170908 ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Μας πήρε σχεδόν μια εβδομάδα…

Όμως το θέμα δεν εξαντλείται εύκολα, γι’ αυτό και απασχόλησε τόσο πολύ την κοινή γνώμη στο διάστημα που απουσιάζαμε σε «διακοπές». Μαζί με το άλλο, εκείνο που έχει να κάνει με τα εγκλήματα των κομμουνιστικών καθεστώτων.

«Τα ποια;»

Να η πρώτη αντιμετώπιση στο θέμα. Αντιμετώπιση που προέρχεται από την πλευρά τής Αριστεράς, και μάλιστα, όπως με έκπληξη διαπιστώσαμε, της κάθε είδους Αριστεράς, παραδοσιακής και… ανανεωτικής.

Των οποίων μια ουσιαστική διαφορά ήταν πάντοτε ακριβώς η στάση και η κριτική απέναντι στα εγκλήματα του κομμουνισμού, και βέβαια όχι μόνο της σταλινικής περιόδου. Οι μεν θεωρούσαν ότι το καθεστώς «είχε ξεφύγει» και οι δε ότι απλώς… αμύνεται.

(Αυτό το δεύτερο μόνο σε περιπτώσεις που αναγκάζονταν να παραδεχτούν ότι έγιναν και κάποια… παρατράγουδα, ότι υπήρχαν και ορισμένοι, ελάχιστοι, που διώχθηκαν από το καθεστώς, παραδοχή που γινόταν με χίλια ζόρια.)

Αυτή η θεωρία της «άμυνας» είναι μια πολύ βολική προσέγγιση. Διότι, είναι άλλο να απολογείσαι για εν ψυχρώ δολοφονία και κάτι εντελώς διαφορετικό, για φόνο -λέμε, τώρα- ευρισκόμενος εν αμύνη!

(Θυμίζω ότι υπάρχει και η δολοφονία από… αγάπη, από πραγματικό ενδιαφέρον του θύτη προς το θύμα του, πράγμα που σκέφτηκε πρώτη και εφάρμοσε η Ιερά Εξέταση· και την ακολούθησαν πάρα πολλοί!)

Το συμπέρασμα που θα μπορούσε κανείς να βγάλει από την όλη συζήτηση είναι πως… δεν πρέπει να συζητάς τέτοια πράγματα, διότι το μόνο που καταφέρνεις είναι να αποκαλύπτεις τον κρυφό… φιλονζιστικό εαυτό σου.

Έτσι μας είπαν, έτσι σας λέμε κι εμείς. Διότι ως τέτοιοι, ως φιλοναζιστές, κατηγορήθηκαν όσοι εξέφρασαν δημοσίως την άποψη πως τα κομμουνιστικά καθεστώτα δεν ήταν ένας «όμορφος κόσμος ηθικός, αγγελικά πλασμένος».

Τουλάχιστον δεν ήταν μόνον αυτό! Βλέπετε, στη δημόσια συζήτησε επικράτησε η αρχή τής «εξίσωσης» των δύο καθεστώτων, η οποία έφτασε και μέχρι του σημείου της εξίσωσης των θεωριών που υπήρχαν από πίσω τους, του ναζισμού με τον κομμουνισμό.

Το άλλο πουλάκι:

Πράγμα εντελώς παραπλανητικό.

Για να το καταλάβουμε, θα πρέπει να σκεφτούμε μια θεμελιώδη αρχή των Μαθηματικών και της Λογικής, η οποία απλώς ΔΕΝ ισχύει σε αυτή την περίπτωση. Θυμόσαστε τι μας έλεγαν στα μαθητικά μας χρόνια;

«Το μπουζούκι είναι όργανο. Ο αστυνομικός είναι όργανο. Άρα ο αστυνομικός είναι μπουζούκι». Εδώ βέβαια έχουμε να κάνουμε όχι με παιχνίδι της λογικής, αλλά με λογοπαίγνιο, με ένα παιχνίδι της Γλώσσας, αφού την πρώτη φορά μιλάμε για μουσικό όργανο, ενώ τη δεύτερη για όργανο της τάξης.

Για να είμαστε πιο κοντά στο θέμα μας, ας κάνουμε έναν διαφορετικό παραλληλισμό. Το παράδειγμα δεν είναι τυχαίο, αλλά επιλεγμένο έτσι που να απαντά στην προσέγγιση εκείνης της πλευράς που χρησιμοποίησε το άλλοθι του παραλληλισμού και της «εξίσωσης»:

Αν πεις ότι η Μαφία είναι μια εγκληματική οργάνωση και ότι και η Χρυσή Αυγή είναι εγκληματική οργάνωση επίσης, τότε «εξισώνεις» την πρώτη με τη δεύτερη; Είναι κανείς Αριστερός (ή μη) που θα υποστήριζε σοβαρά κάτι τέτοιο;

Δεν τίθεται, λοιπόν, θέμα εξίσωσης. Γι’ αυτό κι εμείς δεν θα θέλαμε να μιλήσουμε καθόλου για «την άλλη πλευρά», αφού και μόνον έτσι να το θέσεις, είναι σαν να παραδέχεσαι κάποιο είδος συσχετισμού. Μακριά από εμάς.

Διότι, ακόμη κι αν (θέλεις να) πεις πως δυο πράγματα είναι διαφορετικά, ακόμη κι αν εστιάσεις μόνο σε εκείνα που διακρίνουν το ένα από το άλλο, έχεις ήδη μπει σε μια διαδικασία σύγκρισης.

