150526 ΜΕΓΑΦΩΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Η μάστιγα του καλοκαιριού.

Καλό και άγιο το ευλογημένο το καλοκαιράκι, έχει όμως κι αυτό τα προβλήματά του –και δεν μιλώ για την ζέστη ή τα διάφορα ζουζούνια που σε κυνηγούν όπου κι αν βρεθείς.

Η μάστιγα του καλοκαιριού είναι ο θόρυβος, η φασαρία και σ’ αυτό συντελούμε όλοι μας με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό.

Ο λόγος; Η εσφαλμένη εντύπωση πως αυτό που προέχει για μας θα πρέπει να προέχει και για τους άλλους.

Σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ο χρόνος είναι μια καθαρά υποκειμενική υπόθεση.

Θα σας εξηγήσω τι εννοώ. Όταν για κάποιους είναι «χαράματα», για κάποιους άλλους έχει μεσημεριάσει. Κι όταν ορισμένοι κοιμούνται του καλού καιρού (ή προσπαθούν απελπισμένα να το κάνουν) υπάρχουν άλλοι που ετοιμάζονται για τη βραδινή τους έξοδο.

Αυτό είναι το ένα. Το άλλο έχει να κάνει και με τη διαστολή του χρόνου. Τα «πέντε λεπτάκια» για κάποιον που βγήκε πρωί πρωί να κουρέψει το γκαζόν μοιάζουν μια αιωνιότητα για τους γείτονες που υποφέρουν από την μηχανή του κουρέματος. Το ίδιο ισχύει και με τον μάστορα που θα ανοίξει (μόνο) δυο τρύπες στον τοίχο μεσημεριάτικα.

Γενικώς, για άλλη μια φορά κυριαρχεί η πατροπαράδοτη έλλειψη μέτρου, στον τόπο που υποτίθεται ότι γέννησε αυτή την έννοια.

Φυσικά σε συνδυασμό με την έλλειψη λογικής. Διαβάζω, για παράδειγμα, ότι ενώ τα κέντρα διασκέδασης είναι υποχρεωμένα να έχουν ηχομόνωση, δεν ισχύει το ίδιο για τις καφετέριες, οι οποίες λειτουργούν ως… κέντρα διασκέδασης.

Πας πρωί πρωί να απολαύσεις τον καφέ σου και να συζητήσεις με κάποιον φίλο και σου βάζουν από τα ηχεία μια χορευτική μουσική στο τέρμα, λες και ξέμεινες αποβραδίς σε κάποιο κλαμπ.

Τους κάνεις παρατήρηση και σε αποστομώνουν λέγοντας πως «αν το χαμηλώσουμε θα σας ενοχλεί η μουσική που θα ακούγεται από δίπλα».

Δίκιο έχουν! Τι μπορείς να πεις μετά;

Πρέπει να μάθεις να ζεις με την ηχορύπανση, αν θέλεις να μην τρελαθείς. Το κακό όμως είναι πως, ζώντας μαζί της, τρελαίνεσαι σιγά σιγά, όπως δείχνουν ένα σωρό έρευνες που πραγματοποιούνται σε… προηγμένες χώρες.

Το άλλο πουλάκι:

Ώρες κοινής φασαρίας!

Να άλλη μια τεράστια παρεξήγηση που συμβαίνει στη χώρα μας. Επειδή έχουν καθοριστεί κάποιες ώρες κοινής ησυχίας -που δεν τηρούνται. αλλά αυτό είναι άλλο θέμα- έχουμε καταλήξεις στο «αυτονόητο» συμπέρασμα πως όλες οι υπόλοιπες είναι ώρες… κοινής φασαρίας.

Από το μηχανάκι χωρίς εξάτμιση και τον μικροπωλητή με τα μεγάφωνα, μέχρι τον εκπρόσωπο του πολιτιστικού συλλόγου που διαλαλεί τον χορό τους, όλοι θεωρούν πως έχουν δικαίωμα να κάνουν αισθητή την παρουσία τους με πολλά ντεσιμπέλ.

Ε, μια φορά το χρόνο κάνει χορό ο σύλλογος, δεν είναι και τόσο μεγάλο πρόβλημα η διαφήμισή του με τα μεγάφωνα, σκέφτεται ο άλλος. Που δεν σκέφτεται όμως πόσοι ακριβώς είναι οι πολιτιστικοί σύλλογοι που διοργανώνουν από μια φορά τον δικό τους χορό με τα δικά τους μεγάφωνα.

Τα οποία, ίσως σε κάποια παλαιότερη εποχή να είχαν κάποιο νόημα. Σήμερα όμως, που στην περιοχή μας εκπέμπουν δεκάδες ραδιόφωνα και τηλεοπτικοί σταθμοί, που κυκλοφορούν τόσες εφημερίδες, που υπάρχει το διαδίκτυο με όλα του τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ποιος περιμένει να ενημερωθεί από το μεγάφωνο που θα περάσει κάτω από το σπίτι του για να του ταράξει τα νεύρα;

Αφήστε που κάποιοι έχουν μείνει ακόμη στη ντουντούκα του ΕΑΜ.

