151124 ΑΝΙΚΑΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Δυο γαϊδουριών άχυρα…

Διάβασα πολλά σχόλια για τη δυσκολία του εγχειρήματος να στήσεις μια αξιόπιστη εκλογική διαδικασία και ψηφοφορία μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή. Όλα κατέληγαν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για μια απλή και συνηθισμένη εφαρμογή.

Κι όμως! Η Νέα Δημοκρατία κατάφερε να αποδείξει (για άλλη μια φορά) πως αυτό που ψάχνουμε και δεν μπορούμε να καταφέρουμε σ’ αυτή την έρημη χώρα είναι το απλό και το εύκολο.

Παραφράζω την τελευταία σκηνή με τον Λάμπρο Κωνσταντάρα στο αστυνομικό τμήμα, από την καταπληκτική ταινία «Τζήνη, Τζένη» (Γκόρτζος):

-Και θέλει να γίνει και κυβέρνηση.

-Έλα, ντε.

-Ορίστε;

-Συγγνώμη.

-Σωστά!

Ξέρω πως μια συνηθισμένη στάση σ’ αυτόν τον τόπο είναι το «έλα, μωρέ, και τι έγινε, θα μπορούσε να συμβεί και στον καθένα». Ξέρω πως άμα μιλήσεις για ευθύνες θα σου πουν ότι το κάνεις για να υποστηρίξεις κάποιον από τους υποψήφιους. Θέλω όμως να σας εξομολογηθώ ότι σε κάτι τέτοιες περιπτώσεις νοσταλγώ τον Στρατό!

Ναι, ναι, τον περήφανο ελληνικό Στρατό, όπου, μόλις γίνει κάποια στραβή, πρώτα πέφτουν οι φυλακές και μετά αναζητείται ο υπεύθυνος, προκειμένου να… τιμωρηθεί. Όσοι εμπλέκονται με το «τυχαίο» συμβάν την τρώνε την καμπάνα τους, μόνο και μόνο γιατί δεν μπόρεσαν να προβλέψουν και να αποτρέψουν το… τυχαίο.

Αυτό έχει ένα καλό. Όχι ότι την επόμενη φορά το τυχαίο θα αποφευχθεί, αλλά, τουλάχιστον αποδίδονται κάπου ευθύνες. Δεν μπορεί ένα σύστημα να (φαίνεται ότι) είναι αφημένο στην τύχη. Καλώς ή κακώς υπάρχουν άνθρωποι που το διαχειρίζονται, που είναι υπεύθυνοι γι’ αυτό, που πληρώνονται για να κάνουν τη συγκεκριμένη εργασία…

Βέβαια, στην πολιτική, δεν πέφτουν φυλακές (εκτός πολύ ακραίων περιπτώσεων). Εκεί υπάρχει η περίφημη εφεύρεση που λέγεται «πολιτική ευθύνη», την οποία αναλαμβάνουν κάποιοι και… ούτε γάτα ούτε ζημιά.

Το άλλο πουλάκι:

Τι είναι η πολιτική ευθύνη;

Είναι ένα τίποτα. Η δικαιολογία για να μην πληρώνουν την πραγματικοί ζημιά οι υπεύθυνοι. Σε περιπτώσεις μάλιστα όπως των υποψηφίων της Νέας Δημοκρατίας, ακόμη και αυτή δεν τολμά να την αναλάβει κάποιος, παρά κοιτάζουν να την επιμεριστούν όλοι μαζί, δηλαδή κανένας.

«Θα παραιτηθώ, αν παραιτηθούν και οι άλλοι…»

Γιατί, ρε φίλε;

Ή πιστεύεις ότι κάπου έφταιξες, οπότε παραιτείσαι άσχετα από το τι θα κάνουν οι υπόλοιποι, ή πιστεύεις πως δεν έχεις καμιά ευθύνη οπότε άσε τον υπεύθυνο να πληρώσει τη νύφη. Τι θα πει ή όλοι μαζί ή κανένας;

Το φιάσκο όμως με την ψηφοφορία στη Νέα Δημοκρατία, το κόμμα –θυμίζω- που, την τελευταία φορά που βρέθηκε (χωρίς κηδεμονία) στην κυβέρνηση, διπλασίασε μέσα σε πέντε χρόνια το χρέος της χώρας, έχει και άλλες προεκτάσεις. Μας δίνει την ευκαιρία να δούμε και πάλι μερικά από τα στραβά αυτού του τόπου.

Το πρώτο είναι η γνωστή μας από χιλιάδες περιπτώσεις συνωμοσιολογία. Υπάρχουν πολλοί που υποστηρίζουν ότι δεν πρόκειται για γνήσια και αγνή ανικανότητα, αλλά «κάτι κρύβεται από πίσω». Πιθανότατα όχι (αυτή τη φορά) ο διεθνής Σιωνισμός, αλλά κάποιοι που είχαν λόγους να αναβληθεί ή να γίνει με άλλο τρόπο η διαδικασία.

Το αντιφατικό σ’ αυτή την περίπτωση είναι πως, κατά τους θιασώτες των θεωριών αυτών,  λόγους για να συμβεί κάτι τέτοιο είχαν όλοι οι υποψήφιοι. Ανάλογα με το ποιον υποστηρίζει ο καθένας, προσαρμόζει τη θεωρία.

