180508 ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Αμερικάνικος τρόπος ζωής…

Δεν ξέρω αν το θυμόσαστε οι μεγαλύτεροι, όμως, στα νιάτα μας, αυτό ήταν κάτι που όχι μόνον έπρεπε να το αποφύγουμε, αλλά ήμασταν υποχρεωμένοι και να το πολεμάμε σαν έναν από τους χειρότερους εχθρούς.

Δεν είναι τυχαίο ότι, με τη μεταπολίτευση στα ντουζένια της, ο Γιάννης Μαρκόπουλος τραγούδησε «κι όλα μοιάζουν μαγικά, είναι μαζικά και προ παντός αμερικάνικα». (Όλα μοιάζουν μαγικά, 1979.)

Τι ήταν όμως εκείνο που συνιστούσε τον «αμερικάνικο τρόπο ζωής»; Τι ήταν εκείνο που όσοι ήταν ενταγμένοι στις κομματικές νεολαίες, αλλά και όσοι τοποθετούσαν τον εαυτό τους στη Αριστερά γενικώς, έπρεπε να πολεμήσουν;

Το περιγράφει ο παραπάνω στίχος. Ήταν η… μαζικότητα. Δηλαδή ένας τρόπος παραγωγής και κατανάλωσης προϊόντων που δεν απευθυνόταν στο άτομο, στις ανάγκες τού καθενός, αλλά στο πλήθος, στη μάζα.

Ξεχνούσαμε τότε, ή δεν θέλαμε να δούμε, δυο βασικά στοιχεία του φαινομένου της μαζικότητας. Το πρώτο ήταν ότι ο τρόπος αυτός παραγωγής έκανε προσιτά στον πολύ κόσμο ένα σωρό (καταναλωτικά) αγαθά.

Εμείς θαυμάζαμε τους «Μοντέρνους Καιρούς» και δεν σκεφτόμασταν ότι με βάση, ας πούμε, αυτό το μοντέλο παραγωγής, που ξεκίνησε με το περίφημο μοντέλο «Τ» της Φορντ, το αυτοκίνητο έγινε το μέσο του μέσου Αμερικάνου.

Το δεύτερο πράγμα που ξεχνούσαμε, ή δεν θέλαμε να δούμε, είναι ότι βασισμένο στον μαζικό τρόπο παραγωγής ήταν και το σοβιετικό μοντέλο, όμως εκεί… «δεν υπήρχε η διαφήμιση να δημιουργεί ψεύτικες ανάγκες».

Εκεί η παραγωγή μπορεί να ήταν μαζική, όμως πολλές φορές δεν απευθύνονταν καν στην εσωτερική αγορά, με αποτέλεσμα ο εργάτης να μην μπορεί να αποκτήσει το προϊόν για την παραγωγή του οποίου μοχθούσε.

Κάποιοι όμως είχαμε από τότε μια διαφωνία με την… κυρίαρχη ιδεολογία. Για μας δεν ήταν η μαζικότητα που χαρακτήριζε τον αμερικάνικο τρόπο ζωής. Ήταν η επικυριαρχία της ποσότητας, του μεγέθους, σε βάρος της ποιότητας.

Το άλλο πουλάκι:

Ήταν η λογική τού «Γκίνες»!

Η επιβράβευση του να κάνεις κάτι και αυτό να θεωρηθεί σπουδαίο, απλώς και μόνον επειδή ήταν πιο μεγάλο από άλλα. Από το πόσο μεγάλη πίτσα θα παρασκευάσεις, μέχρι του πόσα τσιγάρα θα καπνίσεις συγχρόνως.

Η λογική αυτή είχε επιπτώσεις και σε άλλους τομείς, όπου δεν μπορούσες να την επισημάνεις με την πρώτη. Ας πούμε αυτός ήταν ο λόγος που διαφωνούσαμε με τις εκπομπές τού Γιάννη Πετρίδη.

Γιατί θα έπρεπε να έχει τόσο μεγάλη σημασία το πόσες εβδομάδες έμεινε ένα τραγούδι στα τσαρτς; Είναι δείγμα της αξίας του; Αν σήμερα θυμόμαστε κάποια τραγούδια από εκείνη την εποχή είναι επειδή παρέμειναν στις πρώτες θέσεις για μεγάλο διάστημα;

Επίσης μας ενοχλούσε και η μεγάλη εμμονή στα στατιστικά των παικτών του ΝΒΑ στο μπάσκετ, κάτι που ήρθε στη χώρα μας πολύ αργότερα. (Σήμερα, γνωστός αθλητικός δημοσιογράφος της ΕΡΤ επιμένει τόσο σ’ αυτά που καταντάει… πρήχτης.)

