130906 ΓΑΛΑΤΙΚΟ

Το ένα πουλάκι:

Θα ξεκινήσω με ένα κουίζ.

Στη συνέχεια θα προσπαθήσω να πω τις σκέψεις μου για ένα πολύ απλό αλλά σημαντικό θέμα, με βάση και όσα συζητάμε αυτές τις μέρες, για τα πανεπιστήμια και τους φοιτητές τους.

Πρώτα όμως το κουίζ:

Τι είναι αυτά που κάποτε ήταν τέσσερα, μετά έγιναν δεκατρία, μειώθηκαν στα εννιά, στη συνέχεια έγιναν έξι και τώρα θα ξαναγίνουν τέσσερα;

Φαντάζομαι πως, όσοι έχουν μια σχέση με το Λύκειο, θα βρουν αμέσως την απάντηση.

Πολύ σωστά! Είναι τα εξεταζόμενα μαθήματα, στα οποία οι μαθητές, κάθε φορά, δοκιμάζουν τις δυνάμεις τους, προκειμένου να περάσουν σε κάποια σχολή.

Ο Γιώργος Παπανδρέου, ως υπουργός Παιδείας, έχει ορίσει τον αριθμό των μαθημάτων στα τέσσερα. Ο Αρσένης (κάτσε καλά, Γεράσιμε) τα είχε κάνει δεκατρία. Ο Πέτρος Ευθυμίου τα μείωσε σε εννιά και η Μαριέττα Γιαννάκου, ακόμα περισσότερο σε έξι.

Τώρα, ο νυν υπουργός Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος τα κάνει τέσσερα.

Ξέρετε για ποιους λόγους γίνονται όλες αυτές οι αλλαγές;

Για τους ίδιους ακριβώς λόγους! «Προκειμένου να μειωθεί η παπαγαλία και να παταχθεί η παραπαιδεία».

Τα μαθήματα αυξάνονται-μειώνονται, οι υπουργοί έρχονται και φεύγουν, ωστόσο η παπαγαλία και τα φροντιστήρια ζουν και βασιλεύουν!

Αυτό όμως δεν είναι το χειρότερο, υπάρχει και άλλο.

Σύμφωνα με κατά καιρούς δηλώσεις των ίδιων των πανεπιστημιακών δασκάλων, στις διάφορες σχολές εισέρχονται φοιτητές που, όλο και πιο συχνά, δεν έχουν τις στοιχειώδεις απαιτούμενες γνώσεις για να ανταπεξέλθουν στις δυσκολίες των όσων θα διδαχθούν εκεί.

Γι’ αυτό, το τελευταίο διάστημα, ακούγονται όλο και περισσότερες φωνές που υποστηρίζουν πως οι γενικές εξετάσεις πρέπει να ξεφύγουν από την αρμοδιότητα του υπουργείου Παιδείας (του εκάστοτε υπουργού δηλαδή) και να περάσουν στην αρμοδιότητα των πανεπιστημίων, ίσως και της κάθε σχολής ειδικά, η οποία θα δηλώνει πόσους φοιτητές μπορεί να δεχθεί και τι γνώσεις πρέπει να έχουν αυτοί, ώστε να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις των σπουδών.

Το άλλο πουλάκι:

Δύο τινά θα συμβούν.

Το πρώτο είναι ότι θα χαθεί η εμπιστοσύνη στο αδιάβλητο των εξετάσεων. Διότι, κατά τα ψέματα, μπορεί να ακούγονται κάποια μεμονωμένα παράπονα, όμως το σύστημα των πανελλαδικών εξετάσεων είναι από τα ελάχιστα πράγματα στην ελληνική επικράτεια που κατάφερε να κερδίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών.

Κανείς δεν τολμάει να ισχυριστεί πως υπάρχουν παραθυράκια από τα οποία μπορούν να περνούν διάφοροι που έχουν μέσα, γνωριμίες, λεφτά ή δεν ξέρω τι άλλο.

Μπορεί, λοιπόν, κάποιος να ισχυριστεί πως οι βαθμολογητές δεν ήταν ακριβοδίκαιοι με το γραπτό του ή ότι το εξέτασαν «στο πόδι», όμως φαινόμενα διαβλητότητας του συστήματος δεν έχουν εμφανιστεί.

Ο φόβος, επομένως, είναι, πως πιθανότατα οι σχολές να μην τα καταφέρουν εξίσου καλά και να έχουμε περιπτώσεις όπου ο γιος του καθηγητή θα πηγαίνει όχι καλά προετοιμασμένος αλλά πολύ καλά ενημερωμένος για τα θέματα στα οποία θα εξεταστεί.

Αν με εννοείτε.

Το δεύτερο που θα συμβεί είναι πως, φυσιολογικά, δεν θα περνούν όλοι κάπου, όπως συμβαίνει σήμερα.

