190405 ΜΕΤΡΗΜΕΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

26.113 ευρώ.

Πόση ώρα κάνατε να διαβάσετε αυτόν τον αριθμό; Ας πούμε ένα δευτερόλεπτο. Ε, τότε είμαστε πολύ κοντά στην πραγματικότητα. Διότι, κάθε δευτερόλεπτο που περνά, τόσο είναι το ποσό της φοροδιαφυγής στην Ευρώπη!

Έχει σημασία, λένε, να κάνουμε αναγωγές σε μικρότερες μονάδες, γιατί έτσι καταλαβαίνουμε καλύτερα ένα μέγεθος. Είναι άλλο να σου πουν «πάνω από 800 δισ. ευρώ το χρόνο» και άλλο «2,25 δισ. τη μέρα».

Αν το μετατρέψουμε σε μικρότερη μονάδα, χτυπάει ακόμη περισσότερο: «Φοροδιαφυγή που τρέχει στην Ευρώπη με 94 εκατ. ευρώ την ώρα». Κάπως έτσι φτάσαμε και στο δευτερόλεπτο. Για να ακουστεί τρομακτικό.

Διότι τέτοιο ακριβώς είναι. Και όσοι νομίζουν ότι η φοροδιαφυγή είναι ελληνικό σπορ, κάνουν μεγάλο λάθος. Οι στατιστικές δείχνουν ότι η χώρα μας κατατάσσεται μόλις στην έβδομη θέση πανευρωπαϊκά.

Ή μήπως δεν ισχύει κάτι τέτοιο; Διότι όλοι ξέρουμε ότι η στατιστική είναι και μια καλή επιστημονική μέθοδος για να δείχνεις τα πράγματα όπως σε βολεύει. Ας δούμε όμως πρώτα τα δεδομένα και μετά συζητάμε.

Η έρευνα που πραγματοποίησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μιλάει για «ετήσια κατά κεφαλήν φοροδιαφυγή», ανάμεσα στα 28 μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στη χώρα μας αυτή ανέρχεται στα 1.847 ευρώ.

Που αποτελεί, όπως είπαμε, την έβδομη επίδοση στη Ε. Ε., όπου ο μέσος όρος είναι τα 1.634 ευρώ. Θέλετε να μάθετε ποιες είναι οι πρωταγωνίστριες χώρες; Πρώτη η Ιταλία και ακολουθούν Δανία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Μάλτα και Φινλανδία.

Στην Ιταλία το κοντέρ σταμάτησε στα 3.156 ευρώ, ενώ και η Δανία, κάτι που ίσως δεν θα το φανταζόμασταν, ξεπερνάει τα τρία χιλιάρικα. Τόσα χρήματα στερεί, κάθε χρόνο, ο κάθε πολίτης από τα ταμεία της χώρας.

Ξέρετε ποιοι βρίσκονται στην τελευταία θέση, με την μικρότερη, κατά κεφαλήν πάντα, φοροδιαφυγή; Οι Βούλγαροι, με μόλις 544 ευρώ. Ενώ στις τελευταίες θέσεις, λίγο πιο πάνω, έρχονται η Ρουμανία, η Τσεχία και η Κροατία.

Από την έκπληξη στο βλέμμα σας, καταλαβαίνω ότι τέτοια αποτελέσματα δεν τα περιμένατε. Ελάτε, λοιπόν, να προσπαθήσουμε να τα εξηγήσουμε, με βάση τα δεδομένα της έρευνας αλλά και την κοινή λογική.

Το άλλο πουλάκι:

Κόλαση!

Τι γελάτε; Δεν μιλάμε συχνά για «φορολογικούς παραδείσους»; Ε, αν κάτι τέτοιο ισχύει, τότε θα μπορούσαμε να κάνουμε λόγο και για «φορολογική κόλαση». Τέτοια πρέπει να λογίζεται η Δανία.

Όπου η φορολογία, δηλαδή τα έσοδα από φόρους του κράτους, ξεπερνούν το 45% του ΑΕΠ της χώρας. (Δεν βάζω θαυμαστικό, βάλτε μόνοι σας όσα θέλετε.) Ξέρετε τι σημαίνει αυτό για την έρευνα που αναφέραμε;

Ότι το να φοροδιαφεύγει κάποιος Δανός (εκτός τού ότι στην Ελλάδα θα θεωρούνταν περίπου φυσιολογική αντίδραση απέναντι σε ένα κράτος που σε «γδέρνει») ανεβάζει πολύ περισσότερο και το ποσοστό της κατά κεφαλήν φοροδιαφυγής.

Από ό,τι, ας πούμε, αν το κάνει κάποιος πολίτης των ευρωπαϊκών φορολογικών παραδείσων, όπως το Βέλγιο, η Ουγγαρία, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο, η Μάλτα, αλλά και η Ολλανδία. Όπου το ίδιο το κράτος «διευκολύνει τη φοροδιαφυγή».

Αυτό το τελευταίο δεν το λέων εγώ, το λέει το ίδιο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο έχει κατατάξει αυτές τις χώρες σε μια μαύρη λίστα. (Για να μην λέτε ότι οι ευρωβουλευτές παίρνουν ένα σωρό λεφτά χωρίς να κάνουν τίποτε.)

Παράλληλα, όμως, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διαπιστώνει πως μεταξύ των κρατών-μελών δεν υπάρχει η πολιτική βούληση για να αντιμετωπιστούν δυναμικά η φοροδιαφυγή και η φοροαποφυγή, αλλά και κάθε φύσης οικονομικό έγκλημα.

Γι’ αυτό καλεί την Κομισιόν να εξετάσει τον σχηματισμό ενός πανευρωπαϊκού σώματος δίωξης του οικονομικού εγκλήματος, μια κοινή μυστική υπηρεσία για τον εντοπισμό του οικονομικού εγκλήματος.

Ακόμη την καλεί να δημιουργήσει έναν οργανισμό που θα ελέγχει τις δραστηριότητες ξεπλύματος βρώμικου χρήματος, αλλά και μια πανεθνική φορολογική αρχή μέσα στους κόλπους των Ηνωμένων Εθνών.

Το φαντάζεστε; Να μην κόβεις απόδειξη στο μαγαζί σου και να έρχεται η… οικονομική ιντερπόλ να σου βάζει το πρόστιμο! Τι άλλο φριχτό θα ζήσουμε σ’ αυτόν τον τόπο, Παναγία μου;

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Κατά κεφαλήν…

Εδώ βρίσκεται ένα μυστικό (της στατιστικής μεθόδου) το οποίο οφείλουμε να σχολιάσουμε. Διότι όταν το ποσό «μοιράζεται» σε όλους, είναι δύσκολο να εντοπίσουμε ακριβώς από πού προέρχεται.

Είναι λίγοι αυτοί που συμβάλλουν με μεγάλες τιμές στη δημιουργία του υψηλού μέσου όρου, ή το φαινόμενο είναι γενικευμένο και όλοι βάζουν από λίγο το χεράκι τους για την επίτευξή του;

Στο συμπέρασμα θα μας βοηθήσει μια άλλη έρευνα σχετική με τα οικονομικά. Στη χώρα μας, για παράδειγμα, τρεις στους τέσσερις ελεύθερους επαγγελματίες δήλωσαν, για το 2018, ετήσια εισοδήματα κάτω από 10.000 ευρώ!