Και που, όταν έχουν μια εκδήλωση στην πλατεία (και γιατί παρακαλώ στην πλατεία και όχι κάπου αλλού;) θα πρέπει όλη η πόλη να ακούει από το πρωί στο τέρμα τις μουσικές που προετοιμάζουν το κλίμα.

Είπαμε όμως, όταν δεν είναι ώρα κοινής ησυχίας, θεωρείται ώρα κοινής φασαρίας. Και αυτό που για κάποιους είναι χωρίς νόημα, για άλλους θεωρείται σημαντικό. Σε βαθμό που να ταράξουν τα νεύρα όλων των υπολοίπων.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Να φύγετε, να πάτε αλλού.

Θυμόσαστε τη γνωστή διαφήμιση. Μόνο που φαίνεται να ισχύει από την ανάποδη. Όλοι όσοι δημιουργούν φασαρία και ηχορύπανση φαίνεται να λένε στους υπόλοιπους «άμα ενοχλείστε, να φύγετε». Και στο τέλος αυτό γίνεται.

Κλείνονται όλοι μέσα, βάζοντας το κλιματιστικό να δουλεύει στο φουλ και να ζαλίζει κι αυτό τον τελευταίο τολμηρό γείτονα, που θέλει να απολαύσει το ελληνικό καλοκαιράκι στη βεράντα του, βλέποντας το ματς στη βραδινή δροσιά. Με τον εκφωνητή στο τέρμα, για να καλύπτει και όλη τη γύρω φασαρία!

Κι έτσι ο ένας γινόμαστε η κόλαση του άλλου, δικαιώνοντας με αυτό τον ανόητο τρόπο τον Σαρτρ.

Όμως, πέρα από την πλάκα, ο θόρυβος και η ηχορύπανση είναι τεράστια προβλήματα, αφού, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, έρχονται στη δεύτερη θέση, μετά την ατμοσφαιρική ρύπανση, στην κατάταξη των περιβαλλοντικών κινδύνων για την υγεία.

Η έκθεση, για μεγάλα χρονικά διαστήματα, σε θορύβους, προκαλεί σοβαρά προβλήματα, καρδιολογικά, βλάβες της ακοής, πονοκεφάλους και ζάλη ακόμη και μαθησιακές δυσλειτουργίες στα μικρά παιδιά.

Είναι ένα πρόβλημα στο οποίο όλοι έχουμε μικρή η μεγαλύτερη συμβολή κι όλοι δεχόμαστε τις συνέπειές του.

Εκτός αν πάρουμε τα βουνά.

Για νέο αντάρτικο!

Τι είπατε;

150525 ΠΟΙΗΤΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Ποίημα!

Έχετε σκεφτεί ποτέ γιατί, άραγε, χαρακτηρίζουμε μ’ αυτό τον τρόπο κάτι που θεωρούμε εξαιρετικά ωραίο;

Και δεν εννοώ μόνο ωραίο στην εμφάνιση «Έκανε η μάνα μου ένα στιφάδο…. ποίημα!», σου λέει ο άλλος και το εννοεί.

Δεν είναι τυχαίο ότι ως λαός και ως χρήστες της ελληνική γλώσσας έχουμε μια ιδιαίτερη σχέση με την ποίηση. Βλέπετε ποιήματα είναι τα δύο πρωταρχικά μας κείμενα - μήτρες όχι μόνο της δικής μας λογοτεχνίας, αλλά και της Ευρωπαϊκής.

Κι αργότερα, η ποίηση ήταν για αιώνες η κύρια φόρμα λογοτεχνικής έκφρασης και δεν είναι χωρίς σημασία το γεγονός ότι αυτή μας χάρισε και τα δύο Νόμπελ.

Με ποιήματα εκφραζόμαστε, λοιπόν, είτε αυτά είναι απλοϊκά στιχάκια, είτε δείγματα υψηλής τέχνης, είτε γίνονται δημοτικά και λαϊκά τραγούδια, είτε μένουν σε βιβλία που τα ανοίγουν μόνο οι λάτρεις του είδους.

Πέρα όμως από αυτή την παράδοση και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα, εκείνο που μας φέρνει σε επαφή με την ποίηση είναι το Σχολείο, από τις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, μέχρι το Λύκειο.

Μέσα εκεί θα διανύσουμε μια εξαίσια διαδρομή από τους σπουργίτες που έπεσαν σε μια ρόγα από σταφύλι, μέχρι τις Θερμοπύλες κι εκείνους όπου ώρισαν στη ζωή των και τις φυλάγουν.

Οδηγοί στην πορεία μας αυτή οι δάσκαλοι και οι καθηγητές μας, το μάθημα των οποίων, εμείς τουλάχιστον οι μεγαλύτεροι το έχουμε συνδέσει με την παροιμιώδη ερώτηση «τι θέλει να πει ο ποιητής».

Αλήθεια, πόσο δύσκολο ήταν για μας, που, χωρίς να το ξέρουμε λέγαμε τα σύκα σύκα και τη σκάφη σκάφη, να καταλάβουμε τι εννοεί ο ποιητής μ’ εκφράσεις όπως «Φέρνω ζαλιά στις πλάτες μου τα χέρια των νεκρών» ή «Σαν τα νερά ενός ορκωτού δικαστηρίου ταράχτηκε η γαλήνη των ματιών της»!