Όταν επιμένεις τόσο στη λογική των αριθμών, χάνεις την ουσία. Κάτι άλλο είναι εκείνο που κάνει έναν παίκτη σπουδαίο στα μάτια των φιλάθλων και ένα τραγούδι να αγγίζει την ψυχή των ακροατών.

Η ποσότητα, το μέγεθος, τα καλά στατιστικά μπορεί να ενδιαφέρουν τους πωλητές και τους μαναντζαραίους, γιατί όμως θα έπρεπε να ενδιαφέρουν τους απλούς ανθρώπους; Τι σχέση έχει η ποιότητα με όλα αυτά;

Αυτή η λογική τού «αμερικάνικου τρόπου ζωής» έχει πλέον επικρατήσει παντού. Και μην πάει ο νους σας μόνον στον εμπορικό κόσμο. Δείτε τι γίνεται στις καθημερινές μας σχέσεις (να τις κάνει ο Θεός).

Καλύτερος «φίλος» είναι εκείνος που μας δίνει περισσότερα λάικ! Εννοείται ότι η ανάρτηση που θα αποσπάσει τα πιο πολλά είναι μια πετυχημένη τέτοια, ασχέτως αν πρόκειται για μια χαζομαρούλα.

Σκέφτομαι καμιά φορά πώς θα φαίνονται όλα αυτά που συζητάμε σήμερα σε αναγνώστες του μέλλοντος (σε μελλοντικούς αναγνώστες) όταν κανείς πλέον δεν θα έχει εμπειρία από τη ζωή πριν από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Έχεις παράδειγμα.

Όπως ακριβώς φαίνεται ο «αμερικάνικος τρόπος ζωής» στους σημερινούς νέους, που έχουν ανατραφεί απολύτως με αυτή τη λογική, του μεγέθους, της ποσότητας, της στατιστικής υπεροχής.

Φαντάζεστε κανένα νέο παιδί να ενοχλείται με την είδηση που ενόχλησε εμάς; «Έπαρση της μεγαλύτερης ελληνικής σημαίας στην Αλεξανδρούπολη». (Όχι, παιδιά, δεν μας ενόχλησε επειδή ήταν στην Αλεξανδρούπολη!)

Για να το καταλάβετε, θα θέσω ένα απλό ερώτημα. Γιατί μια σημαία εξακοσίων τετραγωνικών έχει μεγαλύτερη αξία από μια άλλη μόλις δύο; Επειδή κοστίζουν περισσότερο το ύφασμα και η ραφή;

Τότε όμως δεν είναι σαν να παραδεχόμαστε ότι η σημαία δεν αποτελεί τίποτε περισσότερο από ένα κομμάτι ύφασμα; Το έχουν σκεφτεί αυτό οι «πατριώτες» που ηδονίζονται με το μέγεθός της;

Και δεν μπορούν να σκεφτούν ότι επειδή «τα ρεκόρ, είναι για να καταρρίπτονται», αύριο, που θα βρεθεί κάποιος άλλος πιο μερακλής, πιο «πατριώτης», η δική τους η σημαία δεν θα αξίζει απολύτως τίποτε;

(Είμαι βέβαιος ότι πολλοί θα έχουν αναρτήσει ήδη τη σχετική φωτογραφία και θα έχουν αποσπάσει αρκετά λάικ. Αυτή η… δευτερογενής επιτυχία δείχνει ότι ο αμερικάνικος τρόπος ζωής είναι εδώ για τα καλά.)

Αλήθεια, η δικιά μας, στον Κορύλοβο, πόσο μεγάλη είναι;

 Δεν μετριέται με το στρέμμα…

180507 ΕΞΟΔΙΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Πόσο καθαρή;

Το τελευταίο διάστημα, μέσα σε όλα τ’ άλλα, παρακολουθούμε και μια διελκυστίνδα μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης για το πόσο «καθαρή» θα είναι η έξοδος από τα μνημόνια που αναμένουμε να… επισυμβεί τον Αύγουστο.