Υπάρχει όμως και μια που τους καλύπτει όλους και θα σας την αναφέρω:

Οι εκλογές θα γίνουν, αν γίνουν, μετά από μερικές εβδομάδες. Μέχρι τότε η κυβέρνηση θα έχει περάσει όλα τα δύσκολα μέτρα για τις συντάξεις και τους αγρότες. Όταν, λοιπόν, στο μέλλον θα αναζητηθούν ευθύνες και από τη σημερινή αντιπολίτευση, αυτοί θα μπορούν να ισχυριστούν πως… δεν πρόσεχαν στο μάθημα, γιατί είχαν τις εσωκομματικές τους διαδικασίες.

Υπάρχει όμως και κάτι άλλο που αναδεικνύεται από το φιάσκο των εκλογών:

«Είδατε», λένε πολλοί, «που η ελεύθερη αγορά και ο ανταγωνισμός υποτίθεται ότι θα λύσουν όλα τα προβλήματα; Αν γινόταν αυτό από μια δημόσια υπηρεσία, θα λέγατε χίλια δυο για το άχρηστο δημόσιο. Τώρα που την πατάτα την έκανε ιδιωτική εταιρία, τσιμουδιά!»

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Έχουν, εν μέρει, δίκιο.

Μόνο που, και σ’ αυτή την περίπτωση, παραβλέπουμε ένα πολύ σημαντικό γεγονός. Στη χώρα μας δεν υπάρχει πραγματικός ιδιωτικός τομέας. Το μεγαλύτερο τμήμα του συναλλάσσεται με (και ζει από) το δημόσιο.

Απαραίτητη προϋπόθεση για τη σωστή λειτουργία του ιδιωτικού τομέα είναι ο υγιής ανταγωνισμός και η αξιοκρατία που (υποτίθεται) ξεχωρίζει τους άξιους επαγγελματίες από τους σκάρτους.

Όταν οι δουλειές γίνονται με ύποπτες αναθέσεις, όταν διεκδικούν και παίρνουν έργα άνθρωποι αποδεδειγμένα αναξιόπιστοι και ανίκανοι, όταν ο «γνωστός του γνωστού» και ο «δικός μας» παραγκωνίζουν τον ικανότερο και πιο οικονομικό, τότε δεν μιλάμε για ελεύθερη οικονομία. Απλώς λέμε ότι το ελληνικό δημόσιο κατάφερε να κάνει και την αγορά σαν τα μούτρα του.

Με τούτα και με εκείνα όμως, κινδυνεύουμε και εμείς να χάσουμε την ουσία της υπόθεσης. Και αυτή είναι πως στη δύσμοιρη χώρα μας, αυτούς τους κρίσιμους καιρούς, δεν υπάρχει το πολιτικό προσωπικό και οι δυνάμεις εκείνες στις οποίες μπορείς να ελπίσεις. (Όχι ότι εμείς τουλάχιστον ελπίσαμε ποτέ στη Νέα Δημοκρατία!)

Για άλλη μια φορά σκέφτεσαι πόσο δίκιο είχε τελικά ο Χατζιδάκις που έλεγε –σε ανύποπτο χρόνο- «ας φέρουμε τους Γερμανούς να μας κυβερνήσουν, για να ασχοληθούμε εμείς με τα ουσιώδη».

Αφού δεν το ‘χουμε!

Άξιοι!

151123 Α-ΠΑΡΑΙΤΗΤΟ

Το ένα πουλάκι:

Σε ποιον ανήκει η έδρα του βουλευτή;

Το ερώτημα ξαναήρθε στην επικαιρότητα, με αφορμή την παραίτηση του Γαβριήλ Σακελλαρίδη από το βουλευτικό αξίωμα, σε αντίθεση με την άρνηση άλλων, διαγραφέντων βουλευτών να παραδώσουν την έδρα στο κόμμα με το οποίο εκλέχτηκαν.

Για να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, θα πρέπει να αναρωτηθούμε αν έχει ο κάθε άνθρωπος το δικαίωμα να αλλάζει γνώμη, με βάση νεότερα δεδομένα που προκύπτουν και καλύτερες εκτιμήσεις που κάνει στη ζωή του.

Θα μου πείτε είναι ένας βουλευτής… «ο κάθε άνθρωπος»; Για την οικονομία της συζήτησης ας δεχτούμε ότι είναι. Δεν θα μαλώσουμε τώρα γι’ αυτό. Ας συμφωνήσουμε πως έχουν και οι βουλευτές τα ίδια δικαιώματα με όλους τους απλούς πολίτες. (ΧΑ!) Είναι, λοιπόν, θεμιτό να αλλάζουμε απόψεις και πολιτική στάση κατά τη διάρκεια της ζωής μας;

Η απάντηση είναι «βεβαίως»! Διαφορετικά δεν θα υπήρχε και λόγος να γίνονται εκλογές ή τουλάχιστον να ψηφίζουν σ’ αυτές οι παλαιότεροι ψηφοφόροι. Θα ψήφιζαν μόνο όσοι εγγράφονται για πρώτη φορά στους εκλογικούς καταλόγους και η ψήφος των υπολοίπων θα θεωρούνταν δεδομένη, αφού κανείς δεν θα άλλαζε ποτέ άποψη.

