθρωπίνην φωνήν, καί τοῦτο προκειμένου νά ἀναπληρώσουν τό κενόν τῆς παρουσίας βοηθοῦ, ὁ ὁποῖος θά ἐκτελέσῃ τό ἴσον.

Ἡ Ἱερά Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἐγκαίρως, ἀπό τοῦ ἔτους 1992, διά τοῦ ὑπ' ἀριθ. 1630/726/11.5.1992 Ἐγκυκλίου Σημειώματος αὐτῆς, κατεδίκασεν «τήν ἐν τοῖς Ἱεροῖς Ναοῖς καινοφανῆ χρῆσιν “μηχανικοῦ ἰσοκράτου” ὡς μή συνᾴδουσαν πρός τε τήν ζῶσαν λατρείαν τοῦ Θεοῦ καί τήν ἔκπαλαι καθεστηκυῖαν ἐκκλησιαστικήν παράδοσιν καί τάξιν καί ὡς ὀλισθηράν ἀπαρχήν εἰσαγωγῆς ὀργάνων ἐν ταῖς ἱεραῖς τῆς Ἐκκλησίας ἀκολουθίαις». 

Ἐπί πλέον, ἡ κατά τά τελευταῖα ἔτη παρατηρουμένη αὔξησις τῆς χρήσεως ἠλεκτρονικῶν ὑπολογιστῶν καί δή εἰς τήν μορφήν τῶν φορητῶν αὐτῆς ὑλοποιήσεων (κυρίως smartphones καί tablets), ἔχει ὁδηγήσει ἀρκετούς ἱεροψάλτας, κυρίως νέους εἰς τήν ἡλικίαν, εἰς τήν χρῆσιν τοιούτων συσκευῶν, καί τοῦτο πρός διευκόλυνσιν αὐτῶν, ἐφ' ὅσον, εἰς μίαν καί μόνον συσκευήν, δύνανται νά περιληφθοῦν ἅπαντα τά λειτουργικά καί μουσικά κείμενα μιᾶς ἡμέρας, ἐνῷ εἰς τό ἱερόν ἀναλόγιον ὑπάρχει ἀνάγκη παραλλήλου χρήσεως πολλαπλῶν βιβλίων.

Τά ὡς ἄνω ζητήματα, ἀνήκοντα εἰς τό πεδίον τῆς Θείας Λατρείας, διά τήν ὁποίαν ἡ ποιμαίνουσα Ἐκκλησία μεριμνᾷ ἰδιαιτέρως, ὡδήγησαν τήν Διαρκῆ Ἱεράν Σύνοδον νά λάβῃ τάς ὡς κάτωθι ἀποφάσεις:

Το άλλο πουλάκι:

Ας τις ακούσουμε με τη δέουσα προσοχή!

1) Ἀνανεώνει τήν κατά τά ὡς ἄνω Συνοδικήν ἀπαγόρευσιν (ὑπ' ἀριθ. 1630/726/11.5.1992 Ἐγκύκλιον Σημείωμα) τῆς χρήσεως τῶν ἠλεκτρονικῶν ἰσοκρατῶν (μηχανικῶν ἤ ψηφιακῶν) εἰς ὅλους τούς Ἱερούς Ναούς τῆς Ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος.

Ἡ καινοτομία αὕτη δέν συνάδει πρός τόν ΟΕ΄ Κανόνα τῆς Πενθέκτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου συνιστῶντα: «Τούς ἐπί τῷ ψάλλειν ἐν ταῖς ἐκκλησίαις παραγινομένους, βουλόμεθα... μήτε τι ἐπιλέγειν τῶν μή τῇ ἐκκλησίᾳ ἁρμοδίων τε καί οἰκείων...».

Ἀντί τῆς χρήσεως ἠλεκτρονικῶν ἰσοκρατῶν, ἡ Ἱερά Σύνοδος προτρέπεται ὅπως, μερίμνῃ τῶν ἐνοριῶν καί τῶν ἱεροψαλτῶν, ἐκπαιδευθοῦν νέοι μαθηταί τῆς πατρῴας Ἐκκλησιαστικῆς Μουσικῆς, ὥστε νά ἐπιλυθῇ φυσικῶς καί οὐχί τεχνικῶς τό πρόβλημα τῆς ἐλλείψεώς των.

2) Ἐπειδή τά λειτουργικά βιβλία, ὅπως καί ὅλα τά ὑπόλοιπα ἱερά ἀντικείμενα τά χρησιμοποιούμενα εἰς τήν Θείαν Λατρείαν, θεωροῦνται ὡς ἀντικείμενα ἔχοντα ἱερότητα, ἡ Ἱερά Σύνοδος ἐμμένει εἰς τήν χρῆσιν αὐτῶν ὑπό τῶν ἱεροψαλτῶν εἰς τά ἱερά ἀναλόγια.

Ἡ ἀπόφασις αὕτη ἐπ' οὐδενί ἐρείδεται εἰς μανιχαΐζουσαν ἀπόρριψιν τῶν ἠλεκτρονικῶν μέσων, λόγῳ τῆς διαφορετικῆς ὑλικῆς συστάσεώς των, ἀφοῦ ἄλλωστε εἰς τήν μακραίωνα ἱστορικήν πορείαν Της, ἡ Ἐκκλησία ἐχρησιμοποίησε ἅπαντα τά διαθέσιμα μέσα γραφῆς καί ἀναγνώσεως (χειρόγραφα ἤ ἔντυπα).

Διά τοῦτο καί δύναται νά ὑπάρξῃ κατ' οἰκονομίαν ἡ λελογισμένη καί μετά φειδοῦς χρῆσις τῶν ἠλεκτρονικῶν μέσων ἐν τοῖς ἱεροῖς ἀναλογίοις κατά τήν Θείαν Λατρείαν, δίχως νά ὑποκαθίστανται ἐπ’ οὐδενί τά λειτουργικά βιβλία.

Εἰς τοιαύτας δέ περιπτώσεις, δέον ὅπως αἱ ἐν λόγῳ συσκευαί τοποθετοῦνται ἐπί τῷ ἀναλογίῳ ἀποκλειστικῶς, ὥστε νά μήν κρατοῦνται ἤ καί περιφέρονται ἀνά χεῖρας ὑπό τῶν ψαλλόντων ἤ ἀναγιγνωσκόντων, μέ ἀποτέλεσμα τόν σκανδαλισμόν ἔστω καί ἑνός ἐκ τῶν πιστῶν.

Ταυτοχρόνως, θεωρεῖται ἀπολύτως ἀπαραίτητον, ὅπως αἱ ἐν λόγῳ συσκευαί χρησιμοποιοῦνται ἀποκλειστικῶς διά τήν Θείαν Λατρείαν καί οὐχί διά διαφόρους χρήσεις, αἱ ὁποῖαι μάλιστα ἀπάδουν εἰς τήν λειτουργικήν διακονίαν, ὡς λ.χ. κοσμική μουσική, συλλογή προσωπικῶν καί ἄλλων φωτογραφιῶν, ἀναζήτησις εἰς τό διαδίκτυον κ.λπ. καί δή κατά τήν ὥραν τῆς Θείας Λατρείας, ὅπερ συνιστᾷ ἐκκοσμίκευσιν, ἥτις προκαλεῖ μέγιστον σκανδαλισμόν εἰς τάς συνειδήσεις τῶν πιστῶν.

Ταῦτα πάντα γνωρίζοντες ὑμῖν, παρακαλοῦμεν διά τά καθ' ὑμᾶς.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Ωραία τα λένε!