Τώρα όμως που το ξανασκέφτομαι βλέπω πως ελάχιστο τόπο έπιασαν οι προσπάθειες των δασκάλων μας, αφού, μετά από τόσες ώρες ενασχόλησης με την ποίηση, δεν είμαστε ακόμη σε θέση να αναγνωρίσουμε μια κυριολεξία από ένα σχήμα λόγου.

Το άλλο πουλάκι:

Και την πατάμε!

Διότι, αν καταλαβαίναμε τι θέλει να πει ο ποιητής με τη φράση «με ένα νόμο κι ένα άρθρο», τώρα ίσως ήταν διαφορετική η πολιτική και οικονομική κατάσταση της χώρας.

Εμείς όμως μείναμε εκεί, στα σύκα και τη σκάφη, ανίκανοι να αντιληφθούμε την ποίηση που κρύβεται ακόμη και στις προεκλογικές εξαγγελίες - να γιατί πήγαν στράφι οι ώρες που καθίσαμε στα θρανία και μελετήσαμε Ελύτη και Σεφέρη και Βρεττάκο…

Τι εννοούσε, λοιπόν, ο ποιητής, λέγοντας ότι θα σκίσει το μνημόνιο ή ότι θα το καταργήσει με ένα νόμο κι ένα άρθρο;

Θα μπορούσε να κάνει κανείς ολόκληρη λογοτεχνική ανάλυση, θα μπορούσαν να γραφούν δοκίμια και μελέτες για το ξεκλείδωμα αυτών των φράσεων, όμως τώρα πλέον δεν έχει νόημα.

Διότι μας πρόλαβε η Ιστορία. Κι έδωσε τη δυνατότητα στον ποιητή να… δραματοποιήσει τους στίχους του, να τους δώσει σάρκα και οστά, να κάνει το όραμα πράξη.

Δεν χρειάζεται, λοιπόν, καμιά ανάλυση. Τώρα ξέρουμε ακριβώς τι εννοούσε ο ποιητής.

Τι ξέρουμε;

Πρώτα πρώτα αυτό που είπε η κυρά Ζωή, πως κακώς εξέλαβαν κάποιοι κυριολεκτικά τους στίχους εκείνους -αυτή είναι πάντοτε μια λανθασμένη προσέγγιση.

Αυτό που οφείλει να κάνει ο καλός αναγνώστης, ιδίως αν μελετά κάποιον ποιητή της «πολιτικής σχολής» και ιδιαίτερα την «προεκλογική» του περίοδο, είναι να συγκρίνει διακειμενικά το έργο του με το γνωστό ανέκδοτο του λαγού: «Λέμε και καμιά λαμακία για να περάσει η ώρα».

Μόνο έτσι θα μπορέσει να αναλύσει τα ποιήματα αυτής της περιόδου και να αντιληφθεί το βαθύτερο νόημα των στίχων. Διαφορετικά, μπορεί να κάνει το λάθος να πιστέψει πως «σκίζω το μνημόνιο» θα πει γυρίζω πίσω το κουμπί του χρόνου κι επαναφέρω τη χώρα στις ξένοιαστες μέρες των διακοποδανείων και της αστακομακαρονάδας.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Σχήμα λόγου!

Ευτυχώς που δεν έπεσε κάτι τέτοιο στις Πανελλήνιες Εξετάσεις (χωρίς να αποκλείεται ότι θα συμβεί στο μέλλον –όλα τα περιμένουμε πλέον) κι άντε μετά να σκοτωθούν οι αναλυτές των φροντιστηρίων και οι εκπρόσωποι των φιλολόγων στα κανάλια, για το πώς ερμηνεύεται το σχήμα.

Πού ακριβώς πρέπει να δοθεί το βάρος της… μεταφοράς. Στο «θα καταργήσουμε» ή στο «με ένα νόμο κι ένα άρθρο»;

Αν σταθούμε στο πρώτο, σε ποιες άραγε έννοιες παραπέμπει η κατάργηση; Στη συνέχεια; Στη μετατροπή; Στην εξέλιξη;

Αν, πάλι, μείνουμε στο δεύτερο μέρος, μήπως το «ένας νόμος» παραπέμπει στη γενικότερη έννοια του Νόμου, όπως τη γνωρίσαμε διαχρονικά, από τον Μωυσή και τους Ρωμαίους, μέχρι τις σύγχρονες προσεγγίσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ή του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης;

Τέτοιου είδους θέματα θα έπρεπε να συζητάμε φίλοι μου, αντί να μαλώνουμε για τις αντιφατικές δηλώσεις του Βαρουφάκη ή το κατσάδιασμα του Αστυνομικού από την κυρά Ζωή (μπροστά στις κάμερες).

