121116 ΚΕΥΝΣΙΑΝΙΚΟ-2

Το ένα πουλάκι:

Αφήσαμε κάτι απ’ έξω.

Στην κουβέντα που κάναμε χθες, περί δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, κρατισμού ή φιλελευθεροποίησης, δεν είχαμε το χρόνο να αναφερθούμε σε κάποια επιπλέον, σημαντικότατα όμως, ζητήματα.

Το πρώτο είναι ο συνδικαλισμός.

Απαραίτητο στοιχείο της οργάνωσης των εργαζομένων, με σκοπό την προάσπιση των συμφερόντων τους, την προαγωγή του ρόλου τους, τη συνεχή βελτίωση της θέσης τους…

Μέχρι εδώ καμιά διαφωνία.

Για ρίξτε όμως μια ματιά γύρω σας και δείτε πώς έχει λειτουργήσει ο συνδικαλισμός τόσα χρόνια τώρα και, κυρίως, με ποιους ανθρώπους να στελεχώνουν τα μεσαία και ανώτερα κλιμάκιά του!

Υπάρχει ένα θέμα και το ξέρουμε όλοι.

Δεν θα ασχοληθώ με τα άκρα, θα πάρω την καλή εκδοχή, αυτή στην οποία ο συνδικαλισμός και οι συνδικαλιστές ενδιαφέρονται πράγματι για τη βελτίωση των όρων εργασίας των εργαζομένων.

Υπάρχει όριο σ’ αυτή τη… βελτίωση; Εννοώ ένα «λογικό» όριο, κάτι στο οποίο μπορούμε να συμφωνήσουμε όλοι ότι είναι υπεραρκετό, οπότε όποια παραπέρα διεκδίκηση καταντά χωρίς νόημα;

Να πω παραδείγματα; Ας αφήσουμε το ύψος των αμοιβών, διότι εκεί η ίδια η ζωή μάς έδειξε πως υπήρχαν όρια τα οποία είχαν παραβιαστεί προ πολλού, αφού οι μισθοί πληρώνονταν και εξακολουθούν να πληρώνονται με δανεικά.

Για να καταλάβουμε καλύτερα αυτό το θέμα ας αναρωτηθούμε γιατί ο μισθός ενός συγκεκριμένου κλάδου, ας πούμε των νοσοκομειακών γιατρών, είναι άλλος στη Γερμανία, άλλος στην Ελλάδα και άλλος στην Τσεχία.

Κάνουν διαφορετική δουλειά; Έχουν διαφορετικές γνώσεις; Ή μήπως ζουν απλώς σε χώρες με άλλες οικονομικές δυνατότητες;

Το γιατί έχουν άλλες δυνατότητες οι χώρες αυτές είναι μεγάλη ιστορία, αυτό όμως δεν αλλάζει τα δεδομένα του επιχειρήματος ότι ανάλογα με το πάπλωμα πρέπει να απλώνεις και τα πόδια κι όχι να δανείζεσαι αυτό του διπλανού, γιατί θα στο γυρέψει πίσω.

Το άλλο πουλάκι:

Ας αφήσουμε τους μισθούς…

Πόσες ώρες (σύμφωνα με τους συνδικαλιστές και τις διεκδικήσεις του κλάδου τους) πρέπει να δουλεύει ένας εκπαιδευτικός; Πότε πρέπει να βγαίνει στη σύνταξη ένας αστυνομικός; Πόσοι ακόμη χρειάζεται να διοριστούν σε διάφορες υπηρεσίες;

Βλέπετε; Δεν υπάρχει κοινό μέτρο. Ο καθένας, μέσω του συνδικαλισμού διεκδικούσε, και με τις ευλογίες των κυβερνήσεων έπαιρνε, ό,τι περισσότερο μπορούσε, χωρίς να δέχεται ως αντεπιχείρημα, τουλάχιστον, το τι ισχύει διεθνώς.

Εδώ θα συμφωνήσουμε μαζί σας ότι το πρόβλημα το επιδείνωνε η αμαρτωλή σχέση των συνδικάτων με τις κυβερνήσεις, ο κυβερνητικός συνδικαλισμός, όμως ποτέ δεν άκουσα και από τις «υγιείς δυνάμεις» μια κουβέντα τού τύπου «ρε παιδιά, μήπως το παρατραβάμε».

Όποιος αγωνιζόταν, ό,τι κι αν ζητούσε είχε εκ προοιμίου δίκιο, αφού ο αγώνας του τον έθετε απέναντι στην κυβέρνηση – εργοδοσία που είναι εξ’ ορισμού κακές.