Εννοώ σε ωραία ελληνικά. Τώρα, αν συμφωνούμε ή όχι… τι να σας πω. Δεν μας πέφτει και πολύς λόγος. Για τους ηλεκτρονικούς ισοκράτες, εκτός των άλλων, τους βρίσκω και ενοχλητικούς. Σαν να πετά ζουζούνι μέσα στην εκκλησία.

Για δε τα τάμπλετς που περιέχουν όλη την υμνογραφία και διευκολύνουν αφάνταστα τους ψαγμένους ιεροψάλτες, νομίζω ότι… η λελογισμένη και μετά φειδούς χρήση τα λέει όλα. Για να μη χρησιμοποιούνται όμως αλόγιστα, υπάρχει λύση.

Και δεν εννοώ να τοποθετηθούν στους ιερούς ναούς «κόφτες» του διαδικτύου. Θα μπορούσε η Εκκλησία της Ελλάδος να τους εξοπλίσει με ειδικά τάμπλετς που θα ήταν μόνο για χρήση στα ψαλτήρια και πέραν τούτου ουδέν.

Εμένα όμως με προβληματίζει περισσότερο, για να μην πω με σκανδαλίζει, και μια άλλου είδους χρήση ηλεκτρονικών μέσων. Έχω δει ειδικούς φωτογράφους, ακόμη και ιερωμένους, να έχουν ως αποκλειστικό… διακόνημα τη φωτογράφιση δεσποτάδων.

Δεκάδες, για να μην πω εκατοντάδες λήψεις σε μια ακολουθία, ειδικά στις κατανυκτικές της Μεγάλης Εβδομάδος.. Προς τι όλο αυτό;

Εκεί θα ήθελα να δω λελογισμένη χρήση… της ματαιοδοξίας.

 Πιστοί… στην τεχνολογία!

190118 ΚΑΛΟΜΑΘΗΜΕΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Μήπως.. να τους συμπονέσουμε;

Θα σας πω μια ιστορία από το Γεροντικό, όπως τη θυμάμαι πρόχειρα. Εξάλλου θα καταλάβετε εσείς πού ακριβώς βρίσκεται το νόημά της. Μια φορά, λοιπόν, ένας νεαρός μοναχός παραπονέθηκε στον γέροντά του.

Του είπε ότι θεωρεί πολύ άδικο το γεγονός πως, όταν συγκεντρώνονται στο καλύβι του για να τους μιλήσει, όλοι κάθονται κατάχαμα ή σε καμιά πέτρα, εκτός από έναν, ο οποίος πάντοτε κάθεται σε μαξιλάρι που του δίνει ο γέροντας.

«Απ’ ότι γνωρίζω, ούτε άρρωστος είναι, ούτε κανένα άλλο πρόβλημα έχει που να δικαιολογεί αυτή τη διάκριση. Γιατί, λοιπόν, αυτή η αδικία;» παραπονέθηκε στον γέροντά του. Εκείνος πάλι, αντί να απαντήσει, τον ρώτησε ποια ήταν η δουλειά του πριν γίνει καλόγερος.

«Ήμουν τσομπάνης», απάντησε ο νεαρός.

«Το ίδιο και οι υπόλοιποι, του είπε ο γέροντας. Εκείνος όμως, πριν έρθει εδώ να γίνει μοναχός, ήταν πρίγκιπας στη Βλαχία».

Εσείς, έτσι κι αλλιώς, σε πέτρες καθόσασταν. Εκείνος καθόταν σε θρόνους και κοιμόταν σε πουπουλένια στρώματα. Όπως βλέπεις, λοιπόν, αν κάποιος αδικείται από τον τρόπο με τον οποίο κάθεστε στο καλύβι μου, δεν είστε εσείς, αλλά εκείνος».

Σκεφτόμουν αυτή την ιστορία, καθώς, όλες αυτές τις μέρες, παρακολουθώ την αγωνιώδη προσπάθεια κάποιων βουλευτών να μην χάσουν τα προνόμιά τους. Ειδικά εκείνων που έχουν και υπουργικό αξίωμα.

Και σας το έχω πει κι άλλη φορά. Ξέρετε τι είναι να έχεις μάθει, όταν περνάς για να πας στην εκκλησία, να παιανίζει η μπάντα; Αστειεύομαι. Ξέρετε όμως τι είναι να συνηθίσεις στα προνόμια που έχει η θέση ενός βουλευτή ή υπουργού;

Δεν αναφέρομαι καθόλου στο οικονομικό. Σκέψου μόνον ότι… κυκλοφορείς χωρίς να χρειάζεται να ψάχνεις θέση να παρκάρεις. Δεν μπαίνεις ποτέ σε αστικό ή μετρό, ούτε χρειάζεται να ψάχνεις για ταξί.

Ότι δεν περιμένεις ποτέ στην ουρά. Ότι όποια πόρτα να χτυπήσεις είναι ανοιχτή. Ότι μπορείς να ταξιδέψεις με αεροπλάνο, αλλά και να εξεταστείς σε κάποιο νοσοκομείο αμέσως μόλις το επιθυμήσεις.

Σκέψου ότι έχεις το… ακαταδίωκτο. Ότι μπορείς να λες και να κάνεις ό,τι θέλεις, να ψεύδεσαι, να απειλείς, να συκοφαντείς, να παραβιάζεις νόμους και διατάξεις, χωρίς (πρακτικά) να δίνεις λόγο στη δικαιοσύνη.

Σκέψου, τέλος, ότι έρχονται αξιοσέβαστοι άνθρωποι, με ικανότητες και προσόντα που εσύ ούτε στον ύπνο σου είδες και σου ζητούν προσωπικές χάρες. Ότι συναναστρέφεσαι με ανθρώπους του πνεύματος και της τέχνης, κι ας είσαι ντενεκές.

Το άλλο πουλάκι:

Καλομαθημένος!

Θα σας πω μια θρακιώτικη παροιμία που έλεγε ο συγχωρεμένος ο πατέρας μου και θα δείτε πόση σοφία κρύβει μέσα της: «Τον καλομαθημένο γουλιάρη μην τον λες». Γουλιάρη, δηλαδή «νηστικό», με την έννοια του λαίμαργου.

Δεν είναι λαίμαργος, δεν μένει το μάτι του στα αγαθά που έχουν οι άλλοι, δεν αποζητά ιδιαίτερη μεταχείριση, επειδή θεωρεί τον εαυτό του ξεχωριστό, απλώς είναι καλομαθημένος. Έχει αυτό το… ελαφρυντικό.

Υπό αυτή την έννοια, ρωτάω μήπως πρέπει να δείξουμε κι εμείς κατανόηση σε όλους εκείνους που αναγκάζονται να κάνουν πράγματα αδιανόητα για τον απλό πολίτη, μόνο και μόνο για να μην χάσουν τη βουλευτική… καλοπέραση.

Δεν είναι κακοί άνθρωποι, δεν είναι άνθρωποι χωρίς αρχές και αξίες, δεν είναι τίποτε άπληστοι που δεν μπορούν να αρκεστούν σε όσα αρκούμαστε όλοι εμείς, απλώς είναι… καλομαθημένοι.

Καλά, θα μου πείτε, αυτό είναι δικαιολογία; Μην το βλέπετε έτσι· δείτε το όπως το γεροντικό και η σοφή θρακιώτικη παροιμία. Δείτε το υπό το πρίσμα της διακρίσεως, της σοφής αυτής αρετής που ανέδειξε η παράδοσή μας.

