ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ

Σεπτέμβριος 2019. Συμπληρώθηκαν είκοσι συναπτά έτη από τη μέρα που αποφασίσαμε να σχολιάζουμε σε καθημερινή βάση τον κοινωνικό και πολιτικό μας βίο. Αυτός ο κύκλος έκλεισε. Δείτε εδώ το αποχαιρετιστήριο κείμενο.

Πάμε για άλλα; Ποιος ξέρει;

Πέμπτη 15 Ιουνίου 2017

170615 ΜΠΙΝΕΛΙΔΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:
Άλλη μια απόδειξη!

Καθημερινά αυξάνουν οι αποδείξεις πως εμείς οι Έλληνες είμαστε ένα πολύ σπάνιο έθνος και πως έχουν απόλυτο δίκιο όλοι εκείνοι που μας ζηλεύουν, μας μισούν και θέλουν το κακό μας.

Ξέρετε πολύ καλά πως, όταν εμείς φτιάχναμε Παρθενώνες, κάποιοι άλλοι έτρωγαν βαλανίδια, συνήθεια βέβαια που, στις μέρες μας, επανέρχεται μέσω των -πολύ της μόδας- σούπερφουντς.

Εκείνο που συνήθως ξεχνάμε είναι το γεγονός πως, όταν εμείς χτίζαμε Παρθενώνες, οι Πυραμίδες ήταν ήδη δύο χιλιάδων ετών (και βάλε)! Αυτές όμως δεν πιάνονται, αφού στο κτίσιμό τους έβαλαν το χεράκι τους και κάποιοι εξωγήινοι.

Εξάλλου, τι είναι οι Πυραμίδες μπροστά στους Παρθενώνες; Εκείνο που εντυπωσιάζει σ’ αυτές είναι το μέγεθός τους, πράγμα που είναι μια καθαρή «αμερικανιά». Εμείς οι Έλληνες ποτέ δεν δώσαμε σημασία στο μέγεθος, αλλά στο «μέτρο».

Γι’ αυτό και θεωρούμε ξενόφερτες συνήθειες και χωρίς καμιά ουσία κάτι προσπάθειες εντυπωσιασμού όπως «η μεγαλύτερη λαγάνα του κόσμου», «χίλιοι χορωδοί για τον Μίκη Θεοδωράκη», ή «σημαία εκατόν είκοσι τετραγωνικών μέτρων (χωρίς τους βοηθητικούς χώρους)»!

Έχω την αίσθηση ότι, την ώρα που σας τα λέω όλα αυτά κάποιοι με βρίζουν, όμως γι’ αυτό ακριβώς το χαρακτηριστικό της φυλής θέλω να σας μιλήσω. Χαρακτηριστικό που, όπως είπα πριν, δείχνει για άλλη μια φορά την ανωτερότητά της.

Το ξέρατε ότι οι άνθρωποι που βρίζουν είναι πιο ευφυείς και έχουν μεγαλύτερη αίσθηση του χιούμουρ; Ναι, του χιούμουρ, σε πτώση Γενική. Κλίνεται, καθότι ελληνική λέξη, όπως τόσες άλλες που δεν γνωρίζουμε.

Πρόκειται για αντιδάνειο που προέρχεται από τη φράση «μόριον Χίου», με αναστροφή και αποκοπή… Χίουμορ(ιον). Η φράση απαντάται, στα Βυζαντινά χρόνια, μόλις δηλαδή οι άλλοι είχαν κατέβει από τα δέντρα.

Υπονοούσε κάτι μικρό που προκαλεί γέλιο και, κατ’ επέκταση, το σύντομο αστείο. Ας με συγχωρήσουν οι φίλοι μου οι Χιώτες που αποκαλύπτω μια ετυμολογική προσέγγιση που προσπαθούσαν να κρατήσουν μυστική -άγνωστο γιατί.

Λέγαμε, λοιπόν, ότι (το διαβάζω όπως ακριβώς το βρήκα δημοσιευμένο) «εκείνοι που βρίζουν πολύ είναι ευφυείς, έχουν χιούμορ και είναι πιο έξυπνοι σύμφωνα με τους ψυχολόγους». Και ευφυείς και πιο έξυπνοι!

Το άλλο πουλάκι:
Από πού προκύπτει κάτι τέτοιο;

Φυσικά, από μια έρευνα! Έρευνα από εκείνες που μας κάνουν να αισθανόμαστε περήφανοι και να στεκόμαστε γεμάτοι θαυμασμό, αλλά και απορία, μπροστά σε επιστήμες όπως η ψυχολογία.

Εμείς τα συνηθισμένα πουλάκια, όπως και οι συνηθισμένοι άνθρωποι, μπορεί να ακούμε επιστήμη και να φανταζόμαστε κάτι απόμακρο, όμως η πραγματική επιστήμη, όπως κάθε τι αξιόλογο, είναι στη βάση της απλή.

Ακούστε τι σκέφτηκαν οι ψυχολόγοι ερευνητές: Έβαλαν κάποιους ανθρώπους να πουν όσο περισσότερες βρισιές μπορούσαν μέσα σε ένα λεπτό της ώρας. Στη συνέχεια, τους έβαλαν να αναφέρουν και όσο περισσότερα ζώα τους έρχονταν στον νου.

Το αποτέλεσμα ήταν να αποδειχθεί πως οι άνθρωποι που βρίζουν περισσότερο «είναι εύγλωττοι, εκφραστικοί και έχουν μεγαλύτερο λεξιλόγιο». Και κάπου εδώ η επιστήμη συναντά τον… ελληνισμό.

Διότι, αν δεχθούμε τα αποτελέσματα της έρευνας -και γιατί να μην τα δεχθούμε άλλωστε;- τότε οι πλέον εύγλωττοι, εκφραστικοί και με πλούσιο λεξιλόγιο άνθρωποι πρέπει να είναι οι έλληνες οδηγοί!