Έτσι όμως ερχόμαστε και στο δεύτερο ζήτημα που ήθελα να θίξουμε για σήμερα, γιατί το άκουσα από χείλη στελέχους του ΣΥΡΙΖΑ και νομίζω ότι το ασπάζονται πολλοί:

«Ο ιδιώτης σκέφτεται μόνο το κέρδος και, προκειμένου να κερδίσει περισσότερα, θα κάνει ό,τι μπορεί, ακόμη και θα παρανομήσει. Κυρίως θα αγνοήσει το κοινωνικό συμφέρον, το οποίο (εξ’ ορισμού;) σκέφτεται μόνο το κράτος».

Ας το δούμε λίγο και ας συμφωνήσουμε ότι το να σκέφτεσαι το κέρδος, ακόμη και μόνο το κέρδος, δεν είναι απαραιτήτως κακό, αντικοινωνικό μπορεί, με την ευρεία έννοια, όχι όμως κακό.

Κι αυτό διότι, όπως έχει δείξει η ιστορία, το κέρδος είναι πολύ ισχυρότερη κινητήρια δύναμη στην οικονομία, από το φιλότιμο, τον πατριωτισμό, τον αλτρουισμό ή την αλληλεγγύη.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Ο εργοδότης, και ο επιχειρηματίας επιδιώκουν το κέρδος.

Το ζήτημα είναι να υπάρχει εκεί δίπλα ένα σύγχρονο, υπεύθυνο, αξιόπιστο και κοινωνικό κράτος, ώστε να διασφαλίσει πως το κέρδος αυτό θα αποκτάται νόμιμα, μέσα σε υγιείς κανόνες ανταγωνισμού και, κυρίως, πως ένα μέρος από αυτό θα επιστρέφει στην κοινωνία με μορφή φόρων.

Βεβαίως πάντοτε θα υπάρχουν λεπτές συνθήκες ισορροπίας, αφού ο επιχειρηματίας, αν δει πως το κέρδος του περιορίζεται αισθητά, δεν το έχει σε τίποτε να πάρει την επιχείρησή του και να την κάνει για άλλους παραδείσους.

Αυτά σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης και όχι παγκόσμιου σοσιαλισμού, όπου ο επιχειρηματίας δεν μπορεί να πάει πουθενά διότι, απλούστατα, δεν υπάρχει.

Να, λοιπόν, ένας σοβαρότατος και σημαντικότατος ρόλος για το σύγχρονο κράτος. Μπορεί να διασφαλίσει ότι τα σκουπίδια, ας πούμε, θα τα μαζέψει καλύτερα και φθηνότερα κάποιος ιδιώτης;

Αν ναι, τότε δεν υπάρχει τίποτε το κακό στο να δοθεί η καθαριότητα σε ιδιώτες.

Κι εδώ, είπαμε χθες, ότι βρίσκεται η αντίφαση. Αν δεν μπορεί να ελέγξει την ιδιωτική πρωτοβουλία και τις διάφορες επιχειρήσεις, μάλλον είναι τόσο ανίκανο που δεν μπορεί να στήσει αξιόπιστες  «δουλειές» ούτε μόνο του.

Οπότε…

Τα κακά και συμφέροντα!

121115 ΚΕΥΝΣΙΑΝΙΚΟ-1

Το ένα πουλάκι:

Αντιφάσεις!

«Δεν είμαστε δογματικά κρατιστές, πιστεύουμε όμως ότι ένα μεγάλο μέρος των οικονομικών δραστηριοτήτων πρέπει να βρίσκονται υπό αυστηρό κοινωνικό έλεγχο».

Είναι μια άποψη, σεβαστή, η οποία ήταν κυρίαρχη στην ελληνική κοινωνία, επί δεκαετίες.

Τομείς της οικονομίας που θεωρούνται «ευαίσθητοι», για εθνικούς αλλά και κοινωνικούς λόγους, οφείλουν να βρίσκονται στα χέρια του κράτους.

Σήμερα η άποψη αυτή έχει χάσει πολλούς από τους θασιώτες της και το μόνο κόμμα που την υποστηρίζει σθεναρά είναι ο ΣΥΡΙΖΑ. (Αφήνω έξω το ΚΚΕ διότι αυτό πιστεύει σε μια εντελώς διαφορετικού τύπου οικονομία, η οποία ελέγχεται συνολικά από το κράτος.)

Ένα ερώτημα είναι για ποιο λόγο όλο και περισσότεροι εγκαταλείπουν την ιδέα της έντονης κρατικής παρουσίας στην οικονομία.

Προφανώς δεν είναι άσχετο το γεγονός ότι το ελληνικό κράτος έχει αποτύχει ακόμη και σε στοιχειώδεις υποχρεώσεις του, όπως, ας πούμε, το να μαζεύει τους φόρους, που αλλού θεωρούνται αυτονόητες.