Αφού θα έχεις την υποχρέωση να επιλέγεις κάποιο πανεπιστήμιο ή κάποια σχολή, όπου θα δοκιμάσεις τα φτερά σου, είναι λογικό να μην γίνεται αυτό το σημερινό, δηλαδή να εξετάζεσαι μια φορά και μετά να δηλώνεις εκατό διαφορετικές σχολές και «όπου κάτσει η μπίλια».

Το αποτέλεσμα θα είναι πολλοί αποτυχόντες να καταφεύγουν σε πανεπιστήμια του εξωτερικού.

Κι εδώ έρχομαι στο θέμα που θέλω να θίξω. Για ποιο λόγο να μην υπάρχουν και στη χώρα μας ιδιωτικά (μη κρατικά, δηλαδή) πανεπιστήμια.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Για δυο κυρίως λόγους.

Διότι μπορεί να είναι πολύ καλά ή μπορεί να είναι πολύ… «μάπα». Δηλαδή, να απευθύνονται σε πολύ πλούσιους ή στην «πλέμπα». Αυτά είναι τα κυριότερα επιχειρήματα όσων εξακολουθούν να υποστηρίζουν πως η ανώτατη εκπαίδευση πρέπει να είναι αποκλειστική υπόθεση του κράτους.

Κλείνουν όμως τα μάτια σε μια πραγματικότητα όπως την περιγράψαμε και τις προηγούμενες μέρες.

Και σήμερα είναι πάρα πολλοί αυτοί που σπουδάζουν σε ιδιωτικά πανεπιστήμια, μόνο που αυτά δεν είναι ελληνικά.

Αποτέλεσμα; Να φεύγουν από τη χώρα ένα σωρό λεφτά κι ένα σωρό καλά μυαλά. Δηλαδή καταστροφή.

Και σήμερα επίσης υπάρχουν εκείνοι που σπουδάζουν σε καλά πανεπιστήμια, στα οποία (να κάτι που συνήθως δε λέμε) δεν αρκούν τα λεφτά για να φοιτήσεις αλλά πρέπει και να σε κόβει, και οι άλλοι που επιλέγουν τα «μάπα» όπου δεν κοιτούν τις γνώσεις σου, αλλά μόνο αν έχεις να πληρώσεις.

Ποιος, λοιπόν, ο λόγος να μην υπάρχει κι εδώ η δυνατότητα ίδρυσης ιδιωτικών «μη κερδοσκοπικών» (όπως άλλωστε είναι τα περισσότερα σοβαρά ιδρύματα του εξωτερικού, κάτι που επίσης ξεχνάμε) ανώτατων ιδρυμάτων;

Έχει γούστο και νόημα ίσως να παραμένεις ένα ηρωικό, ανυπότακτο, γαλατικό χωριό, με δυο όμως προϋποθέσεις.

Ότι γνωρίζεις πώς παρασκευάζεται το μαγικό φίλτρο και ότι οι κάτοικοί σου δεν ζηλεύουν τις κατακτημένες περιοχές, ούτε ψάχνουν τρόπους πώς να καταφύγουν εκεί.

Μα τον Τουτάτη!

130905 ΞΕΝΗΤΕΜΕΝΟ

Το ένα πουλάκι:

Ας μπούμε στα πιο βαθιά…

Λίγο πολύ αναφερθήκαμε χθες στο τι σημαίνει για μια πόλη να έχει φοιτητές, αρκετές χιλιάδες φοιτητών, και τι οικονομική ανάσα δίνουν στους κατοίκους της τα εμβάσματα που καταφτάνουν από όλα τα μέρη της Ελλάδας για το ενοίκιο και τα άλλα έξοδα των νέων.

Πάνω σ’ αυτή την οικονομική πραγματικότητα, αλλά και στο διαχρονικό ελληνικό ρουσφέτι, στηρίχτηκαν οι κυβερνήσεις που υλοποίησαν το σύνθημα «κάθε πόλη και πανεπιστήμιο, κάθε (μεγάλο) χωριό και ΤΕΙ».

(Μη το ψάχνετε οι Δραμινοί εμείς δεν είμαστε καν μεγάλο χωριό, απλώς είχαμε ισχυρούς τοπικούς παράγοντες και καταφέραμε να εισάγονται εδώ πενήντα φοιτητές το χρόνο.

Πολλούς είπα;)

Ωστόσο, παρά την αφθονία επιλογών και ευκαιριών που παρέχει ο κήπος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσής μας, χιλιάδες νέων εξακολουθούν να μεταναστεύουν γυρεύοντας να σπουδάσουν σε κάποιο πανεπιστήμιο του εξωτερικού.

Αυτοί κινούνται από πολλούς και διαφορετικούς λόγους.

Κάποιοι δεν καταφέρνουν να εισαχθούν σε κανένα ανώτερο (για ανώτατο δεν μιλάμε) ίδρυμα της χώρας ή μήπως θα ήταν πιο ακριβές να πούμε…καταφέρνουν να μην εισαχθούν!