Ίσως οι ίδιοι να μην το καταλαβαίνουν, όμως αυτό ισχύει. Και για απόδειξη θα σας πω την ιστορία ενός φίλου, όταν θέλησε να βάλει το νήπιο κοριτσάκι του για πρώτη φορά στην αγκαλιά του και να του δώσει να κρατήσει το τιμόνι.

Εννοείται χωρίς να κινείται το αυτοκίνητο! Είπαμε, «και ευφυείς». Θα μιλήσουμε στη συνέχεια γι’ αυτό. Μόλις, λοιπόν, το κοριτσάκι έπιασε στα χέρια του το τιμόνι, άρχισε να φωνάζει την ελληνικότατη και παγκοσμίως γνωστή λέξη με τα τρία άλφα.

Τότε συνειδητοποίησε με τρόμο ο φίλος πως, στο μυαλό του μικρού παιδιού, τιμόνι και βρισιά είχαν ταυτιστεί. Έκτοτε φρόντιζε να συγκρατείται όταν είχε ανήλικους συνεπιβάτες. Ματαίως!

Για να μην αφήνουμε όμως και εκκρεμότητες, να πούμε ότι το επιστημονικό πείραμα στο οποίο αναφερθήκαμε συνεχίστηκε με συμπλήρωση τεστ IQ, όπου αποδείχθηκε ότι οι υβριστές είχαν καλύτερες επιδόσεις.

Και ένα τρίτο πουλάκι:
Όχι, οι ερευνητές δεν συμπλήρωσαν το τεστ.

Επίσης θέλουμε να επισημάνουμε την προσοχή σας σε μια λεπτομέρεια που δεν αναφερόταν στο δημοσίευμα: Το ότι αυτοί που βρίζουν είναι πιο έξυπνοι δεν σημαίνει πως, άμα αρχίσετε τα μπινελίκια θα γίνετε σαΐνια.

Δεν ξέρω τι θυμόσαστε από τα μαθηματικά για τις αναγκαίες και τις ικανές συνθήκες, όμως θα σας το πω απλά για να γίνει κατανοητό. Το ότι ξοδεύει κάποιος, χωρίς να το πολυσκεφτεί, χρήματα (μπορεί να) δείχνει ότι του περισσεύουν.

Αυτό δεν σημαίνει ότι, άμα αρχίσουμε να σκορπάμε τα λεφτά μας δεξιά κι αριστερά, θα καταφέρουμε να… μας περισσεύουν. Θα κλείσουμε όμως με ένα ακόμη ενδιαφέρον επιστημονικό συμπέρασμα, σχετικά με το χιούμορ.

Όσοι βρίζουν φαίνονται πιο αστείοι, λένε οι ερευνητές. Η συμπεριφορά των ανθρώπων επηρεάζεται από τη νευρολογική κατάσταση, τους ψυχολογικούς περιορισμούς και τις κοινωνικές και πολιτισμικές συνθήκες.

Έτσι, μια ιστορία γίνεται πιο αστεία όταν χρησιμοποιούνται βρισιές. «Φέρνει τους άλλους προ εκπλήξεως, γιατί ακούνε λέξεις που θεωρούνται ταμπού και τους κάνουν να γελάνε».

Ίσως αυτό να είναι το «επιστημονικό δεδομένο» πάνω στο οποίο στηρίζονται πολλοί έλληνες θεατρικοί συγγραφείς και σεναριογράφοι. Δεν σκέφτονται όμως ότι οι έρευνες αυτές γίνονται σε άλλους λαούς.

Για μας -το είπαμε- οι λέξεις αυτές δεν θεωρούνται ταμπού, ούτε μας προκαλούν κάποια έκπληξη!
Οπότε;
Έχετε χάρη που μας ακούνε και μικρά παιδιά!

Τετάρτη 14 Ιουνίου 2017

170614 ΔΙΕΚΔΙΚΗΤΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:
Η λογοτεχνία και οι διεκδικήσεις…

Έχετε σκεφτεί ποτέ σε τι μοιάζουν αυτά τα δυο; Πέραν, φυσικά τού γεγονότος ότι, πολλές φορές, χρησιμοποιείται το ένα αντί του άλλου. Για να είμαι ακριβής, το ένα ως μέσο πραγμάτωσης του άλλου.

Η λογοτεχνία, δηλαδή, «στρατεύεται», γίνεται μέσο για να διεκδικήσει κάποιος κάτι που θεωρεί δικαίωμα δικό του, συνήθως όμως και άλλων ανθρώπων. Από την άλλη, βλέπουμε συχνά πολίτες που αγωνίζονται να «χρησιμοποιούν» λογοτεχνικά αποσπάσματα.

Πέραν όμως τούτου, τι κοινό υπάρχει στη λογοτεχνία και τις διεκδικήσεις; Να το πάρει το ποτάμι; Και στα δυο έχουν εξίσου μεγάλη σημασία ο τρόπος αλλά και το περιεχόμενο! Το έχετε σκεφτεί ποτέ αυτό;

Στη λογοτεχνία δεν αρκεί να έχεις να πεις μια ενδιαφέρουσα ιστορία, πιθανότατα όλοι έχουμε κάποια. Μετράει πολύ ο τρόπος με τον οποίο θα το κάνεις. Και κάπου εκεί ξεχωρίζει ο σπουδαίος συγγραφέας από τον απλό αφηγητή.

Από την άλλη, μπορεί να έχεις χίλια δίκια σ’ αυτό για το οποίο αγωνίζεσαι ή καθώς διεκδικείς κάτι. Σκεφθείτε όμως πόσοι είναι εκείνοι που χάνουν κάθε δίκιο, μόνο και μόνο επειδή «το παλεύουν» με λάθος τρόπο.