Τώρα αυτό όμως έχει, υποτίθεται, και ένα μέτρο. Εννοείται ότι κάποιος που έχει περάσει και ξαναπεράσει από όλα τα κόμματα και έχει τρυπώσει σε κάθε είδους σχηματισμούς δεν μπορεί να επικαλείται το… δικαίωμά του να αλλάζει απόψεις, όταν αλλάζουν τα δεδομένα. Κάτι άλλο συμβαίνει, δεν είναι ώρα όμως να επεκταθούμε.

Ας πούμε επομένως ότι ένας βουλευτής, ο οποίος εκλέχτηκε με το κόμμα του, έχει διαφορετική άποψη για το πώς πρέπει αυτό να διαχειριστεί κάποιο σημαντικό πολιτικό ζήτημα, κάποιο νομοσχέδιο που αφορά θέμα του κεντρικού του προγράμματος.

Τι κάνει τότε;

Αυτό που βλέπουμε να συμβαίνει είναι οι βουλευτές να επικαλούνται ότι έχουν εκλεγεί με την ψήφο του λαού, οπότε «μόνο σ’ αυτόν έχουν υποχρέωση να παραδώσουν την έδρα και σε κανένα κόμμα». Από την άλλη πλευρά ο αντίλογος τους φωνάζει «αν ήταν έτσι, ας κατέβαιναν μόνοι τους να βγουν βουλευτές με την ψήφο του λαού».

Το άλλο πουλάκι:

Το πράγμα δεν είναι τόσο απλό.

Διότι εδώ υπάρχει μια λεπτομέρεια που κάνει τη διαφορά και την οποία επικαλούνται και οι δυο πλευρές. Ποιος είναι αυτός που μετακινήθηκε από την προεκλογική του θέση; Το κόμμα ή ο βουλευτής; Και αν, όπως συμφωνήσαμε προηγουμένως, οι πολίτες έχουν το δικαίωμα να αλλάζουν απόψεις, όταν αλλάζουν τα δεδομένα, γιατί και τα κόμματα να μην έχουν το ίδιο δικαίωμα;

Ξέρω τι θα μου πείτε. Αν έχουν αλλάξει τόσο πολύ τα δεδομένα σε κάποιο σημαντικό θέμα, τότε πρέπει να ξαναγίνουν εκλογές, να τοποθετηθούν εξαρχής τα κόμματα (και οι υποψήφιοι βουλευτές) προεκλογικά, και με βάση τις νέες θέσεις τους να ζητήσουν την ψήφο των πολιτών.

Όλα αυτά όμως είναι τόσο ρευστά… Σου λέει ο άλλος «εγώ πήρα εντολή να… διαπραγματευτώ και η διαπραγμάτευση έβγαλε αυτό το πράγμα, τι να κάνω, να ξαναζητήσω εκλογές;»

Επειδή έτσι δεν βγάζουμε άκρη, θα σας πούμε έναν γενικό κανόνα και, αν αλλάξουν τα δεδομένα, αλλάζουμε κι εμείς άποψη. Ο κανόνας λέει, έτσι όπως είναι διαμορφωμένο το εκλογικό σύστημα στη χώρα μας, η έδρα ανήκει στο κόμμα.

Ιδιαίτερα για τις πρόσφατες εκλογές, που οι υποψήφιοι βρέθηκαν στα ψηφοδέλτια σε εκλόγιμες  ή μη θέσεις βάσει λίστας, ένας λόγος παραπάνω. Κανείς δεν μπορεί να επικαλεστεί ότι οι πολίτες τον έκαναν βουλευτή με την ψήφο τους, ο αρχηγός τον έκανε, τοποθετώντας τον στη συγκεκριμένη θέση στο ψηφοδέλτιο, ενώ οι ψηφοφόροι ψήφισαν κόμμα και όχι πρόσωπα.

Με βάση αυτά, πόσο δίκιο έχει κάποιος να ισχυρίζεται ότι «η διαφωνία του Γαβριήλ Σακελλαρίδη, η παραίτησή του και η παράδοση της βουλευτικής έδρας είναι πράξη πολιτικής εντιμότητας, υπευθυνότητας και συνέπειας. Έδειξε, παρότι νέος στην πολιτική και εξ αρχής στο ρετιρέ της, ως υφυπουργός και κυβερνητικός εκπρόσωπος, ότι δεν πρόλαβε να “μολυνθεί” από την γλύκα της εξουσίας ούτε από τις παθογένειες του πολιτικού συστήματος».

Είναι προφανές ότι εδώ δεν μιλάμε για μια συνηθισμένη περίπτωση. Δεν μπορούμε να κάνουμε συγκρίσεις τού τύπου «παρέδωσε την έδρα σε αντίθεση με τα στελέχη της Λαϊκής Ενότητας, (Π. Λαφαζάνης, Ζ. Κωνσταντοπούλου, Δ. Στρατούλης, Κ. Ήσυχος κ.α.) που διαφώνησαν, δεν παραιτήθηκαν και ίδρυσαν άλλο κόμμα».

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Εδώ δεν υπήρξε... κωλοτούμπα!

Όταν δέχτηκε ο κύριος Σακελλαρίδης να μπει στο ψηφοδέλτιο (μετά από πιέσεις!) ήξερε ποια θα είναι η στάση του κόμματός του μετά τις εκλογές. Αυτή που βλέπουμε τώρα. Εκτός αν δέχτηκε τη θέση προβλέποντας (ελπίζοντας;) ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα είναι στην κυβέρνηση, οπότε θα μπορούσε να πολιτευτεί έχοντας ήσυχη τη συνείδησή του. Και τώρα δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα μαζί της.