Έτσι παίρνουν τα μάτια τους, παίρνουν κι ένα γερό κομπόδεμα από τους γονείς, συνήθως σε συνάλλαγμα κάποιας ανατολικής χώρας, και φεύγουν για να επιστρέψουν σε λίγα χρόνια γιατροί, υλοποιώντας τη λαϊκή ρήση που λέει «άμα τουρκέψω να γίνω αγάς».

Τώρα, πώς γίνεται ένας μαθητής του 2 και του 3 και πηγαίνει, ας πούμε στη Βουλγαρία, να μαθαίνει αμέσως τη γλώσσα, να σπουδάζει γιατρός και να τελειώνει πιο γρήγορα κι από τους παλιούς αριστούχους συμμαθητές του που πέρασαν εδώ, αυτό μόνοι οι ίδιοι, κάποιοι καθηγητές τους και το πορτοφόλι του πατέρα τους (όχι του πατέρα των καθηγητών, των φοιτητών) το γνωρίζουν.

Πάντως γίνεται. Και φανταστείτε, που λέει και κάποιος φίλος καθηγητής, να σου συμβεί κάτι, να διακομιστείς αναίσθητος στο νοσοκομείο, να ανοίξεις τα μάτια σου και να δεις από πάνω σου έναν τέτοιο, παλιό μαθητή σου, που, αδικημένος από το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, και από εσένα τον ίδιο, έφυγε να σπουδάσει γιατρός στη Βουλγαρία.

Το άλλο πουλάκι:

Δεν είναι όμως μόνο αυτοί.

Υπάρχουν νέοι που πέρασαν σε κάποια σχολή της χώρας μας, δεν ήταν όμως αυτή ακριβώς που στόχευαν και έτσι φεύγουν έξω προκειμένου να σπουδάσουν αυτό που επιθυμούν.

Κάποιοι μπορεί να ήταν και άριστοι μαθητές που απλώς ατύχησαν στις εξετάσεις και, έχοντας και την οικονομική δυνατότητα, μεταναστεύουν συνήθως προς κάποια αγγλοσαξονική χώρα.

Τα τελευταία χρόνια υπάρχει και μια τρίτη κατηγορία, η οποία έχει εμφανιστεί κυρίως στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.

Πρόκειται για μαθητές που δεν μπαίνουν καν στον κόπο να δώσουν εξετάσεις στη χώρα μας!

Που σημαίνει ότι γλιτώνουν και όλα τα έξοδα των φροντιστηρίων, μαθαίνουν μόνο καλά μια ξένη γλώσσα και φεύγουν κατ’ ευθείαν στο εξωτερικό.

Μη νομίσετε ότι τους κοστίζει τρομερά ποσά, εξάλλου πατσίζουν από την οικονομία που κάνουν αποφεύγοντας επί τρία χρόνια φροντιστήρια και ιδιαίτερα.

Και επειδή ο πόνος του ξενιτεμού είναι μεγάλος, κυρίως για τους γονείς, αν το καλοσκεφτείς, για έναν Αθηναίο, το Λονδίνο είναι πιο κοντά, απ’ ότι η Ξάνθη και για τον Σαλονικιό το Βερολίνο πιο κοντά απ’ ότι η Σάμος.

Φυσικά, το μεγάλο πλεονέκτημα είναι ότι οι νέοι αυτοί σπουδάζουν ακριβώς αυτό που επιθυμούν και γλιτώνουν, μαζί και οι οικογένειές τους, το άγχος των εξετάσεων, που όλοι ομολογούν ότι δεν είναι και λίγο πράγμα.

Α, και κάτι άλλο. Ξέρουν ακριβώς πότε θα τελειώσουν τις σπουδές τους και, όταν επιστρέψουν στην Ελλάδα, θα έχουν έναν ευρωπαϊκό ή αμερικάνικο αέρα, πολύ περισσότερες εμπειρίες από έναν συμμαθητή τους που σπούδασε εδώ και, φυσικά, την άριστη γνώση μιας τουλάχιστον ξένης γλώσσας.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Τι δεν καταλάβατε;

Βεβαίως και εννοούμε πως όταν μένεις εδώ δεν ξέρεις πότε ακριβώς θα τελειώσεις, κυρίως διότι δεν εξαρτάται από εσένα, αλλά από τους αγωνιστικότατους συμφοιτητές σου, οι οποίοι καταλαμβάνουν κάθε τόσο τις σχολές με αποτέλεσμα να χάνονται εξεταστικές περίοδοι και εξάμηνα.

Θα μου πείτε δεν είναι σωστό να αγωνίζονται οι φοιτητές;

Βεβαίως! Μάλιστα η αντίφαση βρίσκεται στο ότι τα αιτήματα τους (καμιά φορά) είναι ένα καλύτερο Πανεπιστήμιο, υψηλότερο επίπεδο σπουδών και, φυσικά, δημόσια, δωρεάν παιδεία.