Φαίνεται όμως πως η δεύτερη μεγάλη μας κλίση, η πολιτική, έχει επισκιάσει την ποίηση και καλά θα είναι να επαναφέρουμε τα πράγματα σε κάποιο μέτρο. Στο πλαίσιο αυτό θεωρώ πως η τοποθέτηση ενός ποιητή στο Υπουργείο Παιδείας έχει να προσφέρει πολλά και είναι άριστη ιδέα.

Ήδη έχουμε δείγματα…

Το ποίημα της Ζωής μας!

150522 ΕΝΑΣΤΡΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Για να μη λέτε ότι κάθονται!

Μπορεί να ακούμε διάφορα για δημοσίους υπαλλήλους που δεν έχουν ουσιαστικό αντικείμενο εργασίας, για άλλους που παίζουν πασιέντζες ή «επικοινωνούν» μέσω φέισμπουκ, όμως υπάρχουν και υπάλληλοι που τρέχουν και δεν προλαβαίνουν.

Μια υπηρεσία στην οποία θα συναντήσετε πολλούς τέτοιους υπαλλήλους είναι τα ΚΕΠ, στα οποία απευθύνονται εκατοντάδες χιλιάδες πολιτών για συναλλαγές με το Δημόσιο.

Δικαιολογημένα οι άνθρωποι που εργάζονται εκεί παραπονιούνται κάποιες φορές ότι κάνουν και τη δουλειά άλλων.

Διότι, αυτούς ξέρουν οι πολίτες, αυτούς εμπιστεύονται και στα ΚΕΠ προσπαθούν να λύσουν όλα τα προβλήματά τους.

Όταν λέμε όλα εννοούμε όλα και θα σας εξηγήσω αμέσως τι εννοώ. Ξέρετε ποια «εξυπηρέτηση» είναι αυτή που ζητούν όλο και περισσότεροι πολίτες; Όποιοι το γνωρίζουν να μην απαντήσουν.

Λοιπόν θα σας το πω εγώ. Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά, για να πούμε ότι στην πρώτη θέση βρίσκεται η χορήγηση πιστοποιητικού οικογενειακής κατάστασης. Λογικό, όχι μόνο γιατί είναι ένα έγγραφο που απαιτείται σε πολλές συναλλαγές με το δηόσιο, αλλά και γιατί, στις μέρες μας, η οικογενειακή κατάσταση είναι τόσο ευμετάβλητη, που αλλάζει από ώρα σε ώρα.

Στη δεύτερη θέση των… προτιμήσεων βρίσκεται η χορήγηση αντιγράφων πιστοποιητικού γέννησης, αφού, σε πολλές υπηρεσίες δεν τους αρκεί ότι σε βλέπουν εν ζωή, πρέπει να «αποδείξεις» κι ότι έχεις γεννηθεί, ασχέτως αν η ημερομηνία αναγράφεται και στην ταυτότητά σου.

Κρατήστε το όμως αυτό με τη γέννηση, γιατί θα μας χρειαστεί στην κουβέντα παρακάτω.

Στη συνέχεια, τρίτη στη σειρά, έρχεται η εφαρμογή εκτύπωσης δελτίων προγράμματος αγροτικής εστίας, λογικό κι αυτό, αφού, όσο κι αν έχει αυξηθεί στη χώρα η χρήση υπολογιστή, πάντοτε θα υπάρχουν κάποιοι που δεν τα καταφέρνουν. Το ενδιαφέρον όμως βρίσκεται αμέσως μετά, στην τέταρτη θέση.

Είναι η χορήγηση αντιγράφου ληξιαρχικής πράξης γέννησης. Πού χρειάζεται αυτό το έγγραφο; Πρακτικά πουθενά, αφού είναι σχεδόν ίδιο με το πιστοποιητικό γέννησης με μια μικρή διαφορά. Που κάνει τη… διαφορά.

Το άλλο πουλάκι:

Τώρα βάζουμε ιδέες και δεν είναι καλό.

Αν τις επόμενες ημέρες αυξηθεί στα ΚΕΠ η ζήτηση τέτοιου εγγράφου, να ξέρετε ότι θα έχουμε βάλει κι εμείς το χεράκι μας.

Διότι το έγγραφο αυτό το ζητούν όσοι θέλουν να… βεβαιώσουν όχι απλώς για το έτος και την ημέρα που γεννήθηκαν, αλλά και για την ώρα ακριβώς.

Τι χρειάζεται όμως κάτι τέτοιο; Σε ποια υπηρεσία μπορεί να είναι χρήσιμη μια τέτοια πληροφορία, η ώρα γέννησης κάποιου πολίτη; Αφού όλα όσα έχουν να κάνουν με την προσωπική και δημόσια ζωή μας ξεκινούν από την ημερομηνία γέννησης. Αυτή αναγράφεται παντού.

Κάναμε λάθος όμως να βάλουμε την προσωπική μαζί με την δημόσια. Διότι, στην πρώτη ενδιαφέρει και πολύ μάλιστα η χώρα και το λεπτό που γεννηθήκαμε, ιδιαίτερα αν ανήκουμε στη συμπαθή εκείνη τάξη των ψώνιων που ασχολούνται με την αστρολογία και τα ζώδια.

Μια τάξη ιδιαίτερα πολυπληθή και διάσπαρτη σε όλους τους κοινωνικούς και πολιτικούς χώρους.