Πού ήταν όμως η συνείδησή του, όταν η «πρώτη φορά Αριστερά» έπαιρνε τον Ιανουάριο την λαϊκή εντολή, υποσχόμενη «τη μάνα της και τον πατέρα της», για να ξεκινήσει την επομένη τη υπερήφανη διαπραγμάτευση που μας πήγε κάτι χρόνια και πολλά δισ. πίσω;

Ξέχασα. Ήταν στέλεχος της κυβέρνησης και μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας. Αυτοί, ως γνωστόν, αφήνουν τις συνειδήσεις τους στο σπίτι, κλειδωμένες στο συρτάρι με τα προεκλογικά φυλλάδια. Τις ξεκλειδώνουν όταν διαφωνούν με το κόμμα και ειδικότερα όταν ο αρχηγός (που τους έβαλε στο ψηφοδέλτιο) τους ζητάει να παραιτηθούν.

Τόσο καλά!

Παραιτούμαι!

151120 ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Ποιος μας λέει πόσο να λυπηθούμε;

Με όλη αυτή την κουβέντα που ξέσπασε μετά τις επιθέσεις στο Παρίσι, βγήκαν από μέσα μας κρυμμένα (;) συναισθήματα που πήγαν να συναντηθούν με άλλα -ομόλογά τους- και έγινε της κακομοίρας.

Ποιους πρέπει να λυπόμαστε και ποιους όχι; Υπάρχουν θύματα που… δικαιολογημένα (!) βρέθηκαν σ’ αυτή τη θέση και άλλα που αδίκως έπαθαν;

Είναι σωστό και δίκαιο να συμπάσχουμε με κάποιους ανθρώπους, ενώ το δράμα άλλων να το προσπερνάμε χωρίς να μας πολυστενοχωρεί; Κάποιοι λένε πως η… διάκριση, ακόμη και στη συμπάθεια, είναι ανθρώπινη. Πόσο αληθινό ακούγεται κάτι τέτοιο; Είναι υποκρισία να δηλώνεις ότι ένα τραγικό συμβάν σε άγγιξε περισσότερο από κάποιο άλλο ανάλογο;

Προσπαθώ να σας μεταφέρω μερικούς από τους προβληματισμούς που αναπτύχθηκαν στο διαδίκτυο, χωρίς, όπως καταλαβαίνετε, να μεταφέρω το «πάθος» με το οποίο έγινε αυτό, γιατί, κακά τα ψέματα, ακούστηκαν βαριές κουβέντες, χάθηκε η ψυχραιμία και, σε πολλές περιπτώσεις, λες καλά που η συζήτηση γίνεται ψηφιακά, διαφορετικά θα πιανόμασταν και στα χέρια, θα χυνόταν και αίμα.

Ας σταθούμε λίγο σ’ αυτό το τελευταίο. Και ας θέσουμε ένα ερώτημα: υπάρχει μέτρο σε όλα αυτά; Και δεν εννοώ το αρχαιοελληνικό μέτρο. Ρωτάω αν υπάρχει τρόπος να μετρήσουμε αξίες, στάσεις απέναντι σε γεγονότα, συμπεριφορές και εκφράσεις συναισθημάτων. Αν υπάρχει αξιολογική κλίμακα για να τοποθετήσουμε πάνω της όλα εκείνα τα γνωρίσματα που μας κάνουν ανθρώπους.

Και ποια γνωρίσματα είναι αυτά; Τι εννοούμε όταν λέμε ανθρώπινο; Είναι ο πολιτισμός στοιχείο της ανθρωπιάς μας; Και ποιος πολιτισμός; Αυτός που εκφράζεται μέσα από την υψηλή τέχνη; Αυτός που μας κάνει να κυριαρχούμε πάνω στα ένστικτά μας και στήνει φραγμούς στην επιστροφή μας στη ζωώδη κατάσταση;

Ξεκίνησα να θέσω ένα πλαίσιο συζήτησης και έμπλεξα με ατέλειωτα ερωτήματα. Ερωτήματα που, όπως σας είπα τις προηγούμενες μέρες, κάποιοι τα προσπερνούν και βαδίζουν με τις βεβαιότητές τους, έχοντας κατά νου μόνο πώς να κατατροπώσουν τον αντίπαλο, χωρίς ποτέ να αναρωτιούνται τι γίνεται με τον πραγματικό αντίπαλο, αυτόν που έχουμε μέσα μας και δεν μας αφήνει σε χλωρό κλαρί.

Το άλλο πουλάκι:

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Είναι λογικό -μάλλον όχι λογικό, ανθρώπινο είναι η καλύτερη έκφραση- να μας συγκινούν περισσότερο τραγικά γεγονότα που συμβαίνουν είτε δίπλα μας είτε σε ανθρώπους που γνωρίζουμε καλύτερα. Ανθρώπινο σημαίνει πως όχι μόνο εξηγείται, αλλά δεν είναι και ντροπή να το ομολογήσει κανείς.

Όπως και να το κάνουμε, είναι άλλο πράγμα να μάθεις για ένα αεροπορικό δυστύχημα που συνέβη στην άλλη άκρη του κόσμου και άλλο για κάποιο σε εταιρία και αεροπορική γραμμή με την οποία ταξιδεύεις κι εσύ ή αγαπημένα σου πρόσωπα.