«Έκαστος κατά το μέτρον αυτού κρίνεται», που θα έλεγε και ο Κώστας Ζουράρις. Επομένως δεν έχει νόημα να απαιτούμε να συμπεριφερθούν οι άνθρωποι αυτοί όπως ο καθένας από εμάς, κι αν το κάνουμε τους αδικούμε.

Ας τους δούμε, λοιπόν, με συμπόνια. Ας δείξουμε ότι διαθέτουμε λίγη ενσυναίσθηση, αυτή τη μοντέρνα αρετή που επιτάσσει να μπαίνεις πάντοτε εσύ στη θέση του άλλου και ποτέ εκείνος στη δική σου.

Κι ας παραδεχτούμε στο τέλος, όπως άλλωστε ήταν και η θέση του ΚΚΕ στη Βουλή, ότι αυτά είναι φαινόμενα του αστικού συστήματος και θα τα συναντάμε σε κάθε εποχή και σε κάθε τόπο που αυτό κυριαρχεί.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Το ρίχνουμε στο καλαμπούρι.

Τι να κάνουμε; Αν το πάρουμε στα σοβαρά, θα πρέπει να μιλήσουμε με όρους που δεν θέλουμε, με λόγια για τα οποία ύστερα θα ντραπούμε, για τους πολιτικούς εκείνους που διήνυσαν το πολιτικό φάσμα (σχεδόν) από άκρη σε άκρη.

Που με μεγάλη ευκολία πέρασαν από το ένα κόμμα στο άλλο, βρίσκοντας σε κάθε περίπτωση μια ευφυή -έτσι νόμιζαν- δικαιολογία, προκειμένου να κρύψουν ακόμη και από τον εαυτό τους πως θα έκαναν το παν για μια θέση.

Θα πρέπει ακόμη να μιλήσουμε και για το πολιτικό άγος των κομμάτων που τους υποδέχτηκαν κάθε φορά «δόξη και τιμή», για να φτάσουμε σήμερα στο αποκορύφωμα, να καθορίζουν την πολιτική ζωή του τόπου αυτοί οι τύποι.

Και να έχουμε μια κυβέρνηση που επιχαίρει για τη νίκη της και θεωρεί μέγα κατόρθωμα την λήψη ψήφου εμπιστοσύνης -εμπιστοσύνης που βασίζεται στην ψήφο βουλευτών που σήμερα την «πουλάν» εδώ και αύριο εκεί. 

Δεν θέλουμε όμως να λέμε τέτοια πράγματα, γι’ αυτό το ρίχνουμε στο καλαμπούρι.

Είναι κι αυτό μια άμυνα!

 Γουλιάρηδες

!

190107 ΝΕΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Καλή χρονιά, αδέλφια!

Φέτος δεν θα έχουμε τις προβλέψεις για το νέο έτος με τις οποίες ξεκινούσαμε τα προηγούμενα χρόνια. Ο λόγος; Φέτος είναι εκλογική χρονιά και κάθε πρόβλεψη μπορεί να θεωρηθεί επικίνδυνο ρίσκο.

Δεν είμαστε, λοιπόν, καθόλου διατεθειμένοι να ρισκάρουμε την καλή μας φήμη, επειδή κάποιοι μπορεί να ξυπνήσουν στραβά το πρωί των εκλογών. Ούτε, φυσικά, γνωρίζουμε τι ακόμη είναι διατεθειμένη να «δώσει» η κυβέρνηση.

Έτσι όπως έχει πάρει φόρα, και μοιράζει χρήμα, διορισμούς, πανεπιστήμια και ό,τι άλλο θεωρεί πως θα της φέρει ψήφους, πού να προβλέψει κανείς τι από όλα θα πιάσει και τι θα επιστρέψει ως μπούμερανγκ.

Διότι, μη ξεχνάμε την παλιά σοφή πολιτική ρήση. Κάθε ρουσφέτι δημιουργεί έναν ικανοποιημένο και δέκα δυσαρεστημένους. Βέβαια εδώ κρύβεται μια μικρή λεπτομέρεια, από την οποία κρίνεται όλο το πράγμα.

Ποιους θα ικανοποιήσεις και ποιους θα δυσαρεστήσεις και μάλιστα σε ποια αναλογία; Εξηγούμαι αμέσως. Αν οι ικανοποιημένοι αποτελούν νέα εκλογική πελατεία, είναι δηλαδή ψηφοφόροι που τους είχες χαμένους, τότε κάτι γίνεται.

Μεγαλύτερη βαρύτητα όμως έχει το θέμα με τους δυσαρεστημένους. Αν βρίσκονται στον χώρο από τον οποίο δεν περίμενες τίποτε, τότε δεν υπάρχει ζημιά· έτσι κι αλλιώς χαμένες ψήφοι ήταν.

Αν βρίσκονται στον δικό σου χώρο, τότε το πράγμα σηκώνει συζήτηση. Πρέπει να διερευνηθεί πρώτα αν πρόκειται για «πετσιά», για εκείνους δηλαδή που δεν φεύγουν ό,τι και να κάνεις. Θα σε ψηφίζουν βρέξει χιονίσει.

Η κυβέρνηση έχει αρκετούς τέτοιους «μουτζαχεντίν». Κάθε πολιτικός χώρος διαθέτει τους δικούς του. Τι γίνεται όμως αν οι δυσαρεστημένοι που θα δημιουργήσουν τα μέτρα σου ήταν περιστασιακοί, δηλαδή… περαστικοί ψηφοφόροι σου;

Εκεί υπάρχει ένα θέμα, μια λεπτή ισορροπία. Πρέπει να βρεις κάτι άλλο που να αντισταθμίζει τη δυσαρέσκεια που δημιούργησαν τα συγκεκριμένα μέτρα. Ένα καλό κόλπο είναι η αίσθηση της προσμονής.

Μπορεί τώρα να ικανοποιήθηκαν κάποιοι άλλοι, όμως, αν έχεις υπομονή (και μας ξαναψηφίσεις) θα έρθει και η σειρά σου. Εμείς είμαστε εδώ για να ικανοποιούμε κάθε αίτημα· αρκεί να… είμαστε εδώ!

Το άλλο πουλάκι:

Υπάρχει και άλλο κόλπο.

Το να θέτεις στους ψηφοφόρους τα κατάλληλα διλήμματα. Ένα από τα οποία είναι το περίφημο «γιατί, οι άλλοι καλύτεροι ήταν;» το οποίο χρησιμοποιεί πλέον κατά κόρον η παρούσα κυβέρνηση και όσοι την υποστηρίζουν.

Κάθε φορά που θα της ασκηθεί κριτική για κάτι στραβό, αυτή καλεί τους πολίτες να θυμηθούν τι έκαναν «οι άλλοι». Λες και αν και εκείνοι έκαναν τα ίδια, δεν τίθεται θέμα, μπορούμε να εξακολουθήσουμε να κοιμόμαστε ήσυχοι.

Και φυσικά να ψηφίσουμε αυτούς, διότι, μπορεί να κάνουν τα ίδια με τους προηγούμενους, είναι όμως πιο… καραμπουζουκλήδες! Εν πάση περιπτώσει, έχουν κάτι καλύτερο από εκείνους, που ο καθένας καλείται να το ανακαλύψει μόνος του.