Τα συζητούσαμε στο καφενείο όλα αυτά τις τελευταίες μέρες, καθώς συνέβησαν πολλά γεγονότα που ήρθαν να τα επαληθεύσουν. Γεγονότα εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους, που όμως είχαν αυτό το κοινό γνώρισμα. 

Δείτε, για παράδειγμα, τον τρόπο με τον οποίο διεκδικεί κάτι, οτιδήποτε, η κυρία Ζωή Κωνσταντοπούλου. Ακόμη και το μεγαλύτερο δίκιο του κόσμου να έχει με το μέρος της -που δεν το έχει- το χάνει εξαιτίας αυτού του στυλ διεκδίκησης!

Ένα στυλ που κάνει να φαίνεται συμπαθής και ο πλέον αντιπαθητικός άνθρωπος, που θα έχει την ατυχία να τη δει να στέκεται απέναντί του και να απαιτεί από αυτόν να απαντήσει ή να συμπεριφερθεί όπως ακριβώς εκείνη διατάζει. 

Για να καταλάβετε τι εννοώ, πώς κατορθώνει ο (άλλος) κύριος (αυτός) Δημήτρης Γιαννακόπουλος να μας κάνει να βλέπουμε με συμπάθεια ακόμη και τους Ολυμπιακούς; Ένα τέτοιο πράγμα, να πούμε!

Το άλλο πουλάκι:
Πώς διεκδικείς κάτι;

Είναι ένα πολύ σοβαρό θέμα και ασφαλώς απαντήσεις τού τύπου «διεκδικείς με αξιοπρέπεια» δεν μας λένε και πολλά πράγματα. Διότι, ακόμη κι αυτή η αξιοπρέπεια είναι κάτι ρευστό και δεν την αντιλαμβανόμαστε όλοι με τον ίδιο τρόπο.

Θα προσπαθήσω να δώσω ένα άλλο γνώρισμα. Θα έλεγα λοιπόν ότι ο τρόπος κάθε διεκδίκησης θα πρέπει να εμπεριέχει τα χαρακτηριστικά, κάποια από τα χαρακτηριστικά, του… διεκδικούμενου.

Για να γίνει κατανοητό θα αναφέρω μερικά παραδείγματα. Αν διεκδικείς καλύτερη εκπαίδευση θα πρέπει να το κάνεις με τέτοιο τρόπο που να αναδεικνύεται η δική σου καλλιέργεια και η παιδεία που θέλεις για τον τόπο.

Δεν είναι δυνατόν να χρησιμοποιείς ύβρεις, προσβλητικούς χαρακτηρισμούς, βίαιες πράξεις, ακόμη ακόμη και κείμενα γεμάτα λάθη ή ασυνταξίες. (Εκτός αν θέλεις να αποδείξεις ότι είσαι κι εσύ «παιδί» τής κακιάς εκπαίδευσης την οποία προσπαθείς να αλλάξεις.)

Αν αγωνίζεσαι για καλύτερο περιβάλλον, δεν μπορείς να αφήνεις στο πέρασμά σου… καμένη γη. Ούτε να το κάνεις προκαλώντας κυκλοφοριακά προβλήματα, ηχητική ή αισθητική ρύπανση.

Μπορεί να σας κάνει εντύπωση αυτό που θα πω τώρα, όμως, σύμφωνα μ’ αυτό το σκεπτικό, εκείνοι που αγωνίζονται με τρόπο περισσότερο συνεπή προς την ιδεολογία τους είναι τα μέλη της Χρυσής Αυγής! Νομίζω ότι δεν χρειάζεται επί πλέον ανάλυση.

Αν, λοιπόν, «παλεύεις» για περισσότερη δημοκρατία, πρέπει πρώτος από όλους να δείχνεις πως τη σέβεσαι κι όχι να παριστάνεις τον αυτόκλητο εισαγγελέα, που θέλει να επιβάλλει, σε κάθε περίπτωση, με κάθε τρόπο, τις απόψεις του και δεν αναγνωρίζει ούτε θεσμούς ούτε διαδικασίες.

Έτσι, θεωρώ πως οι περισσότερες «ακτιβιστικές» ενέργειες (θα μπορούσε να τις πει κανείς και ψευτοεπαναστατικές) είναι δηλωτικές τής προσωπικότητας των «ακτιβιστών» και όχι μόνο της ιδεολογίας που πραγματικά αυτοί πρεσβεύουν.

Το πρόβλημα είναι ότι κάποιες φορές συμφωνείς μαζί τους, τουλάχιστον με όσα διατείνονται ότι πιστεύουν, και είσαι υποχρεωμένος να συμπορευθείς σε κάποιες από τις διεκδικήσεις τους.

Νιώθεις τότε σαν τον αγνό φίλαθλο και από παράδοση οπαδό μιας ομάδας, ο οποίος βρέθηκε κατά λάθος μέσα σε μια κερκίδα χουλιγκάνων. Τι να κάνει; Να σηκωθεί και να φύγει χάνοντας τον αγώνα, ή να… ταυτιστεί μαζί τους;

Και ένα τρίτο πουλάκι:
Είναι δύσκολη η θέση σου.

Θα ακούσατε, φαντάζομαι, με ποιον αξιοθαύμαστο τρόπο μπόρεσε να βγει από αυτήν ένας αξιοπρεπέστατος άνθρωπος, ο γνωστός ηθοποιός Χρήστος Σιμαρδάνης, όταν, όντας δεδηλωμένος ομοφυλόφιλος, του ζητήθηκε να κάνει δηλώσεις για το Gay Pride.