Κόκκινη γραμμή ή καλύτερα κόκκινο πανί γι’ αυτούς είναι κάθε κουβέντα για ίδρυση και στη χώρα μας «μη κρατικών» πανεπιστημίων, παρ’ όλο που, όπως λέμε τόση ώρα τώρα, όποιος γουστάρει μπορεί ελεύθερα να σπουδάσει σε οποιοδήποτε αμφιβόλου ποιότητας ιδιωτικό πανεπιστήμιο, αρκεί να είναι έξω από εδώ.

Αυτά και άλλα πολλά έχουν στο νου τους γονείς και νέοι που επιλέγουν αυτό το τελευταίο δρόμο, δηλαδή το να αποφύγουν το ελληνικό εξεταστικό σύστημα, με ό,τι σημαίνει αυτό, και να ανοίξουν τα φτερά τους κατ’ ευθείαν για κάποιο σοβαρό πανεπιστήμιο του εξωτερικού.

Λέτε να το μετανιώνουν;

Και καλή τύχη όπου κι αν πας…

130904 "ΑΔΙΚΗΜΕΝΟ"

Το ένα πουλάκι:

Φοιτητής ίσον επιτυχία!

Αυτός είναι ο ελάχιστος παρονομαστής για τα παιδιά που έδωσαν εξετάσεις και προσπάθησαν να περάσουν στο Πανεπιστήμιο ή σε κάποιο ΤΕΙ, δηλαδή να γίνουν φοιτητές.

Κάποια από αυτά μπορεί να μην το καταλαβαίνουν τώρα, θα το καταλάβουν σίγουρα σε λίγο καιρό, όταν θα αρχίσουν σιγά σιγά να απογαλακτίζονται και να ξεκόβουν από το σπίτι τους και το στενό μαρκάρισμα των γονιών τους.

Και μόνο το γεγονός ότι φεύγεις από το σπίτι σου, ότι ανοίγεις τα φτερά σου, ότι κάνεις κουμάντο στα οικονομικά σου, ότι γνωρίζεις ανθρώπους, τόπους, ιδέες…

Ακόμη κι εκείνοι που θεωρούν τους εαυτούς τους «αποτυχημένους» θα δούνε τα πράγματα με πιο ψύχραιμο μάτι.

Ξέρετε ότι οι «αποτυχημένοι» είναι δύο κατηγοριών, στα ίδια τα δικά τους τα μάτια πάντα.

Οι πρώτοι είναι όσοι δεν πέρασαν τη σχολή της προτίμησής τους, η οποία προτίμηση διαμορφώνεται με κριτήρια τα οποία στη διάρκεια της ζωής ενός ανθρώπου αναθεωρούνται πολλές φορές.

Σκεφθείτε μόνο ότι, πριν από μερικά χρόνια, πολλοί αριστούχοι πήγαιναν να σπουδάσουν δάσκαλοι, πιστεύοντας ότι θα διορίζονταν βγαίνοντας από το Πανεπιστήμιο.

Σήμερα τρέχουν για… μεταπτυχιακά, φοβούμενοι πως δεν θα διοριστούν ποτέ, τουλάχιστον με το πτυχίο της παιδαγωγικής σχολής.

Ας έρθουμε όμως στη δεύτερη ομάδα εκείνων που θεωρούν εαυτούς «αποτυχημένους». Πρόκειται για όσους δεν κατάφεραν να περάσουν στην πόλη της προτίμησης τους. Βλέπετε άλλα κριτήρια υπάρχουν για τις σχολές και άλλα για τις πόλεις των σπουδών!

Η οποία πόλη από τι εξαρτάται; Συνήθως από το πού θα βρίσκονται οι παρέες τους ή κάποιο αγόρι ή κορίτσι με το οποίο έχουν «σχέση».

Δηλαδή, για να το καταλάβετε, ο άλλος θεωρεί αποτυχία το ότι πέρασε στην Ξάνθη, απλώς και μόνο επειδή το κορίτσι του πέρασε στον Βόλο.

Βεβαίως υπάρχει κι ένα ερώτημα, το οποίο δεν μπορούμε να απαντήσουμε εμείς, φαντάζομαι ούτε κι εσείς:

Το κορίτσι θεωρεί επίσης τον εαυτό του αποτυχημένο που δεν θα σπουδάζει στην ίδια πόλη με το αγόρι ή εδώ ισχύουν άλλοι κανόνες;

Ξέρω τι θα μου πείτε. Μίλησα για δύο επαρχιακές πόλεις. Ενώ αν η μία ήταν η Θεσσαλονίκη και η άλλη, ας πούμε, η… Σάμος τότε η απάντηση είναι πιο εύκολη.

Το άλλο πουλάκι:

Εγώ σκέφτομαι τους γονείς.

Διότι τα παιδιά μπορεί να χαίρονται ή να στενοχωριούνται, μπορεί να φοβούνται πως ο έρωτάς τους θα δοκιμαστεί ή να «απειλούν» πως θα ξαναδώσουν του χρόνου, όμως εκείνοι που θα πληρώσουν πολύ ακριβά τη χαρά της επιτυχίας είναι οι γονείς και κανένας άλλος.