Αν θέλεις, λοιπόν, να βρεις τον ωροσκόπο ή τη συναστρία σου (κοιτάξτε τι μαθαίνει κανείς για να είναι «μέσα στα πράματα») θα πρέπει να γνωρίζεις ακόμα και το δευτερόλεπτο που γεννήθηκες.

Τι χρειάζεται αυτό; Δεν ξέρω μπορώ όμως να υποψιαστώ.

Διότι φαίνεται πως κάποια στιγμή και τα κορόιδα ξυπνάνε (μέσα στον ύπνο τους) και αναρωτιούνται. Για στάσου, ρε, κι εγώ Σκορπιός και ο Παναγιώτης Σκορπιός και ο Κυριάκος Σκορπιός, όμως μεταξύ μας είμαστε «η μέρα με τη νύχτα». Τι να μας πουν τα ζώδια και τι προβλέψεις να κάνουν που να ταιριάζουν και στους τρεις.

Έρχεται τότε η επιστήμη της Αστρολογίας και σου εξηγεί πως για τις… ατομικές διαφορές ευθύνεται όχι μόνο η μέρα αλλά και η ώρα, το λεπτό και το δευτερόλεπτο που γεννήθηκες, διότι έχει σημασία πού ακριβώς βρισκόταν τα άστρα τη συγκεκριμένη στιγμή.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Τα πάντα όλα!

Δηλαδή εδώ χωράει ό,τι μπορεί να βάλει ο νους σου, αφού ανθρώπους που να ανήκουν στο ίδιο ζώδιο μπορεί να γνωρίζεις εκατοντάδες -όλους διαφορετικούς μεταξύ τους- άντε όμως να βρεις δυο να έχουν και τον ίδιο ωροσκόπο.

Τον οποίο όμως, αν τον πεις στον ειδικό, μπορεί να σου βγάλει εξατομικευμένη (όπως λένε και στην παιδαγωγική) πρόβλεψη, μόνο για σένα.

Και τότε, γιατί τα διαβάζουμε και τα παρακολουθούμε όλα τα άλλα τα γενικόλογα, αφού, σύμφωνα με τα παραπάνω, δεν μας αφορούν, δεν αναφέρονται στα δικά μας δεδομένα.

Έλα, ντε! Να, σου λένε, είναι σαν να ξέρεις πως ο καιρός θα είναι αύριο βροχερός στη Μακεδονία, όμως καλό είναι να ξέρεις τι ακριβώς θα κάνει στο Καρά Ντερέ. Εκεί χρειάζεσαι λεπτομερή στοιχεία.

Κι εγώ λέω πως ξέρεις γενικά πως μια περιοχή βρίσκεται στην εύκρατη ζώνη, πως αυτή την εποχή έχουμε τέλος άνοιξης, αρχές καλοκαιριού και πως με βάση αυτά τα στοιχεία κανονίζεις αν αύριο το πρωί στις 8 πού θα βγεις από το σπίτι σου πρέπει να κρατάς ή όχι ομπρέλα.

Διότι μπορεί να βρέξει… μυαλό!

Η ουσία είναι πως, για τέτοιου είδους ζητήματα, κάποιοι απευθύνονται στα ΚΕΠ και απασχολούν τους ανθρώπους, που δεν θα τους έλεγες και αρχόσχολους, ζητώντας, δήθεν «για δικαστική χρήση», αντίγραφο ληξιαρχικής πράξης γέννησης. Έχω όμως πρόταση: χτύπημα γροθιά στη γραφειοκρατία.

Προτείνω να προσληφθούν από τα ΚΕΠ «ειδικοί αστρολόγοι», ώστε οι πολίτες να εξυπηρετούνται επιτόπου και να μην τρέχουν δεξιά κι αριστερά.

Και καλά δεξιά…

Χτύπημα στην ανεργία!

150521 ΟΔΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Είναι οι ίδιοι γονείς…

Προλαβαίνω τις ενστάσεις σας για όσα είπαμε χθες, διότι ακούω κιόλας κάποιους να διαμαρτύρονται:

Άλλα χρόνια ήταν τότε που ήμασταν εμείς παιδιά και άλλα χρόνια τώρα που είναι παιδιά τα… παιδιά μας.

Εννοείται (η λέξη της μόδας), ότι όλοι γνωρίζουμε ποια είναι η διαφορά. Οι κίνδυνοι που υποτίθεται ότι δεν υπήρχαν τότε και που σήμερα είναι τεράστιοι.

Είναι όμως έτσι;

Διότι, αν το πούμε γενικώς και αορίστως, μπορούμε να συμφωνήσουμε. Όμως έχετε σκεφτεί για ποιο λόγο οι γονείς πιστεύουν σήμερα ότι το παιδί τους κινδυνεύει περισσότερο απ’ ό,τι τότε, στην… αυλή του σχολείου; Το να μην το αφήνουν να πηγαίνει για καραβίδες στα ποτάμια το καταλαβαίνω (που λέει ο λόγος), όμως γιατί τόση υστερία μην πάθει κάτι στο σχολείο ή στο κολυμβητήριο ή στο ποδόσφαιρο;

Έχουμε επίγνωση, ως γονείς, ποιοι είναι οι αληθινοί κίνδυνοι που απειλούν τα παιδιά μας;

Πιστεύουμε ότι είναι πιο ασφαλή όταν τα «ελέγχουμε» στο σπίτι, ενώ παίζουν στον υπολογιστή, παρά όταν είναι μακριά μας, στο παρκάκι της γειτονιάς, και παίζουν με άλλα παιδιά.