Το θέμα όμως δεν πρέπει να τεθεί έτσι. Κανείς δεν μας κάλεσε να πούμε ποιο από τα δυο καθεστώτα ήταν… λογιότερο κακό, ποιο δημιούργησε και «μια σειρά από επιτεύγματα», ποιο «είχε στο κέντρο του ενδιαφέροντός του τον άνθρωπο»…

Διότι, αυτή η στάση είναι που διακρίνει τώρα τελευταία τις δυο όψεις της Αριστεράς, την παραδοσιακή, που τη λένε και δογματική, από την ανανεωτική, που κάποιοι την λένε και κρυφοδογματική.

Σας διαβάζω ένα απόσπασμα που δείχνει πώς κινείται αυτός ο διάλογος: «[Συχνά] δεν ακούγεται η άλλη άποψη. Δεν προβάλλονται και τα επιτεύγματα αυτών των χωρών σε μια σειρά τομέων.

Πολύ περισσότερο η αναθεώρηση δεν διεξάγεται πάνω από το πτώμα των δύο “ολοκληρωτισμών”. Αλλά στο φόντο της καλπάζουσας ανόδου και αναβίωσης της Ακροδεξιάς».

Δημήτρης Μανιάτης από τα «Νέα».

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Ας αφήσουμε το φόντο στη ησυχία του.

Κάποια στιγμή θα πρέπει (και στη χώρα μας) να σταθούμε σοβαρά απέναντι στην Ιστορία και να μιλήσουμε χωρίς προκαταλήψεις και παρωπίδες. Και να πούμε τα σύκα σύκα και τα εγκλήματα εγκλήματα.

Που θα έλεγε και ο σύντροφος Ρίτσος. Χωρίς «ναι μεν, αλλά…» Δεν είναι κακό, ούτε φυσικά καλό. Είναι απλώς κάτι που το χρωστάμε στα παιδιά μας, αλλά και στους εαυτούς μας, ειδικά όσοι δεν τολμούσαμε να πούμε δημοσίως τι ακριβώς σκεφτόμασταν για τα καθεστώτα εκείνα.

Ακόμη κι αν τα διαβάζαμε στα βιβλία, ακόμη κι αν τα βλέπαμε στον κινηματογράφο, ακόμη κι αν τα ακούγαμε από ανθρώπους που κάποτε γύρισαν και μας τα αφηγήθηκαν, εμείς περισσότερο τα συζητούσαμε χαμηλόφωνα στον στενό κύκλο μας.

Λες και φοβόμασταν μη τυχόν και δώσουμε επιχειρήματα στο «εχθρό». Ήταν βέβαια κι αυτό. Περισσότερο όμως φοβόμασταν την αντιμετώπιση της «δικής μας» πλευράς, όταν θα λέγαμε πως ο βασιλιάς είναι γυμνός.

Κι έτσι, φοβούμενοι ο ένας τον άλλο, πληγώναμε την Αλήθεια.

Θα συνεχίσουμε να το κάνουμε;

 «Για ένα πουκάμισο αδειανό…»

170907 ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΟΝ-4

Το ένα πουλάκι:

Τι κακό έχει η κλήρωση;

Κανένα απολύτως, βιάζομαι να απαντήσω. Το ερώτημα όμως είναι ελλιπές, διότι δεν μας λέει σε τι είδους κλήρωση αναφερόμαστε -προκειμένου να προφασίσουμε για ποιο πράγμα;

Φυσικά μιλάμε για την κλήρωση του σημαιοφόρου, και όσοι την υπερασπίστηκαν, μεταξύ άλλων επιχειρημάτων επικαλέστηκαν και την πρακτική που ίσχυε στην αρχαία Αθήνα, όπου γινόταν κλήρωση για σημαντικότατες θέσεις.

Επειδή όμως το θέμα δεν είναι τόσο απλό, ελάτε να το δούμε κάπως πιο αναλυτικά. Ασφαλώς και υπήρχε η πρακτική της κλήρωσης στην αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία. Μπορούμε όμως να βρούμε αναλογίες με την κλήρωση για την (τιμητική) θέση του σημαιοφόρου;

Μπορούμε, λέω εγώ. Αν όμως το ψάξουμε -και θα το ψάξουμε λίγο στη συνέχεια- θα δείτε πως το επιχείρημα «συνέβαινε εκεί και τότε, γιατί όχι εδώ και τώρα;» μάλλον στρέφεται κατά όσων το επικαλούνται.

Πρώτα πρώτα, οι θέσεις οι οποίες κληρώνονταν στην αθηναϊκή δημοκρατία ήταν συνήθως πολλές, τόσες που, πρακτικά, μπορούσαν να τις καταλάβουν όλοι οι πολίτες. Αυτό, σε συνδυασμό με την εναλλαγή στα αξιώματα, έδινε τη δυνατότητα στον καθένα να ασκήσει για κάποιο διάστημα μια εξουσία.

Ο σημαιοφόρος κληρώνεται άπαξ. Ακόμη κι αν αποδειχθεί «ανάξιος» μιας τέτοιας τιμής (θα πούμε στη συνέχεια τι μπορεί να σημαίνει αυτό), δεν είναι δυνατόν να… ανακληθεί, αφού η «θητεία» του θα έχει ήδη λήξει.