Αντίστοιχα, έξι στα δέκα νοικοκυριά (οι φορολογικές δηλώσεις των συζύγων υποβάλλονται από κοινού) δήλωσαν ότι ζουν με λιγότερα από 10.000 ευρώ τον χρόνο, ενώ 644.790 οικογένειες εμφανίζονται με… μηδενικό εισόδημα!

Θέλετε κι άλλα; Ένας στους έξι φορολογούμενους εμφανίζεται να φιλοξενεί στο σπίτι του κάποιον συγγενή. Και πώς να μην γίνει αυτό, θα πει κάποιος, όταν από το 2010, μέχρι το 2015 οι φόροι αυξήθηκαν 600%, ενώ τα εισοδήματα μειώθηκαν κατά 32%;

Πιστεύω πως με τα δεδομένα που σας δώσαμε θα μπορέσετε να ερμηνεύσετε αυτό το «κατά κεφαλήν» που είδαμε στην πανευρωπαϊκή έρευνα για την φοροδιαφυγή. Να μην νομίζουν ότι μας κοροϊδεύουν, δηλαδή.

Κατακέφαλος, που λένε και οι Πόντιοι!

190329 ΩΡΟΛΟΓΙΑΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Η αγαπημένη μου εποχή…

Όλοι έχουμε μια τέτοια. Για άλλους είναι το καλοκαίρι, για άλλους η άνοιξη, για κάποιους το φθινόπωρο (στη Νέα Υόρκη), για μερικούς ακόμη και ο χειμώνας. Ο καθένας έχει τους λόγους που προτιμά μια συγκεκριμένη εποχή.

Οι λόγοι αυτοί μπορεί να είναι συναισθηματικοί. Το φθινόπωρο, για παράδειγμα, να τους θυμίζει τον πρώτο τους έρωτα, εκείνον που γνώρισαν σε κάποιο παγκάκι, κάτω από τα κίτρινα φύλλα των δέντρων.

Μπορεί να είναι… αθλητικοί. Είναι προφανές ότι ένας λάτρης του σκι προτιμά τον χειμώνα σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη εποχή. Αντίστοιχα, το καλοκαίρι, κάποιος που χαίρεται τη θάλασσα και απολαμβάνει να κολυμπά με τις ώρες.

Μπορεί να είναι λόγοι… εσωτερικής καύσης. Μερικοί απεχθάνονται τη ζέστη. Προτιμούν τη χειμωνιάτικη παγωνιά, στην οποία μπορούν να ανταπεξέλθουν με χοντρά ρούχα και καλή θέρμανση, παρά την κάψα του καλοκαιριού.

Για άλλους οι λόγοι μπορεί να είναι… ενδυματολογικοί. Ο σωματότυπός τους, αλλά και η γκαρνταρόμπα τους, σε συνδυασμό, μπορεί να ταιριάζουν περισσότερο στην άνοιξη, ή στο φθινόπωρο, παρά στις πιο… ακραίες εποχές.

Οι λόγοι μπορεί ακόμη να είναι επαγγελματικοί –για κάποιους υπάρχουν δύσκολες, επαγγελματικά, και χαλαρές εποχές- ή και εορτολογικοί –δεν είναι λίγοι εκείνοι που χαίρονται τα Χριστούγεννα, το Πάσχα ή τον Δεκαπενταύγουστο.

Για μένα αυτή εδώ είναι η αγαπημένη εποχή του έτους και δεν το εννοώ με την… κλιματολογική της διάσταση. Επειδή, δηλαδή, ο καιρός καλυτερεύει, η φύση βρίσκεται στην πιο καλή της ώρα και άλλα τέτοια.

Εξάλλου, αν τα κριτήριά μου ήταν αυτά, θα έπρεπε να μου αρέσει περισσότερο ο Μάιος, έστω ο Απρίλης, που όλα τα παραπάνω ισχύουν ακόμη περισσότερο. Εμένα άλλο είναι το κριτήριό μου.

Χαίρομαι αυτήν ακριβώς τη στιγμή που… τα ρολόγια γυρίζουν μια ώρα μπροστά και ξαφνικά, η μέρα μεγαλώνει πολύ. Δηλαδή η διάρκειά της παραμένει ίδια, όμως εμείς απολαμβάνουμε ένα μεγαλύτερο απόγευμα.

Το άλλο πουλάκι:

Από το 1980!

Τότε ήταν που συνέβη πρώτη φορά αυτή η αλλαγή και μας γέμισε χαρά και αισιοδοξία. Λένε ότι οι λόγοι ήταν οικονομικοί, το έκαναν για να περιορίσουν τη χρήση ηλεκτρικού φωτός, λόγω και της κρίσης του πετρελαίου που προηγήθηκε.

Ακούω πως υπήρχαν και άλλοι λόγοι. Πως η μεγαλύτερη μέρα περιόρισε τα τροχαία ατυχήματα που συνέβαιναν τις απογευματινές ώρες, όταν οι οδηγοί επέστρεφαν, μέσα στο σκοτάδι, κουρασμένοι από τη δουλειά.

Πως περιορίστηκε η βία και οι εγκληματικές ενέργειες, αφού το φως της ημέρας είναι αποτρεπτικό για τέτοιου είδους φαινόμενα. (Το πρωί, όταν χαράζει πιο νωρίς πριν την αλλαγή ώρας, οι εγκληματίες φαίνεται κοιμούνται.)

Δεν έχει σημασία. Εμάς μας ενθουσίαζε κάθε χρόνο αυτή η αλλαγή που ξαφνικά –αυτό είναι το ωραίο- έχουμε στη διάθεσή μας ένα τεράστιο απόγευμα να το απολαύσουμε όπως αγαπάμε.

Το οποίο βέβαια είχε και συνέχεια, καθώς το καλοκαίρι έρχεται, όταν μπορεί κανείς να απολαύσει τη θάλασσα μέχρι αργά, χωρίς να τον κυνηγά η νύχτα, όπως συμβαίνει το φθινόπωρο, που μπορεί ο καιρός να είναι γλυκός, η μέρα όμως δεν αρκεί.

Τώρα, λέει, όλα αυτά θα τελειώσουν. Η αλλαγή ώρας θα σταματήσει και η κάθε χώρα θα πρέπει να αποφασίσει ποια από τις δυο, τη θερινή ή τη χειμερινή, θα επιλέξει να εφαρμόζει για πάντα.

Επομένως, εκτός από την αυριανή αλλαγή, το θα έχουμε στη διάθεσή μας άλλες δύο, αφού το 2021 θα πραγματοποιηθεί η τελευταία. Μετά, ή θα παραμείνει έτσι, ή θα επιστρέψει, για πάντα, στη χειμερινή.

Τι τους έφταιξε; Λένε πως πολλοί άνθρωποι αδυνατούσαν να προσαρμοστούν στις ετήσιες (δυο φορές το χρόνο, στην πραγματικότητα) αλλαγές της ώρας. Είχαμε από επεισόδια έντονης διαταραχής μέχρι αυτοκτονίες.

Άλλοι έχαναν τον ύπνο τους. Οι μαθητές (κάποιοι μαθητές) δεν μπορούσαν να προσαρμοστούν στο νέο ωράριο. Μερικοί, άνθρωποι με προβλήματα υγείας, αντιμετώπιζαν πιο σοβαρές καταστάσεις.