Αξίζει όμως να ακούσουμε πάλι και πάλι τα λόγια του: «Την ημέρα του Gay Pride μού ζήτησαν από ραδιοφωνικό σταθμό να μιλήσω, αλλά τους είπα ότι δεν συμφωνώ. Δεν είμαι περήφανος που είμαι ομοφυλόφιλος.

Κανείς δεν μπορεί να είναι περήφανος για το τι κάνει στο κρεβάτι του. Είναι σαν να λες “είμαι περήφανος που έχω αυτιά”. Δεν μπορείς να είσαι περήφανος επειδή είσαι θηλαστικό ή επειδή έχεις δύο αυτιά. Περήφανος μπορείς να είσαι για χίλια δύο άλλα πράγματα.

Θα μου άρεσε να νιώθω περήφανος για τον εαυτό μου για κάποια ανθρώπινα χαρακτηριστικά μου. Δεν νιώθω περήφανος που είμαι gay, ούτε εσύ πρέπει να νιώθεις περήφανος που είσαι straight. Να είσαι περήφανος επειδή είσαι τίμιος, καλός άνθρωπος, ή καλός πατέρας».

Έχω άδικο να θεωρώ ότι οι λίγες αυτές λέξεις βοηθούν το λεγόμενο ΛΟΑΤ κίνημα και τους στόχους που αυτό (υποτίθεται ότι) έχει πολύ περισσότερο από εκατό «παρελάσεις» τού τρόπου με τον οποίο γίνονται τα Gay Pride;
 Δείξε τον τρόπο!

Τρίτη 13 Ιουνίου 2017

170613 ΑΞΙΟΣΕΒΑΣΤΟΝ

Το ένα πουλάκι:
Πόσους μαραγκούς γνωρίζετε;

Σας είπα ότι σήμερα θα μιλήσουμε για την ουσία του θέματος που ζητήθηκε από τους υποψηφίους να αναπτύξουν. Το θυμόσαστε, ή να το ξαναπούμε; Έπρεπε να συγκρίνουν δυο, στη βάση τους, ανόμοια πράγματα.

Να αναπτύξουν σε μια παράγραφο 60-70 λέξεων το νόημα της παρακάτω περιόδου: «Ένας άξιος μαραγκός που κατέχει καλά τη δουλειά του και πιστεύει σε αυτή είναι πολύ πιο ολοκληρωμένος και αξιοσέβαστος άνθρωπος από έναν κακό επιστήμονα».

Δεν ξέρω τι ακριβώς καλούνται να γράψουν τα παιδιά, επομένως σε τι ακριβώς προετοιμάζονται και τι περιμένουν από αυτά οι εξεταστές. Να αναπτύξουν αυτό που εννοεί ο συγγραφέας, ή να διατυπώσουν τη δική τους άποψη γι’ αυτό;

Το τι εννοεί ο συγγραφέας μπορεί να ακούγεται κοινότοπο, όμως χωράει πολλή συζήτηση. Ας σκεφτούμε, για αρχή, ότι το κείμενο είναι γραμμένο στα μέσα της δεκαετίας το ’50, όταν ο κόσμος ήταν πολύ διαφορετικός και υπήρχαν ακόμη… μαραγκοί!

Αν θα θέλαμε σήμερα να αναφερθούμε σε κάποιον τεχνίτη, κάποιον που πιάνει με τα χέρια του την πρώτη ύλη και την μεταπλάθει σε κάτι χρήσιμο και όμορφο, δεν ξέρω ποιον θα μπορούσαμε να σκεφτούμε.

Διότι, ακόμη κι ένας καλός ηλεκτρολόγος, ένας υδραυλικός, ένας μηχανικός αυτοκινήτων, ακόμη κι ένας πιο σύγχρονος τεχνίτης, που επισκευάζει ηλεκτρονικούς υπολογιστές ή κινητά τηλέφωνα, δεν έχουν σχέση με τον μαραγκό του ’50!

Προσωπικά, γνωρίζω κάποιους οργανοποιούς, όμως, για να είμαστε κοντά στην πραγματικότητα των νέων, ίσως θα έπρεπε να αναφερθούμε σε ένα καλό μάγειρα, σεφ, όπως είναι γνωστοί μέσα από την τηλεόραση.

Ας πούμε όμως ότι η ουσία του κειμένου δεν βρίσκεται στο αποτέλεσμα της δουλειάς του τεχνίτη, αλλά στο αν αυτός την κατέχει καλά και πιστεύει σ’ αυτήν. Αυτό πράγματι μπορεί να προκαλεί το σεβασμό, όχι μόνο των πελατών, αλλά και των συμπολιτών του.

Γιατί όμως τον κάνει «πολύ πιο ολοκληρωμένο άνθρωπο»; Όλοι γνωρίζουμε κάποιους εξαιρετικούς μαστόρους, πολλούς από τους οποίους όμως δεν θα τους λέγαμε και ολοκληρωμένους ανθρώπους. Αρκεί μόνο να σκεφτούμε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν την φοροδοτική τους υποχρέωση απέναντί στην κοινωνία!

Το άλλο πουλάκι:
Το ’50 δεν υπήρχαν φόροι!

Γι’ αυτό είναι προτιμότερο να γυρίσουμε (νοερά, έτσι;) σ’ εκείνη την εποχή. Και να σκεφτούμε λίγο περισσότερο τη σύγκριση που ζητήθηκε από τα παιδιά. Τότε, πράγματι, το πτυχίο ήταν από μόνο του μια καταξίωση.

Ακόμη και πολύ αργότερα, στα χρόνια που ήμασταν εμείς στα θρανία, η περίφημη φράση «μάθε παιδί μου γράμματα» σήμαινε πάρα πολλά για τον μαθητή. Τα… «γράμματα» ήταν από μόνα τους μια αξία.