Ένα άλλο αρνητικό είναι πως το κράτος, με την ευρεία του έννοια, είναι γενικώς δυσκίνητο, δυσλειτουργικό, αντιπαραγωγικό, αφήστε που οι εργαζόμενοι σ’ αυτό, στα μάτια της κοινής γνώμης, από τη μια απολαμβάνουν προκλητικά προνόμια και από την άλλη εργάζονται ελάχιστα, όταν δεν απεργούν.

Προσοχή!

Για να σας προλάβω ξαναλάεω ότι μιλάω «σε γενικές γραμμές». Οπωσδήποτε υπάρχουν ιδιαίτερες περιπτώσεις και φωτεινές εξαιρέσεις που όμως είναι ακριβώς τέτοιες. Εξαιρέσεις.

Εξάλλου την κατάσταση αυτή δεν την αρνούνται ούτε τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που υπεραμύνονται του κρατισμού.

Μόνο που έχουν τη δική τους εξήγηση. Το κράτος, λένε, δεν είναι έτσι από τη φύση του. Εμείς έχουμε ένα τέτοιο κράτος, δημιούργημα των δύο κομμάτων που κυβερνούν τόσα χρόνια.

Δηλαδή ό,τι κακό υπάρχει είναι αποτέλεσμα της κομματικοκρατίας (κάπως έτσι το λένε), του ρουσφετιού και γενικώς μιας παθογένειας που είναι χαρακτηριστικό όσων άσκησαν εξουσία στη χώρα μας.

Το άλλο πουλάκι:

Είπες τα στελέχη…

Και καλά έκανες, διότι αυτό είναι ένα θέμα που πρέπει σιγά σιγά να το ξεκαθαρίζουμε.

Το γεγονός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι πλέον αξιωματική αντιπολίτευση δεν σημαίνει πως η ιδεολογία που ασπάζεται απέκτησε ξαφνικά σημαντική θέση στην ελληνική κοινωνία.

Όλοι ξέρουμε ότι ένα μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων του προέρχεται από άλλους πολιτικούς «πολιτισμούς» και ενίσχυσε τον ΣΥΡΙΖΑ είτε από αγανάκτηση προς τα δύο άλλα κόμματα εξουσίας, είτε ασπαζόμενο, γενικώς, την αντιμνημονιακή στάση του.

Χρειάζεται πολλή δουλειά και μένει να το δούμε κατά πόσο ο ΣΥΡΙΖΑ θα πείσει τους ψηφοφόρους του για να το δίκαιο των θέσεών σε όλα τα πολιτικά θέματα, ώστε να μπορούμε να μιλάμε για ένα κόμμα με ιδεολογία που την ακολουθούν συνειδητά όσοι το ψηφίζουν.

Ας επανέλθουμε όμως στον κρατισμό και την αντίφαση για την οποία προσπαθούμε να μιλήσουμε. Δυο παρατηρήσεις.

Η πρώτη είναι ότι, μπορεί την κεντρική εξουσία να ασκούν μόνο τα δύο γνωστά κόμματα, υπάρχουν όμως και περιπτώσεις, ας πούμε στην τοπική αυτοδιοίκηση, που έχουμε δείγματα γραφής και από άλλους «χώρους». Τα πράγματα δεν είναι καθόλου καλύτερα.

Η δεύτερη. Υπάρχει ένας χώρος, αυτός της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, όπου οι δυνάμεις της Αριστεράς με προεξάρχουσες αυτές του ΣΥΡΙΖΑ, έχουν τον κυρίαρχο λόγο.

Ε, λοιπόν, τα Πανεπιστήμιά μας δεν είναι κάτι για το οποίο θα πρέπει να υπερηφανευόμαστε ως χώρα. Αφήστε που, όσοι γνωρίζουν, έχουν να μας πουν και για εκεί «τέρατα και σημεία», κάποιες φορές πολύ χειρότερα από ό,τι συμβαίνει στην κεντρική διοίκηση.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Ας έρθουμε και στην αντίφαση.

Θα συμφωνήσουμε ότι ένα «κακό κράτος» δεν είναι σε θέση να ελέγξει ούτε τους ιδιώτες που πιθανότατα να πάρουν κάποιους τομείς στα χέρια τους. Δεν μπορεί να θέσει σωστά τους κανόνες του παιχνιδιού και δεν μπορεί να εγγυηθεί την εφαρμογή τους.

Το άλλο όμως, το «καλό κράτος», αυτό πού ευαγγελίζεται ο ΣΥΡΙΖΑ ότι θα φέρει όταν γίνει κυβέρνηση, γιατί δεν μπορεί (ή δεν θέλει) να ελέγξει το παιχνίδι, ώστε να έχουμε ένα μικρότερο, μόνο το απαραίτητο κράτος και έναν υγιή, ιδιωτικό τομέα;

Αν είναι το νοικοκύρεμα θέμα βούλησης, που θέλουμε να πιστεύουμε ότι υπάρχει, τότε μπορεί να λειτουργήσει εξίσου καλά στον δημόσιο και τον ιδιωτικό χώρο. Εξάλλου έχουμε παραδείγματα όπου το άνοιγμα της αγοράς στους ιδιώτες ωφέλησε πρώτα από όλα τον πολίτη, με καλύτερες υπηρεσίες και υψηλότερη ποιότητα.