Έρευνες έδειξαν πως, τη Δευτέρα μετά από κάθε αλλαγή ώρας, αυξάνονταν τα εμφράγματα και μάλιστα κατά 25%, σε ανθρώπους ευάλωτους στον καρδιαγγειακό κίνδυνο, αν λέει κάτι αυτό.

Λένε πως αυτό το βιολογικό μας ρολόι, που «κουρντίζεται» από τον ήλιο, μπορεί πολύ εύκολα να διαταραχθεί και να μας προκαλέσει διάφορα προβλήματα. Αδιαφορώ! Καμιά θυσία δεν είναι μεγάλη, μπροστά στην υπέροχη αυτή αλλαγή.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Ενωμένη Ευρώπη!

Ούτε σ’ αυτό μπορούμε να συμφωνήσουμε. Υπάρχουν χώρες που προτιμούν η ώρα να παραμείνει πάντοτε στη θερινή ρύθμισή της. Τέτοιες είναι η Πολωνία, η Γερμανία, οι χώρες τις Βαλτικής και η Κύπρος.

Άλλες που θέλουν να έχουμε για πάντα τη χειμερινή ρύθμιση. Η Γαλλία, η Ισπανία, η Ολλανδία, η Δανία και οι Φινλανδία ανήκουν σ’ αυτή την ομάδα. Θα αναρωτιέστε τι γίνεται με τη χώρα μας.

Εμείς, ως γνήσιοι απόγονοι εκείνων που εισήγαγαν στην ανθρωπότητα τη μέση λύση, ή τη χρυσή τομή, προτείνουμε να συνεχιστεί αυτή η εναλλαγή θερινής – χειμερινής ώρας και να έχουμε για πάντα αυτή την ευχάριστη ανοιξιάτικη «έκπληξη».

Σε λίγες ώρες μέσα, η μέρα σου να μεγαλώνει τόσο πολύ και να έχεις στη διάθεσή σου ένα χορταστικό απόγευμα, για να βγεις και να το χαρείς στη φύση, μόνος ή με καλή συντροφιά για άθληση.

Και το περπάτημα άθληση είναι. Είμαστε και σε μια ηλικία…

 Σαράντα χρόνια παράδοση, να τη χαλάσουμε;

190327 ΚΩΔΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Απορώ και εξίσταμαι!

Ειλικρινά, όταν αποφάσισα να σας μιλήσω για… αυτό για το οποίο θα σας μιλήσω σήμερα, το πρώτο πράγμα που μου ήρθε στον νου ήταν η παραπάνω φράση από τον γνωστό ύμνο που ακούγεται αυτές της μέρες στις εκκλησίες μας.

Βεβαίως πάνε μήνες που έφτασε στα χέρια μου και ο θαυμασμός και η… απορία προκλήθηκαν από την πρώτη ματιά, από το πρώτο ξεφύλλισμα, όμως μόλις πριν από λίγες μέρες βρήκα την ευκαιρία να σκύψω κάπως προσεκτικότερα πάνω του:

«Κώδικας Τσατάλτζας (Χωριστής Δράμας), 1842-1916, Εισαγωγή – διπλωματική μεταγραφή - υπομνηματισμός, Δράμα 2018».

Απορώ και εξίσταμαι!

Παρ’ όλο που έχω τη χαρά να γνωρίζω πολύ καλά τους δυο συγγραφείς, τον Δημήτρη Α. Πασχαλίδη και τον Χρίστο Π. Φαράκλα, και ήξερα -έτσι νόμιζα- τι μπορούμε να περιμένουμε από τα χέρια τους.

Απορώ και εξίσταμαι!

Αν και είχα τη δυνατότητα να παρακολουθώ από μια εξόχως προνομιακή θέση, αυτή της… φιλίας μας, τον μόχθο και την αγωνία τους για την έκδοση -επί τέλους- του «Κώδικα», τον οποίο δούλευαν επί χρόνια.

Απορώ και εξίσταμαι!

Διότι, ζώντας μια ζωή μέσα στα βιβλία, και περνώντας ένα μεγάλο μέρος της διαβάζοντας ή ξεφυλλίζοντάς τα, μπορώ να σας πω μετά λόγου γνώσεως ότι κάτι τέτοιο δεν έχω ξαναδεί. Και ίσως να μην δω ποτέ.

Πώς, λοιπόν, να συστήσεις σε τρίτους κάτι το οποίο δεν χωρά ο δικός σου νους; Πώς να μιλήσεις για κάτι, την «αξία» του οποίου μόνο να θαυμάσεις μπορείς, και καθόλου να εκτιμήσεις, μια και δεν έχεις μέτρο σύγκρισης;

Το πρώτο πράγμα που αναρωτήθηκα είναι αν έχουν άραγε επίγνωση, εκεί στον Δήμο και στην ΔΕΚΠΟΤΑ, τού τι είναι αυτό που παρέδωσαν στον επιστημονικό κόσμο και στο απλό αναγνωστικό κοινό της πόλης μας.

Φοβάμαι πως όχι, αν κρίνω από τις περιπέτειες και τα σαράντα κύματα από τα οποία πέρασε αυτή η έκδοση, καθώς και τις φορές τις οποίες έπεσαν σε τοίχους οι συγγραφείς, μέχρι να φτάσει το βιβλίο στο τυπογραφείο.

Είμαι βέβαιος πως όχι, αν κρίνω τόσο από την ποιότητα της έκδοσης (ικανοποιητική, αλλά δεν αντιστοιχεί καθόλου στο περιεχόμενο) όσο και από το τιράζ (400 αντίτυπα όλα όλα, που ένας θεός ξέρει πού και πώς διατέθηκαν).

Το άλλο πουλάκι:

Τι είναι ο Κώδικας της Τσατάλτζας;       

Βλέπετε; Εδώ υπάρχει ένα θέμα, καθώς θα πρέπει να διευκρινίσουμε αν μιλάμε για τον Κώδικα, το «τυπικό εκκλησιαστικό βιβλίο οικονομικού πρωτίστως χαρακτήρα», που βρέθηκε στον Ιερό Ναό Εισοδίων της Θεοτόκου Χωριστής…

Ή αν μιλάμε για την επιμελημένη έκδοση αυτού του βιβλίου. Θα ξεκινήσω από το πρώτο, μια και το θεωρώ πιο εύκολο. Αυτόν τον Κώδικα μπορούμε να τον «ξεφυλλίσουμε» πλέον και εμείς!

Χάρη στην πολύ ωραία ιδέα που είχαν οι επιμελητές, και στην φωτογραφική αποτύπωσή του από τον επίσης γνωστό και μη εξαιρετέο Κώστα Βιδάκη, υπάρχει πλέον σε οπτικό δίσκο DVD, σελίδα προς σελίδα, τόσο σε φωτογραφικά αρχεία JPG, όσο και σε μορφή PDF.

Η αποτύπωση αυτή έχει πολλαπλή αξία. Πρώτα, επειδή μας φέρνει σε επαφή με ένα σπάνιο κείμενο και δίνει τη δυνατότητα στον απλό, με μεράκι, αναγνώστη να «βγάλει τα μάτια του» (και να πάρει μια ιδέα τού τι σημαίνει η μεταγραφή του).

Έπειτα, επειδή μπορεί να αξιοποιηθεί ως «δείγμα γραφής» από μαθητές και εκπαιδευτικούς, τόσο στο μάθημα της (τοπικής) Ιστορίας, όσο και σε εκείνο της Γλώσσας. Ας αφήσουμε όμως το πρωτότυπο και ας μιλήσουμε για τη διπλωματική μεταγραφή του.