Ας αρχίσουμε από το οικονομικό. Ξέρετε πόσα έξοδα έχει ένας φοιτητής; Βάλτε ενοίκιο που στις φοιτητουπόλεις είναι Παναγία βοήθα. Βάλτε κοινόχρηστα ή έξοδα θέρμανσης το χειμώνα. Βάλτε φως, νερό, τηλέφωνο και ελάτε μετά να προσθέσουμε και να «ατομικά» έξοδα του παιδιού.

Βογκάτε; Πού να δείτε τους γονείς των φοιτητών!

Βεβαίως εδώ θα κάνω μια μικρή παρένθεση για να σας πω μια σύντομη διδακτική ιστορία:

Το παιδί ενός φίλου από τη Γερμανία σπούδαζε γιατρός σε κάποιο πανεπιστήμιο της χώρας του και συγκατοικούσε με τρία άλλα παιδιά.

Ξέρετε, το δωμάτιό του το καθένα, κοινή κουζίνα, μπάνιο και έναν κοινόχρηστο χώρο όπου έβλεπαν τηλεόραση κ.λπ.

Κάποια βραδιά, συζητώντας με τους/τις συγκατοίκους του έκανε ένα παράπονο για έναν καθηγητή του στη σχολή.

Τότε πετάχτηκε η μία συγκάτοικος: «Σε παρακαλώ, μην τον κατηγορείς, γιατί είναι πατέρας μου»!

Τι μας λέει η ιστορία: Πως η κόρη καθηγητού στην ιατρική σχολή, σπούδαζε συγκατοικώντας με τρία άλλα παιδιά.

Εδώ ο καθένας θέλει το παιδί του να μένει μόνο, γιατί… «ξέρεις, βρε, τι προβλήματα έχει η συγκατοίκηση;»

Λες και οι γονείς που το ισχυρίζονται αυτό, οι οποίοι μένανε δυο και τρεις (και κοιμόντουσαν επτά και οκτώ) σε ένα σπίτι έπαθαν τίποτε.

Ανεβασμένα λοιπόν τα έξοδα, διότι, άμα γουστάρεις να τη βρίσκεις μόνος σου, πρέπει να υποστείς  και αυτό που υποστηρίζει ο λαός, που λέει ότι «τα γούστα πληρώνονται».

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Ας το δούμε όμως και πιο… μακροοικονομικά.

Από μια καταμέτρηση που έκανα προχείρως, υπολόγισα ότι φέτος οι επιτυχόντες ήταν περίπου εφτακόσιοι πενήντα (αριθ. 750), χωρίς να υπολογίσουμε εκείνους που θα… πετύχουν σε πανεπιστήμια του εξωτερικού.

Αυτοί θα φύγουν από το νομό και θα ξοδεύουν αλλού τα χρήματά των γονιών τους.

Υπολογίστε δηλαδή ότι οι φοιτητές που συνολικά σπουδάζουν σε άλλες πόλεις είναι πάνω από τρεις χιλιάδες, με δεδομένο ότι κάθε παιδί θα σπουδάζει τουλάχιστον τέσσερα χρόνια.

Τώρα κάντε κάποιους πολλαπλασιασμούς. Λογαριάστε πως κάθε ένας από αυτούς θα χρειάζεται οκτακόσια με χίλια ευρώ το μήνα, επί δέκα μήνες το χρόνο.

Είμαστε μετριοπαθείς στους υπολογισμούς, ξέροντας πως υπάρχουν παιδιά που τη βγάζουν και με λιγότερα, αλλά και άλλα με πολύ μεγαλύτερο «μπάτζετ».

Κάντε, λοιπόν, τρεις χιλιάδες, επί οκτακόσια, επί δέκα, για να δείτε τι τεράστιο είναι το ποσό που «φεύγει» κάθε χρόνο από το νομό μας, γι’ άλλες περιοχές της χώρας, χωρίς αντίστοιχα να εισρέει εδώ χρήμα από φοιτητές, αφού ελάχιστα παιδιά έρχονται να σπουδάσουν στη Δράμα.

Ο καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματά του.

«Ματώνουμε»!

130903 ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΟ

Το ένα πουλάκι:

Οι επιτυχόντες!

Έτσι χαρακτηρίζονται οι απόφοιτοι του Λυκείου που πέτυχαν (;) να περάσουν σε κάποια σχολή της τριτοβάθμιας, ονομαζόμενης, εκπαίδευσης, δηλαδή σε κάποιο πανεπιστήμιο ή τεχνολογικό ίδρυμα.

Υπάρχει μάλιστα ένα θέμα διατύπωσης που το βλέπουμε συνήθως στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων ή στο διαδίκτυο, τώρα πια.