Μπορεί να είναι πιο αφελείς, πιο ερασιτέχνες, πιο ομορφόπαιδα, πιο χαμογελαστοί, πιο χαλαροί, πιο λαϊκοί, πιο ηθικοί, πιο καλοπροαίρετοι, πιο αγωνιστές, πιο δημοκράτες, πιο αριστεροί… διαλέγεις και παίρνεις!

Ένα, λοιπόν, από τα κεντρικά διλήμματα που έχει ήδη θέσει ο ΣΥΡΙΖΑ για τις προσεχείς εκλογές είναι «με εμάς ή με τους ακροδεξιούς», το οποίο, κατά περίπτωση, γίνεται και «… ή με τους φασίστες».

Ε, τώρα, όπως και να το κάνουμε, δύσκολα ο άλλος θα απαντήσει ευθέως «προτιμώ τους ακροδεξιούς» (για τους «φασίστες» δεν τίθεται καν θέμα). Το ζήτημα είναι αν και πόσοι θα «τσιμπήσουν» στο δίλημμα.

Είναι, βλέπεις, και εκείνος ο Καμμένος, που έρχεται καθημερινά να μας θυμίσει ότι οι ακροδεξιοί δεν είναι και τόσο κακά παιδιά, αρκεί να κάνουν τη δουλειά μας. Ή ότι μπορεί κάποιος να είναι και ακροδεξιός και… αντισυστημικός!

Να ένα ωραίο τρίτο δίλημμα. Μ’ εμάς ή με το σύστημα, δηλαδή με το κατεστημένο; Αν το θέτεις έτσι γενικά και αόριστα, ακούγεται πολύ ξεκάθαρο. Και πόσοι άραγε είναι εκείνοι που θα δήλωναν ευθαρσώς ότι προτιμούν το δεύτερο;

Τι θα απαντούσαν όμως αυτοί που θέτουν το δίλημμα, αν τους επεσήμαινε κανείς όλες εκείνες τις περιπτώσεις που, αν δεν έχουν ήδη αγκαλιάσει το σύστημα και δεν έχουν γίνει ένα νέο κατεστημένο, το προσπαθούν με όλες τους τις δυνάμεις;

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Ξεφύγαμε λίγο.

Εκείνο που θα θέλαμε σήμερα ήταν να ευχηθούμε ολόψυχα να έχουμε όλοι μια καλή (προ)εκλογική χρονιά, χωρίς εμπάθειες, χωρίς διχαστικά συνθήματα, χωρίς να φαινόμαστε ότι πάμε σε νέο εμφύλιο.

Μια καλή χρονιά!

Όμως, όπως πολύ σωστά επεσήμανε ένας φίλος, μήπως αυτή η ευχή είναι τελικά κενή νοήματος; Μήπως εκείνο που έπρεπε να ευχηθούμε είναι να είμαστε εμείς λίγο καλύτεροι, αυτή τη χρονιά;

Αν το ευχηθούμε, και αν το προσπαθήσουμε -διότι αυτό εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από εμάς- τότε είναι βέβαιο ότι και η χρονιά θα είναι καλύτερη. Με τα στραβά της, βέβαια, με τις δυσκολίες και τα προβλήματά της…

Διότι αυτά δεν γίνεται να λείψουν από τον κόσμο, όμως, σε γενικές γραμμές θα είναι καλύτερη. Εμείς, λοιπόν, αντί να εμμένουμε σε τετριμμένες ευχές, ας ευχηθούμε το 2019 να (προσπαθήσουμε να) είμαστε λίγο καλύτεροι.

Και επειδή η νέα χρονιά έχει ήδη ξεκινήσει, ας μην χάνουμε άλλο καιρό. Το 2019 είναι εδώ και κάθε μέρα που περνάει είναι μια ευκαιρία λιγότερη να πραγματοποιήσουμε την ευχή-στόχο γι’ αυτό.

Οι γιορτές τελείωσαν. Σφάξαμε τον πετεινό, φάγαμε και την κότα, φωτιστήκαμε, διώξαμε τους καλικάντζαρους, ας μη χάνουμε άλλο χρόνο.

 Καλή αρχή!

181221 ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Τι να σας ευχηθώ;

Σκεφτόμουν πώς να κλείσω αυτή την τελευταία μας κουβέντα πριν από τα Χριστούγεννα, που, στην ουσία είναι και η τελευταία μας συνάντηση μέσα στο 2018, αφού δεν θα τα ξαναπούμε μέχρι την Πρωτοχρονιά.

Έλεγα, λοιπόν, να ανταλλάξουμε κάποιες ευχές, όμως είναι και αυτή η επικαιρότητα που δεν μας αφήνει σε χλωρό κλαρί. Ειδικά αν έχεις λίγο το μικρόβιο, όπως εμείς, σε παίρνει και σε τραβάει από το μανίκι.

Θεωρούσα, για παράδειγμα, ότι είχαμε εξαντλήσει το θέμα με τη βία, γενικώς, με όλα όσα είπαμε τις τελευταίες μέρες. Και να σου μια βομβιστική επίθεση στον ΣΚΑΪ και την Καθημερινή (που κάποιοι ξεχνούν να την αναφέρουν).

Τι σας έκανε εντύπωση από την όλη ιστορία; Στην διάρκεια θητείας της παρούσας κυβέρνησης, δυο φορές έγιναν επιθέσεις σε ΜΜΕ, η πρώτη ήταν στα γραφεία της Athens Voice. Και τα δύο Μέσα κατατάσσονται στο αντιπολιτευτικό στρατόπεδο!

Συνήθως οι διάφοροι αυτοαποκαλούμενοι αναρχικοί, ή αντιεξουσιαστές, έχουν ως πρώτο στόχο την… εξουσία, της οποίας κυριότερος εκφραστής είναι η εκάστοτε κυβέρνηση. Πρώτα αυτή και μετά οι άλλες μορφές εξουσίας.

Εδώ όμως έχουμε αντιεξουσιαστές οι οποίοι επιτίθενται σε αντιπολιτευόμενα Μέσα, δηλαδή Μέσα που «χτυπάνε» την κυβέρνηση. Κανονικά θα έπρεπε να τα θεωρούν φιλικά προσκείμενα στο «κίνημα», με τη λογική «ο εχθρός τού εχθρού μου…»

Τώρα, με τις επιθέσεις αυτές, έρχονται να επαληθεύσουν την παραπάνω ρήση, όμως από την ανάποδη. «Ο εχθρός τού φίλου μου είναι και δικός μου εχθρός». Εχθρικά δεν θεωρεί η κυβέρνηση τα συγκεκριμένα Μέσα;

Όπερ έδει δείξαι, θα μπορούσαμε να πούμε, αν δεν ξέραμε πολύ καλά, έπειτα από τόσα και τόσα, ότι στη χώρα μας, ακόμα και οι επαναστάτες, οι αναρχικοί και οι αντιεξουσιαστές είναι.. από τα Lidl.

Έχουν, προφανέστατα, τρικυμία εν κρανίω και γι’ αυτό οι στόχοι τους διαφέρουν τόσο πολύ από αντίστοιχους σοβαρότερων (αν υπάρχει κάτι τέτοιο) συντρόφων τους. Χτυπάνε τρόλεϊ, περίπτερα, ανυποψίαστους περαστικούς…

Δεν ξέρω τι σκέφτονται ότι μπορούν να πετύχουν με τέτοιου είδους ενέργειες, φοβάμαι πως και οι ίδιοι δεν περιμένουν να πετύχουν τίποτε συγκεκριμένο. Σε (επαναστατική) δουλειά να βρισκόμαστε, που λέει κι λόγος.