Σκεφθείτε τι ήταν οι τηλεπικοινωνίες για τον καθένα μας, πριν να μπουν στο παιχνίδι οι ιδιωτικές εταιρίες. Σήμερα, κάτω από την πίεσή τους, οι πολίτες απολαμβάνουμε και έναν καλύτερο ΟΤΕ!

Κάποιος, λοιπόν, που μπορεί να κάνει μια καλή κρατική οικονομία, μπορεί να κάνει και μια «καλή ιδιωτική».

Επομένως είναι πολιτικό το θέμα τού τι θα επιλέξει και σε ποιο μείγμα.

Ας το συζητήσουμε, χωρίς προκαταλήψεις, στερεότυπα και εξορκισμούς.

Ιδιωτικό κράτος!

121114 ΠΟΗΤΙΚΟ

Το ένα πουλάκι:

Τι έκανες στον πόλεμο, μπαμπά;

Ωραιότατη κωμωδία του 1966, γυρισμένη από τον Μπλέικ Έντουαρτς. Θυμόσαστε. Ένας λόχος «άσ’ τα να πάνε», υπό την διοίκηση ενός φανατισμένου λοχαγού, διατάσσεται να καταλάβει ένα μικρό ιταλικό χωριό.

Η ιταλική φρουρά παραδίνεται άνευ όρων ή μάλλον με έναν όρο. Να τους αφήσουν να διοργανώσουν μια ολονύκτια γιορτή και την άλλη μέρα να παραδοθούν.

Στην γιορτή, όπου το κρασί ρέει άφθονο και τα κορίτσια είναι να τα πιεις στο ποτήρι, χάνεται ο έλεγχος…

Υπάρχει όμως και η άλλη ταινία, η περίφημη πλέον δουλειά του Ντίνου Κατσουρίδη «Τι έκανες στον πόλεμο, Θανάση», γυρισμένη το 1971 και βραβευμένη στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.

Πού τα θυμήθηκα, τώρα, όλα αυτά και το έριξα στον κινηματογράφο;

Δεν ξέρω. Οι ταινίες μού προέκυψαν, εγώ στο ερώτημα ήθελα να σταθώ, όμως να το παραφράσω λίγο, ώστε να είναι πιο επίκαιρο. Τι έκανες στην κρίση, μπαμπά; Τι έκανες στην κρίση, Θανάση, Γιώργο, Μαρία, Ελένη;

Όπως καταλαβαίνετε το ερώτημα είναι διττό. Από τη μια μεριά εννοεί, ρωτάει δηλαδή, για τους τρόπους με τους οποίους αντιμετωπίζει κάποιος, ο καθένας μας, την οικονομική κρίση, τις περικοπές του μισθού ή της σύνταξης του, την ανεργία, το ακριβό πετρέλαιο, την άθλια κατάσταση στην περίθαλψη…

Από την άλλη ζητά να μάθει για το πώς αντέδρασε ο καθένας σ’ αυτή την κατάσταση, πόσο επηρεάστηκε, όχι το επίπεδο διαβίωσής του, αλλά ο τρόπος σκέψης του, τι κράτησε και τι πέταξε από τις παλιές του βεβαιότητες, με ποιους συμμάχησε και ποιους θεώρησε εχθρούς, τι παρακαλούσε (από μέσα του) να γίνει στις διάφορες κρίσιμες ψηφοφορίες στου βουλή…

Ξέρετε, οι απαντήσεις στο ερώτημα που, τελικά, ο καθένας θέτει στον εαυτό του, θα τον στοιχειώνουν μια ολόκληρη ζωή, άσχετα από το ποια έκβαση θα έχει αυτή η περιπέτεια.

Διότι, εκτός από εκείνα που θα γράψει η επίσημη ιστορία, για τη στάση των κομμάτων, τις θέσεις των πολιτικών αρχηγών και των βουλευτών, τη συμπεριφορά των δημοσίων προσώπων, υπάρχουν κι αυτά που θα αποτυπωθούν στη μικρή προσωπική διαδρομή του καθενός μας.

Το άλλο πουλάκι:

Πολύ την ψάχνεις.

Για κάποιους άλλους τα πράγματα είναι πολύ απλά. Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι αν θα καταγραφούν στις μνημονιακές ή τις αντιμνημονιακές δυνάμεις.

Και αυτό είναι πολύ εύκολο να γίνει.