Αν, στη δεύτερη περίπτωση, δείξεις μεγαλύτερο ενδιαφέρον, δεν σημαίνει ότι είσαι υποκριτής, ούτε φυσικά «ρατσιστής», επειδή… υπάρχουν θύματα που σε συγκινούν περισσότερο από άλλα.

Ξέρω, θα πουν κάποιοι είναι και ο τρόπος που τα δυο δυστυχήματα παρουσιάζονται από τα ΜΜΕ, όμως σκεφτείτε ότι και αυτά μπορεί να είναι (πέρα από επιχειρήσεις που αποσκοπούν στο κέρδος ή και ακριβώς εξαιτίας αυτού) εικόνα της κοινωνίας μας. Γιατί άραγε ο σεισμός στην Κεφαλλονιά παρουσιάζεται πολύ πιο… τραγικά από έναν μεγαλύτερο σεισμό, με χιλιάδες νεκρούς στην άλλη άκρη του κόσμου;

Οι υπεύθυνοι των δελτίων ξέρουν τι μας «συγκινεί» περισσότερο, άλλο αν μετά το παίρνουν και το «σηκώνουν», προκειμένου να εκμεταλλευτούν αυτή την αυξημένη ευαισθησία μας στο γεγονός.

Για να καταλήξω: δεν είναι κατακριτέο το γεγονός ότι τα θύματα στο Παρίσι ευαισθητοποίησαν πολλούς, οι οποίοι δεν έδειξαν αντίστοιχα αντανακλαστικά για περισσότερα θύματα σε χώρες του αραβικού κόσμου.

Δεν είναι φυσικά μόνο ότι το Παρίσι βρίσκεται πολύ πιο κοντά μας από τη Συρία ή το Ιράκ –και δεν εννοώ γεωγραφικά. Ίσως να εξηγείται και από τον στίχο του Νιόνιου «η σύμβασή τους διαισθάνθηκε σ’ αυτό μιαν άλλη απειλή». Ούτε κι αυτό είναι κακό.

Περισσότερο υποκριτικό, λοιπόν, μου φαίνεται το να κατηγορείς για… υποκρισία όσους δεν ευαισθητοποιήθηκαν το ίδιο για… «τα θύματα των βομβαρδισμών από τα δυτικά αεροπλάνα», ή όσους δεν βλέπουν πως οι τρομοκρατικές επιθέσεις είναι μια… «φυσιολογική αντίδραση ανθρώπων που δεν τους έχουν αφήσει άλλα περιθώρια».

Επιμένω: Δεν είναι το ίδιο. Συζητώντας χθες με έναν φίλο τον άκουσα να υποστηρίζει πως δεν μπορούμε εμείς οι δυτικοί να κατηγορούμε τους Τζιχαντιστές για βαρβαρότητα, επειδή… «δεν υπάρχει τίποτε πιο βάρβαρο από το να πουλάς ναρκωτικά στα παιδάκια του κόσμου για να τα οικονομήσεις».

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Βλέπετε πού φτάνουμε με τους συμψηφισμούς;

Προσπάθησα να του εξηγήσω ότι είναι άλλο πράγμα να εκδηλώνονται βάρβαρες και απάνθρωπες συμπεριφορές σε μια κοινωνία, η οποία όμως τις καταδικάζει και διαθέτει νόμους για τον περιορισμό τους, και άλλο πράγμα η βαρβαρότητα και η απανθρωπιά να είναι… ο νόμος!

Άλλο πράγμα να λες πως «υπάρχει ένα πόλεμος και ο πόλεμος εξηγεί (και δικαιολογεί;) κάθε είδους παρεκτροπές» και άλλο να έχεις πολέμαρχους που, πρώτα απ’ όλα, αδιαφορούν για τη ζωή των δικών τους «πολεμιστών» και θυσιάζουν τους δικούς άμαχους πληθυσμούς για να πετύχουν τους σκοπούς τους.

Πώς να το κάνουμε, η πορεία από την κτηνωδία στον εξανθρωπισμό έχει διαβαθμίσεις, περνά από στάδια, δεν είναι ή το ένα ή το άλλο.

Στο κάτω κάτω, το να βλέπεις και να κρίνεις με τα δικά σου μάτια και όχι κάποιου άλλου δεν είναι πολύ… ανθρώπινο;

Μην τα εξισώνουμε όλα!

151119 ΣΥΖΗΤΗΣΙΜΟ

Το ένα πουλάκι:

Ήρθε η απάντηση!

Λέγαμε χθες για την ελευθερία που υπάρχει στον δυτικό κόσμο, σε αντίθεση με καθεστώτα τύπου «Ισλαμικό Κράτος» και λέγαμε ακόμη πως και η βαρβαρότητα έχει διαβαθμίσεις. ήρθε η απάντηση και μάλιστα αντιγραμμένη από άλλη επιστολή στο διαδίκτυο:

«Ο δυτικός κόσμος σού δίνει την εντύπωση πως είσαι ελεύθερος, επειδή μπορείς να γράφεις π…ες (sic) στο ίντερνετ, ενώ παράλληλα αναπαράγεις την κυρίαρχη ιδεολογία».

Αυτό, μέσα σε μια μακροσκελή ανάλυση όπου «η Γαλλία του Διαφωτισμούλη της ελευθερίας και της δημοκρατίας, που ενίσχυσε υλικά τον ISIS, επιτρέπει τα αφεντικά να πατάνε στις πλάτες μας με πολιτισμένο πάντα τρόπο».