Όταν, σύμφωνα με τον λαό, είναι και οι μύγες παχιές! Φαίνεται ότι η κυβέρνηση ποντάρει πάρα πολλά σε αυτό το σενάριο της «καθαρής εξόδου», το οποίο θα θεωρηθεί ως επιτυχία δική της και μόνο.

Δική της θα είναι. Επιτυχία, όμως; Εδώ χωράει πολλή συζήτηση. Διότι, όταν καταφέρεις να κάνεις κάτι, ακόμη και αν το επιθυμούσες διακαώς και το επεδίωκες με όλες σου τις δυνάμεις, δεν σημαίνει πάντα ότι «πέτυχες».

Σας θυμίζω κάποιες σχετικές παροιμίες, όχι απαραίτητα του δικού μας λαού, ο οποίος, ως γνωστόν, είναι ο σοφότερος του κόσμου. Σε στιγμές έκλαμψης, μπορεί και κάποιοι άλλοι να πουν κάτι σημαντικό.

«Όταν οι θεοί θέλουν να μας τιμωρήσουν, εισακούν τις προσευχές μας», ή «σκέψου πολύ καλά τι εύχεσαι, γιατί υπάρχει περίπτωση να πραγματοποιηθεί». Βέβαια αυτές, λένε, δεν είναι ακριβώς παροιμίες.

Είναι διάφορες «εξυπνάδες» που αποδίδονται σε τύπους που αρέσκονταν να λένε τέτοιες, εμείς όμως ανήκουμε σε μια μαρξιστική κοινωνιολογική σχολή που υποστηρίζει ότι όλα τα ανθρώπινα επιτεύγματα είναι προϊόντα του… λαού!

Ας τα αφήσουμε όμως αυτά και ας επικεντρωθούμε στην ουσία: Έστω ότι η κυβέρνηση μπορεί· ο λαός θέλει; Πιστεύω ότι αυτό το παλιό συνθηματάκι του ΠαΣοΚ, αντεστραμμένο βέβαια, είναι επίκαιρο όσο ποτέ.

Θέλουμε μια «καθαρή έξοδο»; Πριν απαντήσουμε, ας ορίσουμε πώς ακριβώς την εννοούμε, προκειμένου να είμαστε βέβαιοι ότι μιλάμε για το ίδιο πράγμα. Απ’ ό,τι έχω καταλάβει, πρόκειται για έξοδο στις αγορές χωρίς περιορισμούς.

Δηλαδή χωρίς να υπάρχει κάποιος πάνω από το κεφάλι μας, που να μας λέει πόσα θα δανειστούμε και, το κυριότερο, τι θα κάνουμε μ’ αυτά τα λεφτά. Αυτό θα το ορίζει αποκλειστικά η κυβέρνηση.

Το άλλο πουλάκι:

Η εκάστοτε κυβέρνηση.

Ας το τονίσουμε αυτό, γιατί, έτσι όπως ξεκίνησε η κουβέντα μας, μπορεί να θεωρήσουν κάποιοι ότι πάμε να αντιπολιτευτούμε την παρούσα. Όχι! Ό,τι πούμε ισχύει για οποιαδήποτε ελληνική κυβέρνηση.

Έτσι, τουλάχιστον, όπως τις έχουμε γνωρίσει μέχρι σήμερα. Πού λοιπόν εστιάζεται ο φόβος μας, έτσι και (τους) δοθεί η δυνατότητα να αποφασίζουν τι θα κάνουν με τα χρήματα που θα δανείζονται από τις αγορές;

Ακριβώς εκεί. Στο ότι θα μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν. Και ξέρουμε πολύ καλά τι θέλουν, και η παρούσα κυβέρνηση και οποιαδήποτε άλλη. Θέλουν να… επανεκλεγούν. Αυτό και μόνον αυτό.

Που σημαίνει ότι το πανάκριβο δανεικό χρήμα θα κατευθύνεται μόνον εκεί από όπου υπάρχει πιθανότητα να έρθουν, άμεσα, ψήφοι. Σε διορισμούς (ημετέρων), σε επιδόματα και αυξήσεις, γενικά σε οτιδήποτε αντιπαραγωγικό.

Ποιος μας διαβεβαιώνει ότι όλα αυτά θα συμβούν και πάλι; Αρκεί μόνον η ιστορία των κομμάτων που κυβέρνησαν μέχρι σήμερα; Για να απαντήσουμε ας κάνουμε έναν διαχωρισμό· νομίζω ότι τώρα επιβάλλεται.