Αν είσαι παρών στις απεργίες, τις συγκεντρώσεις και τα συλλαλητήρια βρίσκεσαι στην πλευρά των αντιμνημονιακών. Θα μπορείς στο μέλλον κα καυχιέσαι πως, όταν οι κυβερνήσεις, πιεζόμενες από την Τρόικα και τους Γερμανούς, έκοβαν μισθούς και συντάξεις, εσύ έδινες τη μάχη να μην αλλάξει τίποτε για μισθωτούς κι εργαζομένους.

Αν πάλι βλέπεις με σκεπτικισμό τέτοιου είδους κινητοποιήσεις στις μέρες που ζούμε, αν αναρωτιέσαι για το πού μπορούν να οδηγήσουν τη χώρα, τότε έχεις θέσει αυτόν με τους μνημονιακούς.

Στο μέλλον πιθανότατα να ντρέπεσαι που πίστεψες πως με μνημόνια και εφαρμοστικούς νόμους κάτι θα αλλάξει και η χώρα θα βγει από την κρίση.

Βέβαια, το πρόβλημα βρίσκεται αλλού.

Και οι δύο στάσεις, καθώς και το τι θα αποφανθεί για την καθεμιά τους το μέλλον, προϋποθέτουν την ύπαρξη… μέλλοντος.

Έτσι, ίσως η λύση του προβλήματος να μην εντοπίζεται καμιά από τις δύο αυτές τοποθετήσεις.

Ίσως στο τέλος να «σωθούν», όσοι στις δύσκολες αυτές μέρες, έκαναν κάτι άλλο, έγραφαν, ας πούμε, ποιήματα.

Ή διοργάνωναν βραδιές για να παρουσιαστούν κάποια ποιήματα στο κοινό, όπως η βραδιά που διοργάνωσε ο ΣΦΓΤ, το Σάββατο, για την παρουσίαση της πρόσφατης ποιητικής συλλογής του Κυριάκου Συφιλτζόγλου.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

«Μισές αλήθειες».

Γιατί η αλήθεια πάντοτε είναι μισή. Η άλλη μισή μπορεί να βρίσκεται στην… Κίνα ή να την κατέχουν όσοι πιστεύουν το ακριβώς αντίθετο μ’ εσένα.

Με τη δεύτερη ποιητική του συλλογή, ο Κυριάκος Συφιλτζόγλου πήδηξε από… το «ύψος των περιστάσεων» και στάθηκε στα πόδια. Όχι γιατί είναι «γάτα», αλλά γιατί αγαπάει να πατάει σταθερά στη γη.

Αναφέρθηκαν πολλά και ωραία κατά την παρουσίαση του βιβλίου του, τόσο από τους δύο ομιλητές, τον Γιώργο Κασαπίδη και τη Γεωργία Τριανταφυλλίδου, όσο και από το κοινό που γέμισε την αίθουσα του Ωδείου.

Θα σας πω κάτι που δεν ακούστηκε δημοσίως.

Όταν τελείωσε η βραδιά, πλησίασε κάποιος τον ποιητή και του εξομολογήθηκε:

«Όταν διαβάζω ένα ποίημά σου, νιώθω σαν να βρίσκομαι εκεί την ώρα που γράφεται, σαν το ποίημα να δημιουργείται εκείνη ακριβώς τη στιγμή μπροστά στα μάτια μου.

Ποιος ξέρει πού θα κατατάξει άραγε, το μέλλον όλους αυτούς που το βράδυ του Σαββάτου, σε μέρες κρίσης, απολάμβαναν την κουβέντα με τον Κυριάκο Συφιλτζόγλου και συζητούσαν για ποίηση;

Γιατί, να μου το θυμηθείτε, η ποίηση –ειδικά αυτή- έχει πολύ μέλλον.

Κάναμε, άραγε, το καθήκον μας;

121113 ΕΞΕΛΙΓΜΕΝΟ

Το ένα πουλάκι:

Ψήφο στους πεθαμένους!

Όταν οι ζωντανοί αποδεικνύονται ψόφιοι, τότε ίσως χρειάζεται να στρέψεις την προσοχή σου στους πεθαμένους.

Ναι, αλλά να τους στείλεις και στο Κογκρέσο;

Ίσως δεν καταλάβατε πού αναφέρομαι, γι’ αυτό οφείλω να εξηγηθώ. Στις πρόσφατες εκλογές στις ΗΠΑ πάνω από 4.000 ψήφους πήρε ο… Κάρολος Δαρβίνος.

Πώς έγινε αυτό; Ποιοι και γιατί τον ψήφισαν;

Η ιστορία είναι πολύ παλιά και ως αρχή της θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε την «δική των πιθήκων».

Πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες δίκες στην ιστορία των ΗΠΑ και τη γενικότερη ιστορία της νομικής επιστήμης.