Τι να κάνω; Να προσπαθήσω να απαντήσω με επιχειρήματα;

Πάω πάσο. Είναι αυτό που έχουμε πει πολλές φορές. Και για να διαφωνήσεις, χρειάζεται να έχεις μια κοινή βάση συνεννόησης, έναν κοινό κώδικα αξιών -διάολε- να μιλάς χρησιμοποιώντας κοινές λέξεις, στις οποίες δίνεις την ίδια σημασία με τον συνομιλητή σου.

Ακόμη και όταν λες ελευθερία και ο άλλος εννοεί ψευτοελευθερία, να μπορείς να ισχυριστείς πως αυτή είναι χίλιες φορέα προτιμότερη από τον απόλυτο τρόμο, την διά της βίας επιβολή της μιας και μοναδικής άποψης, το μίσος προς κάθε τι ανθρώπινο, προς την ίδια τη ζωή και τις μικρές ή μεγαλύτερες χαρές της.

Τρία είναι τα χαρακτηριστικά αυτού του τρόπου σκέψης, ο οποίος ανθεί στο διαδίκτυο, το φέισμπουκ και άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Το πρώτο είναι η αναζήτηση της «αλήθειας» πίσω από την αλήθεια. (Μπορείτε να αλλάξετε θέση στα εισαγωγικά, η ουσία δεν αλλάζει.)

Πάντα υπάρχει κάτι άλλο, κάτι παραπέρα από το κοινώς αποδεκτό. Κάτι που οι κυρίαρχοι αυτού του κόσμου φροντίζουν επιμελώς να κρύψουν, όμως, παρά τη συνωμοτικότητα, παρά τους μυστικούς κώδικες και τους απόρρητους τρόπους επικοινωνίας, τα «γατόνια» αυτού του κόσμου -και μόνον αυτά- καταφέρνουν να το αποκαλύψουν.

Με… αποκαλυπτικό, συνήθως, τρόπο, όμως δεν είναι αυτό το θέμα μας.

Το βολικό είναι ότι αυτές οι θεωρίες μπορούν να ερμηνεύουν την πραγματικότητα ακόμη και όταν δεν την… ερμηνεύουν. Εκεί που το πράγμα σκαλώνει, εκεί που δεν υπάρχει ούτε εξωπραγματική ερμηνεία, επιστρατεύεται και πάλι η ύπαρξη μιας διαφορετικής αλήθειας, μόνο που δεν την ξέρουμε ακόμη, είναι βέβαιοι όμως σύντομα θα αποκαλυφθεί. Μόνο σ’ αυτους!

Το άλλο πουλάκι:

Το δεύτερο χαρακτηριστικό είναι ο συμψηφισμός.

Όμως συμψηφισμός μόνο εκεί που τους βολεύει. Για τον λόγο αυτόν η Ιστορία ξεκινά από το σημείο που εκείνοι επιλέγουν και περιλαμβάνει μόνο τα γεγονότα που είναι χρήσιμα για τον συμψηφισμό.

Ό,τι μπορεί να κάνει την πλάστιγγα να γείρει προς τα εκεί που δεν τους βολεύει, απλώς βγαίνει από τον δίσκο, ξεχνιέται, παραγράφεται, θεωρείται χωρίς σημασία.

Ας πούμε, η αποικιοκρατία, που κατ’ αυτούς φταίει για όλα τα δεινά στις αραβικές χώρες, ήταν μια περίοδος κατάκτησης που κράτησε έναν αιώνα, (στη χειρότερη περίπτωση, της Αλγερίας, 132 χρόνια), ενώ προϋπήρξε μια περίοδος πέντε αιώνων τουρκικής κυριαρχίας, για την οποία δεν μιλάει κανείς.

Αυτά τα τόνιζε ο Κορνήλιος Καστοριάδης, ο οποίος μάλιστα έλεγε πως και οι Άραβες βρέθηκαν στην περιοχή ως κατακτητές που, σε πολλές περιπτώσεις εξαφάνισαν τους γηγενείς πληθυσμούς:

«Στην Αίγυπτο το 550 μ.X. δεν υπήρχαν Άραβες, όπως δεν υπήρχαν Άραβες, τότε, στη Λιβύη, στην Αλγερία, στο Μαρόκο, στο Ιράκ. Οι Άραβες που βρίσκονται τώρα εκεί είναι απόγονοι των κατακτητών που κυρίευσαν αυτές τις χώρες και που επέβαλαν, με ή χωρίς βία, στους τοπικούς πληθυσμούς τη δική τους θρησκεία. Δεν βλέπω όμως να γίνεται καμία κριτική αυτών των γεγονότων μέσα στο χώρο του αραβικού κόσμου».

Το πόσο ανώφελο είναι να προσπαθείς να συζητήσεις με τέτοιους ανθρώπους το καταλαβαίνεις από την πρώτη φορά που θα επικαλεστείς επιχειρήματα και στοιχεία κοινώς αποδεκτά, προκειμένου να ισχυροποιήσεις την άποψή σου.

Για αρχή θα εισπράξεις την ειρωνεία και τη συμπάθειά τους για την «άγνοιά» σου.