Ήταν όμως, ακόμη και στην αρχαία Αθήνα, όλοι άξιοι και ικανοί να… κληρωθούν σε κάποιο αξίωμα; Και δεν μιλώ απλώς για εκείνους που δεν είχαν (αποκτήσει) το δικαίωμα του πολίτη. Προκειμένου να έχει κάποιος το δικαίωμα να κληρωθεί έπρεπε να περάσει από σαράντα κύματα.

Να αποδείξει ότι είχε υπηρετήσει τη θητεία του και είχε πάρει μέρος στις εκστρατείες της πόλης. Να αποδείξει ότι πλήρωνε τακτικά τους φόρους που του αναλογούσαν. Ότι ποτέ δεν είχε καταδικαστεί για ατιμωτικό αδίκημα…

Λίγα είναι;

Έπρεπε ακόμη να αποδείξει, ενώπιον πάντα της Βουλής και των Δικαστηρίων, ότι είναι ευσεβής, ότι σέβεται και τιμά τους γονείς του και ότι δεν έχει σπαταλήσει την πατρική του περιουσία!

Δηλαδή, προκειμένου να έχει το δικαίωμα να κληρωθεί κάποιος στα αξιώματα της πόλης έπρεπε να είναι εντάξει στις υποχρεώσεις του απέναντι σ’ αυτήν, αλλά και άξιος διαχειριστής των δημοσίων πραγμάτων.

Το άλλο πουλάκι:

Έτσι (θα) γίνεται με τους σημαιοφόρους;

Καλή και άγια, και για πολλούς «δίκαιη» η κλήρωση. Δεν θα έπρεπε όμως κάποιος, προκειμένου να έχει δικαίωμα να πάρει μέρος στη διαδικασία, να «αποδείξει» ότι είναι εντάξει στις υποχρεώσεις του απέναντι στο Σχολείο;

Να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις που αυτό θέτει, τόσο του γνωστικού τομέα, κυρίως όμως των προτύπων συμπεριφοράς; Είναι σωστό να εκπροσωπεί το Σχολείο κάποιος που μονίμως δημιουργεί προβλήματα, που βασανίζει τους συμμαθητές του και ταλαιπωρεί τους δασκάλους του;

Διότι ο σημαιοφόρος αυτό ακριβώς κάνει. Εκπροσωπεί το Σχολείο. Όχι μόνο τη στιγμή που περνά μπροστά από τους επισήμους, αλλά και κατά τη διάρκεια της Δοξολογίας, το διάστημα που περιμένει μαζί με άλλους την έναρξη της παρέλασης, ακόμη και μετά το πέρας αυτής.

Θυμάμαι πάντοτε τα λόγια μιας καλής δασκάλας, καθώς προσπαθούσε να συνετίσει τους μαθητές της και να τους δείξει τις επιπτώσεις που έχει η συμπεριφορά τους –επιπτώσεις που δεν αντιλαμβάνεται κάποιος με το πρώτο:

«Αν κάνουν κάποιοι μια απρέπεια, αν πουν μια ανοησία μέσα στην τάξη, θα πούμε την έκαναν ο τάδε και ο δείνα, με το όνομά τους, επειδή τους ξέρουμε όλοι. Αν την κάνουν έξω στην αυλή, θα πουν την έκαναν τα παιδιά της Ε΄ τάξης.

Αν βρισκόμαστε στον κινηματογράφο ή στους αγώνες όπου υπάρχουν και άλλα Σχολεία, θα πουν ότι την έκαναν οι μαθητές του Σχολείου μας. Και αν είμαστε σε εκδρομή, σε άλλο νομό, θα πουν ότι φέρθηκαν με απρέπεια τα παιδιά της Δράμας.

Είναι δυνατόν κάποιος, επειδή λειτουργεί πέρα από κανόνες και χωρίς να σκέφτεται τις συνέπειες, να προβάλλει την τάξη, το Σχολείο, ακόμη και ολόκληρο τον νομό μας;»

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Δουλειές του ποδαριού!

Ή απλώς, δουλειές ανθρώπων που και σχέση δεν έχουν με την σχολική πραγματικότητα και επιδερμικά, αλλά και ιδεοληπτικά, έχουν εκλάβει τα πορίσματα της Παιδαγωγικής και της Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης.

Κακά τα ψέματα, φίλοι μου. Κάθε κοινωνία, μικρή ή μεγαλύτερη, έχει ανάγκη κάποια ανθρωπολογικά πρότυπα, προκειμένου αυτά να λειτουργούν ως δείκτες για τα μέλη της. Το ίδιο και μια σχολική τάξη.

Αυτά τα πρότυπα πρέπει να επιβραβεύονται, να προβάλλονται και να ενισχύονται, ώστε και τα ίδια να απολαμβάνουν το αίσθημα της δικαίωσης, αλλά και λειτουργούν παρελκυστικά για τους υπόλοιπους.

Υπάρχουν μαθητές που ξεχωρίζουν. Σε όλα. Αυτοί που πολύ εύστοχα αποκαλούνται «η χαρά της δασκάλας». Με το προηγούμενο σύστημα, όταν πολλοί δάσκαλοι απέφευγαν να αναλάβουν τις ευθύνες τους και αρίστευαν οι πάντες, αδικούνταν.

Με το νέο, αυτό της κλήρωσης μεταξύ όλων, το Σχολείο μοιάζει να τους χλευάζει και να τους προκαλεί. Μοιάζει να τους λέει «είστε κορόιδα», όπως ακριβώς κάνει και η κοινωνία μας στα πιο εργατικά, συνεπή, υπεύθυνα και αξιοπρεπή μέλη της.