Ο επίσημος τίτλος της είναι «η Πολιτεία του Τενεσί κατά του Τζον Τόμας Σκόουπς» και διεξήχθη από τις 10 μέχρι τις 21 Ιουλίου του 1925, στο Ντέιτον του Τενεσί.

Τι αφορούσε; Ποιο ήταν το «έγκλημα» του Τζον Τόμας Σκόοπους, ώστε να οδηγηθεί σε μια τόσο σημαντική δίκη;

Αν το ακούσετε μπορεί να γελάσετε, όμως η υπόθεση δεν είναι καθόλου για γέλια κι αυτό το αποδεικνύουν οι ψήφοι που πήρε ο Κάρολος Δαρβίνος 87 χρόνια μετά τη δίκη και 130 χρόνια μετά τον θάνατό του.

Στις 21 Μαρτίου του 1925 η Βουλή της Πολιτείας του Τενεσί ψήφισε ένα νόμο, τον νόμο Μπάτλερ, σύμφωνα με τον οποίο «απαγορεύεται η διδασκαλία στα σχολεία κάθε θεωρίας που αρνείται τη θεϊκή καταγωγή του ανθρώπου και υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος προέρχεται από κατώτερες μορφές ζωικών οργανισμών».

Όπως καταλαβαίνετε ο νόμος απαγόρευε ουσιαστικά τη διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης, όπως είχε διατυπωθεί από το 1859, όταν ο Δαρβίνος δημοσίευσε το βιβλίο του «Η Καταγωγή των Ειδών», στο οποίο υποστήριζε ότι η εξέλιξη των ειδών βασίζεται σε δύο καθοριστικούς νόμους.

Ο πρώτος είναι ότι οι γεννήτορες κληροδοτούν κάποια από τα χαρακτηριστικά τους στους απογόνους τους.

Ο δεύτερος ότι η εξέλιξη καθορίζεται από τον αγώνα για επιβίωση.

Το άλλο πουλάκι:

Αυτά δίδασκε ο καθηγητής Τζον Τόμας Σκόουπς.

Και γι’ αυτό δικάστηκε και καταδικάστηκε σε πρόστιμο 100 δολαρίων που του επέβαλε ο δικαστής Ρόλστον, παρά την ιστορική μάχη που έδωσε «μέσα» στην αίθουσα ο συνήγορός υπεράσπισης, κορυφαίος ποινικολόγος Κλάρενς Ντάροου.

Είπα «μέσα» με εισαγωγικά, γιατί κάποια στιγμή η διεξαγωγή της δίκης μεταφέρθηκε στον περίβολο του δικαστηρίου, στη σκιά των δένδρων, λόγω της αφόρητης ζέστης που επικρατούσε στην αίθουσα.

Για την ιστορία να πούμε πως το Ανώτατο Δικαστήριο της Πολιτείας του Τενεσί, ενάμιση χρόνο αργότερα, αθώωσε τον καθηγητή Σκόουπς, για τυπικούς όμως λόγους, επειδή χρηματική ποινή έπρεπε να του επιβληθεί από τους ενόρκους κι όχι από τον δικαστή.

Παρόλο, λοιπόν, που ο νόμος Μπάτλερ καταργήθηκε σαράντα χρόνια αργότερα, το 1967, η διαμάχη μεταξύ «διαρβνιστών» και δημιουργιστών» στις ΗΠΑ (και αλλού) κρατάει ακόμη.

Έτσι φτάσαμε στην ψήφιση του Κάρολου Δαρβίνου.

Τι συνέβη; Στην κομητεία Άθενς-Κλαρκ στη Τζόρτζια, μοναδικός υποψήφιος για τη βουλή των Αντιπροσώπων στο Κογκρέσο ήταν ο υπερσυντηρητικός Ρεπουμπλικανός και φανατικός υπέρμαχος της θεωρίας του «δημιουργισμού» Πολ Μπρουν, ο οποίος στις ομιλίες του διακήρυττε ότι «η θεωρία της εξέλιξης είναι ψέματα προερχόμενα κατευθείαν από τον λάκκο της κολάσεως».

Ένας καθηγητής βιολογίας στο πανεπιστήμιο της Τζόρτζια, ο Τζιμ Λίμπενς Μακ, ξεκίνησε μια εκστρατεία με τίτλο «ο Δαρβίνος στο Κογκρέσο» και κάλεσε τους ψηφοφόρους να αντιδράσουν μ’ αυτό τον τρόπο στις ιδέες του Μπρουν και των δημιουριστών.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Κρατάει χρόνια η διαμάχη!