Από τη μια έχουμε τη σημερινή κυβέρνηση. Η οποία επιδιώκει την «καθαρή έξοδο» ακριβώς επειδή εκεί διαβλέπει μια στερνή ελπίδα (πολύ λαϊκό αυτό) να κερδίσει τις εκλογές. Όχι επειδή θα έχει καταφέρει να… τελειώσει τα μνημόνια.

Είναι βέβαια κι αυτό ένα στοιχείο. Όπως και να το κάνουμε, είναι άλλο πράγμα να είσαι εσύ στο λιμάνι και να κουνάς το μαντήλι, όταν θα φεύγει το καράβι που θα παίρνει μαζί του το ΔΝΤ και τους Θεσμούς.

Μια κυβέρνηση όμως που υποστηρίζει ότι «δεν έχει την εξουσία» σίγουρα για άλλον λόγο επιθυμεί να λυθούν τα χέρια της και να μπορεί να διαχειρίζεται το (πανάκριβο) δανεικό χρήμα, χωρίς να δίνει λογαριασμό σε κανένα.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Όσο για τους υπόλοιπους…

Έχετε δει εσείς τίποτε κινήσεις που να αφήνουν κάποια χαραμάδα αισιοδοξίας ότι δεν θα επαναλάβουν τα ίδια; Μακάρι να κάνω λάθος, όμως πολύ φοβάμαι ότι, παρά την εμπειρία τόσων χρόνων, ελάχιστοι έμαθαν κάτι. 

Οι περισσότεροι, μόλις τους δοθεί το μαχαίρι και το πεπόνι, θα αρχίσουν πάλι να το μοιράζουν όπως τον παλιό καλό καιρό. Επομένως, η μόνη μας ελπίδα, όσων εννοώ θέλουμε να λειτουργήσει αλλιώς το πράγμα, είναι μια «βρώμικη έξοδος».

Δηλαδή η συνέχιση, με κάποιον τρόπο, την επιτήρησης ότι δεν θα γίνει «το έλα να δεις», αλλά θα υπάρχει ένας έλεγχος και μια λογοδοσία στους κακούς εταίρους που προσπάθησαν, όχι πάντα με τον καλύτερο τρόπο, να μας… νοικοκυρέψουν.

Τι μας κάνει αισιόδοξους; Αυτό: «Η επιτήρηση θα είναι πιο αυξημένη από ό,τι σε άλλες χώρες και πρέπει όλοι να είμαστε προσεκτικοί. Οι αγορές, αλλά και οι Ευρωπαίοι δεν πρόκειται να επιτρέψουν δημοσιονομικό εκτροχιασμό».

Βάλαμε τα λόγια σε εισαγωγικά, διότι τα μεταφέρουμε όπως ακούστηκαν σε συνέντευξη «στο Κόκκινο». Μαντέψτε ποιος τα είπε. Λάθος κάνετε! Είναι λόγια του Ευκλείδη Τσακαλώτου, υπουργού αρμόδιου να μοιράζει το κρατικό χρήμα.

Και δεν είπε μόνον αυτά αλλά και «δεν θα πούμε τον Οκτώβριο ότι θα αυξήσουμε τον κατώτατο μισθό. Έχουμε να κάνουμε μεταρρυθμίσεις στο επενδυτικό κλίμα, στη Δικαιοσύνη που καθυστερεί και να μειώσουμε τη γραφειοκρατία».

Ή ξέρει κάτι που δεν ξέρουν οι άλλοι, ή όλοι μαζί το παίζουν ο καλός και ο κακός μπάτσος. Σε κάθε περίπτωση, εμείς, μετά από αυτές τις δηλώσεις αισθανόμαστε κάπως καλύτερα. Έχουμε μάθει όμως να κρατάμε μικρό καλάθι.

Έτσι κι αλλιώς, ο Αύγουστος είναι πολύ κοντά.

 Έξοδο(ς)!

180504 ΣΗΜΕΡΙΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

«Ο καθρέφτης και το μαχαίρι»!