Υπ’ αυτή την έννοια, μπορεί πράγματι το Σχολείο τής ριζοσπαστικής Αριστεράς, το Σχολείο όπου «η Αριστεία αποτελεί ρετσινιά» και η σημαία δίνεται στους τυχερούς, να προετοιμάζει καλύτερα τους αυριανούς πολίτες αυτής της χώρας.

Τόσα ριζοσπαστικά μυαλά εκεί στο υπουργείο...

Δεν μπορεί, κάτι παραπάνω θα ξέρουν!

 Ένα Σχολείο για την κοινωνία!

170906 ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΟΝ-3

Το ένα πουλάκι:

Ποιοι είναι άριστοι;

Να ένα ερώτημα που έχει άμεση σχέση με το θέμα που συζητάμε αυτές τις πρώτες μέρες της επανασύνδεσης της παρέας μας. Αν αναφερόμαστε στο Δημοτικό Σχολείο, η απάντηση είναι ΟΛΟΙ!

Το κακό μάλιστα ξεκινά από το Νηπιαγωγείο ακόμη. Θα δείτε αμέσως τι εννοώ. Ας πάρουμε για παράδειγμα μια σχολική γιορτή, κατά την οποία τα παιδάκια αναλαμβάνουν να πουν από λίγους στίχους.

Υπάρχουν κάποια που μαθαίνουν αμέσως τα «λόγια» τους, με τη βοήθεια πάντα της νηπιαγωγού ή/και της μητέρας, και τα λένε με εκείνον τον χαριτωμένο και απολαυστικό τρόπο που έχουν τα νήπια.

Κάποια άλλα, όχι! Προσοχή, δεν μιλάμε για παιδιά με κάποια νοητική στέρηση, που έχουν εγγενή αδυναμία να αποστηθίσουν τέσσερις αράδες. Μιλάμε για κάποια παιδιά που απλώς δεν θέλουν να «ζοριστούν» (και οι μαμάδες τους να τα «ζορίσουν»).

Όταν έρθει η ώρα της παράστασης, ανεβαίνουν κι αυτά με τη σειρά τους στη σκηνή, στέκονται αμήχανα, αν δεν χαιρετούν με νάζι τους δικούς τους, και λένε μια λέξη από κάθε στίχο, ενώ το υπόλοιπο το συμπληρώνει η νηπιαγωγός.

Όταν τελειώσουν, καταχειροκροτούνται από όλους, ενώ η υπερήφανη μητέρα σπεύδει να ανεβάσει στο φέισμπουκ το ανάλογο πειστήριο της παταγώδους επιτυχίας. Φυσικά, η παρουσία του παιδιού στην επόμενη γιορτή (με ανάλογη πάντα «εμφάνιση») είναι ήδη εξασφαλισμένη, αφού… η συμμετοχή είναι εκείνη που μετράει.

Το ίδιο συνεχίζεται και στο Δημοτικό Σχολείο, όπου θεωρείται περίπου έγκλημα καθοσιώσεως ο αποκλεισμός από τη γιορτή παιδιού που επανειλημμένα αδιαφορεί, δημιουργεί προβλήματα στις πρόβες και συχνά απουσιάζει και αδικαιολόγητα από την παράσταση, «κρεμώντας» όλους τους άλλους.

Για να μην σας πω ότι κάτι τέτοιοι μαθητές, φτάνοντας με αυτή την τακτική μέχρι τις μεγάλες τάξεις του Δημοτικού, το Γυμνάσιο ή και το Λύκειο ακόμη, απολαμβάνουν, ως «νούμερα» πλέον, το πιο ενθουσιώδες χειροκρότημα των συμμαθητών τους.

Ας γυρίσουμε όμως στο Δημοτικό, όπου εξαιτίας και αυτής της τακτικής, το μήνυμα που λαμβάνουν πολλοί μαθητές είναι «εδώ δεν χρειάζεται να προσπαθήσεις για να απολαύσεις το δικαίωμα της συμμετοχής και τον έπαινο της επιβράβευσης».

Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και στα μαθήματα, όπου «νηστεύσαντες και μη νηστεύσαντες» απολαμβάνουν τα μπράβο, τα «Α» και τα 10άρια, με τόση απλοχεριά που καταντάει ισοπεδωτική.

Το άλλο πουλάκι:

Προσέξτε!

Δεν λέμε να κρίνονται όλοι μόνο εκ του αποτελέσματος, ούτε να αγνοείται η προσπάθεια που καταβάλλει κάθε παιδί στο πλαίσιο των δυνατοτήτων του ή της βοήθειας που (δεν) έχει από το σπίτι και το περιβάλλον του.

Κάθε άλλο!

Στο πλαίσιο την ενθάρρυνσης και της θετικής ενίσχυσης, ασφαλώς και επιβάλλεται η με κάθε τρόπο επιβράβευση της μικρής, έστω, προσπάθειας που καταβάλλουν κάποιοι μαθητές. Εδώ όμως δεν μιλάμε γι’ αυτό.

Μιλάμε για την πρακτική τής απλοχεριάς στους βαθμούς και της γενναιοδωρίας στις επιβραβεύσεις, μόνο και μόνο για να είναι ευχαριστημένοι όλοι: Ο μαθητής και οι γονείς του να χαίρονται και ο δάσκαλος να έχει το κεφάλι του ήσυχο.