Το άλλο πουλάκι:

Απ’ τα ψηλά στα χαμηλά…

Όχι όμως και από τα πολλά στα λίγα∙ ίσα ίσα. Αυτό είναι το δεύτερο θέμα που θα θέλαμε να σχολιάσουμε. Η πορεία και η κατάληξη (προσωρινή, διότι δεν γνωρίζουμε τι ακόμη μας επιφυλάσσει η μοίρα) της κυρίας Θάνου.

Μερικούς ανθρώπους δεν τους καταλαβαίνω καθόλου. Έγινες Πρόεδρος του Αρείου Πάγου, έγινες (η πρώτη γυναίκα) Πρωθυπουργός της χώρας και θέλεις και άλλα; Και να έχεις παραπέρα φιλοδοξίες, το καταλαβαίνω.

Όμως το παραπέρα δεν είναι παρά η θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας. Όλα τα άλλα είναι… παραπίσω. Και, εν πάση περιπτώσει, δεν είναι κακό να γράψεις και ένα βιβλίο, να καλλιεργήσεις τον κήπο σου…

Γιατί πρέπει σώνει και καλά να βρίσκεσαι σε μία θέση; Έγινες προϊσταμένη του νομικού γραφείου του πρωθυπουργού, για να βοηθήσεις (αμισθί) κάποιον που σου στάθηκε κι αυτός στα δύσκολα.

Και τώρα; Έπαψε να χρειάζεται τη βοήθειά σου; Μήπως βρήκε άλλον ικανότερο και καταλληλότερο για τη θέση; Ή μήπως εσύ βρήκες μια θέση πιο… σίγουρη, όπως δείχνουν και οι δημοσκοπήσεις για το μετεκλογικό τοπίο;

Με συγχωρείτε, παιδιά, αλλά, σε μένα, όλα αυτά φανερώνουν «ταμάχι» -για όσους γνωρίζουν τη λέξη. Και δεν συνάδουν καθόλου με έναν άνθρωπο που υπηρέτησε σε τόσο υψηλά αξιώματα. (Στα οποία, θυμίζω, ήθελε να παραμείνει… αντισυνταγματικώς!)

Και, φυσικά, χαρακτηρίζουν και όλους εκείνους που επιλέγουν τέτοιους ανθρώπους, για να τους τοποθετήσουν σε θέσεις και να επιβραβεύσουν με αυτόν τον τρόπο, όχι μόνο τα προσόντα, αλλά και τον χαρακτήρα τους.

Σκεφθείτε όμως κι εσείς πόσο ανεξάρτητη θα είναι (ή θα δείχνει στους πολίτες ότι είναι) μια Αρχή τής οποίας προΐσταται η κυρία Θάνου, η οποία ξεκίνησε από συνδικαλίστρια δικαστικός και διέγραψε τη γνωστή σε όλους πορεία.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Δεν τα αφήνουμε αυτά;

Άγιες μέρες έρχονται, ας ξεχάσουμε για λίγο την πολιτική και τους πολιτικούς, κι ας προσπαθήσουμε να μπούμε στο κλίμα των εορτών, ξεκινώντας από τις ευχές, αλλά προχωρώντας και σε πράξεις.

Διότι, το έχουμε ξαναπεί, είναι κι αυτός ένας τρόπος να «διαβάσουμε» τον Ευαγγελιστή Ιωάννη που λέει «ο Λόγος σαρξ εγένετο». Δηλαδή τα λόγια, οι ευχές, να γίνουν πράξεις, να γίνουν έργα και μάλιστα από Αγάπη.

Όταν ευχόμαστε «καλά Χριστούγεννα, χαρούμενες γιορτές σε όλο τον κόσμο», ας δούμε μήπως περνάει και κάτι από το χέρι μας, ώστε τα Χριστούγεννα και οι γιορτές να είναι έστω και λίγο καλύτερες για κάποιους συνανθρώπους μας.

Δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι για «όλο τον κόσμο»∙ το ξέρω. Είναι βέβαιο όμως ότι μπορούμε να κάνουμε πολλά για κάποιους που είναι δίπλα μας. Ακόμη κι αν είμαστε κι εμείς σε δύσκολη κατάσταση.

Σίγουρα μας περισσεύει μια ζεστή κουβέντα, ένα χαμόγελο, ακόμη κι ένα φλιτζάνι τσάι που μπορούμε να προσφέρουμε στο σπίτι μας, ή να το πάμε σε κάποιον ανήμπορο, σε μια γερόντισσα που ζει μόνη...

Και να δείτε ότι τότε, το «αντίδωρο» που θα λάβουμε από αυτούς τους ανθρώπους θα είναι πολύ πιο σπουδαίο από τη μικρή, δική μας χειρονομία. Και θα είμαστε σίγουροι ότι δεν μας ξέχασε κι εμάς ο Άγιος.

Καλά Χριστούγεννα, αδέλφια!

 Ενανθρώπιση!

180917 ΚΟΙΜΗΣΜΕΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Ο ύπνος θρέφει μάγουλα…

Οι περισσότεροι γνωρίζετε τη συνέχεια της παροιμίας, η οποία συνδυάζει, όπως και πολλές άλλες, με σχέση αιτίου αιτιατού, την αγάπη για τον (λίγο ακόμη) ύπνο με μια ανεπρόκοπη ζωή. Καλός ο ύπνος αλλά…

Πόσο ύπνο χρειάζεται ο άνθρωπος; Αν κάνετε μια αναζήτηση στο διαδίκτυο, θα βρείτε ένα σωρό αντικρουόμενες απαντήσεις. Όπως άλλωστε συμβαίνει με όλες τις αναζητήσεις που γίνονται στα… κουτουρού.

Μια έξυπνη απάντηση, και πολύ κοντά στην πραγματικότητα, θα έμοιαζε με εκείνη που έδωσε ο (πανύψηλος για την εποχή του) Αβραάμ Λίνκολν, όταν τον ρώτησαν πόσο μακριά πρέπει να είναι τα πόδια του ανθρώπου:

«Τόσο που να φτάνουν από το σώμα του μέχρι το έδαφος», απάντησε!

Έτσι και ο ύπνος. Πρέπει να είναι τόσος που να ξεκουράζει το σώμα και το μυαλό του ανθρώπου. Εδώ όμως υπάρχει μια παγίδα!

Και δεν μιλάω για το γεγονός ότι ο καθένας έχει τους δικούς του ρυθμούς με τους οποίους κουράζεται, επομένως και εκείνους που θέλει για να αναπαυθεί. Η παγίδα, σε σχέση με τον ύπνο, βρίσκεται αλλού.

Στο γεγονός ότι μπορεί πολύ εύκολα να… προσπεράσεις το σημείο ξεκούρασης και να μην το καταλάβεις καθόλου. Να συνεχίσεις να (θέλεις να) κοιμάσαι, χωρίς να παθαίνεις τίποτε· ή έτσι τουλάχιστον να νομίζεις.

Δεν είναι τυχαίο ότι για μερικούς ανθρώπους ισχύει η παρατήρηση που έκανε κάποιος πολύ καλός φίλος… του ύπνου: «Τι να κάνω, ρε; Αφού, όταν είναι να σηκωθώ, νυστάζω περισσότερο από ό,τι όταν πέφτω στο κρεβάτι».