Πιθανότατα επειδή οδηγούσαν σε κάποια καλή επαγγελματική αποκατάσταση. Πιθανότατα επειδή συνέβαλλαν στην περίφημη κοινωνική κινητικότητα -το παιδί του εργάτη ή του αγρότη που μορφωνόταν άλλαζε κοινωνική τάξη.

Γεγονός είναι πως, αν ένας πατέρας έλεγε στο παιδί του «κοίτα να μορφωθείς», εκείνο ποτέ δεν θα τον ρωτούσε «και γιατί να το κάνω, τι νόημα έχει». Πράγμα, φυσικά, που δεν συμβαίνει σήμερα.

Για να σκεφτούμε ένα επίκαιρο ανάλογο, φανταστείτε έναν πατέρα να λέει σήμερα στο παιδί του «προσπάθησε να βγεις στην τηλεόραση», ή «κοίτα παιδί μου να γίνεις τραγουδιστής»… Υπάρχει περίπτωση να τον ρωτήσει αυτό «γιατί»;

Το αν, λοιπόν, η μόρφωση εξακολουθεί και σήμερα να αποτελεί μια κάποια αξία για ορισμένα παιδιά, αυτό οφείλεται μάλλον στην… κεκτημένη ταχύτητα πολλών γονέων που θέλουν το παιδί τους να σπουδάσει.

Αν τους ρωτήσεις (τα παιδιά δεν τα ρωτάει κανείς) γιατί, πιθανότατα θα σου απαντήσουν με ερώτηση. «Και τι καλύτερο να κάνει;» Πάντως δεν θα σου πουν πως τα γράμματα είναι μια αξία από μόνα τους και πως με τη μόρφωση θα γίνει πιο αξιοσέβαστο μέλος της κοινωνίας.

Πριν, λοιπόν, ζητήσουμε από τα παιδιά μας να το κάνουν, γράφοντας κάτι σχετικό στις εξετάσεις, ας σκεφτούμε εμείς οι ίδιοι τι θα προτιμούσαμε γι’ αυτά. Να γίνουν καλοί και άξιοι τεχνίτες ή… «κακοί επιστήμονες»;

Και ένα τρίτο πουλάκι:
Βάλαμε και το «κακοί» για… διευκόλυνση!

Το ερώτημα δεν αφορά τον καθένα γονιό ειδικά, αλλά την κοινωνία μας ολόκληρη, για την «αξία» ή τη σημασία που αυτή δίνει στην επαγγελματική εκπαίδευση. Προτιμάμε να βγάζουμε κακούς «επιστήμονες»!

Δείτε λίγο πώς είναι δομημένο το εκπαιδευτικό σύστημα. Μαντρώνουμε σε ένα ενιαίο Σχολείο, από το Δημοτικό ακόμη, παιδιά που έχουν πολλές πιθανότητες να προχωρήσουν στα «γράμματα» με εκείνα που αποδεδειγμένα δεν τα καταφέρνουν.

Από τη μια κάνουμε τα πρώτα να βαριούνται και από την άλλη ταλαιπωρούμε τα δεύτερα, χωρίς να τους δίνουμε τη δυνατότητα να φοιτήσουν σε ένα διαφορετικό Σχολείο, όπου και πιο δημιουργικά και πιο χαρούμενα θα ήταν.

Και από το οποίο, φυσικά, θα υπήρχε μια εξέλιξη στο τέρμα της οποίας θα ήταν κάποια επαγγελματική αποκατάσταση, μια σχολή από όπου θα μπορούσε να βγει… «ένας άξιος μάστορας που κατέχει καλά τη δουλειά του και πιστεύει σε αυτήν».

Για να γίνει όμως κάτι τέτοιο, για να μπορέσει αυτός ο νέος να γίνει, μέσω της δουλειάς του, ένας… «πολύ πιο ολοκληρωμένος και αξιοσέβαστος άνθρωπος», θα πρέπει να υπάρχει ένα Σχολείο όπου, παρά την αδυναμία του στα «γράμματα», θα μπορεί να είναι αξιοσέβαστος.

Ποιοι όμως γονείς –επομένως και ποια πολιτεία- θέλουν ένα τέτοιο Σχολείο για τα παιδιά τους; Γι’ αυτό φτάνουμε να τους δίνουμε τέτοια «θέματα» προς ανάπτυξη.

Παραφράζοντας τη μάνα μου που έλεγε «στην πόλη να κάθεσαι και το χωριό να παινεύεις», θα πω κι εγώ στο παιδί μου «γίνε εσύ (κακός) επιστήμονας και “θαύμαζε” τους τεχνίτες»!

Φτάσαμε τις 60 λέξεις;
 Άσε τις τέχνες για τους άλλους!

Δευτέρα 12 Ιουνίου 2017

170612 ΚΟΎΦΟΝ

Το ένα πουλάκι:
Δύσκολο «θέμα»!

Γι’ αυτό και προκάλεσε μεγάλη συζήτηση, από την οποία, φυσικά, δεν θα μπορούσαμε να απουσιάζουμε. Όπου γάμος και χαρά…

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Είναι σωστό η Κεντρική Επιτροπή (δεν βρήκαν τίποτε καλύτερο!) Εξετάσεων να τροποποιεί ή να διασκευάζει τα κείμενα που δίνει στους εξεταζόμενους μαθητές;

Μιλάμε φυσικά για τις αλλαγές με τις οποίες δόθηκε στα παιδιά το κείμενο του Θεοτοκά, «θέμα» που αναδείχθηκε από την εφημερίδα «Τα Νέα». Για την ώρα δεν θα περάσουμε στο είδος των αλλαγών, αλλά θα μείνουμε στο ερώτημά μας.