Πού βρίσκεται όμως ο αληθινός κίνδυνος; Πού κινδυνεύει να υποστεί μεγαλύτερη βλάβη; Το έχουμε σκεφτεί;

Επιπλέον, προκειμένου να μη κινδυνεύει στη γειτονιά, του αγοράζουμε ένα κινητό, τελευταίας τεχνολογίας παρακαλώ, για να επικοινωνούμε μαζί του ή για να μας καλέσει μόλις αισθανθεί κάποιο κίνδυνο.

Και ο κίνδυνος είναι το ίδιο το κινητό!

Είτε γιατί το παιδί εκτίθεται συνεχώς στην ακτινοβολία του, είτε γιατί μπαίνει και επισκέπτεται σελίδες που δεν είναι για την ηλικία του, είτε, το πιο «επικίνδυνο», γιατί ασχολείται συνεχώς μ’ αυτό, όπως και οι φίλοι του, και δεν παίζουν ποδόσφαιρο ή κρυφτό ή τζαμί ή κάποιο από τα τόσα παιχνίδια που τα έχουν ανάγκη προκειμένου να αναπτυχθούν σωστά ψυχικά και σωματικά.

Δεν έχει σημασία. Εμείς είμαστε σίγουροι ότι ως γονείς κάνουμε το καθήκον μας, φροντίζοντας να μην αποκοπεί ποτέ από τον… ηλεκτρονικό λώρο που το συνδέει μ’ εμάς.

Κι ας είναι αποκομμένο απ’ όλο τον (παιδικό του) κόσμο.

Το άλλο πουλάκι:

Είναι οι ίδιοι γονείς…

Οι οποίοι τρέμουν μήπως το παιδί τους χτυπήσει στο μπάσκετ και δεν θα βρίσκονται οι ίδιοι εκεί να το φροντίσουν, όμως το αφήνουν να κάθεται στο μπροστινό κάθισμα του αυτοκινήτου, και μάλιστα χωρίς ζώνη.

Φροντίζουν βέβαια και οι ίδιοι να δίνουν το παράδειγμα, καπνίζοντας ενώ οδηγούν, μιλώντας στο κινητό -για να φορούν ζώνη ούτε που το συζητώ- ή κάνοντας ένα σωρό τροχαίες παραβάσεις που θέτουν σε κίνδυνο τις ζωές πολλών παιδιών.

Εννοείται και του δικού τους.

Αν, λοιπόν, υπάρχει ένας πραγματικός κίνδυνος για τα παιδιά, αυτός είμαστε εμείς οι ίδιοι ως οδηγοί, αφού στη χώρα μας σκοτώνονται σε τροχαία τόσα παιδιά, που μας τοποθετούν στην τρίτη χειρότερη περίπτωση της Ευρώπης.

Δυστυχώς, δεν υπάρχουν στοιχεία για μετά το 2007, όμως σ’ εκείνη τη δεκαετία εξακόσια παιδιά κάτω των 14 ετών έχασαν τη ζωή τους στον δρόμο.

Ξέρετε γιατί μετράμε μόνο τα κάτω των 14 ετών; Διότι μετά ξεκινά άλλη ιστορία τρόμου, αφού αρχίζουν να οδηγούν μηχανάκια και να έχουν και τα ίδια ευθύνη για την οδική τους συμπεριφορά.

Ας μείνουμε όμως στο άλλο. Κι ας πούμε ότι υπάρχει ένας εξίσου μεγάλος αριθμός παιδιών που θα μείνουν σε όλη τους τη ζωή ανάπηρα, εξαιτίας σοβαρών τραυματισμών σε τροχαία.

Από τα εκατό παιδιά που τραυματίζονται σε τροχαία, τα σαράντα πέντε είναι πεζά και τα είκοσι επτά επιβάτες αυτοκινήτων. Κι από αυτά, τα δέκα κάθονται στο μπροστινό κάθισμα.

Οι αριθμοί αυτοί μας λένε πόσο καλοί γονείς είμαστε και πόσο πραγματικά νοιαζόμαστε για τα παιδιά μας.

Τους αγοράζουμε πανάκριβο ποδήλατο, όχι όμως και κράνος ή φωτάκια κι αντανακλαστικά σήματα.

Τους κάνουμε το κέφι να κάθονται δίπλα μας όταν οδηγούμε ή τους δίνουμε τα χειρότερα πρότυπα συμπεριφοράς ως οδηγοί.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Τι μπορεί να γίνει;

Όπως και σε πολλές άλλες περιπτώσεις, δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε τον τροχό, το έχουν κάνει άλλοι για μας.