Διότι, αν ο Κώδικας αποτελεί ένα πραγματικό χρυσορυχείο, εμείς έχουμε τη δυνατότητα να πάρουμε στα χέρια μας αληθινά κοσμήματα, λεπτοδουλεμένα με μεράκι και υπομονή από δυο άξιους τεχνίτες.

Και μάλιστα όχι αποσπασματικά, ανεξάρτητα το καθένα από τα υπόλοιπα, αλλά δεμένα όλα σε ένα μοναδικό σύνολο. Αν και τώρα που το σκέφτομαι δεν θα ήταν καθόλου κακή ιδέα και μια ξεχωριστή έκδοση… τευχιδίων από τον Κώδικα.

Μικρά, εύχρηστα βιβλιαράκια που θα μας πληροφορούν για τον ρόλο της Εκκλησίας, τη λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης, την εκπαίδευση και τα Σχολεία, την καλλιέργεια και τη φορολογία του καπνού…

Για να μην σας πω πως ένας ικανός συγγραφέας, αξιοποιώντας τη δουλειά που έκαναν οι επιμελητές, θα μπορούσε να μας δώσει πολύ ενδιαφέρουσες «ιστορίες από τον Κώδικα της Τσατάλτζας», ως λογοτεχνικά αναγνώσματα.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Βλέπετε;

Το πάμε γύρω γύρω. Είναι κι αυτό ένα τέχνασμα, όταν προσπαθείς να περιγράψεις κάτι που σε ξεπερνάει και αναρωτιέσαι… ποίον εγκώμιον προσαγάγω επάξιον;

Οι δύο άξιοι και ακούραστοι συγγραφείς – επιμελητές μάς έδωσαν ένα έργο τού οποίου η αξία θα μεγαλώνει συν τω χρόνω, καθώς οι μελλοντικοί ερευνητές θα έχουν στα χέρια τους μια πλήρως και ακριβέστατα «χαρτογραφημένη» πηγή.

Διότι μπορεί η εκτενέστατη Εισαγωγή -που πλησιάζει τις εκατό σελίδες και θα μπορούσε κάλλιστα να σταθεί ως ένα αυτόνομο ανάγνωσμα ακόμη και για το ευρύ κοινό- να μας δίνει ένα σωρό πληροφορίες για τον τόπο, την εποχή και τα πρόσωπα στα οποία αναφέρεται ο Κώδικας…

Όμως, επειδή ακριβώς δεν έχουμε να κάνουμε απλώς με δυο λεπτολόγους που τους ενδιαφέρει η πληρότητα της εργασίας τους, το πιο σημαντικό στοιχείο της δουλειά τους είναι ότι φροντίζουν να ανοίξουν μονοπάτια και να δώσουν κατευθύνσεις.

Έτσι ώστε το μνημειώδες αυτό έργο τους να αποκτήσει τον πραγματικό ρόλο για τον οποίο δημιουργήθηκε. Να γίνει ένα βιβλίο αναφοράς, χάρη στο οποίο θα φωτιστούν άγνωστες και ανεξερεύνητες πλευρές της Ιστορίας μας.

Γι’ αυτό τους χρωστάμε ένα μεγάλο «ευχαριστώ».

 Μπράβο, και πάλι μπράβο!

190313 ΞΕΝΙΤΕΜΕΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Αγαπάς την Ελλάδα;

Απόδειξη! Θυμόσαστε τη διαφημιστική καμπάνια που παρουσιάστηκε από τηλεοράσεις και ραδιόφωνα στις αρχές της δεκαετίας του 1990; Το κορόιδο, που δεν ζητούσε αποδείξεις, τραβούσε κουπί και οι φοροφυγάδες στη βάρκα γελούσαν.

Αυτή ήταν η μία. Υπήρχε και άλλη στην οποία πρωταγωνιστούσε ο έξυπνος που δεν έκοβε αποδείξεις, ενώ οι άλλοι (φορολογούμενοι) έσπρωχναν το αυτοκίνητό του τη στιγμή που αυτός άραζε στο τιμόνι.

Αφελείς, με τα σημερινά δεδομένα, ωστόσο αρκετά προχωρημένες ως σύλληψη. Έπρεπε να δείξουν στους πολίτες ότι η συνεπής φοροδοτική συμπεριφορά είναι, σε τελική ανάλυση, πατριωτική στάση.

Προχωρημένες, διότι, ακόμη και σήμερα, έπειτα από τη μεγάλη περιπέτεια που γνωρίσαμε και την εμπειρία που αποκομίσαμε, το να ζητά (ή να κόβει) κανείς απόδειξη δεν θεωρείται πατριωτισμός αλλά ανοησία.

Ακόμη δεν έχει βρεθεί τρόπος να ελέγχονται οι επαγγελματίες εκείνοι που προτείνουν στον πελάτη να του αφαιρέσουν ένα μικρό ποσό από την αμοιβή τους, προκειμένου να μην τους ζητήσει απόδειξη.

Ακόμη δεν έχουμε καταλάβει πως, αν το θέμα αφεθεί στην καλή διάθεση του πελάτη ή στην ευσυνειδησία του επαγγελματία, δεν πρόκειται να αλλάξει ποτέ τίποτα. Οι κοινωνικές σχέσεις και η οικονομική συναλλαγή θα είναι πάντοτε εκεί.

Και, άλλοτε από ντροπή, λόγω γνωριμίας ή για να μην χαλάσουμε τις καλές μας σχέσεις, άλλοτε από συμφέρον, επειδή και οι δυο θα έχουν ένα μικρό μεν αλλά άμεσο κέρδος, τα χρήματα θα αλλάζουν χέρια χωρίς αποδείξεις.

Δεν είναι τυχαίο ότι, παρά τις προσπάθειες που έγιναν κατά καιρούς, και τα μέτρα που έλαβαν οι διάφορες κυβερνήσεις που πέρασαν από τον τόπο, το θέμα των αποδείξεων δεν έχει λυθεί ακόμη.

Κάποιος καχύποπτος θα έλεγε ότι δεν λύνεται επειδή κανείς δεν θέλει να λυθεί, επικαλούμενος μάλιστα αυτό που συμβαίνει σε άλλες χώρες, όπου η λήψη αυστηρών μέτρων μείωσε τις αντιστάσεις των επαγγελματιών.

Αυτό όμως είναι μια μεγάλη κουβέντα και δεν είναι επί του παρόντος. Εξάλλου, μπορεί σε εκείνες τις χώρες να μην έχουν άλλους τρόπους να αποδεικνύουν ότι αγαπάνε την πατρίδα τους. Ενώ εμείς…

Το άλλο πουλάκι:

Δόξα τω Θεώ!

Από παρελάσεις και εθνικές εορτές, μέχρι συλλαλητήρια και πολιτικές (αντι)συγκεντρώσεις διαθέτει το πατριωτικό ρεπερτόριό μας, αφήστε που μπορούμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να το παίξουμε ήρωες πραγματικοί.

Διαθέτουμε επίσης και το υπέρτατο όπλο της ψήφου μας, το οποίο με μεγάλη ευκολία το στρέφουμε εναντίον εκείνων που δεν τους θεωρούμε αρκετά πατριώτες. Δεν… πυροβολούμε πάντα, αλλά τουλάχιστον τους απειλούμε.