Κανονικά, δεν χρειάζεται να απαντήσουμε. Γιατί; Διότι αποτελεί «πάγια τακτική»! Και όπως ξέρετε πολύ καλά, στη χώρα μας, δεν υπάρχει ισχυρότερος νόμος από εκείνον που λέει «το κάνουν και άλλοι» ή «έχει ξαναγίνει».

Όταν όμως ένα κείμενο είναι «επικοινωνιακό», όπως είναι της μόδας τα (πολλά) τελευταία χρόνια, βασική προϋπόθεση είναι, εκτός από το πλαίσιο μέσα στο οποίο έχει παραχθεί, να δίνεται και αυθεντικό.

Ναι, αλλά αν οι μαθητές δεν μπορούν να το κατανοήσουν; Αν υπάρχουν δύσκολες έννοιες; Αν το λεξιλόγιο είναι απαιτητικό;
Συγγνώμη, μα σ’ αυτά ακριβώς δεν εξετάζονται οι μαθητές; Αν δεν τα καταφέρουν, θα βαθμολογηθούν ανάλογα.

Δείτε όμως την απάντηση της ΚΕΕ: «Σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία για την πανελλαδική εξέταση στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας, τα κείμενα που επιλέγονται μπορούν να διασκευάζονται για τις ανάγκες της εξέτασης, κάτι που συνιστά πάγια τακτική.

Τα κείμενα προσαρμόζονται λεξιλογικά και δομικά, έτσι ώστε να διευκολύνουν την διατύπωση κατάλληλων επιμέρους ερωτημάτων (περιεχομένου, οργάνωσης του κειμένου κ.λπ.) ώστε να ανταποκρίνονται στα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα του προγράμματος σπουδών της Νεοελληνικής Γλώσσας».

Συγγνώμη και πάλι, αλλά μπερδεύτηκα. Ποιου Προγράμματος Σπουδών; Οι μαθητές υποτίθεται ότι τελειώνουν πλέον το Λύκειο, δεν υπάρχει κάτι άλλο να μάθουν από τις λεγόμενες εγκύκλιες σπουδές.

Θα έπρεπε (πλέον) να είναι σε θέση να ανταποκριθούν στοιχειωδώς σε οποιοδήποτε κείμενο της ελληνικής γλώσσας και όχι μόνο σε εκείνα που είναι συμβατά με κάποιο… Πρόγραμμα Σπουδών.

Δεν μιλάμε για ιδιωματικό κείμενο, ούτε για κάποιο το οποίο αναφέρεται σε πολύ εξειδικευμένο θέμα, όπου θα απαιτούνταν ειδικές γνώσεις σύνταξης ή λεξιλογίου. Μιλάμε για παραινέσεις ενός πατέρα προς το παιδί του!

Το άλλο πουλάκι:
Πάμε παρακάτω;

Από τη στιγμή που δεχόμαστε ότι είναι θεμιτές κάποιες αλλαγές στο κείμενο, μπορούμε να συζητήσουμε και τι είδους μπορεί να είναι αυτές. Είδατε τι άλλαξαν στο συγκεκριμένο; Πέταξαν έξω τον «πρύτανη» και τον «πρωθυπουργό»!

Το κείμενο έλεγε: «Ένας άξιος μαραγκός που κατέχει καλά τη δουλειά του και πιστεύει σε αυτή είναι πολύ πιο ολοκληρωμένος και αξιοσέβαστος άνθρωπος από έναν κούφο πρύτανη ή έναν κακό πρωθυπουργό».

Το κείμενο που δόθηκε στους υποψηφίους έγινε ως εξής: «Ένας άξιος μαραγκός που κατέχει καλά τη δουλειά του και πιστεύει σε αυτή είναι πολύ πιο ολοκληρωμένος και αξιοσέβαστος άνθρωπος από έναν κακό επιστήμονα».

Η αλλαγή αυτή δεν είναι μια τυχαία παρέμβαση… προκειμένου κ.λπ. Διότι το νόημα αυτής ακριβώς της περιόδου ζήτησαν από τους μαθητές να αναπτύξουν. Άλλο μεγάλο «θέμα», για το οποίο θα μιλήσουμε αύριο.

Ελάτε τώρα να δούμε λίγο αυτή την αλλαγή, η οποία δεν πέρασε απαρατήρητη και προκάλεσε πλήθος αντιδράσεων. Τι συγκρίνει στο κείμενό του ο συγγραφέας; Ένα καλό τεχνίτη με έναν «κούφο» πρύτανη ή έναν κακό πρωθυπουργό.

Πρώτα πρώτα για τη δυσκολία των λέξεων… Πώς να μην θυμηθούμε τον κούφο Ιουλιανό του Καβάφη, ο οποίος «τάχατες μας εκμηδένισε με το “κατέγνων” του, ο γελοιωδέστατος»; Πιθανότατα κάποια παιδιά δεν γνωρίζουν τη λέξη (όπως και τον Ιουλιανό και τον Καβάφη).

Αφήνω το ότι θα είχε ενδιαφέρον να δούμε (να δουν οι εξεταστές) πώς θα το αντιλαμβάνονταν. Ως… σάπιος, ως κενός περιεχομένου, ως ματαιόδοξος, ως ντενεκές, ως τι; Όσο για το «κακός πρωθυπουργός», νομίζω όλοι θα είχαν μια ιδέα.

Αυτό ακριβώς, όμως κατηγορούνται ότι φοβήθηκαν τα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής. (Των Εξετάσεων, ντε!) Μη τυχόν και γίνουν δυσάρεστα σε πολιτικά πρόσωπα και στον ίδιο τον πρωθυπουργό.

Και ένα τρίτο πουλάκι:
Και έτσι χάθηκε η μπάλα του νοήματος!