Πώς είναι το σωστό; «Όλα τα ονόματα των επιτυχόντων», ή μήπως «τα ονόματα όλων των επιτυχόντων»;

Λεπτομέρειες!

Η ουσία είναι πως η κοινωνία μας, αγνοώντας πολλές φορές και τους ίδιους τους νέους, εξακολουθεί να θεωρεί επιτυχία την είσοδο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Θα μου πείτε, δεν είναι; Από τη στιγμή που προσπαθείς, που συναγωνίζεσαι με άλλους υποψήφιους, που διαβάζεις (όσο διαβάζεις) που πας στα φροντιστήρια (όσο πας), που ξοδεύεις (αυτός είναι ο γονιός), που προσεύχεσαι, που κάνεις τόσες θυσίες γι’ αυτό, ε, λογικό είναι να θεωρείται επιτυχία.

Από την άλλη όμως, πώς είναι δυνατόν να λέμε ότι πέτυχαν… όλοι; Διότι περί αυτού πρόκειται. Εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, όσοι τελειώνουν το Λύκειο, περνάνε σε κάποια σχολή.

Είναι δυνατόν να τους θεωρούμε πετυχημένους, άντε επιτυχόντες;

Και τι γίνεται με εκείνους που, γι’ αλλού κινήσανε και η ζωή (δηλαδή οι εξετάσεις και οι βαθμολογίες) αλλού τους πήγαν;

Είναι αποτυχόντες; Να τους βγάλουμε από τη λίστα; Να τους βάζουμε σε ξεχωριστή;

Κι όμως, σε λίγα χρόνια κάποιοι από αυτούς θα διαπιστώσουν ότι η σχολή στην οποία βρέθηκαν κατά λάθος τους ανοίγει καλύτερους δρόμους για επαγγελματική σταδιοδρομία, απ’ ότι εκείνη στην οποία ονειρεύονταν να μπουν αλλά… απέτυχαν.

Είδατε πόσα ζητήματα ανοίγονται με το θέμα;

Για να τα συζητήσουμε αναλυτικά θα χρειαστούν μέρες, αν και η κοινωνία, καθώς και οι αρμόδιοι φορείς τα συζητούν χρόνια, χωρίς να έχουν καταλήξει πουθενά.

Το άλλο πουλάκι:

Νύξεις θα κάνουμε.

Ας ξεκινήσουμε από το γεγονός ότι η κοινωνία (γενικώς) εξακολουθεί να θεωρεί επιτυχία την είσοδο σε κάποια σχολή (επίσης γενικώς).

Αυτό έχει τις ρίζες του στο παρελθόν, όταν ένα πτυχίο πανεπιστημίου άνοιγε τις πόρτες για μια καλή επαγγελματική αποκατάσταση, αλλά και για την είσοδο σε κάποια ανώτερα κοινωνικά στρώματα.

Η εκπαίδευση και το πτυχίο, μέχρι πριν από όχι και πάρα πολλά χρόνια, ήταν οι βασικοί μοχλοί αυτού που ονομάζουμε κοινωνική κινητικότητα.

Και καθώς στο ελληνικό σχολείο δεν υπήρχαν τόσοι πολλοί αποκλεισμοί, έβλεπες το παιδί του φτωχού, του αγρότη, του εργάτη να σπουδάζουν και να γίνονται μηχανικοί, γιατροί, δικηγόροι, εκπαιδευτικοί, ή, στην χειρότερη περίπτωση, να παίρνουν ένα κάποιο πτυχίο και να διορίζονται στο δημόσιο ή σε μια τράπεζα.

Αυτά, άλλοτε.

Σήμερα τα πράγματα δεν είναι καθόλου έτσι. Πρώτα πρώτα, εξαιτίας των κοινωνικών πιέσεων, και των πολιτικών ρουσφετιών, οι σχολές και οι εισακτέοι πολλαπλασιάστηκαν, σε σημείο να περνάνε όλοι κάπου.

Σχεδόν όλοι; Σχεδόν.

Έπειτα, η απόκτηση ενός πτυχίου έπαψε να οδηγεί αυτομάτως στην επαγγελματική αποκατάσταση.

Πέρα από τους αδιόριστους εκπαιδευτικούς, ακόμα και πτυχιούχοι σχολών όπως οι ιατρικές ή οι νομικές ψάχνουν συχνά για μεροκάματο.

Τότε; Πού ακριβώς βρίσκεται η επιτυχία, στο γεγονός της εισόδου σε κάποια σχολή;

Την εντοπίζουμε σε δύο σημεία.

Το πρώτο είναι, επιτρέψτε μου, ψυχολογικό. Όπως είπαμε και πριν, αφού δίνεις εξετάσεις για να περάσεις, το να βρεθείς «μέσα» θεωρείται αυτονόητα επιτυχία, το αντίθετο αποτυχία.