Δεν βλέπετε τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις στη βόρειο Ελλάδα, έπειτα από τη Συμφωνία των Πρεσπών; Δεν βλέπετε πώς υποδέχονται διάφοροι πατριώτες τα κυβερνητικά στελέχη που επισκέπτονται την περιοχή;

Ωστόσο, εκτός από αυτές τις «εκδηλώσεις πατριωτισμού», υπάρχουν και άλλοι δείκτες που θα μπορούσε κανείς να λάβει υπόψη του, αν θέλει να δει πραγματικά πόσο αγαπάμε τη χώρα μας.

Διάβαζα πρόσφατα για μια έρευνα που μιλούσε για τις ελληνικές επιχειρήσεις που υπάρχουν στη γειτονική Βουλγαρία, και ειδικότερα για τους τρόπους με τους οποίους αυτές στήνουν την έδρα τους εκεί.

Η έρευνα έγινε για λογαριασμό της εφημερίδας «Το Βήμα» και ανέδειξε πολλά ενδιαφέροντα και αστεία, αν επιτρέπεται να γελά κανείς με τέτοια θέματα, ζητήματα. Αναλύθηκαν στοιχεία για περισσότερες από 12.500 επιχειρήσεις!

Αυτά έδειξαν ότι οι Έλληνες έμποροι και επιχειρηματίες εξακολουθούν να λειτουργούν με τον δοκιμασμένο και πετυχημένο τρόπο με τον οποίο μεγαλούργησαν οικονομικά, από τον καιρό ακόμη της τουρκοκρατίας.

Τότε που δημιούργησαν ελληνικές παροικίες σε όλες τις μεγάλες πόλεις και τους εμπορικούς σταθμούς της Ευρώπης, έχοντας μάλιστα το μονοπώλιο σε πολλές δραστηριότητες, από τις οποίες αποκόμιζαν τεράστια κέρδη.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Των Ελλήνων οι κοινότητες...

Έτσι και τώρα, ο ένας πλάι στον άλλο. Η έρευνα για την οποία σας μιλήσαμε φανέρωσε εξήντα (αρ. 60) διευθύνσεις στις οποίες εδρεύουν περισσότερες από πέντε χιλιάδες (> 5.000) ελληνικές επιχειρήσεις!

Έξι από αυτές τις διευθύνσεις, σε Πετρίτσι, Σαντάνσκι και Σόφια, φιλοξενούν η καθεμιά από διακόσιες εταιρείες και πάνω. Και μιλάμε για κτήρια στα οποία με το ζόρι μπορούν να στεγαστούν καμιά δεκαριά γραφεία.

Τι μας λέει όλο αυτό το αστείο σκηνικό; Ότι στη Βουλγαρία, όπου το να στήσεις μια επιχείρηση είναι ζήτημα ωρών, έχουν βρει τον (φορολογικό) παράδεισό τους πολλοί έλληνες επιχειρηματίες.

«Το 2017, στο μικροσκόπιο της ΑΑΔΕ μπήκαν περίπου 70 επιχειρήσεις από τις οποίες περίπου το 70% είχε ιδρυθεί για να αποφύγουν το υψηλό φορολογικό συντελεστή της Ελλάδας, δηλώνοντας κέρδη μόνο στη Βουλγαρία».

Θυμίζουμε ότι εκεί φορολογούνται με 10% σε αντίθεση με τη χώρα μας, όπου ο αντίστοιχος συντελεστής είναι 29%. Επιπλέον οι επιστροφές φόρου πραγματοποιούνται κάθε τρίμηνο, ενώ ο φόρο μερισμάτων ανέρχεται στο 5%.

Εκεί, έτσι; Όπου, σύμφωνα με σχετικές διαφημίσεις, μπορεί κανείς να δημιουργήσει μια εταιρεία με 450 ευρώ, τα μίνιμουμ εταιρικά κεφάλαια που απαιτούνται είναι ένα (1) ευρώ, ενώ παρέχεται και δωρεάν διεύθυνση.

Καλός ο πατριωτισμός, δεν λέω, όμως το πράγμα σοβαρεύει όταν τον πληρώνει κανείς από την τσέπη του. Εξάλλου, το να έχεις μια εταιρεία στη Βουλγαρία δεν σε εμποδίζει να παίρνεις μέρος στα συλλαλητήρια για τη Μακεδονία!

Άλλο το ένα και άλλο το άλλο!

 Με απόδειξη ή χωρίς;

190228 ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Ο εγκέφαλος εκπαιδεύεται!

Θα μπορούσε να είναι μια απλή διαπίστωση, αφού είναι γνωστό εδώ και δεκαετίες ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος μαθαίνει να λειτουργεί και έτσι εξελίσσεται. Αυτό συμβαίνει είτε μιλάμε για τον εγκέφαλο ενός ανθρώπου, είτε για τον εγκέφαλο γενικά.

Εξάλλου, το γεγονός ότι ο εγκέφαλός μας έχει αυτή την ιδιότητα – ικανότητα είναι ο λόγος που έχουν αμφισβητηθεί τόσο πολύ και τα διάφορα τεστ νοημοσύνης. Απλούστατα, κάποιοι μπορούν να εκπαιδευτούν να τα λύνουν, άλλοι πάλι όχι.

Αν εγώ δηλαδή ασχοληθώ ειδικά και πιάσω να λύσω διάφορε τέτοια τεστ, είναι βέβαιο ότι κάποια στιγμή θα καταφέρνω καλύτερες επιδόσεις και ίσως φαίνομαι πιο ευφυής από άλλους που βλέπουν πρώτη φορά τέτοιο τεστ.

Δεν θα είμαι όμως! Θα έχω πιθανότατα αναπτύξει ένα πολύ συγκεκριμένο είδος ευφυΐας, αυτό τού να απαντάω στα σχετικά τεστ, ενώ μπορεί σε άλλα πράγματα νε μη «με κόβει», πράγμα που βλέπουμε να συμβαίνει καθημερινά.

Άνθρωποι που κατέχουν περγαμηνές αξιοσύνης σε έναν συγκεκριμένο τομές, όμως από εκεί και πέρα δεν μπορούν να ανταποκριθούν στοιχειωδώς σε κάποιες καθημερινές κοινωνικές δραστηριότητες.

Τέτοιοι τύποι γίνονται συχνά και αστείοι ήρωες σε κινηματογραφικές ταινίες, όπου παρουσιάζονται ως φευγάτοι επιστήμονες ή καθυστερημένες διάνοιες, που μπλέκουν σε τραγελαφικές περιπέτειες.

Ο εγκέφαλος εκπαιδεύεται. Αυτό το είπαμε. Όταν όμως ξεκινήσαμε την κουβέντα μας δεν θέλαμε να αναφερθούμε στον ανθρώπινο εγκέφαλο, αλλά σε έναν υπολογιστή, τεχνητό εγκέφαλο, ο οποίος φέρει το όνομα GPT2.

Καθόλου φαντασία δεν πρέπει να είχαν εκείνοι που του το έδωσαν, όμως, όπως είπαμε και πριν, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν είναι «κεφάλια» στον τομέα τους. Θα καταλάβετε αμέσως, αρκεί να σας πω τι έκαναν με τον GPT2.

Δοκίμασαν να δουν αν μπορεί να γίνει συγγραφέας και, σωστά μαντέψατε, αυτός το κατάφερε. Του διάβασαν τις πρώτες σειρές από το «1984» του Όργουελ και ξεκίνησε να γράψει μια συνέχεια που αναφέρεται στο μέλλον.