Διότι ο συγγραφέας συγκρίνει στο κείμενό του τον άξιο τεχνίτη με κάποιους «θέσει» αξιοσέβαστους, οι οποίοι όμως μπορεί, στην πραγματικότητα, να μην είναι καθόλου άξιοι αυτού του σεβασμού.

Αν, αντί γι’ αυτούς, βάλουμε στο κείμενο τον «κακό επιστήμονα», χάνεται η δυνατότητα σύγκρισης, αφού ένας επιστήμονας δεν θεωρείται άξιος σεβασμού, μόνο και μόνο ως τέτοιος. (Τουλάχιστον όχι σήμερα, που μια πέτρα να ρίξεις, θα… χτυπήσεις επιστήμονα!).

Πρέπει να (απο)δείξει πολλά περισσότερα πέραν του πτυχίου του, ώστε να κερδίσει τον σεβασμό των συμπολιτών του και την κοινωνική καταξίωση. Δείτε, για παράδειγμα τι γίνεται αυτές τις μέρες με τις επιλογές Διευθυντών στα Σχολεία.

Ξέρετε με πόσους «φορτωμένους» μεταπτυχιακά και διδακτορικά γελάει ο κόσμος; Μπορεί αυτά να τους δίνουν μόρια για τις θέσεις που διεκδικούν, όμως δεν αρκούν καθόλου για να τους κάνουν αξιοσέβαστους.

Έτσι, λοιπόν, μπορεί να είναι καθόλα(;) θεμιτή η  παρέμβαση σε ένα κείμενο, όμως η συγκεκριμένη δείχνει πως κάποιοι εκεί στην Κεντρική Επιτροπή δεν κατάλαβα ούτε οι ίδιοι τι ακριβώς ζήτησαν από τα παιδιά.

Διότι, ούτε ο «κούφος πρύτανης» είναι ένας «κακός επιστήμονας», ούτε, φυσικά, ο «κακός πρωθυπουργός». Αλλού βρίσκεται το νόημα, ακόμη και στην περίπτωση που οι δύο ιδιότητες συμπίπτουν στο ίδιο πρόσωπο!
 Μας κούφαναν οι… κούφοι!

Παρασκευή 9 Ιουνίου 2017

170609 ΞΕΦΡΕΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:
«Έχων σώας τας φρένας…»

Διαβάζουμε στο (ηλεκτρονικό) λεξικό ότι πρόκειται για «φράση της καθαρεύουσας που σημαίνει ότι κάποιος έχει πνευματική διαύγεια, δεν πάσχει από ψυχιατρικό νόσημα, ότι είναι με τα καλά του, έχει τα λογικά του, είναι ψυχικά υγιής».

Λέτε είναι τυχαίο ότι τα φρένα ενός οχήματος, δηλαδή η τροχοπέδη, πήραν το όνομά τους από το μυαλό, τη λογική, αυτό τέλος πάντων που συγκρατεί κάποιον άνθρωπο και δεν τον αφήνει να… πέσει στον τοίχο; Ή μήπως δεν είναι έτσι;

Γιατί, αν ψάξουμε τη ρίζα της λέξης, μπορεί να βρεθούμε σε αντίστροφη πορεία, αφού λένε ότι έχει λατινική (και παλαιότερα ινδοευρωπαϊκή) προέλευση, που αναφέρεται στο χαλινάρι, σ’ αυτό δηλαδή που συγκρατεί το άλογο.

Επομένως, μια σειρά από λέξεις όπως φρενήρης, φρενοβλαβής, φρενιάζω, ξέφρενος κ.λπ., δεν μας λένε τίποτε άλλο πέρα από… την έλλειψη χαλινού, αυτού δηλαδή που θέτει έναν έλεγχο στις πράξεις μας.

Τώρα, αν πάμε να δούμε τη λέξη στα αγγλικά, βλέπουμε ότι δεν υπάρχει αυτή η σύνδεση. Το «brake» δεν παραπέμπει με κανέναν τρόπο στο μυαλό, στη… φρόνηση, το φρονιμάδα ή την σωφροσύνη.

Το λέω αυτό, γιατί είναι δύσκολο μεταφράσουμε τον όρο «anti-braker» και να συνδέσουμε κάποιον που αυτοαποκαλείται έτσι με τον μη έχοντα σώας τας φρένας. Άλλο με χαλασμένα φρένα και άλλο αντίθετος με την ύπαρξη φρένων.

Ή μήπως συνδέονται; Θα το δούμε στη συνέχεια. Για την ώρα ας πούμε ότι ο εν λόγω anti-braker είναι ένα άνθρωπος ο οποίος, μετά από προσωπική, όπως λέει έρευνα, κατέληξε στο να… αφαιρέσει τα φρένα από το αυτοκίνητό του.

Προτείνει μάλιστα και σ’ εμάς να κάνουμε το ίδιο και χρησιμοποιεί ένα σκεπτικό και κάποια επιχειρήματα που θα μπορούσαμε να τα πούμε και… επιστημονικά, αφού, αν το καλοσκεφτείς, διαθέτει μια μεθοδολογία.

Πρώτα η παρατήρηση: Είδε, λέει, ότι, σε μια διασταύρωση, δυο οχήματα που πήγαν να περάσουν ταυτόχρονα, συγκρούστηκαν μετά από έντονο φρενάρισμα. Και μάλιστα παρατήρησε ότι η σύγκρουση οφείλονταν ακριβώς σ’ αυτό το φρενάρισμα.

Αν περνούσαν χωρίς να προσπαθήσουν να σταματήσουν, η σύγκρουση θα είχε αποφευχθεί. Στη συνέχεια πραγματοποίησε μια «έρευνα» και διαπίστωσε ότι εκατοντάδες άνθρωποι τραυματίζονται κάθε χρόνο στους δρόμους εξαιτίας περιττών φρεναρισμάτων.