Αυτή, λοιπόν, η «παγίδα», όπως την ονομάσαμε, του ύπνου είναι που τον έκανε να πρωταγωνιστεί σε ένα σωρό παροιμίες, όχι μόνον ελληνικές. Μαζί όμως με ένα γνώρισμα της παραδοσιακής αγροτικής κοινωνίας.

Το γεγονός ότι δεν υπήρχε επαρκής φωτισμός και όλες οι εργασίες έπρεπε να γίνουν όσο διαρκούσε το φως της ημέρας. Αφήστε που και η φύση γενικότερα, τα ζώα και τα φυτά, συντονίζονται με τον «κύκλο του ήλιου».

Το άλλο πουλάκι:

Πρωί πρωί!

Τότε έπρεπε να γίνουν όλες οι εργασίες, και όχι μόνον για να μην πιάσει η ζέστη της ημέρας. Δεν μπορείς να βγάλεις τα ζώα στη βοσκή «με τον ήλιο», ούτε να πας για ψάρεμα το μεσημεράκι…

Κάπως έτσι συνδέθηκε ο ύπνος αργά το πρωί με την τεμπελιά και εκείνος που τον αγαπούσε θεωρείτο ανεπρόκοπος άνθρωπος: «Γλυκός ο ύπνος την αυγή, γυμνός ο κώλος τη Λαμπρή», λέει μια εύστοχη παροιμία.

Από τα αρχαία ακόμη χρόνια, έρχεται ο Δημόκριτος να μας πει ότι «ο ύπνος την ημέρα φανερώνει ή σωματικό πρόβλημα, ή τεμπελιά, ή αμορφωσιά». (Αυτό το τελευταίο ας το κρατήσουμε· θα μας χρειαστεί στη συνέχεια.)

Σήμερα όμως που η φύση και οι συνθήκες εργασίας έχουν αλλάξει, τίποτε δεν μας εμποδίζει να εργαζόμαστε (και να κοιμόμαστε αντίστοιχα) σε ώρες που παλαιότερα ήταν αδιανόητο. Επομένως, δεν μιλάμε πλέον για τον πρωινό ύπνο, αλλά για τον… παραπανίσιο.

Μπορεί κάποιος να εργάζεται αργά τη νύχτα, μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, και την άλλη μέρα το πρωί, φυσιολογικά, να κοιμάται. Ούτε υπναρά θα τον πούμε, ούτε τεμπέλη, ούτε ανεπρόκοπο.

Το πράγμα, βέβαια, αλλάζει όταν κάποιος δεν ξενυχτά εργαζόμενος, αλλά χαζολογώντας μπροστά στην τηλεόραση ή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ή παίζοντας παιχνίδια στον υπολογιστή.

Γιατί όμως ξεκίνησα και σας τα λέω όλα αυτά; Α, ναι. Θέλησα να πάρω μέρος στον δημόσιο διάλογο που ξεκίνησε με αφορμή δηλώσεις του υπουργού Παιδείας για έναρξη των μαθημάτων αργότερα, στις 9 η ώρα.

Το οποίο, λέει, σκέφτηκε να το κάνει, επειδή στις οικογένειές μας «ένας από τους λόγους που μαλώνουμε είναι το πρωινό ξύπνημα των παιδιών». Ή των γονιών, λέω εγώ, που πρέπει να ξυπνήσουν για να… ξυπνήσουν τα παιδιά τους.

Δεν γνωρίζω τι ακριβώς συμβαίνει στο σπίτι του κυρίου υπουργού, πάντως στα σπίτια που ξέρω εγώ ο πρωινός ύπνος είναι συνάρτηση της βραδινής κατάκλισης. Όσο πιο αργά κοιμούνται τα παιδιά, τόσο πιο δύσκολα ξυπνούν.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Όμως και το αντίστροφο!

Όσο μεγαλύτερο περιθώριο έχουν να ξυπνήσουν την άλλη μέρα, τόσο πιο αργά πέφτουν για ύπνο. Επομένως, και στις δέκα η ώρα να βάλει ο κύριος Γαβρόγλου την έναρξη των μαθημάτων, εκείνοι που είναι να μαλώσουν θα μαλώσουν.

Που πάει να πει, φίλοι μου, ότι το πρόβλημα δεν είναι η ώρα που θα αρχίζουν τα Σχολεία. Αυτό θα μπορούσε να διευθετηθεί και κατά περίπτωση. Στο Νευροκόπι, για παράδειγμα, όπου η πρωινή παγωνιά είναι μεγάλη...

Και όπου ο ήλιος, με τις χειμωνιάτικες ομίχλες, βγαίνει πολύ αργά. Εκεί δεν υπάρχει κανένας λόγος να ανοίγουν τα Σχολεία την ίδια ώρα με την υπόλοιπη Ελλάδα. Κανείς δεν θα πάθει τίποτε, αν τα μαθήματα ξεκινούν αργότερα.

Το θέμα όμως βρίσκεται αλλού και είναι γενικότερο. Το διάβασα και μου άρεσε: Το πρόβλημα με όλες αυτές τις «μεταρρυθμίσεις» είναι ότι δεν επιδιώκουν να κάνουν ένα Σχολείο καλύτερο, αλλά ένα Σχολείο πιο εύκολο!

Και πιο φτηνό. Αλλά αυτό είναι άλλο θέμα.

Εκείνο που πρέπει να κρατήσουμε είναι ότι η Αγωγή -το λέει το όνομά της- είναι εξ ορισμού μια βίαιη διαδικασία. Θέλει κόπο· θέλει προσπάθεια.

Όσοι πιστεύουν ότι οι στόχοι του Σχολείου, ενός απαιτητικού Σχολείου, μπορούν να κατακτηθούν «αβρόχοις ποσί», κοιμούνται τον ύπνο του δικαίου.

Και μάλιστα… μέρα μεσημέρι!

 Το λέει και η λέξη: έ-ξυπνος!

180416 ΕΠΑΝΕΡΧΟΜΕΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Χριστός Ανέστη, αδέλφια!

Πώς τα περάσατε; Αν κρίνω από τις αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τού δώσατε και κατάλαβε! Βεβαίως, εκεί βλέπουμε και αντιλαμβανόμαστε μόνο μία πλευρά της πραγματικότητας.

Μάλλον δύο: Ή την πολύ φωτεινή, ή την ακριβώς αντίθετη, την πολύ σκοτεινή. Μέσες καταστάσεις, συνήθως, δεν υπάρχουν. Θα σας δώσω κάποια παραδείγματα. Πόσες αναρτήσεις φωτογραφιών έχετε δει από… αναχωρήσεις για Πάσχα;

Τι ποσοστό από αυτές είναι τραβηγμένες σε πλοία και αεροπλάνα; Βλέπετε; δεν απαντάω, γιατί ξέρω ότι οι απαντήσεις είναι κοινές για όλους. Όλοι στον ίδιο εικονικό κόσμο ζούμε. Πλοία και αεροπλάνα, λοιπόν.

Κι όμως, χιλιάδες άνθρωποι αναχώρησαν για να κάνουν Πάσχα στο χωριό με τα λεωφορεία του ΚΤΕΛ. Έτσι, τουλάχιστον, μας βεβαίωσαν τα τηλεοπτικά ρεπορτάζ. Και σας ρωτάω: Πόσες αναρτήσεις είδατε από ΚΤΕΛ;

Έτσι είμαστε όμως. Με πόσο καμάρι ανεβάζουμε τις σούβλες με τα αρνιά και τα κοκορέτσια. Το ταψάκι όμως στον φούρνο, που μπορεί να έγινε και πολύ πιο νόστιμο από τις φαντεζί σούβλες, ντρεπόμαστε να το αναρτήσουμε.