Το άλλο πουλάκι:

Στο 2045!

Κατάλαβε δηλαδή από τις πρώτες δυο τρεις γραμμές ότι το βιβλίο αναφέρεται σε μια μελλοντική ιστορία και έτσι συνέχισε γράφοντας «το 2045 ήμουν δάσκαλος σε μια φτωχή περιοχή μιας αγροτικής επαρχίας της Κίνας…»

Οι δημιουργοί του το θεώρησαν τόσο σπουδαίο αυτό που αμέσως απαγόρευσαν τη δημοσίευση της έρευνας που οδήγησε στην κατασκευή του συγκεκριμένου εγκεφάλου. Δοκίμασαν μάλιστα και σε άλλο είδος γραφής.

Του διάβασαν ένα ρεπορτάζ για το Brexit και του ανέθεσαν να γράψει κάτι ανάλογο. Αυτός, αφού επεξεργάστηκε τα δεδομένα, έγραψε ένα απολύτως πιστευτό ρεπορτάζ για τα επόμενα βήματα της Τερέζα Μέι.

Το ρεπορτάζ μοιάζει απόλυτα αληθινό (αληθοφανές) ενώ δεν πρόκειται παρά για μια εκτίμηση που όμως, κι εδώ είναι το αξιοθαύμαστο, την έκανε ένας τεχνητός εγκέφαλος. Πώς είναι δυνατόν κάτι τέτοιο;

Η απάντηση είναι σ’ αυτό που είπαμε από την αρχή. (Και αυτός) ο εγκέφαλος εκπαιδεύεται. Αυτά τα αξιοθαύμαστα που σας είπαμε ότι έγραψε δεν προέκυψαν από τη μια στιγμή στην άλλη.

Ούτε, φυσικά, τα κατάφερε διαβάζοντας απλώς την αρχή ενός μελλοντολογικού μυθιστορήματος, ή κάποιου ρεπορτάζ διεθνών ειδήσεων. Εν μας επιτρέπεται η έκφραση, ο GPT2 έλιωσε στο διάβασμα!

Προκειμένου να τον εκπαιδεύσουν οι δημιουργοί του, του έδωσαν να διαβάσει 10 εκατομμύρια άρθρα, ποσότητα «ύλης» που ισοδυναμεί με 35.000 ογκωδέστατα βιβλία. Αυτός με τη σειρά του δεν τα διάβασε για να περνά η ώρα.

Προσπάθησε να αξιοποιήσει μια τεχνολογία που ονομάζεται deep learning, να μάθει δηλαδή να αναζητά τις βαθύτερες συνδέσεις ανάμεσα στα τμήματα της πληροφορίας και να εντοπίζει δομικές ομοιότητες ανάμεσα σε διαφορετικά είδη κειμένων.

Μ’ αυτόν τον τρόπο, κατάφερε να αποκτήσει συνείδηση της διακειμενικότητας, έτσι ώστε να μπορεί αναλύει πολλά κείμενα και να συνθέτει νέα, χρησιμοποιώντας τις πληροφορίες αλλά και το επίπεδο ύφους εκείνων.

Η αξιοθαύμαστη αυτή επιτυχία του θέτει εύλογα το ερώτημα αν η λογοτεχνία, και όχι μόνο αυτή, στο μέλλον θα γράφεται από υπολογιστές σαν τον GPT2. Μας υποχρεώνει όμως να σκεφτούμε και πάνω στη φύση της νοημοσύνης.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Τι είναι η νοημοσύνη;

Και πώς καλλιεργείται; Ερωτήματα που θα κληθούν να απαντήσουν οι επιστήμονες με βάση τα νέα δεδομένα που θα πάρουν από την πορεία και την εξέλιξη του GPT2. Και, φυσικά, άλλων όμοιων υπολογιστών που θα δημιουργηθούν στο μέλλον.

Η εξέλιξη αυτή μπορεί να μας φέρει και μπροστά σε ηθικά διλήμματα τού τύπου έχουμε το δικαίωμα να δημιουργούμε νοημοσύνη που πιθανόν θα εκπαιδεύεται να ξεπερνά ακόμη και εκείνη των δημιουργών της;

Και πόσο αυτόνομη μπορεί να γίνει μια τέτοια κατασκευή που θα σκέφτεται και θα αναλύει αυτόνομα, άρα θα μπορεί και να παίρνει αποφάσεις που ξεφεύγουν από τον έλεγχο των κατασκευαστών της;

Ερωτήματα που σίγουρα θα κληθεί να απαντήσει η επιστήμη και όχι μόνον αυτή, αν δεν το έχει κάνει ήδη σε μεγάλο βαθμό. Εγώ όμως θα σταθώ σε κάτι άλλο πιο πεζό και, αν μου επιτρέπετε, πιο πρακτικό.

Ο GPT2 έκανε κάτι σπουδαίο, που όμως το γνωρίζουμε εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Κατόρθωσε να δημιουργήσει κάποια είδη κειμένων, αφού πρώτα «εκτέθηκε» σε χιλιάδες παρόμοια, τα μελέτησε και τα ανέλυσε.

Αυτό προσπαθούμε κι εμείς να πείσουμε τα παιδιά μας να κάνουν, αλλά συχνά ματαιοπονούμε. Αν το μόνο είδος με το οποίο έρχονται σε επαφή είναι το μήνυμα και η ανάρτηση στο κινητό, τότε ζήτω που καήκαμε!

 Το μέλλον είναι εδώ!

190218 ΜΠΟΛΙΒΑΡΙΑΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Βενεζουέλα ώρα μηδέν!

Το βράδυ του Αγίου Βαλεντίνου (καθένας και τα βίτσια του) κάθισα να δω μια δημοσιογραφική εκπομπή στο κρατικό κανάλι. Ο γνωστός δημοσιογράφος της ΕΡΤ Πάνος Χαρίτος βρισκόταν σε αποστολή στη Βενεζουέλα.

Μια Βενεζουέλα «με δύο Προέδρους και πολλές και διαφορετικές κρίσεις», όπως είπε. Συνομιλητής του ένας έλληνας καθηγητής Πανεπιστημίου στο Καράκας και πολιτικός αναλυτής, που βρίσκεται στη χώρα από το 2012.

Για να σας πω την αλήθεια, στην αρχή ήμουν πολύ δύσπιστος. Θεωρούσα βέβαιο πως η εκπομπή θα παρουσιάσει μια εικόνα κάπως πιο ειδυλλιακή (βλέπετε τι διακριτικά το λέω;) από ό,τι ισχύει στην πραγματικότητα.

Στο να σχηματίσω αυτή την εικόνα, πέρα από την γνωστή προκατάληψη απέναντι στην ΕΡΤ και τους κομματικούς δημοσιογράφους της, βοήθησε και η εισαγωγή που έκανε ο παρουσιαστής.

«Είχα μια άλλη εικόνα, όπως και πολλοί κάτοικοι της Ελλάδας», είπε, «και, όταν έφτασα εδώ… προσγειώθηκα σε μια διαφορετική πραγματικότητα». Τι εικόνα μπορεί να είχε, πέρα από την τραγική που παρουσιάζουν τα διεθνή Μέσα;

Επομένως, σκέφτηκα εγώ ο καχύποπτος, αυτός θέλει να μας πει τώρα ότι όλα όσα βλέπουμε τα τελευταία χρόνια είναι μια άθλια προπαγάνδα και πως εκείνο το οποίο ισχύει στην πραγματικότητα είναι διαφορετικό.