Διότι, κακά τα ψέματα, τον κακό βαθμό πρέπει όχι απλώς να το δικαιολογήσεις, να ανασκευάσεις τις ενστάσεις των γονιών, αλλά και να κάνεις κάτι προκειμένου να βοηθήσεις τον μαθητή να τον βελτιώσει. Άσε που πρέπει να δώσεις και συγκεκριμένες οδηγίες στους γονείς για να βοηθούν από το σπίτι.

Ενώ με το «Άριστα», ξεμπερδεύεις!

Προσέξτε τώρα να δείτε σε τι στρεβλώσεις οδηγεί αυτή η πρακτική. Αν ρωτήσεις έναν «κακό» μαθητή ποιος είναι ο καλύτερος στη τάξη, θα σου πει αμέσως τον πρώτο, ας πούμε «η Ειρήνη».

Αν τον ρωτήσεις τι βαθμό νομίζει ότι πρέπει να πάρει εκείνος, θα σου πει «10». Αν του επισημάνεις ότι αυτός είναι βαθμός για τον καλύτερο, εν προκειμένω για την Ειρήνη, θα απαντήσει «δεν πειράζει, ας πάρω κι εγώ 10»!

Καταλάβατε; Δηλαδή η επιβράβευση δεν συνδέεται σε καμιά περίπτωση με την αξία, ούτε καν με την προσπάθεια, αλλά με… την «καλή καρδιά». Εντύπωση που ενισχύεται και από το σπίτι, όπου συχνά τα παιδιά επιβραβεύονται μόνο και μόνο επειδή πηγαίνουν στο Σχολείο ή απλώς επειδή…  υπάρχουν.

Ελάτε, τώρα, να το συνδέσετε όλο αυτό με την νέα πρακτική τής κλήρωσης του σημαιοφόρου «μεταξύ όλων των μαθητών της τάξης». Ποιο είναι το μήνυμα που λαμβάνουν τα παιδιά;

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Θα μπορούσε να ήταν διαφορετικά;

Δεν ξέρω.

Φανταστείτε απλώς ένα Σχολείο στο οποίο, στο τέλος κάθε χρονιάς, διεξάγονται «παιχνίδια» γνώσεων, όπου οι μαθητές συμμετέχουν ατομικά ή κατά ομάδες. Όπου οι νικητές στο «παιχνίδι» της Γλώσσας, των Μαθηματικών, της Ιστορίας ή της Γεωγραφίας επιβραβεύονται μπροστά σε όλους τους μαθητές και τους γονείς.

Σκεφθείτε ακόμη πως οι καλύτεροι ή οι νικήτριες ομάδες θα μπορούσαν να κερδίσουν ταξίδια, προκειμένου να πάρουν μέρος σε αντίστοιχους πανελλήνιους διαγωνισμούς. Τι φαντάζεστε; Ότι ένα τέτοιο Σχολείο θα ήταν κακό, επειδή… «θα ενίσχυε τον ανταγωνισμό και τη βαθμοθηρία»;

Μα, όποιος έχει δει έστω και μια φορά παιδιά να παίζουν, θα κατάλαβε πως το στοιχείο του ανταγωνισμού, όταν αυτός είναι «έντιμος και υγιής», είναι εκείνο που κάνει το παιχνίδι τους πιο ενδιαφέρον, που τα παρακινεί να προσπαθήσουν περισσότερο και, τελικά, τους δίνει την μεγαλύτερη απόλαυση.

Ακόμη και μέσα από τα ομαδικά παιχνίδια βλέπουν τις ατομικές τους επιδόσεις να βελτιώνονται, αφήστε που συνειδητοποιούν πολύ καλά ποιος είναι ο «πολυτιμότερος παίκτης» και ξέρουν ποιος, στο τέλος, πρέπει να παραλάβει και να σηκώσει το κύπελλο.

Και πάλι όμως δεν τελειώσαμε. Έχει ψωμί η κλήρωση!

 Άντε να βρεις τον έντιμο και υγιή!

170905 ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΟΝ-2

Το ένα πουλάκι:

Τι αλλάζει;

Θυμόσαστε τι είπαμε χθες; Η κλήρωση για τους σημαιοφόρους γινόταν «μεταξύ των μαθητών που συγκέντρωναν τον μεγαλύτερο μέσο όρο βαθμολογίας». Στο εξής θα γίνεται «ανάμεσα στο σύνολο των μαθητών της τάξης».

Η αλλαγή αυτή, προερχόμενη από μια κυβέρνηση της «ριζοσπαστικής Αριστεράς», (τι είπα τώρα!) πρέπει να ιδωθεί με όλο το ιδεολογικό (και ιδεοληπτικό) φορτίο που κουβαλάει. Διότι δεν έγινε καθόλου στην τύχη. 

Σύμφωνα, λοιπόν, με κάποιος (πολλές –είναι αλήθεια) έρευνες της Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης, η επίδοση των μαθητών δεν είναι αποτέλεσμα της δικής τους προσπάθειας, αλλά κάποιων κοινωνικών διεργασιών.

Δηλαδή οι μαθητές επιτυγχάνουν ή αποτυγχάνουν στο Σχολείο επειδή προέρχονται από κοινωνικά περιβάλλοντα τα οποία τους προετοιμάζουν για κάτι τέτοιο. Παιδιά που κουβαλούν από το σπίτι τους μεγαλύτερο «μορφωτικό κεφάλαιο», έχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες να πετύχουν.