Πού το θυμήθηκα αυτό τώρα; Το έχουμε πει όμως πολλές φορές∙ οι συνειρμοί παίζουν παράξενα παιχνίδια. Θέλησα να το θυμηθώ; Μου ήρθε αυθόρμητα; Ήταν αποτέλεσμα όσων διάβασα τις μέρες που πέρασαν;

Δεν διάβασα και πολλά. Δεν είχα μεγάλη όρεξη να ασχοληθώ με τον θάνατο και την κηδεία ενός ανθρώπου, του Γιώργου Κουρή, τον οποίο, άλλωστε, ποτέ δεν είχα σε ιδιαίτερη εκτίμηση. Ούτε και σε… μη ιδιαίτερη.

Ήθελα όμως να πω κάτι, όχι για τον ίδιο, αλλά για το φαινόμενο που πήρε το όνομά του από ένα δημιούργημα του ανθρώπου αυτού. Τον «αυριανισμό». Διαβάζοντας όμως κάποιο σχόλιο, άφησα να περάσουν καναδυό μέρες.

Ένας σχολιαστής, που υπέγραφε ως «λαύρος αντι-αυριανιστής», έλεγε πως, σύμφωνα με τα έθιμα και τις παραδόσεις μας, δεν είναι σωστό να γράφουμε οτιδήποτε αρνητικό για έναν νεκρό, πριν από την ταφή του.

Αποφάσισα να το σεβαστώ, παρόλο που, όπως σας είπα, δεν έχω να πω τίποτε για τον άνθρωπο. Θα ήθελα να σας μιλήσω για τον τρόπο με τον οποίο έζησα εκείνη την εποχή, τότε που πρωτακούγαμε για «αυριανισμό».

Θυμάμαι τις συζητήσεις με φίλους. Με τους οποίους πολιτικά και κοινωνικά δεν μας χώριζε σχεδόν τίποτε. Η διαφορά μας -αυτό το συνειδητοποίησα αργότερα- ήταν… πολιτισμική∙ είχαμε διαφορετικά ακούσματα και διαφορετικές παραστάσεις. 

Εμείς είχαμε την τύχη να σπουδάσουμε και να ζήσουμε στην Αθήνα, όπου, και στραβός να ήσουνα, κάπως θα άνοιγε το μάτι σου. Οι φίλοι εκείνοι δεν έφυγαν ποτέ από τη Δράμα, στην οποία, τότε, το μόνο πολιτιστικό γεγονός που μπορούσες να παρακολουθήσεις ήταν κάποιες προβολές της Κινηματογραφικής Λέσχης.

Όσο για τα μουσικά ακούσματα… Οι πιο «ψαγμένοι» άκουγαν κάποιους πειρατικούς σταθμούς που έπαιζαν όλη μέρα λαϊκά τραγούδια της συμφοράς. Το ενδιαφέρον όμως ήταν πως, όντας μεγαλωμένοι στην ίδια γειτονιά, εξακολουθούσαμε να κάνουμε παρέα και να είμαστε φίλοι.

Η φιλία εκείνη, λοιπόν, δοκιμάστηκε πολύ έντονα, όταν ο «αυριανισμός» άρχισε να παίρνει τα πάνω του. Ξαφνικά κάποιοι από την παρέα άρχισαν να μιλούν με τα χειρότερα λόγια για τον Τσαρούχη και τον Χατζιδάκι.

Το άλλο πουλάκι:

Τους οποίους δεν γνώριζαν!

Για τον Χατζιδάκι μπορεί να ήξεραν δυο τρία πράγματα, όλο και έπαιζε το κρατικό ραδιόφωνο κάποια τραγούδια του, όμως αυτό δεν σημαίνει καθόλου «γνωρίζω το έργο ενός δημιουργού».

Για τον Τσαρούχη δεν είχαν ιδέα. Θυμάμαι ότι το μόνο που ήξερε γι’ αυτόν ένας φίλος είναι που τον είχε δει μια φορά στην τηλεόραση να χορεύει (να προσπαθεί να χορέψει) ζεϊμπέκικο, υποβασταζόμενος.

Κι όμως. Μέσω της «Αυριανής», ξεκινώντας από τον Μάνο Χατζιδάκι, απέκτησαν ξαφνικά γνώμη για όλους «εκείνους». Βλέπετε, δεν μπορώ να χρησιμοποιήσω τους δικούς τους χαρακτηρισμούς.