Το δεύτερο εξακολουθεί ακόμη και τώρα που μιλάμε να έχει να κάνει με την επαγγελματική αποκατάσταση. Έτσι όπως είναι η αγορά και η οικονομία της χώρας, εξακολουθεί κάποιος να έχει περισσότερες πιθανότητες να βρει δουλειά, οποιαδήποτε δουλειά, έχοντας στο χέρι ένα «χαρτί», παρά μόνο το απολυτήριο Λυκείου.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Η ψυχολογία έχει να κάνει με το πρεστίζ!

Που αφορά βεβαίως τα παιδιά, τους νέους, σε μεγάλο βαθμό όμως αφορά και τους γονείς.

Όπως και να το κάνουμε, είναι άλλο πράγμα να λες, το παιδί μου πέρασε αρχιτέκτονας κι άλλο πράγμα πως πέρασε σε μια σχολή που δεν θυμάσαι ολόκληρο τον τίτλο της και που θες μια ώρα για να εξηγήσεις στον άλλο τι ακριβώς θα βγει από εκεί.

Δεν είναι τυχαίες οι εκφράσεις που ακούμε αυτές τις μέρες: «περνούσε και Πολυτεχνείο Ξάνθης ή Μαθηματικός, αλλά δεν το δήλωσε». Λογικόν, διότι έτσι που έγιναν οι βάσεις και τόσες που είναι οι σχολές, μπορεί πράγματι, το παιδί να πέρασε σε μια σχολή με πιο πολλά μόρια, την οποία όμως κανείς δεν γνωρίζει και άρα κανείς δεν εκτιμά.

Εξ ου και η διευκρίνιση του γονέα που θέλει να διαφυλάξει το πρεστίζ του παιδιού, πρωτίστως όμως το δικό του.

Δεν σου εξηγεί τι θα σπουδάσει, αλλά σου το «μεταφράζει» σε κάποιο γνωστό «νόμισμα», του οποίου η αξία είναι διαχρονική.

Επιτυχίες και αποτυχίες, λοιπόν, όλα σχετικά.

Επειδή όμως, όπως είπαμε, το θέμα είναι μεγάλο και σηκώνει πολλή κουβέντα, θα συνεχίζουμε.

Συγχαρητήρια!

130902 ΕΠΑΝΕΡΧΟΜΕΝΟ

Το ένα πουλάκι:

Καλώς σας βρήκαμε!

Μετά από πάρα πολλή σκέψη, καταλήξαμε πώς αυτή είναι από τις πλέον κατάλληλες ευχές για την επιστροφή από τις διακοπές.

Βεβαίως υπάρχει και το «καλό χειμώνα», όμως αυτό το χρησιμοποιούν περισσότερο οι παρέες όταν αποχαιρετιούνται χωρίζοντας στις παραλίες και τα εξοχικά τους κι όχι όταν επιστρέφουν στις πόλεις τους.

Ξέρω τι θα με ρωτήσετε.

Υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που κάνουν διακοπές;

Επιτρέψτε μου να απαντήσω πως υπάρχουν. Ευτυχώς, υπάρχουν.

Διότι η Ελλάδα, σε αντίθεση με ό,τι πιστεύουν ή ελπίζουν πολλοί, δεν είναι… Αργεντινή, ούτε καν Ιρλανδία.

Εδώ μπορεί να έχασε ο άλλος τη δουλειά του, να έκλεισε λόγω χρεών το μαγαζί του, να του κόπηκε στο μισό η σύνταξη, όμως ακόμη έχει το εξοχικό που είχε αποκτήσει σε καιρούς εύκολου πλουτισμού (με δανεικά).

Επίτηδες είναι διπλή η έννοια: Και η απόκτηση του σπιτιού έγινε με δανεικά, και ο εύκολος πλουτισμός επίσης. Παρ’ όλο που πολλοί εξακολουθούν να μη θέλουν να το καταλάβουν και επιμένουν πως τα λεφτά που έρεαν στις τσέπες μας ήταν από εκείνα που η ανθρωπότητα χρωστάει (ακόμη) στην Ελλάδα, σε αντάλλαγμα όσων πήρε ή έμαθε από τους Έλληνες!

Μπορεί λοιπόν να κινδυνεύει να του πάρει το εξοχικό η τράπεζα, όμως, μέχρι τότε, είναι προτιμότερο να περνάει εκεί τις διακοπές του, από το να μένει στην πρώτη του (αξιολογικά, όχι αριθμητικά) κατοικία.

Όσοι πάλι δεν έχουν εξοχικά θα έχουν ίσως κάποιο σπίτι στο χωριό, κάποιο πατρικό που θα μπορεί να τους φιλοξενήσει τις θερμές μέρες του καλοκαιριού.

Ποιες θερμές μέρες, θα μου πείτε. Φέτος το καλοκαίρι, όπως και ο περασμένος χειμώνας, ήταν για τους φτωχούς.

Καθόλου καύσωνες, ελάχιστες πολύ θερμές μέρες, πάρα πολλά τα δροσερά βάρδια…

Ύστερα κοροϊδεύουμε εκείνους που μιλούν για τον Θεό των Ελλήνων ή μάλλον της Ελλάδας.