Το «μορφωτικό κεφάλαιο» όμως είναι αποτέλεσμα της κοινωνικής (οικονομικής, μορφωτικής, πολιτισμική κ.λπ.) κατάστασης της οικογένειάς τους. Παιδιά από υψηλοτέρα κοινωνικά στρώματα γίνονται καλύτεροι μαθητές.

Το Σχολείο μάλιστα, αντί να προσπαθεί να αμβλύνει αυτές τις κοινωνικές (είπαμε οικονομικές, μορφωτικές, πολιτισμικές κ.λπ.) διαφορές, τις επιτείνει. Λειτουργεί έτσι ως «μηχανισμός αναπαραγωγής των ανισοτήτων». 

Τι μας λέει, δηλαδή, με απλά λόγια η Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης; Αυτούς που εσείς βλέπετε ως αριστούχους δεν είναι τίποτε άλλο παρά… «τυχεροί», που προέρχονται από τις οικογένειες εκείνες που μπορούν και τους παρέχουν τα εφόδια για κάτι τέτοιο.

Βλέποντας αυτή την «αδικία» ένας υπουργός τής «ριζοσπαστικής Αριστεράς», νιώθει κάτι να συνταράζει την ευαίσθητη ψυχή του. Και τι κάνει προκειμένου να την άρει; Προφανώς έχει δυο επιλογές.

Η πρώτη είναι να αλλάξει όλη τη δομή της Εκπαίδευσης που διευθύνει, ώστε αυτή να πάψει να αναπαράγει τις κοινωνικές ανισότητες. Σε αυτή την κατεύθυνση, υπάρχουν αρκετές προτάσεις και ενδιαφέροντα μοντέλα τής λεγόμενης «προοδευτικής εκπαίδευσης», από τις αρχές ακόμη του περασμένου αιώνα.

Η δεύτερη επιλογή είναι να δώσει και στους «άτυχους» μαθητές τη δυνατότητα να… διακριθούν, αφήνοντας στην τύχη το ζήτημα της επιλογής των σημαιοφόρων. Δηλαδή όχι να γίνουν καλύτεροι μαθητές, αλλά να φανούν τέτοιοι.

Το άλλο πουλάκι:

Πού βρίσκεται το λάθος;

Το πρώτο λάθος βρίσκεται στο ότι τα συμπεράσματα από τις έρευνες που έχουν διεξάγει οι Κοινωνιολόγοι της Εκπαίδευσης, κυρίως στις ΗΠΑ και εν μέρει στην Ευρώπη, δεν μπορούν να γενικευθούν σε κάθε χώρα του κόσμου και σε κάθε ιστορική της φάση.

Για παράδειγμα, στη χώρα μας, μετά τον πόλεμο, το Σχολείο κάθε άλλο παρά μηχανισμός αναπαραγωγής των κοινωνικών ανισοτήτων υπήρξε. Αντίθετα, έδωσε τη δυνατότητα και τις ευκαιρίες για μια μεγάλη κοινωνική κινητικότητα.

Αρκεί να δούμε ότι η μεγάλη «μεσαία τάξη» που δημιουργήθηκε στα χρόνια της Μεταπολίτευσης προήλθε από παιδιά φτωχών αγροτικών και εργατικών οικογενειών, που «έμαθαν γράμματα» και έγιναν επιστήμονες ή στελέχωσαν τον κρατικό μηχανισμό ως δημόσιοι υπάλληλοι.

Το δεύτερο σημαντικό λάθος βρίσκεται στο γεγονός ότι η Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης έχει (όποτε έχει) δίκιο, μόνο όταν εξετάζουμε μεγάλα κοινωνικά σύνολα και όχι περιπτώσεις ενός Σχολείου ή μιας τάξης.

Πράγματι, δηλαδή, μια έρευνα μπορεί να μας δείξει πως οι καλύτεροι μαθητές της χώρας προέρχονται από οικογένειες που μπορούν να τους εφοδιάσουνε με μεγάλο «μορφωτικό κεφάλαιο».

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι, σε κάθε σχολική τάξη, ο πρώτος μαθητής είναι το παιδί εκείνο που έρχεται από το σπίτι του με τα κατάλληλα εφόδια (από τη «γλώσσα» που μιλούν οι γονείς του, μέχρι τη δυνατότητα να έχει βιβλία ή να ταξιδεύει, αποκτώντας παραστάσεις).

Πολύ συχνά ο καλύτερος μαθητής ξεπηδά… από εκεί που δεν το περιμένεις! Μπορεί να είναι ένα παιδί χωρίς καμιά απολύτως βοήθεια από το σπίτι του και τότε αξίζει όχι μόνον τους επαίνους, αλλά και τη «δίκαιη» αναγνώριση όλων.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Αυτούς, κυρίως, αδικεί η κλήρωση!

Θα μου πείτε και γιατί να είναι η σημαία ο τρόπος αναγνώρισης των προσπαθειών και επιβράβευσης των καλών μαθητών; Ας βρεθεί κάτι άλλο, ώστε να μη δημιουργείται θέμα ούτε με τη βαθμολόγηση των μαθητών, ούτε με την κλήρωση.