Μια γνώμη που, ούτε λίγο ούτε πολύ, έλεγε πως στην τέχνη προχωρούν, κυρίως (για να μην πω αποκλειστικά), όσοι «εκμεταλλεύονται» την ομοφυλοφιλία τους, ασχέτως αν διαθέτουν ταλέντο και εργάζονται πολύ σκληρά.

Αυτούς, λοιπόν, έπρεπε εμείς, τα υγιή στοιχεία αυτής της κοινωνίας, να τους… κράξουμε. Να αποκαλύψουμε τον εκμαυλιστικό τους ρόλο και να τους απομονώσουμε απαξιώνοντας το έργο τους.

(Αυτό το τελευταίο δεν χρειαζόταν να το προσπαθήσουν και πολύ, γιατί, όπως σας είπα, αν περίμενε το έργο των συγκεκριμένων δημιουργών να το γνωρίσουν και να το απαξιώσουν οι φίλοι μου…)

Αυτή, λοιπόν, ήταν η μία επίπτωση του «αυριανισμού» στην πεζή επαρχιώτικη καθημερινότητά μας, εκείνη την εποχή. Η άλλη είχε να κάνει με το κατ’ εξοχήν «αντικείμενο» αυτού του φαινομένου.  

Ή μήπως ήταν απλώς το «μέσο» που αυτός χρησιμοποίησε προκειμένου να εξαπλωθεί και να διαβρώσει την κοινωνία, στον βαθμό που συμφωνούμε ότι κάτι τέτοιο, όχι μόνο συνέβη, αλλά μας ακολουθεί μέχρι σήμερα.

Μιλώ για την εφημερίδα και τον δημόσιο λόγο που εκφέρεται μέσα από τις στήλες της∙ βλέπετε δεν τολμώ να χρησιμοποιήσω τον όρο δημοσιογραφία. Ήταν τότε, στα τέλη της δεκαετίας τού 1980, που κάναμε κι εμείς τα πρώτα βήματα στον χώρο.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

«Ο καθρέφτης και το μαχαίρι»!

Καταλάβατε τώρα πώς ήρθε στον νου μας ο τίτλος αυτής της πολύτιμης συλλογής τριάντα έξη κειμένων του Μάνου Χατζιδάκι, που είχαν δημοσιευτεί σε εφημερίδες και περιοδικά ή είχαν ακουστεί από το ραδιόφωνο;

Ξεκινώντας δειλά δειλά να εκφέρουμε κι εμείς έναν δημόσιο λόγο, είδαμε να ανοίγονται μπροστά μας δυο δρόμοι. Ο ένας ήταν εκείνος της εξασφαλισμένης επιτυχίας∙ η Αυριανή πουλούσε τότε εκατοντάδες χιλιάδες φύλλα.

Δεν είχες παρά να ακολουθήσεις την σίγουρη συνταγή της. Κοιτάξτε γύρω σας. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που δεν μπόρεσαν να αντισταθούν και το έκαναν. «Παιδιά» της κοσμούν σήμερα πολλά από τα πιο εμπορικά Μέσα.

Ο άλλος είναι ένας πιο δύσκολος, καμιά φορά και μοναχικός δρόμος. Αν τον ακολουθήσεις, δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάς πως το μέσο αυτό που αποφάσισες να χρησιμοποιήσεις είναι ένα μαχαίρι πολύ κοφτερό. Πληγώνει θανάσιμα.

Και, οπωσδήποτε, να μην παραλείπεις να ρίχνεις κάθε τόσο, κάθε μέρα αν είναι δυνατόν, μια ματιά στον καθρέφτη σου. Που δεν είναι άλλος από τα μάτια των πιστών φίλων και των ανθρώπων που σ’ αγαπούν.

Φυσικά, εμείς σταθήκαμε ιδιαίτερα ευλογημένοι. Γιατί, από τα πρώτα βήματά μας, είχαμε πλάι μας έναν έμπειρο οδηγό, που αποτέλεσε και έναν από τους πλέον πολύτιμους «καθρέφτες» στη ζωή μας.

Τον εκδότη μας, τον αλησμόνητο Νίκο Σιμόπουλο.

 Δυο πόρτες…

180503 ΣΤΑΘΜΙΣΜΕΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Και… αν δεν υπάρχει λύση;

Εννοείται ότι μιλάμε πάντα για το θέμα των 32 πλατάνων που βρίσκονται μπροστά από το Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης μας. Υποτίθεται ότι περάσαμε στη φάση αναζήτησης λύσης, για να αποφύγουμε την κοπή τους.