Τέλος πάντων, η δυσπιστία μου έφυγε μόλις άρχισε η συνέντευξη και ο καθηγητής προχώρησε σε μια κατατοπιστική ανάλυση σχετικά με αυτό το δίπολο εξουσίας που υπάρχει σήμερα στη Βενεζουέλα.

Δεν θέλω να σας κουράσω με αυτά τα θεσμικά, διότι εκείνο που μου έκανε μεγάλη εντύπωση ήταν, όταν η κουβέντα έφτασε στην οικονομία της χώρας, η τραγική εικόνα που παρουσιάστηκε και από τους δύο συνομιλητές.

Ειδικά ο καθηγητής, τουλάχιστον στο διάστημα που παρακολούθησα εγώ, ήταν καταπέλτης. Λέω στο διάστημα που παρακολούθησα διότι, πραγματικά, δεν άντεξα να ακούσω περισσότερα.

Ήταν βλέπετε και περασμένη η ώρα. Έψαξα όμως και βρήκα την εκπομπή και έτσι θα σας παρουσιάσω, με λίγα λόγια, τα κεντρικά της σημεία. Για να καταλάβετε, η σύγκριση γινόταν με την πείνα στην κατοχική Ελλάδα!

Το άλλο πουλάκι:

Το είπαν πολλές φορές.

Βέβαια, δεν πεθαίνει ο κόσμος στους δρόμους όπως τον χειμώνα του ’41, τόνισαν, αλλά η έλλειψη τροφίμων είναι τέτοια που δικαιολογεί από κάθε άποψη τον ορισμό της ανθρωπιστικής κρίσης.

Οι άνθρωποι έχασαν δέκα με δεκαπέντε κιλά τα τελευταία δύο χρόνια, όχι για λόγους υγείας, όπως χαρακτηριστικά τονίστηκε, αλλά επειδή δεν υπάρχουν τρόφιμα στην αγορά. Και, αν υπάρχουν κάποια, δεν μπορούν να τα αγοράσουν.

Ψάχνουν βέβαια στα σκουπίδια, αλλά το ότι δεν πεθαίνουν από την πείνα οφείλεται στο ότι το κράτος μοιράζει κάποια τρόφιμα, μια φορά το μήνα ή σε κάποιες περιπτώσεις κάθε έξι εβδομάδες!

Το παρανοϊκό της ιστορίας είναι πως το πρόβλημα της πείνας θεωρείται ανύπαρκτο για τον Μαδούρο. Έξω από τα σύνορα της χώρας υπάρχουν κονβόι με μεγάλη ανθρωπιστική και επισιτιστική βοήθεια που… περιμένει.

Περιμένει την άδεια της κυβέρνησης για να εισέλθει στη χώρα και να ανακουφίσει τους πολίτες. Όμως ο Μαδούρο δεν το επιτρέπει, διότι θεωρεί πως κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με παραδοχή ότι η χώρα έχει ανάγκη.

Τι άλλο θυμάμαι; Α, ναι ότι «το νόμισμα έχει χάσει το 99,99% της αξίας του», πράγμα που επίσης μας παραπέμπει στη δική μας κατοχή και τα πληθωριστικά νομίσματα που κυκλοφορούσαν επί Τσολάκογλου.

Κάθε μία εβδομάδα διπλασιάζονται οι τιμές των προϊόντων, ενώ οι μισθοί, για όσους μπορούν να βρουν εργασία, είναι στα 8 με 9 ευρώ τον μήνα. Το είπαν σε ευρώ για να το καταλάβουμε κι εμείς καλύτερα.

Ο ίδιος ο δημοσιογράφος τόνισε ότι του έκανε εντύπωση πως η δουλειά των υπαλλήλων στα σούπερ μάρκετ δεν είναι να τροφοδοτούν τα ράφια με προϊόντα, αλλά να αλλάζουν τις τιμές, όπου αυτά υπάρχουν.

Μέσα στην ίδια μέρα μπορούν να αλλάξουν -δηλαδή να ανέβουν, για να εξηγούμαστε έτσι;- πολλές φορές οι τιμές των προϊόντων και οι υπάλληλοι δεν κάνουν άλλο από το να τις αλλάζουν στα ράφια.

Όπως τόνισε ο καθηγητής, τρόφιμα υπάρχουν και μάλιστα άφθονα για κάποιους. «Αλλά μήπως και στην Αθήνα της κατοχής, δεν υπήρχαν κάποιοι που καλοπερνούσαν και δεν τους έλλειπε τίποτα;» συμπλήρωσε.

Φαντάζεστε πού έχουν μπλέξει οι άνθρωποι; Όσοι μπορούν να μεταναστεύσουν το κάνουν χωρίς δεύτερη συζήτηση. Τρία εκατομμύρια κάτοικοι, το 10% της χώρας, έχουν φύγει για άλλου τα τελευταία χρόνια.

Αυτό βέβαια καθόλου δεν φαίνεται να ενοχλεί τον Μαδούρο, διότι, προφανώς, τους θεωρεί αντιπολιτευόμενους, οπότε καλά κάνουν και του αδειάζουν τη γωνιά. Στο τέλος μπορεί να μείνει μόνο με τους φανατικά δικούς του.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Υπάρχουν, λέτε, τέτοιοι;

Υπάρχουν, αλλά ακόμη και στις φτωχογειτονιές, όπου το κυβερνών κόμμα του Μαδούρο έχει, παραδοσιακά, μεγάλη δύναμη, άρχισαν να εμφανίζονται κάποιες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις.

Τον στηρίζει βέβαια ο Στρατός, στον οποίο έχει παραχωρήσει πολλά προνόμια. Όταν λέμε Στρατός στη Βενεζουέλα να θυμόμαστε ότι αυτός ελέγχει και όλη την οικονομία της χώρας, πέρα από την παραγωγή πετρελαίου.

Όπως σας είπα στην αρχή, υπήρχε στην εκπομπή και δεύτερος συνομιλητής του κυρίου Χαρίτου, ο σκηνοθέτης του Εθνικού Θεάτρου του Καράκας, Κώστας Παλαμίδης. Πιστέψτε με όμως καλύτερα να παραμείνουμε σε αυτά.

 Του Αγίου Φραγκίσκου…

190131 ΦΘΙΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Πόσο μακριά βλέπουμε;

Αυτό είναι ένα ερώτημα – κλειδί για πάρα πολλά θέματα, έχει όμως ιδιαίτερη σημασία για το θέμα που συζητάμε από χθες, για τις ανάγκες που υπάρχουν στα Σχολεία σε εκπαιδευτικούς. Για ποια Σχολεία;

Δεύτερο ερώτημα, το οποίο μπορεί να εξεταστεί ανεξάρτητα από το πρώτο, μπορεί όμως και σε συνδυασμό. Ας κάνουμε μια προσπάθεια να βάλουμε τα πράγματα στη σειρά. Σήμερα υπάρχουν πολλά Σχολεία με ελάχιστα παιδιά.

Για να μην μιλάμε μόνο για τη Δράμα, μπορείτε να κάνετε μια βόλτα από εκεί, ή απλώς να ρωτήσετε για τα Σχολεία… στα χωριά του Παγγαίου. Θα δείτε να λειτουργούν ως εξαθέσια με αριθμό μαθητών, που καθόλου δεν δικαιολογεί κάτι τέτοιο.