Σωστόν! Μέχρι όμως να βρεθεί αυτό το άλλο, (και ποιος να το θεσμοθετήσει, αν όχι το υπουργείο της Παιδείας;) ελάχιστους τρόπους, πέραν της σημαίας, έχουν τα Σχολεία και οι Σύλλογοι Διδασκόντων στα χέρια τους.

Βεβαίως, αφού το θέμα για μια κυβέρνηση της Ριζοσπαστικής Αριστεράς δεν είναι ο τρόπος βράβευσης των αριστούχων, αλλά η ίδια η διάκριση και η κατηγοριοποίηση των μαθητών, τότε δεν έχει νόημα να μιλάμε καν για άλλους τρόπους.

Υπάρχει η άποψη που λέει πως το Σχολείο, και μάλιστα το Δημοτικό, (θα πρέπει να) είναι ένας χώρος συνεργασίας, ομαδικής εργασίας και δημιουργίας και όχι ανταγωνισμού και ατομικής διάκρισης.

Εδώ επιτρέψτε μου να παρατηρήσω ότι ακόμη και στα πιο ομαδικά αθλήματα, πάντοτε βραβεύονται ξεχωριστά και ο καλύτερος παίκτης σε κάθε θέση, όπως και ο πολυτιμότερος από όλες τις κατηγορίες.

Ακούστηκε ακόμη, στο πλαίσιο αυτού του διαλόγου, ότι «έχουμε καταντήσει ο μαθητής να κυνηγάει τον βαθμό», λες και δουλειά του μαθητή είναι να κυνηγά την… ουρά του, και όχι την πρόοδό του (η οποία αποτυπώνεται στη βαθμολογία).

Δηλαδή ο προηγούμενος τρόπος ήταν ιδανικός; Όχι, φυσικά και το είπαμε ήδη από χθες. Επειδή όμως το θέμα, όπως αφήσαμε να εννοηθεί στο τέλος, δεν έχει να κάνει με τη σημαία, αλλά με τη γενικότερη στάση του Σχολείου απέναντι στην αξιολόγηση των μαθητών, θα συνεχίσουμε και αύριο.

 Σήμερα κληρώνει! 

170904 ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΟΝ-1

Το ένα πουλάκι:

Καλώς ανταμώσαμε!

Μπορεί να λένε «από Αύγουστο χειμώνα», όμως εμείς είμαστε ήδη στον Σεπτέμβριο και έτσι μπορούμε να ευχηθούμε κάτι άλλο, κάτι λιγότερο καταθλιπτικό. Να, ας πούμε, άκουσα προχθές «καλό… αποκαλόκαιρο» και μου άρεσε πολύ.

Προτείνω, λοιπόν, να το υιοθετήσουμε και να το χρησιμοποιούμε. Άλλωστε, πάνε χρόνια από τότε που έπαψαν οι εποχές να ορίζονται από το ημερολόγιο. Ο καιρός έχει τους δικούς του ρυθμούς, αν και πολλοί υποστηρίζουν ότι βάλαμε κι εμείς το χεράκι μας σ’ αυτό.

Ο Σεπτέμβριος όμως έχει κι αυτός πολλές χάρες. Υπάρχουν ένα σωρό φεστιβάλ, γιορτές και πανηγύρια, υπάρχουν ακόμη οι ζεστές μέρες που μπορούμε να απολαύσουμε τη θάλασσα…

Σεπτέμβριος. Είδατε; Είπα το όνομά του και τι θυμήθηκα: Τον τρόπο με τον οποίο ακούω να τον αποκαλούν πολλοί, ακόμη και ομιλητές στο κρατικό ραδιόφωνο –τι σας λέω τώρα!

Σεμπντέμβριος! Μάλιστα, όπως το ακούσατε. Και καμιά φορά χωρίς καν το μι, Σεμπντέβριος! Με εκείνο το «μπντ» ανάμεσα, σύμπλεγμα συμφώνων που δεν ξέρω από πού το εμπνέονται.

Εγώ, από τις λέξεις που μπορώ να θυμηθώ, μόνο το… αμπντάλης ξέρω να περιλαμβάνει τέτοιο σύμπλεγμα. Που προέρχεται από το πιο απλό «απτάλης», εξ ου και το απτάλικο ή ο απτάλικος, το είδος εκείνο του ζεϊμπέκικου ρυθμού (και χορού).

Πώς; Δεν ξέρετε τι είναι ο αμπντάλης; Ρωτήστε κανέναν μεγαλύτερο ή, αφήστε το, θα σας το πω εγώ. Είναι ο άνθρωπος ο αδέξιος, ο ατσούμπαλος, ο χοντροκομμένος, χωρίς τρόπους, αλλά και ο κακοντυμένος, με παράταιρα ρούχα…

Το λέμε και για παίκτες που δεν μπορούν να χειριστούν τη μπάλα, να τρέξουν ευκίνητα, ή να ελιχθούν ανάμεσα σε αντιπάλους. Επίσης για χορευτές που «έχουν δυο δεξιά πόδια»! Που πηδάνε σαν το αρκούδι, άσχετα από τον ρυθμό της μουσικής…

Στον αμντάλη, λοιπόν, (εννοείται και στον Αμπντουλάχ) συναντάμε αυτό το κακόηχο μπντ, και προσφάτως στον «Σεμπντέβριο». Για, να το προσέξουμε λίγο! Χαλάσαμε που χαλάσαμε τον Οκτώ(μ)βριο, μη χάσουμε και άλλον μήνα.