Διότι, παιδιά, κακά τα ψέματα. Πόσοι από εμάς ξέρουν να κάνουν μια καλή σούβλα; Μια πετυχημένη σούβλα; Αφού δεν είναι στην παράδοσή μας· δεν το έχουμε! Να σου κάνουμε εμείς τζιεροσαρμά, να γλείφεις τα δάχτυλά σου.

(Βλέπετε; Τον τζιεροσαρμά ούτε ο διορθωτής του υπολογιστή τον γνωρίζει· τον βγάζει ως λανθασμένη λέξη και δεν έχει καμιά πρόταση διόρθωσης. Πόσους τζιεροσαρμάδες είδατε αναρτημένους στο διαδίκτυο;)

Είπαμε όμως ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης «συγκινούνται» με τα άκρα. Γι’ αυτό και τέτοιες μέρες έχουν την τιμητική τους οι καταστροφές, οι πόλεμοι οι βομβαρδισμοί, οι πτώσεις αεροσκαφών, οι θάνατοι πιλότων.

Γι’ αυτά όμως θα πούμε σε επόμενη κουβέντα μας. Σήμερα, «Δευτέρα του Θωμά», την τιμητική τους έχουν ακόμη οι αναφορές στα αναστάσιμα έθιμα. Δεν σας είπαμε όμως ακόμη τις δικές μας εντυπώσεις.

Το άλλο πουλάκι:

«Χάλασαν τα τυπικά»!

Θυμάμαι πάντοτε αυτή την κουβέντα ενός γεροντάκου, Αγιαννανίτη μοναχού, ο οποίος έβλεπε με πολύ καχύποπτο μάτι κάθε νεωτερισμό στο Άγιον Όρος. Και τη θυμήθηκα και φέτος στην Ανάσταση.

Δεν έχει σημασία να πούμε πού ακριβώς συνέβη, πάντως ήταν σε μικρό ενοριακό ναό μιας μακρινής μας Μητρόπολης. Όπου πήγαμε οικογενειακώς, με τα καλά μας και τις λαμπάδες μας να… αναστήσουμε.

Με το χτύπημα της καμπάνας ήμασταν στον ναό. Ακούσαμε όλα τα αναστάσιμα, και τα «ουκ έστιν άγιος» και τα θεολογικά «ανηρέθης αλλ’ ου διηρέθης» και το «άφραστον θαύμα» και τον «όλβιο τάφο» τους «παίδες»…

Λίγο πριν το «ότε κατήλθες» και το «δεύτε λάβετε φως», ο ιερέας μάς… προειδοποίησε να μην σπεύσουμε στην Ωριαία Πύλη να πάρουμε το Άγιον Φως, αλλά να παραμείνουμε στις θέσεις μας.

Θα περάσει, είπε, αυτός, καθώς θα βγαίνει για την Ανάσταση και μπορούμε τότε να ανάψουμε τις λαμπάδες μας από τη δική του. Και ούτε, είπε, να βιαστούμε να βγούμε από την εκκλησία πριν από την εικόνα της Αναστάσεως.

Έτσι και έγινε. Πέρασε από μπροστά μας, πήραμε το Άγιο Φως, και πριν προλάβουμε να βγούμε από τον ναό, τον ακούσαμε που άρχισε να διαβάζει το ευαγγέλιο. Οι πιστοί οι περισσότεροι ακόμη μέσα, προσπαθούσαμε να βγούμε από τις πλαϊνές θύρες.

Έξω υπήρχαν πάρα πολλοί που είχαν καταφθάσει μόνο για να ακούσουν το Χριστός Ανέστη. Βγήκαμε, με την ψυχή στο στόμα την ώρα που ο ιερέας έλεγε «και ουδέν ουδενί είπον». Εδώ ας κάνουμε μια γλωσσολογική παρένθεση.

Θυμάμαι πάντοτε μια καλή φίλη, Αθηναία, η οποία κορόιδευε συχνά εμάς τους Δραμινούς, που λέμε το επειδή, το γιατί και το αφού στο τέλος της πρότασης: «Ήξερα πως θα με περιμένεις… αφού»!

Μια φορά που επανέλαβε το κοροϊδευτικό της σχόλιο, τη ρώτησα: Εσύ που είσαι και της Εκκλησίας, θυμάσαι πώς τελειώνει το Ευαγγέλιο της Ανάστασης. Αιφνιδιάστηκε· δεν θυμόταν. «Και ουδέν ουδενί είπον, εφοβούντο ΓΑΡ», την τάπωσα!

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Το «επειδή» στο τέλος!

Ας αφήσουμε την παρένθεση και ας επιστρέψουμε στα… τυπικά που χάλασαν. Τελειώνει, που λέτε, το Ευαγγέλιο και περιμένουμε όλοι να ακούσουμε το Χριστός Ανέστη. Και τι ακούμε; «Ποιμαντορική εγκύκλιος…»

Δεν ξέρω αν ο ιερέας ακολουθούσε εντολές ή αν το έκανε με δική του πρωτοβουλία, πάντως επέλεξε εκείνη ακριβώς τη στιγμή να μας διαβάσει την ποιμαντορική εγκύκλιο που έστειλε ο Δεσπότης του.

Ούτε πριν από την απόλυση και την αφή του Αγίου Φωτός, ούτε καν πριν από το Ευαγγέλιο (ώστε να έχουμε το χρόνο να βγούμε από τον ναό κι εμείς οι φουκαράδες που στριμωχτήκαμε ακολουθώντας την οδηγία του).

Πριν ακριβώς από το Χριστός Ανέστη!

Ε, όσο ακούσατε ποιμαντορική εγκύκλιο εσείς, άλλο τόσο ακούσαμε κι εμείς, αλλά και όλοι οι υπόλοιποι της τελευταίας στιγμής, που περίμεναν έξω από τον ναό.

Πιάσαν όλοι την κουβέντα. Δεν ξέρω τι λέγανε, εμείς πάντως σχολιάζαμε αυτή την απόφαση του ιερέα, ή την εντολή του Δεσπότη, που τη θεωρήσαμε εκτός τόπου και χρόνου. Μια εγκύκλιο την οποία είχαμε διαβάσει και στον τοπικό τύπο και την είχαμε ακούσει ξανά και ξανά από τα τοπικά κανάλια.

Πόσοι όμως μπορούν να αντισταθούν σε ένα μεγάλο, «ζωντανό» ακροατήριο; Ακόμη κι αν βρίσκεται εκεί για άλλον λόγο!

Γι’ αυτό σας λέω· «χάλασαν τα τυπικά»!

 Αληθώς Ανέστη!

180301 ΧΟΡΕΥΤΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Ωραίο έθιμο!

Το οποίο τείνει να καθιερωθεί, παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης να το απαγορεύσει. Βλέπετε, δεν είναι μόνο στη χώρα μας κάποια έθιμα και κάποιες περιοχές υπεράνω νόμων και διατάξεων.

Συμβαίνει και εις Παρισίους. Ή, για να είμαστε περισσότερο ακριβείς, στην μακρινή μας Κίνα. Όπου η κυβέρνηση κυνηγά να σταματήσει ένα σχετικώς νέο έθιμο, πριν αυτό επεκταθεί και γίνει θεσμός.