Οι Σουηδοί κατάφεραν σχεδόν να μηδενίσουν τους θανάτους μικρών παιδιών μέσα σε αυτοκίνητα, χάρη στο «Όραμα Μηδέν», ένα πλέγμα μέτρων προς αυτή την κατεύθυνση.

Αν συμπεριφερόμασταν όλοι οι Ευρωπαίοι όπως οι Σουηδοί, θα είχαμε κάθε χρόνο εξακόσιους θανάτους παιδιών λιγότερους, αφού τώρα σκοτώνονται χίλια διακόσια παιδιά σε όλη την Ε.Ε. ετησίως.

Εκείνο που πρέπει να αλλάξει είναι η οπτική με την οποία βλέπουμε το θέμα. Διότι, μέχρι τώρα, οι προσπάθειες είναι να μάθουν τα παιδιά να προσαρμόζονται στις συνθήκες κυκλοφορίας.

Ενώ θα έπρεπε να συμβαίνει το αντίθετο. Η κυκλοφορία των οχημάτων αλλά και η συνολική συμπεριφορά των οδηγών (ναι, και ημών των γονέων) να προσαρμοστεί στις ανάγκες των παιδιών.

Μπορούμε να βάλουμε στόχους προς μια τέτοια κατεύθυνση;

Κυρίως όμως, για να το συνδέσουμε και με τα χθεσινά, μπορούμε να πάψουμε να προστατεύουμε τα παιδιά μας με λάθος τρόπο;

Ούτε το γυάλινο κλουβί, ούτε η μόνιμη σύνδεση μαζί τους είναι λύσεις, εκτός αν δεν ψάχνουμε να προστατέψουμε τα παιδιά, αλλά να γιατρέψουμε τις δικές μας ανασφάλειες.

Που δεν γιατρεύονται έτσι!

Στο δρόμο!

150520 ΑΠΟΡΡΗΤΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Το όνειρο κάθε γονιού.

Θα έλεγα έλληνα γονιού, όμως φαίνονται ότι υπάρχουν και άλλοι που μας μοιάζουν, αν δεν είναι χειρότεροι. Και μάλιστα σκέφτονται πριν από μας για μας.

Δεν σας ρώτησα όμως, ποιο είναι το όνειρο κάθε γονιού; Πώς είπατε; Να δει αποκαταστημένα τα παιδιά του; Λάθος!

Εκτός αν αποκατάσταση εννοούμε αυτό που θα σας περιγράψω στη συνέχεια. Διότι, αγαπητοί μου, αυτό που θέλει κάθε γονιός όσο οτιδήποτε άλλο στον κόσμο είναι να ελέγχει τα παιδιά του.

Να ξέρει πού βρίσκονται, τι κάνουν, με ποιους είναι…

Ο γονιός θέλει να γνωρίζει ανά πάσα στιγμή τις κινήσεις του παιδιού του. Από φόβο; Από αγάπη; Από ανασφάλεια;

Ό,τι κι αν διαλέξετε, να σκεφτείτε ότι έχει να κάνει με τον ίδιο κι όχι με το παιδί.

Μάλιστα, μιλάμε για μια κατηγορία γονιών, των σημερινών γονιών, οι οποίοι μεγαλώσαμε χωρίς κανείς να ξέρει πού ήμασταν ή τι κάναμε.

Δεν ήταν λίγες οι φορές που φεύγαμε πρωί από το σπίτι για να γυρίσουμε το βράδυ, χωρίς να μας ψάξει κανείς. Βέβαια, κατά την επιστροφή μας, τρώγαμε καμιά στον πισινό, όμως αυτό ήταν κάπως εθιμοτυπικό. Έπρεπε και οι γονείς μας κάπως να κάνουν αισθητή την παρουσία τους.

Απουσιάζαμε ολημερίς, και δεν ήμασταν στη γειτονιά, αλλά οπουδήποτε στην πόλη, για μπάσκετ στο Εθνικό, για πηλό στον Νταμπλατζά, στον σταθμό ή στον Αίμο για βόλτες, στο Πάρκο για μπάλα, ακόμη και για μπάνιο στην Αγία Βαρβάρα…

Τα καλοκαίρια, μαθητές ακόμα, πηγαίναμε «στα νησιά», παρέες παρέες, χωρίς συγκεκριμένο προορισμό, «με ένα πλοίο της γραμμής, με ένα τζιν Αμερικής κι ένα μπουφάν στο χέρι. Κι αν δεν μας φτάναν τα λεφτά βρίσκαμε και καμιά δουλειά, να βγει το καλοκαίρι».

Αργότερα, όταν πήγαμε να σπουδάσουμε, αποχαιρετούσαμε τους γονείς μας τον Σεπτέμβριο και τους ξαναβλέπαμε, για καναδυό μέρες, τα Χριστούγεννα.

Τηλέφωνο; Αστείο πράγμα. Ποιος θα στηνόταν μισή ή μία ώρα στην ουρά, στον ΟΤΕ της Πατησίων, για να τηλεφωνήσει στη δουλειά του μπαμπά ή στη γειτόνισσα της μαμάς; (Αν τηλεφωνούσες από περίπτερο ήθελες μισό μηνιάτικο!)