Στη συνέχεια θα δεχτείς έναν καταιγισμό επιχειρημάτων και στοιχείων η ισχύς των οποίων προέρχεται αποκλειστικά και μόνο από τις πηγές τους. Που μπορεί να είναι από τους… «γέροντες» (οι οποίοι όχι απλώς τα ξέρουν αυτά τώρα, αλλά τα είχαν προφητεύσει σε ανύποπτο χρόνο), μέχρι κάτι ιστοσελίδες τις οποίες κανείς δεν ξέρει σε ποιον ανήκουν και ποιοι τις ενημερώνουν.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Ας έρθουμε όμως και στο τρίτο χαρακτηριστικό αυτού του τρόπου σκέψης.

Τα πράγματα είναι απλά, πολύ απλά. Διαφέρουν μεταξύ τους όπως το άσπρο από το μαύρο, γιατί ακριβώς αυτό είναι και το φάσμα στο οποίο εκτείνονται. Έχει δυο εκδοχές και μόνον αυτές. Την καλή και την κακή, τη σωστή και τη λάθος, τη δική τους και την αντίπαλη …

Κάθε ενδιάμεσος «τόνος», κάθε διαφορετική απόχρωση απορρίπτεται εντελώς ή εντάσσεται σε μια από τις δυο εκδοχές. Φαίνεται πως ο… επεξεργαστής τους είναι τέτοιος που λειτουργεί μόνο με… δυαδικό σύστημα, επομένως δεν είναι να απορείς που μπορούν να έχουν πρωτότυπη σκέψη όσο και ένας υπολογιστής.

Μακάρι όμως να μπορούσαν να κάνουν τη σύνθεση και την ανάλυση, την επεξεργασία δεδομένων όπως και ένας υπολογιστής, ακόμη και πρώτης γενιάς.

Αυτοί απλώς ακούν και αναπαράγουν, νομίζοντας ότι, επειδή λένε διαφορετικά από τα κοινώς αποδεκτά πράγματα, έχουν ανώτερο τρόπο σκέψης.

Φαίνεται λοιπόν πως δεν είναι καν παιδιά του τρόπου ζωής που κατακρίνουν. Αφού, για να κλείσω και πάλι με Καστοριάδη: «Στην ιστορία της Δύσης, όπως και σε όλες τις άλλες ιστορίες, υπάρχουν θηριωδίες και φρικαλεότητες. Αλλά, όμως, μόνον η Δύση δημιούργησε την ικανότητα για εσωτερική αμφισβήτηση των ίδιων των θεσμών και των ιδεών της εν ονόματι της λογικής συζήτησης μεταξύ των ανθρώπων, η οποία παραμένει ανοιχτή στο διηνεκές και δεν αναγνωρίζει έσχατο δόγμα».

Λογική συζήτηση μεταξύ των ανθρώπων…

151118 ΑΝΤΙΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Νομίζω τώρα το καταλάβατε.

Ο λόγος για τον οποίο, τόσον καιρό, δεν μιλούσα καθόλου για το «προσφυγικό» είναι πλέον πολύ ξεκάθαρος. Δεν ήξερα τι να πω.

Προλαβαίνω την ερώτησή σας: Δηλαδή, για όλα τα άλλα θέματα με τα οποία καταπιάνεσαι καθημερινά έχεις πάντα κάτι να πεις, κάτι που να είναι σοβαρό και υπεύθυνο, κάτι πρωτότυπο και έξυπνο, κάτι με το οποίο, όχι να συμφωνούν υποχρεωτικά όλοι, τουλάχιστον όμως να το βρίσκουν ενδιαφέρον;

Ασφαλώς όχι!

Δεν πρόκειται όμως για το ίδιο πράγμα. Το προσφυγικό δεν είναι ένα θέμα καθημερινότητας, δεν έχει να κάνει με τις δηλώσεις μιας υπουργού, ούτε καν με τους χειρισμούς κάποιας κυβέρνησης, δεν εξαντλείται με ευχολόγια ή έξυπνες παρατηρήσεις, δεν μπορείς να το σχολιάσεις σε μια ή δυο κουβέντες, έτσι για να βγάλεις το άχτι σου και να περάσει η ώρα.

Το προσφυγικό αγγίζει πάρα πολλά θέματα, έχει τις ρίζες του στο βάθος της Ιστορίας, αφορά ολόκληρη την ανθρωπότητα, έχει να κάνει με τις μεγαλύτερες θρησκείες του κόσμου, είναι αντικείμενο επιστημών, όχι μόνο όπως η οικονομία και η κοινωνιολογία, αλλά και η ψυχανάλυση…

Από πού να αρχίσεις και πού να τελειώσεις!

Είδατε πώς κάποιες ριπές όπλων ήρθαν ξαφνικά (;) να συνδέσουν τα άμοιρα παιδάκια που πνίγονται στα παράλια των νησιών μας με τους ανυποψίαστους (;) νέους που πήγαν να παρακολουθήσουν μια συναυλία στο Παρίσι.

Τις επόμενες μέρες θα δούμε τους οπαδούς φασιστικών ιδεολογιών στην Ευρώπη να ζητούν την εκκαθάριση της ηπείρου «μας» από ανθρώπους που ασπάζονται πολιτισμούς και παραδόσεις που… «δεν ανήκουν εδώ».

Από την άλλη θα βγουν οι οπαδοί της πολυπολιτισμικότητας να μας υπενθυμίσουν πως οι ακραίες τάσεις ενυπάρχουν σε όλες τις κοινωνίες και πως είναι κακό να γενικεύουμε.