Τα κλιματιστικά και οι ανεμιστήρες εργάστηκαν στο ελάχιστο κι έτσι οι λογαριασμοί που θα μας έρθουν ελπίζουμε πως δεν θα είναι αντίστοιχοι περασμένων ετών.

Οι λογαριασμοί είπα…

Ίσως είναι ό,τι χειρότερο σου συμβαίνει με την επιστροφή σου από τις διακοπές.

Το άλλο πουλάκι:

Ας είναι καλά οι γείτονες!

Πολύ δικαίως, πιστεύω, οι… -να, είδατε πάλι;- οι γείτονές μας Τούρκοι έχουν εκείνη τη σοφή παροιμία που λέει «έχεις γείτονα, έχεις Θεό».

Διότι ο καλός γείτονας, μεταξύ πολλών άλλων περιπτώσεων, φαίνεται και το καλοκαίρι.

Αφήνω το ότι έχει το νου του στο σπίτι όσο λείπεις. Αφήνω το ότι μπορεί να σου ποτίζει τα λουλούδια ή να ταΐζει τα αδέσποτα, τα οποία έχεις αναλάβει να φροντίζεις, λόγω ιδιαίτερης ευαισθησίας.

Οι λογαριασμοί; Οι εφημερίδες και τα άλλα έντυπα που σου έρχονται κατά τη διάρκεια της απουσίας σου;

Τα συγκεντρώνει επιμελώς, τα βάζει σε χρονολογική σειρά και σου τα παραδίδει… λίγες μέρες, αφού επιστρέψεις.

Το πιάσατε αυτό το… «λίγες μέρες»; Ε, όσο πιο καλός είναι ο γείτονας, τόσο περισσότερες είναι αυτές οι «λίγες».

Σου λέει μην έρθει ο άνθρωπος, εξαντλημένος… οικονομικά και βρει μαζεμένους, όλους τους λογαριασμούς, πριν προλάβει να ανοίξει τις βαλίτσες του!

Ενώ ο κακός γείτονας τι κάνει;

Σπρώχνει τους φακέλους με τους λογαριασμούς κάτω από την πόρτα και αυτό πιστεύει πως είναι εξυπηρέτηση.

Ασ’ τους, χριστιανέ μου, καλύτερα εκεί που τους αφήνει ο ταχυδρόμος, στην είσοδο της πολυκατοικίας. Τι φοβάσαι; Μήπως χαθούν και δεν πληρωθούν ή μήπως τους πάρει κανένας άλλος κατά λάθος!

Και γυρίζεις εσύ κατάκοπος και εξαντλημένος (οικονομικά), ακουμπάς τις βαλίτσες σου (τις πρώτες) στην εξώπορτα, βάζεις το κλειδί, ξεκλειδώνεις, πας να ανοίξεις, αλλά η πόρτα έχει φρακάρει από τους φακέλους που στρίμωξε από κάτω ο κακός γείτονας.

Γι’ αυτό σας λέω…

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Εδώ είμαστε λοιπόν.

Και, πέρα από την πλάκα, έχουμε μπροστά μας έναν ακόμη δύσκολο χειμώνα, που τον κάνει ακόμη δυσκολότερο το γεγονός ότι είναι και… προεκλογικός. Όπως το καταλαβαίνει ο καθένας αυτό.

Θα τον περάσουμε όμως μαζί, όπως περάσαμε τους τελευταίους… δεκατέσσερις χειμώνες.

Αλήθεια, φίλοι μου, το έχετε συνειδητοποιήσει αυτό; Κλείσαμε δεκατέσσερα συναπτά έτη, στη φιλόξενη τελευταία σελίδα της εφημερίδας μας και ξεκινάμε για το δέκατο πέμπτο!

Τα παιδάκια που θα πήγαιναν τότε για πρώτη φορά στο νηπιαγωγείο, φέτος πέρασαν στο πανεπιστήμιο, διαβάσαμε τα ονόματά τους προχθές στα ΧΡΟΝΙΚΑ και χαρήκαμε, τα καμαρώσαμε, αλλά και τα συμπονούμε λίγο. Γι’ αυτό όμως θα πούμε αύριο.

Ένας δύσκολος, λοιπόν, αλλά και ενδιαφέρων χειμώνας μας περιμένει και, πιστέψτε με, το ότι θα τον περάσουμε μαζί τον κάνει λιγότερο δύσκολο και περισσότερο ενδιαφέροντα.

Έχουμε να πούμε και να μας πείτε πολλά.

Πάντοτε με ψυχραιμία, πάντοτε με χαμηλούς τόνους, πάντοτε με διάθεση αυτοκριτικής, μακριά από προσωπικές επιθέσεις, υπερβολές και μεγαλοστομίες.

Αυτό δεν είναι προεκλογικό!

Καλή αρχή!