Επειδή θα σας ακουστεί λίγο παράξενο, έτσι το ακούσαμε κι εμείς, κι επειδή πολλά λέγονται στις μέρες μας για τα φέικ νιουζ (δεν ξέρω αν το προφέρω και σωστά) θα σας πούμε ότι η είδηση μεταδόθηκε από το BBC.

Εμείς τη διαβάσαμε σε έγκυρο ελληνικό ειδησεογραφικό σάιτ και σκεφτήκαμε να τη συζητήσουμε μαζί σας, αυτή την εποχή που η Εκκλησία μας αφιερώνει και πολλές από τις ημέρες στους κεκοιμημένους.

Εξόδιον… στριπτίζ! Μάλιστα, πολύ καλά ακούσατε. Μιλάμε για το σχετικά πρόσφατο  έθιμο που τείνει να κυριαρχήσει στην Κίνα και θέλει να προσλαμβάνονται επαγγελματίες στριπτιζέζ, για να αποχαιρετήσουν έναν νεκρό.

Το έθιμο αυτό δεν το συναντά κανείς στις μεγάλες πόλεις, παρά μόνο στα προάστιά τους, αλλά στην επαρχία έχει αρχίσει να εξαπλώνεται σε βαθμό ανησυχητικό. Όχι για εμάς, δεν ανησυχούμε με κάτι τέτοια, για την κυβέρνηση της Κίνας που θέλει να το περιορίσει.

Τι ακριβώς περιλαμβάνει; Περιλαμβάνει τη δημόσια εκτέλεση στριπτίζ ή πόουλ ντάνσινγκ, προς τιμήν του εκλιπόντος. Όταν λέμε δημόσια μπορεί να γίνει σε κάποια ειδική πίστα, αλλά μπορεί και στην καρότσα ενός φορτηγού.

Στόχος είναι…

Δεν ξέρουμε καλά καλά ποιος είναι ο στόχος, αν δηλαδή η εκδήλωση αυτή έχει να κάνει με κάποια νεκρώσιμη δοξασία, ή αν απλώς έχει ως στόχο την «διασκέδαση» των τεθλιμμένων συγγενών που συνοδεύουν τον αποθανόντα.

Το άλλο πουλάκι:

Θέλουν μπούγιο!

Φαίνεται ότι στην Κίνα, τουλάχιστον σε κάποιες περιοχές -διότι, όταν μιλάμε γι’ αυτή τη χώρα δεν πρέπει να ξεχνάμε το μέγεθός της, πρόκειται κυριολεκτικά για μια ήπειρο- το πλήθος που συνοδεύει τον νεκρό σημαίνει πολλά.

Θα μου πείτε παντού γίνεται αυτό. Έτσι βγήκε και η σοφή ρήση «κοίτα να πηγαίνεις στις κηδείες των άλλων, γιατί, διαφορετικά, ούτε εκείνοι θα έρθουν στη δική σου». Το πλήθος που συνοδεύει κάποιον στην τελευταία του κατοικία κάτι σημαίνει.

Υποτίθεται όμως ότι το πλήθος αυτό προσέρχεται αυθόρμητα, επειδή εκτιμούσε τον νεκρό, εννοείται όσο ήταν εν ζωή, κι όχι επειδή πρόκειται να παρακολουθήσει κάποιο ενδιαφέρον θέαμα. Υποτίθεται, έτσι;

Γιατί, τώρα που το σκέφτομαι, σε πολλές κηδείες διάσημων προσώπων ένα μέρος του κόσμου πηγαίνει ακριβώς γι’ αυτό το θέαμα, που δεν είναι άλλο από τους συγγενείς, τους φίλους και τους γνωστούς που θα συνοδέψουν τον νεκρό στην τελευταία του κατοικία.

Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι οι κηδείες τέτοιων ανθρώπων γίνονται και θέαμα από τα τηλεοπτικά κανάλια, όπου σχολιάζεται κυρίως ποιοι διάσημοι παραβρέθηκαν, πώς ήταν ντυμένοι, τι δηλώσεις έκαναν, αν δάκρυσαν ή όχι…

Φαίνεται, λοιπόν, πως αυτό το θέμα προσπάθησαν να το λύσουν στην Κίνα προσφέροντας «ζωντανό» θέαμα στο κοινό, και όχι μαυροφορεμένους σελέμπριτις που κρύβουν τα πρόσωπά τους πίσω από τεράστια μαύρα γυαλιά.

Έτσι, αντί να προσλαμβάνουν, όπως παλαιότερα, διάφορους επώνυμους κωμικούς ή τραγουδιστές, οι οποίοι αναλάμβαναν το θλιβερό καθήκον να συλλυπούνται τους συγγενείς του νεκρού, αποφάσισαν να κάνουν κάτι πιο δραστικό.

Απευθύνονται σε γραφεία που μανατζάρουν στριπτιζέζ και πόουλ ντάνσερς (το ένα γαλλικό το άλλο αμερικάνικο, αναλόγως της καταγωγής της τέχνης) που τους προμηθεύουν με επαγγελματίες του είδους.

Τώρα, υπάρχουν κοινωνιολογικές και λαογραφικές προσεγγίσεις που κάνουν λόγο για «λατρεία της αναπαραγωγής» την ώρα του ύστατου αποχαιρετισμού. «Σε κάποιες τοπικές παραδόσεις, ο ερωτικός χορός εκφράζει την ευλογία της γονιμότητας - ειδικά στις περιπτώσεις που ο νεκρός έκανε πολλά παιδιά πριν αποδημήσει».

Σε κάθε περίπτωση όμως, μία κηδεία με χορεύτριες που κάνουν στριπτίζ θεωρείται σημάδι μεγάλου πλούτου του νεκρού και της οικογένειάς του, όπως πέρσι, όταν… αποχαιρέτησαν ένα νεκρό πενήντα τέτοιες, πάνω σε οροφές ισάριθμων τζιπ.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Γιατί αντιδρά η κυβέρνηση;

Μια απάντηση θα ήταν «επειδή στην Κίνα δεν υπάρχει… Εκκλησία της Ελλάδος για να αντιδράσει». Δεν είναι όμως η σωστή. Σκεφθείτε ότι το βάρος της αντίδρασης έχει αναλάβει το υπουργείο Πολιτισμού. Με ό,τι σημαίνει αυτό σε μια κομμουνιστική χώρα.

Φαίνεται ότι ανησυχούν «για τις επιδράσεις που θα έχει η επέκταση ενός τέτοιου εθίμου στα θεμέλια της κοινωνίας, αλλά και στα νέα παιδιά που συχνά ακολουθούν τους μεγάλους στις κηδείες». Απαγόρευση, λοιπόν.

Κι έτσι ξεκινά το διαδεδομένο και σε πολλές περιοχές της χώρας μας «κυνηγητό» μεταξύ των οργάνων της τάξης και των υποστηρικτών ενός εθίμου (μπαλωθιές, βεγγαλικά, κοκορομαχίες κ.λπ.) που κινείται… «στην γκρίζα ζώνη της νομιμότητος».

Δεν μπορούμε να προβλέψουμε τι έκβαση θα έχει αυτή η διαμάχη, να είστε βέβαιοι όμως ότι μια παράδοση που αγκαλιάζεται από τον λαό, δύσκολα μπορεί να ξεριζωθεί με απαγορευτικές διατάξεις.

Έτσι προβλέπω η απειλή «θα χορεύω στους τάφους σας» σύντομα να αποκτά νέο νόημα.

Αρχής γενομένης από την Κίνα!

 

Ύστατο… στριπτίζ!