Στο κάτω κάτω αυτές είναι παρεμβάσεις στη γλώσσα που μόνο απροσεξία ή αδιαφορία δείχνουν και καθόλου ιδεολογία. Όπως για παράδειγμα εκείνα τα… «του Ιούλη», ή «του Οκτώβρη», που αγωνιούν να φανερώσουν τον «δημοτικισμό» -άρα και τον σοσιαλισμό;- του χρήστη.

Πολλά είπαμε όμως για τη γλώσσα και ακόμη δεν άνοιξαν τα Σχολεία. Δηλαδή άνοιξαν για τους εκπαιδευτικούς, όμως ο Αγιασμός αργεί ακόμη, θα γίνει την ερχόμενη Δευτέρα. Μια όμως και μιλήσαμε για Σχολεία…

Το άλλο πουλάκι:

Το ένα από τα δυο μεγάλα θέματα!

Δηλαδή τι μεγάλα, απλώς πρόκειται για αυτά που απασχόλησαν περισσότερο την κοινή γνώμη, το διάστημα που απουσιάσαμε. Πρόκειται για την κλήρωση των σημαιοφόρων στο Δημοτικό και την «εξίσωση» του Ναζισμού με τον Σταλινισμό, μέσω των εγκλημάτων τους.

Τι θα λέγατε να τα συζητούσαμε κι εμείς λίγο; Έτσι, για να συνδέσουμε και το καλοκαίρι που πέρασε (ημερολογιακά) με το φθινόπωρο που έφτασε (πάντα ημερολογιακά). Ας ξεκινήσουμε από τις κληρώσεις.

Για τις οποίες ακούσαμε πολλές γνώμες από ανθρώπους που δεν είχαν ιδέα για το θέμα. Διότι κληρώσεις γινόταν και πριν. Μόνο όμως μεταξύ μαθητών που… ισοβαθμούσαν. Ας δούμε, λοιπόν την πρακτική.

Σημαιοφόροι γίνονταν οι μαθητές που είχαν… «συγκεντρώσει τον μεγαλύτερο μέσο όρο βαθμολογίας, υπολογιζομένου και του κλασματικού μέρους. Το κλασματικό μέρος αναφέρεται στον ετήσιο μέσο όρο και όχι στον μέσο όρο των επιμέρους μαθημάτων».

Δηλαδή, για να το καταλάβετε καλύτερα, ένας μαθητής που είχε στα μαθηματικά βαθμό δέκα «10» και στα τρία τρίμηνα, ισοβαθμούσε με κάποιον που είχε δυο δεκάρια και ένα εννιάρι, επειδή ο μέσος όρος του δευτέρου γινόταν και αυτός δέκα.

Που πάει να πει ότι κάποιος που πήρε μόνο δεκάρια σε όλα τα μαθήματα σε όλα τα τρίμηνα έβγαζε ίδιο τελικό βαθμό με έναν που είχε και πάρα πολλά εννιάρια, σε κάθε μάθημα όμως μόνο ένα σε κάποιο από τα τρία τρίμηνα..

Αυτοί οι δύο, έχοντας τον ίδιο «ετήσιο μέσο όρο», έμπαιναν σε κλήρωση και έτσι δεν ήταν καθόλου βέβαιο ότι ο καλύτερος μαθητής της τάξης θα γινόταν σημαιοφόρος. Και, αν μεν ήταν μόνο οι δυο τους, δεν υπήρχε πρόβλημα. Διότι, σύμφωνα με τις διατάξεις, το Σχολείο όριζε έναν σημαιοφόρο για κάθε παρέλαση.

Συνήθως όμως τα «δεκάρια» ήταν πολλά -οι δάσκαλοι δεν καθόταν να χαλάσουν τη ζαχαρένια τους- και έτσι μειώνονταν ακόμη περισσότερο οι πιθανότητες για τον πραγματικά αριστούχο μαθητή.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Όλοι… «στη σημαία»!

Το πρόβλημα δεν ήταν μόνο αυτό. Προβλεπόταν ακόμη πως σημαιοφόρος και παραστάτες, όπως και οι μαθητές που κατέθεταν στεφάνι εκπροσωπώντας το Σχολείο, έπρεπε να είναι διαφορετικοί κατά τις δύο εθνικές εορτές.

Που πάει να πει… έξι και έξι δώδεκα, συν δύο δεκατέσσερις, δηλαδή όλοι (σχεδόν) οι μαθητές της ΣΤ΄ τάξης, βρισκόταν σε κάποια «τιμητική θέση», είτε κατά την γιορτή της 28^ης Οκτωβρίου, είτε σε εκείνη της 25^ης Μαρτίου.

Όχι δηλαδή μόνον εκείνοι που έβγαζαν άριστα, αλλά και οι υπόλοιποι, ακόμη και οι χειρότεροι μαθητές, μέχρι να συμπληρωθούν όλες οι θέσεις, μπορούσαν να βρεθούν παραστάτες, αφού έτσι προβλεπόταν.

Με αυτό τον τρόπο, οι πραγματικά αριστούχοι, αν μάλιστα ήταν και λίγο άτυχοι, χάνονταν μέσα στο μέγα πλήθος των υπολοίπων και άντε να τους διακρίνεις. Τώρα τα πράγματα έρχονται να γίνουν ακόμη χειρότερα γι’ αυτούς.

Δεν ολοκληρώσαμε όμως! Αύριο πάλι.

«Είμαστε ακόμα στη σκηνή…»