Και, αν δεν υπάρχει τέτοια λύση;

Η απάντηση στο ερώτημα είναι «εξαρτάται πώς ή πού ψάχνεις». Για να καταλάβετε την ουσία τού πράγματος, θα σας θυμίσω το γνωστό ανέκδοτο.

Κάποιο βράδυ, ένας τύπος περπατούσε σκυφτός κάτω από μια κολόνα της ΔΕΗ, εξετάζοντας προσεκτικά το έδαφος. Ένα περαστικός που τον είδε, σταμάτησε και τον ρώτησε τι κάνει. «Μου έπεσαν τα κλειδιά μου», απάντησε εκείνος «και τα ψάχνω».

«Εδώ σου έπεσαν, κάτω από την κολόνα της ΔΕΗ;» ξαναρώτησε ο περαστικός.

«Όχι, πιο εκεί, κοντά στο σπίτι μου», απάντησε ο πρώτος.

«Και τότε γιατί ψάχνεις εδώ;»

«Αφού εδώ έχει φως, εκεί είναι σκοτεινά, δεν βλέπω για να ψάξω!»

Υπάρχουν, λοιπόν, δύο οπτικές στην αναζήτηση λύσης στο θέμα των πλατάνων. Η πρώτη ξεκινάει από το ότι τα δέντρα, στον βαθμό που οι ειδικοί διαβεβαιώνουν ότι είναι υγιή, δεν κόβονται. Και πάμε να δούμε τι άλλο μπορούμε να κάνουμε.

Η δεύτερη λέει ότι δεν είναι και έγκλημα να κοπούν τα δέντρα, εφόσον εμποδίζουν ή δημιουργούν προβλήματα, η αντιμετώπιση των οποίων απαιτεί μελέτη και χρόνο και κόπο και έξοδα και…

Εμείς, ως πουλάκια, είμαστε υπέρ της πρώτης αντιμετώπισης. Διότι πιστεύουμε ότι, τεχνικά, σήμερα που ο άνθρωπος κάνει θαύματα, δεν υπάρχει περίπτωση να μην αντιμετωπίζεται το θέμα. Ποιο είναι όμως αυτό το θέμα;

Το ενδιαφέρον είναι ότι η απόφαση για την κοπή δεν συνοδεύονταν από καμιά εισηγητική έκθεση, στην οποία να αναφέρονται οι λόγοι που επιβάλλουν αυτή την ενέργεια. Εκ των υστέρων άρχισαν να προβάλλονται διάφοροι τέτοιοι.

Από το ότι υπάρχουν γείτονες (ένας εμφανίστηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο) που ενοχλούνται από τα έντομα και τα πεσμένα φύλλα, μέχρι το ότι οι ρίζες τους απειλούν (θα απειλήσουν στο μέλλον) υπόγειους αμιαντοσωλήνες ύδρευσης.

Και από το ότι σηκώνονται οι πλάκες του πεζοδρομίου και είναι δύσκολη η πρόσβαση ατόμων με κινητικά προβλήματα, μέχρι ότι εμποδίζεται η κίνηση των λεωφορείων του παρακείμενου ΚΤΕΛ.

Το άλλο πουλάκι:

Ακούστηκαν και αστειότητες.

Τού τύπου «μπορεί να λένε ότι τα δέντρα είναι υγιή, όμως ποιος μας εγγυάται τι θα συμβεί, αν φυσήξει ένα αέρας δέκα μποφόρ;» Ή το άλλο: «Δεν θα κινδυνέψει η ζωή του οδηγού, αν ένα όχημα πέσει με μεγάλη ταχύτητα πάνω σε κάποιο πλατάνι;»

Γι’ αυτά τα δύο, που ακούστηκαν από το στόμα αντιδημάρχου, παρακαλώ, έγιναν ενδιαφέροντα σχόλια μεταξύ των πολιτών που παρακολουθούσαν την συνεδρίαση. Δυστυχώς δεν τα κατέγραψαν οι πρακτικογράφοι.