Δαρβνιστές και δημιουργιστές διασταυρώνουν τα ξίφη τους ακόμη και σήμερα, παρόλο που ο νόμος είναι πλέον στο πλευρό των πρώτων. Τον Μάρτιο του 1981 ο κυβερνήτης του Αρκάνσο υπέγραψε νόμο, σύμφωνα με τον οποίο τα παιδιά στο σχολείο έπρεπε να διδάσκονται τις δύο θεωρίες, της εξέλιξης και της δημιουργίας «κατά ισοδύναμο τρόπο».

Ο νόμος όμως κρίθηκε αντισυνταγματικός, επειδή στις ΗΠΑ (προσέξτε το αυτό) απαγορεύεται κάθε νόμος που επιβάλλεται από κάποια θρησκεία. Το ομοσπονδιακό δικαστήριο έκρινε ότι η «θεωρία της δημιουργίας» είναι μια απλή θρησκευτική κατήχηση.

Και στη χώρα μας τι γίνεται;

Είναι μια μεγάλη κουβέντα την οποία ίσως κάνουμε με άλλη ευκαιρία. Πάντως υπάρχουν κι εδώ ένθερμοι οπαδοί του δημιουργισμού, οι οποίοι βρίσκονται κυρίως, τονίζω το κυρίως, σε διάφορες παραθρησκευτικές οργανώσεις.

Έχει ενδιαφέρον πάντως να το ψάξει κανείς και να διαβάσει τους λόγους, ας πούμε, που κατατάσσουν τον μεν δαρβινισμό στις επιστημονικές θεωρίες, τον δεν δημιουργισμό στις μεταφυσικές.

Οπότε, θα καταλάβει ότι σύγκρουση μεταξύ των δύο στην πραγματικότητα δεν έχει κανένα νόημα.

Κι όμως υφίσταται και μάλιστα με υποστηρικτές ανθρώπους που θέλουν να λέγονται σοβαροί.

Μαϊμουντζιλίκια!

121112 ΑΝΘΕΚΤΙΚΟ

Το ένα πουλάκι:

Έχουμε κόψει και τις «έρευνες»!

Παλαιότερα, αν θυμόσαστε καλά, κάθε τόσο σχολιάζαμε και μια έρευνα που θεωρούσαμε ότι έχει ενδιαφέρον.

Τη σχολιάζαμε τόσο από πλευράς αποτελεσμάτων, όσο και από πλευράς μεθοδολογίας.

Αυτά κόπηκαν. Άλλη μια παράπλευρη απώλεια της κρίσης.

Ξέρετε, μερικά πράγματα που έρχονται ως επακόλουθα ενός δυσάρεστου γεγονότος είναι συχνά χειρότερα από το γεγονός αυτό καθαυτό.

Δηλαδή, είναι δύσκολο να αποφασίσει κανείς τι είναι πιο τραγικό για τη ζωή του. Να βρίσκεται σε μια οικονομική κρίση, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη δουλειά, τα εισοδήματα και το επίπεδο διαβίωσής του, ή το γεγονός ότι, όπου σταθεί κι όπου βρεθεί, μιλάει συνεχώς για την κρίση.

Τι θέλω να πω.

Προχθές μιλούσαμε για τη θέση στην οποία βρίσκεται η χώρα μας μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Λέγαμε ότι βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της… μεσαίας κατηγορίας.

Είμαι βέβαιος ότι οι κάτοικοι των χωρών που είναι κατά πολύ φτωχότερες από τη δική μας, δεν ασχολούνται από το πρωί μέχρι το βράδυ με την οικονομία της χώρας τους.

Εμείς το κάνουμε.

Έτσι, από αυτή της άποψη, θεωρώ ότι βρισκόμαστε στην τελευταία, με διαφορά, θέση του ευρωπαϊκού χάρτη… ψυχολογικής κατάστασης των πολιτών.

Λέγαμε όμως για τις έρευνες που, λόγω κρίσης, τις αφήσαμε στην άκρη. Σήμερα θα σας παρουσιάσουμε μια πολύ ενδιαφέρουσα τέτοια, η οποία διεξήχθη από δύο καθηγητές σε δύο διαφορετικά πανεπιστήμια.

Ένα στη Γερμανία (πάλι;) κι ένα στη Τζόρτζια των ΗΠΑ.

Τα ονόματα των καθηγητών, για την ιστορία, είναι δρ Κρίστιαν Κρολ και δρ Σεμπάστιαν Πακούντα, το δε αντικείμενο της έρευνας είναι η ανακάλυψη ενός ιδανικού ημερήσιου προγράμματος για τις γυναίκες και, όπως θα καταλάβετε, αναφέρεται στις εργαζόμενες μητέρες.

Το άλλο πουλάκι:

Πώς οργανώθηκε η έρευνα.

Ρωτήθηκαν 909 γυναίκες για το πώς κατανέμεται ο χρόνος τους καθημερινά, ενώ παράλληλα σημείωναν και τον βαθμό ικανοποίησης που τους δίνει κάθε μια από τις δραστηριότητες που αναπτύσσουν.