Το ίδιο βέβαια παρατηρείται σε πάρα πολλές περιοχές. Δυο και τρία Σχολεία, σε γειτονικά ή και ακόμη στο ίδιο χωριό, με συνολικό αριθμό μαθητών που μετά βίας θα δικαιολογούσε ένα «κανονικό» εξαθέσιο.

Γιατί συμβαίνει αυτό; Συμβαίνει για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι γνωστός από παλιά. Κανείς πολιτικός δεν θέλει, στη διάρκεια της θητείας του, να κλείσει το Σχολείο ενός χωριού και οι μαθητές να μεταφέρονται σε διπλανό, μεγαλύτερο.

Αυτό, παρ’ όλο που έχει αποδειχθεί ότι, εκτός από τα λειτουργικά έξοδα που περιορίζονται αισθητά, η μετακίνηση σε ένα μεγαλύτερο Σχολείο, κάνει καλό και στους ίδιους τους μαθητές, που είναι και το ζητούμενο. Ή δεν είναι;

Εδώ όμως δεν μιλάμε για μικρά Σχολεία, μιλάμε για Σχολεία με λίγους μαθητές! Πώς γίνεται αυτό; Γίνεται με δεδομένο ότι υπάρχουν πολλοί δάσκαλοι που, πρακτικά, περισσεύουν. Το είδαμε και το αναλύσαμε χθες.

Έτσι, αν το Σχολείο κλείσει, δεν θα ξέρουν τι να τους κάνουν! Ο νόμος προβλέπει ακόμη και την (υποχρεωτική) μετακίνηση σε άλλους νομούς, όμως το φαινόμενο είναι γενικό. Υπεράριθμοι υπάρχουν σχεδόν παντού.

Έτσι μπορείτε να δείτε Σχολεία με τάξεις που έχουν οκτώ, ή πέντε, ή και λιγότερους μαθητές, συνολικά καμιά πενηνταριά παιδιά, να λειτουργούν ως εξαθέσια, δηλαδή να χρειάζονται πάνω από δώδεκα εκπαιδευτικούς!

Η αιτία του φαινομένου είναι γνωστή σε όλους, όμως κάνουμε πως δεν τη βλέπουμε: δεν υπάρχουν παιδιά! Τα χωριά ερημώνουν από κατοίκους, αρχής γενομένης από τη μείωση του μαθητικού δυναμικού.

Από τη μια η υπογεννητικότητα, η οποία, στα χρόνια της κρίσης γίνεται εντονότερη. Από την άλλη η φυγή, η επιστροφή στις χώρες τους, πολλών νέων ανθρώπων, που εργαζόταν κυρίως στην ύπαιθρο και έστελναν τα παιδιά τους στα Σχολεία.

Το άλλο πουλάκι:

Πάλι η κρίση δηλαδή.

Και να σκεφτεί κανείς πως δεν έχουμε δει ακόμη το σύνολο των επιπτώσεων στον συγκεκριμένο τομέα. Σκεφθείτε ότι φέτος γράφτηκαν στην Πρώτη τάξη του Δημοτικού τα παιδάκια που γεννήθηκαν το 2012.

Τα επόμενα χρόνια η κατάσταση χειροτέρεψε, οι γεννήσεις μειώθηκαν κι άλλο. Αυτά τα παιδιά θα ενταχθούν όλα στο εκπαιδευτικό σύστημα τα χρόνια που έρχονται. Γι’ αυτό και το αρχικό μας ερώτημα. Πόσο μακριά βλέπουμε;

Διαβάζω στο τύπο: Σύμφωνα με τη νέα μελέτη του ΙΟΒΕ το 2035 ο αριθμός των σχολικών μονάδων ενδέχεται να μειωθεί έως 10,7 χιλ. από 15,5 χιλ. που ήταν το 2008 (μείωση κατά 30,8% ή 4,8 χιλ. σχολικές μονάδες).

Σωρευτικά, έως το 2035, ο αριθμός μαθητών στα σχολεία υπολογίζεται ότι θα έχει μειωθεί κατά 423.000! Τότε, ο συνολικός αριθμός μαθητών στα σχολεία θα είναι 1.050.000, έναντι 1.480.000 που ήταν το 2008.

Η ποσοστιαία μείωση θα είναι 29,2%. Οι δε απόφοιτοι Λυκείου που διεκδικούν την εισαγωγή τους στην ανώτατη εκπαίδευση από 71,8 χιλ. (2008) θα μειωθούν σε 54,2 χιλ. το 2035 (-24,5% ή 17,6 χιλ. λιγότεροι).

Έτσι, σύμφωνα με το ινστιτούτο, το 2035 θα χρειάζονται 70.000 έως 100.000 λιγότεροι εκπαιδευτικοί σε σύγκριση με το 2008! Αυτά, τη στιγμή που ο κλάδος των εκπαιδευτικών έχει ως κυρίαρχο αίτημα χιλιάδες διορισμούς!

Και η κυβέρνηση τι κάνει; Από τη μια τους κλείνει το μάτι και υπόσχεται, ή αφήνει πονηρά να εννοηθεί, ότι θα ικανοποιήσει το αίτημα. Είναι, βλέπετε, χιλιάδες (ψηφοφόροι) και αυτοί που περιμένουν να διοριστούν.

Από την άλλη αυξάνει τα τμήματα των σχολών εκείνων των οποίων οι απόφοιτοι δεν έχουν σχεδόν καμιά άλλη επαγγελματική προοπτική από το να διοριστούν και εργαστούν ως εκπαιδευτικοί σε Σχολεία.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Περάστε κόσμε!

Φέτος, σε τέτοιου είδους σχολές, οι οποίες διαθέτουν ήδη καμιά εκατοστή τμήματα, θα εισαχθούν πάνω από 17.000 πρωτοετείς. Ακόμη δηλαδή κι αν κάνει το υπουργείο τους 15.000 διορισμούς που υπόσχεται, το πράγμα οδηγείται σε αδιέξοδο.

Διότι όλοι αυτοί, μαζί με τους χιλιάδες πτυχιούχους που υπάρχουν ήδη, θα θέλουν να εργαστούν στα Σχολεία, τα οποία, όπως δείχνουν οι μελέτες, θα έχουν ολοένα και λιγότερους μαθητές.

Επιπλέον, με βάση τις προβλέψεις του νέου ασφαλιστικού συστήματος, από το 2022, όλοι οι εκπαιδευτικοί θα συνταξιοδοτούνται πλέον σε ηλικία 67 ετών, ή με τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης και του 62ου έτους της ηλικίας τους.

Αφήστε που με τις συντάξεις που ισχύουν (και που πιθανόν να μειωθούν κι άλλο) κανείς δεν θα θέλει να φύγει από την υπηρεσία. Ήδη στα Σχολεία μιλάμε για εκπαιδευτικούς με μεγάλο μέσο όρο ηλικίας.

Τι μας λένε όλα αυτά; Μας λένε κάτι πολύ απλό. Ότι όλοι οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να σκύψουν με πολύ σοβαρότητα και υπευθυνότητα στο ζήτημα και, με βάση τους αριθμούς και την προοπτική, να πάρουν αποφάσεις.

Που μπορεί να είναι και δυσάρεστες. Τι λέτε; Θα το κάνουν; Ιδιαίτερα φέτος που είναι και (προ)εκλογική χρονιά;

 Φυλλορροούμε…