Κανένα γράμμα στέλναμε που έφτανε μετά από μέρες ή εβδομάδες.

Ύστερα φεύγαμε για μέρες, για ορειβασία ή αναρρίχηση, «κάπου στον Όλυμπο» ή «στα Μετέωρα», όμως μπορεί και να βρισκόμασταν στην Αστράκα ή στα Βαρδούσια, χωρίς να έχει ειδοποιηθεί κανείς για την αλλαγή του προορισμού ή του προγράμματος.

Το άλλο πουλάκι:

Και γίναμε γονείς.

Που αισθανόμαστε τρομερά ανασφαλείς, αν δεν γνωρίζουμε -ανά πάσα στιγμή- πού βρίσκεται το παιδί μας, αν δεν μπορούμε να επικοινωνήσουμε αμέσως μαζί του, αν δεν λαμβάνουμε πολλές φορές την ημέρα αναφορά για κάθε του κίνηση.

Είπαμε κάτι στην αρχή για άλλους γονείς, όχι δεν είναι έτσι όλοι.

Μου περιέγραφε κάποιος φίλος που εργάστηκε σε ευρωπαϊκό σχολείο, τι γινόταν όταν πήγαιναν με τους μαθητές τους ολιγοήμερες εκδρομές σε μακρινές πόλεις.

Συμφωνούσαν οι δάσκαλοι-συνοδοί πως θα τηλεφωνήσουν στους γονείς μια φορά, όταν φτάσουν στον προορισμό τους και άλλη μια όταν θα είναι να αναχωρήσουν.

Λογάριαζαν όμως χωρίς τους έλληνες γονείς. Οι οποίοι όριζαν ρητά στον δάσκαλο κάθε πότε θα τηλεφωνεί για να δίνει αναφορά.

Οι άλλοι συνοδοί, λοιπόν, Σουηδοί, Γερμανοί κ.λπ. τηρούσαν τη συμφωνία, όμως ο Έλληνας είχε δικό του… μνημόνιο.

Γιατί όμως σας τα λέω όλα αυτά;

Να, διάβασα για μια νέα τεχνολογική εφαρμογή που προβλέπω να έχει μεγάλη απήχηση στην ελληνική αγορά. Για την ώρα όμως γνωρίζει τεράστια επιτυχία στη Νότιο Κορέα. Περί τίνος πρόκειται;

Είναι λογισμικό που τοποθετείται στο κινητό τηλέφωνο του παιδιού και δίνει τη δυνατότητα στον γονέα να παρακολουθεί όλες τις κινήσεις του.

Όχι τις κινήσεις του παιδιού, σε ποιο μέρος δηλαδή βρίσκεται -αυτό γίνεται και τώρα κι έχει εφαρμογή και στη χώρα μας. Εννοώ τις κινήσεις που γίνονται μέσω κινητού τηλεφώνου.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Δηλαδή τα πάντα!

Πόσες φορές το χρησιμοποιεί; Για πόσην ώρα, πού τηλεφωνεί και ποιες ιστοσελίδες επισκέπτεται.

Ο γονέας μάλιστα μπορεί να δεχθεί ειδική προειδοποίηση, όταν το παιδί του κάνει αναζήτηση στο διαδίκτυο, χρησιμοποιώντας συγκεκριμένες λέξεις.

Ποιες είναι αυτές; Βγάλτε εσείς με το νου σας. Πότε θα θέλατε να χτυπήσει το καμπανάκι του κινδύνου για το δικό σας παιδί;

Λέξεις όπως «αυτοκτονία» ή «εγκυμοσύνη» ή «σχολικός εκφοβισμός» και ό,τι άλλο μπορείτε να φανταστείτε στέλνουν μήνυμα στον γονέα κι αυτός πράττει τα δέοντα.

Αυτού του είδους τα «προγράμματα» μάλιστα, είναι πλέον υποχρεωτικά στη Νότιο Κορέα για κάθε κινητό τηλέφωνο που αγοράζεται από παιδί κάτω των 18 ετών.

Σκεφθείτε όμως μια χώρα που το 80% των μαθητών του δημοτικού σχολείου έχουν δικό τους τηλέφωνο.

Πάντως οι γνώμες διχάζονται. Από τη μια υπάρχουν οι γονείς που έχουν «το κεφάλι τους ήσυχο» (ή έτσι τουλάχιστον νομίζουν) και από την άλλη όλοι εκείνοι που μιλούν για Μεγάλο Αδελφό, τον οποίο μάλιστα θα ήταν καλύτερα να αποκαλούν απλώς… Γονέα.

Βέβαια υπάρχουν κι εκείνοι που προειδοποιούν ότι αυτές οι εφαρμογές δεν έχουν μόνο ως στόχο τα παιδιά, αλλά μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για άλλους λόγους, αφού είναι δυνατόν να τοποθετηθούν στο τηλέφωνο χωρίς να το γνωρίζει ο χρήστης του.

Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα σας κάνουν δώρο ένα κινητό τηλέφωνο, ψάξτε το λίγο καλύτερα.

Προστασία!