Ξέρω τι σκέφτεστε. Γιατί 909 κι όχι 900 ή 1000 γυναίκες; Θα σας πω το μυστικό. Πρώτα πρώτα, όταν, η έρευνα γίνεται με ερωτηματολόγια, οι επιστήμονες δίνουν στους ερωτώμενους έναν αριθμό ερωτηματολογίων, αλλά δεν γνωρίζουν πόσα ακριβώς θα πάρουν πίσω συμπληρωμένα. Αυτοί πήραν 909.

Γιατί δεν πέταξαν τα 9 στη θάλασσα, ώστε να υπάρχει ένας στρογγυλός αριθμός, τον οποίο διαχειρίζεσαι και ευκολότερα στις στατιστικές;

Διότι, ακριβώς, το 909 δίνει μεγαλύτερο επιστημονικό κύρος σε μια έρευνα απ’ ό,τι το 900. Αφήστε που, όταν αφαιρέσεις κάποια ερωτηματολόγια, ακόμη και στην τύχη, θεωρείται ότι αλλοιώνεις το δείγμα.

Απάντησαν, λοιπόν, οι γυναίκες, πήραν οι επιστήμονες τις απαντήσεις, τις επεξεργάστηκαν και δημιούργησαν το ιδανικό πρόγραμμα 16 ωρών για μια γυναίκα.

Γιατί 16 και όχι 24; Διότι τις υπόλοιπες 8 υποτίθεται ότι κοιμόμαστε.

Θα σας παρουσιάσουμε τα αποτελέσματα σε κατηγορίες που κάναμε εμείς, χωρίς πολλά σχόλια, αφού από μόνα τους μιλούν ξεκάθαρα:

33 λεπτά για μετακινήσεις, 36 λεπτά στη δουλειά, 46 λεπτά ύπνος (προφανώς μεσημεριανός) ενώ άλλα τόσα ενασχόληση με τα παιδιά!

Οι δουλειές του σπιτιού (47 λεπτά) μαζί με το μαγείρεμα (50 λεπτά) και τα ψώνια (56 λεπτά) καταλαμβάνουν σχετικά λίγο χρόνο, ειδικά αν υποθέσουμε ότι τα ψώνια δεν είναι μόνο εκείνα του σπιτιού από το σούπερ μάρκετ αλλά και τα προσωπικά της κάθε γυναίκας.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Το υπόλοιπο πρόγραμμα έχει ενδιαφέρον.

48 λεπτά στον υπολογιστή, 55 λεπτά στην τηλεόραση και 57 λεπτά στο τηλέφωνο, για τα οποία προβληματιστήκαμε αν έπρεπε να τα συνυπολογίσουν με τα προηγούμενα ή με τα 82 λεπτά… κοινωνικοποίησης.

Ας πάμε και στον πιο «προσωπικό» χρόνο και προσέξτε, παρακαλώ, τις κατηγορίες: 75 λεπτά για φαγητό. Λογικό! 68 λεπτά άσκησης, θα έλεγα απαραίτητο! 78 λεπτά χαλάρωσης. Μάλλον υπερβολικό, εκτός αν βάλουμε μέσα το μπάνιο την τουαλέτα (αν με εννοείτε) κατηγορίες που δεν υπάρχουν ξεχωριστά στις απαντήσεις. Τέλος έχουμε 73 λεπτά για διαλογισμό και η προσευχή. Ασχολίαστο!

Αν καθίσατε να κάνετε το άθροισμα, πράγμα απίστευτο για όσους τουλάχιστον γνωρίζω προσωπικά, θα βρήκατε ότι, για να συμπληρωθούν οι 16 ώρες, χρειάζονται άλλα 106 λεπτά. Ε, λοιπόν, οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι, στο ιδανικό ημερήσιο πρόγραμμα μιας γυναίκας, αυτά τα 106 λεπτά είναι διαθέσιμα για… σεξ!

Όπως καταλαβαίνετε, εδώ εγείρονται τεράστια ζητήματα, διότι, όπως έλεγε κι ένας καπάτσος πωλητής προς τις πελάτισσές του, «το επιθυμητό δεν είναι πάντοτε και εφικτό».

Από τα λίγα που γνωρίζω, χωρίς να είμαι ειδικός, γι’ αυτά τα 106 λεπτά (ας τα κάνουμε 105, θα καταλάβετε γιατί) χρειάζονται… έχουμε και λέμε 105 διά 5 (πολλά βάζω, αλλά το κάτω για στρογγυλοποίηση) ίσον είκοσι ένας (21)… άνδρες!

Δεν ξέρω, αν με πιάνετε!

Τι σου είναι η επιστήμη!