Το άλλο πουλάκι:
Η «έρευνα» δεν σταμάτησε εκεί!

Θυμήθηκε ότι κάποια φορά και ο ίδιος έχασε εντελώς τον έλεγχο του αυτοκινήτου του και κόντεψε να σκοτωθεί, όταν πάτησε πολύ ελαφρά φρένο πάνω σε χιόνι.

Βρήκε ακόμη ότι, τα πρώτα χρόνια χρήσης του αυτοκινήτου, όταν τα οχήματα δεν διέθεταν φρένα και σταματούσαν μόνο με το κατέβασμα της ταχύτητας και το «φρενάρισμα» του κινητήρα, υπήρχαν ελάχιστα ατυχήματα στους δρόμους!

Φαντάζομαι καταλάβατε το σκεπτικό του. Αν όχι, ακούστε και αυτό: Γιατί, όταν ήμασταν παιδιά, σταματούσαμε το ποδήλατο απλώς κατεβάζοντας τα πόδια στον δρόμο, ενώ τώρα χρειαζόμαστε φρένα για το αυτοκίνητο;

Ο ίδιος πάντως αποφάσισε να ξαναθυμηθεί τα παιδικά του χρόνια και να χρησιμοποιεί πλέον «φυσικές μεθόδους», όπως η βαρύτητα, προκειμένου να σταματά το αυτοκίνητο με το οποίο κινείται αυτός και τη οικογένειά του.

Φυσικά, όπως συμβαίνει συνήθως σ’ αυτές τις περιπτώσεις, υπάρχει και η αποκάλυψη ενός ολόκληρου κυκλώματος πίσω από την «απάτη». Μηχανικοί των συνεργείων, αντιπρόσωποι ανταλλακτικών και ένα σωρό άλλος κόσμος τα κονομάνε, επειδή μας έχουν πείσει ότι χρειαζόμαστε τα φρένα.

Είναι τυχαίο ότι, σε όποιον από αυτούς τολμήσεις να του πεις να σου αφαιρέσει τα φρένα από το αυτοκίνητο θα σε κοιτάξει σαν τρελό; Ο άνθρωπος κινδυνεύει να χάσει τη δουλειά του και γι’ αυτό υποστηρίζει πως τα φρένα είναι απαραίτητα.

Ποιος, λοιπόν, από αυτούς είναι τόσο χαζός ώστε να υποστηρίξει «εναλλακτικούς τρόπους φρεναρίσματος»; Αφήστε ότι, όπως συμβαίνει με όλα τα μονοπώλια, έχουν πίσω τους και την υποστήριξη του κράτους.

«Πρέπει», λένε οι νόμοι, «όλα τα οχήματα να διαθέτουν φρένα, διότι η αφαίρεσή τους μπορεί να βλάψει και άλλους». Και ρωτάει ο φίλος μας ο «anti-braker»: Πού πάει, σας παρακαλώ, το δικαίωμα της ελεύθερης επιλογής ενός πολίτη;

Ο ίδιος, σεβόμενος απόλυτα το δικαίωμά μας για επιλογή, δεν ζητά να τον μιμηθούμε αμέσως, απλώς μας καλεί να κάνουμε τη δική μας έρευνα, ώστε να βγάλουμε οι ίδιοι τα συμπεράσματά μας

Και ένα τρίτο πουλάκι:
Εγώ έκανα!

Όχι μία αλλά πολλές έρευνες. Και τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξα είναι συγκλονιστικά: Πρώτον πήγα και ρώτησα τους ανθρώπους που περπατάνε στον περιφερειακό, τον γνωστό και ως «δρόμο μπάι-πας».

Εκεί διαπίστωσα ότι οι περισσότεροι έχουν μικρό ή μεγαλύτερο πρόβλημα υγείας. Πράγμα που σημαίνει ότι το περπάτημα είναι πολύ επικίνδυνο. Τέρμα, λοιπόν, το βάδισμα. Μόνο με το αυτοκίνητο.

Παρατήρησα ακόμη ότι σχεδόν όλοι όσοι κάνουν δίαιτα ή προσέχουν τη διατροφή τους έχουν πρόβλημα με περιττά κιλά. Έτσι αποφάσισα να τρώω όσο και ό,τι τραβάει η ψυχή μου, χωρίς ενοχές, αφού οι δίαιτες… σε παχαίνουν.

Μια όμως και μιλάμε για αυτοκίνητα, έψαξα και βρήκα το εξής συνταρακτικό: Χιλιάδες τροχαία ατυχήματα συμβαίνουν καθημερινά, π.χ. μέσα σε χώρους πάρκινγκ, σε γκαράζ, ακόμη και στα στενά της πόλης, και κανείς δεν σκοτώνεται, παρ’ όλο που οι περισσότεροι δεν φορούν ζώνες.

Απεναντίας, στις θανατηφόρες συγκρούσεις, σχεδόν όλα τα θύματα ήταν δεμένα μ’ αυτό το διαβολοεξάρτημα. Και μάλιστα δεν φτάνει που σκοτώθηκαν οι επιβαίνοντες, αλλά… διαλύθηκαν και τα αυτοκίνητα.

Ποιοι είναι, λοιπόν, αυτοί που θέλουν να μας περάσουν τη δήθεν χρησιμότητα της ζώνης; Τι συμφέροντα κρύβονται πίσω από τις προσπάθειες των κυβερνήσεων να μας επιβάλουν νομοθετικά να… ρισκάρουμε τις ζωές μας;

Δεν συνεχίζω. Πιστεύω ότι μυαλό έχετε όλοι και σέβομαι το δικαίωμά σας να βγάζετε μόνοι τα συμπεράσματά σας.
 Όταν μιλάει η επιστήμη!