Όπως και να τα δούμε, μιλάμε για τη σύγκρουση δύο «κόσμων», οι οποίοι, δυστυχώς, δεν ασπάζονται τις ίδιες ακριβώς αξίες. Το ότι μπορεί και οι δύο να έχουν ως δομικό στοιχείο τους τη βία δεν τους κάνει ίδιους. Η βία ενυπάρχει στη φύση του ανθρώπου –τόσες χιλιάδες χρόνια ζήσαμε σαν αγρίμια- ωστόσο διαφέρουν οι θεσμοί μέσα από τους οποίους ο κάθε πολιτισμός και η κάθε κοινωνία προσπαθεί να την περιορίσει ή να την θέσει στη υπηρεσία της.

Το άλλο πουλάκι:

Δυο διαφορετικοί κόσμοι.

Το κακό είναι όμως ότι η διαφορετικότητα αυτή είναι τόσο αγεφύρωτη που κάθε προσπάθεια για συνεννόηση αποβαίνει μάταια. Πόσο αγεφύρωτη; Αρκεί να σκεφτούμε πως στον ένα κόσμο ύψιστο αγαθό αποτελεί η ζωή και στον άλλο… ο θάνατος!

Στον δικό μας κόσμο, η ζωή, όντας ανεκτίμητη, δεν ανταλλάσσεται ή δεν προσφέρεται παρά μόνο για άλλα πολυτιμότερα αγαθά, όπως η ελευθερία ή οι ζωές άλλων.

Στον κόσμο μας δηλαδή, έχει νόημα να δώσεις τη ζωή σου, όταν πρόκειται να σώσεις τις ζωές άλλων ανθρώπων και αυτό θεωρείται πράξη που τιμάται από το κοινωνικό σύνολο.

Στον απέναντι κόσμο, έχει νόημα να δώσεις τη ζωή σου για να… πάρεις τις ζωές άλλων και αυτό είναι κάτι που τιμάται ως θεάρεστο έργο. Μάλιστα, όσο περισσότερες ζωές πάρεις, τόσο σπουδαιότερη θεωρείται η πράξη σου.

Ελάτε τώρα να μου πείτε πώς μπορούν να συνεννοηθούν αυτοί οι δυο κόσμοι. Ακόμα και για τους πιο μετριοπαθείς, ο ένας στα μάτια του άλλου είναι «άπιστος», οπότε κάθε κουβέντα μαζί του δεν έχει νόημα. Από την άλλη πλευρά, τι περιθώρια συνεννόησης υπάρχουν με κάποιον που τον θεωρείς «τρελό»;

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο περίπλοκο, από τη στιγμή που στον ένα κόσμο υπάρχουν πολλοί που, υπερασπιζόμενοι –υποτίθεται- τις αξίες του, δείχνουν υπερβολική κατανόηση και ανοχή στον άλλο κόσμο.

Για να μην μιλάμε με γρίφους, υπάρχουν πολλοί άνθρωποι στη Δύση που, επικαλούμενοι ακριβώς τις αρχές του διαφωτισμού, αγωνίζονται για το δικαίωμα των μουσουλμάνων στη διαφορετικότητα και την αυτοδιάθεση.

Μόνο που αυτή η διαφορετικότητα… αδιαφορεί για τις αρχές του διαφωτισμού, ακόμη και όταν «φιλοξενείται» στη ήπειρο που τον γέννησε. Προτιμά να υπακούει στον δικό της θεϊκό νόμο, παρά στους νόμους που ισχύουν εκεί. Εκμεταλλεύεται όλες τις παροχές του συστήματος, αλλά αρνείται να συμμορφωθεί με πολλές από τις υποχρεώσεις που αυτό επιβάλλει.

Στο όνομα όμως κάποιας αξίας που λέγεται σεβασμός στον πολιτισμό του άλλου, υπάρχουν ομάδες ή μεμονωμένοι πολίτες που υπερασπίζονται το «δικαίωμα στη διαφορετικότητα», ακόμη και όταν αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με αξίες όπως η σωματική ακεραιότητα (ο ακρωτηριασμός είναι μια από τις «παραδόσεις» ή τις ποινές που επιβάλλει αυτή η διαφορετικότητα).

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Το δείχνει ακόμη και η διαφωνία μας!

Ασφαλώς και έχουν τεράστιες ευθύνες οι χώρες του δυτικού κόσμου για την οικονομική και την πολιτική κατάσταση στον μουσουλμανικό κόσμο. Όμως και η βαρβαρότητα έχει… διαβαθμίσεις.

Εδώ στη Δύση, δεν είναι λίγοι εκείνοι που δικαιολογούν τις τρομοκρατικές επιθέσεις, επιρρίπτοντας το φταίξιμο στις πολιτικές που ακολουθούν πολλές κυβερνήσεις.

Μπορούν όμως και το υποστηρίζουν, το λένε ή το γράφουν, χωρίς να αισθάνονται τον παραμικρό φόβο.

Φαντάζεστε κάποιος «πολίτης» του… Ισλαμικού Κράτους να βγει αύριο και να γράψει ότι δικαιολογημένα μας βομβαρδίζουν οι Γάλλοι, επειδή τους προκαλέσαμε με τα τρομοκρατικά χτυπήματα;

Αυτό εννοώ λέγοντας «διαφορετικοί κόσμοι». 

Όποιος δεν το βλέπει…

Κρείττον σιγάν!