Τέτοια πλατάνια υπάρχουν και την πλατεία, όπως και σε αυλές σχολείων και άλλου. Θα τα κόψουμε, μαζί με κάθε άλλο δέντρο, το οποίο πιθανόν να μην αντέξει στα δέκα μποφόρ; Όσο για το ατύχημα με υπερβολική ταχύτητα στο κέντρο της πόλης…

«Μπορεί τα πλατάνια να σώσουν και τη ζωή κάποιου ανυποψίαστου περαστικού, τον οποίο θα χτυπούσε το αυτοκίνητο του ασυνείδητου οδηγού», σχολίασε πολύ εύστοχα κάποιος. Βλέπετε, υπάρχουν πάντα δύο οπτικές.

Ως μόνο σοβαρό επιχείρημα θεωρώ την προσβασιμότητα από όλους τους πολίτες. Είτε έχουν κινητικά προβλήματα, είτε προβλήματα όρασης, είτε απλώς συνοδεύουν ένα καρότσι. Εδώ θέλω λίγο την προσοχή σας.

Θέλω την προσοχή σας, διότι θα θέσω και πάλι το αρχικό ερώτημα και θα προσπαθήσω να το απαντήσω. Τι γίνεται ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΑΝ ΔΕΝ ΒΡΕΘΕΙ ΛΥΣΗ; Αν, προκειμένου να περνούν όλοι οι πολίτες από εκεί πρέπει να κοπούν τα πλατάνια;

Η απάντηση είναι και πάλι ΝΑ ΜΗΝ ΚΟΠΟΥΝ. Και θα σας εξηγήσω τον λόγο. Πρώτα πρώτα η ελεύθερη πρόσβαση παντού είναι δικαίωμα. Δικαίωμα όμως είναι και η ποιότητα ζωής μέσα σε ένα όμορφο φυσικό περιβάλλον.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Τι γίνεται όταν δυο δικαιώματα συγκρούονται;

Τώρα μπαίνω σε ξένα νερά, απ’ ό,τι γνωρίζω όμως γίνεται κάτι που λέγεται «στάθμιση». Υποχωρεί λίγο το ένα, λίγο το άλλο, ώστε να συνεχίσουν να υφίστανται και τα δυο, χωρίς κάποιο να εκλείψει εντελώς.

Θα έχετε παρατηρήσει ότι τα άτομα με κινητικά προβλήματα (πρέπει να) έχουν πρόσβαση σε όλα τα δημόσια κτήρια, όχι όμως πάντοτε από την κύρια είσοδο. Είναι κακό αυτό; Είναι, αλλά, δυστυχώς, συχνά δεν υπάρχει άλλη λύση.

Η πρόσβαση, λοιπόν, στο Αρχαιολογικό Μουσείο μπορεί να εξασφαλιστεί πολύ εύκολα, με μια ειδική, σηματοδοτημένη διάβαση μπροστά στην είσοδό του. Αφήστε που το σχέδιο ανάπλασης προβλέπει είσοδο προσβάσιμη από την πίσω πλευρά.

Μένει, λοιπόν, το πρόβλημα της ανεμπόδιστης διέλευσης από το συγκεκριμένο πεζοδρόμιο. Το πρώτο που μπορεί να σκεφτεί κανείς είναι η γενική εικόνα της πόλης. Έχει εξασφαλιστεί η διέλευση αυτή από κάθε σημείο της και το μόνο που μένει είναι το συγκεκριμένο πεζοδρόμιο;

Εγώ όμως δεν το βλέπω έτσι. Είπαμε ότι είναι θέμα στάθμισης. Αν, λοιπόν, για κάποιο λόγο, δεν μπορούσα να περάσω από εκείνο το πεζοδρόμιο, και για να επιτευχθεί αυτό θα έπρεπε να κοπούν τα πλατάνια, θα έλεγα «μη σώσει και περάσω».

Θα προτιμούσα να κινούμαι από το απέναντι πεζοδρόμιο και να χαίρομαι την όμορφη εικόνα και την ευεργετική παρουσία αυτών των δέντρων…

Παρά να τη στερήσω από τον εαυτό μου και τους συμπολίτες μου, μόνο και μόνο για να ασκήσω το δικαίωμά μου στην ελεύθερη πρόσβαση παντού.

Να δείτε όμως που, τελικά, θα βρεθεί λύση.

 Δικαίωμα…

180502 ΥΠΟΚΡΙΤΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Μιλήσαμε με τους οικολόγους.

Όχι τους δημοτικούς συμβούλους, γι’ αυτούς σας είπαμε χθες. Με τους άλλους, τα μέλη της Οικολογικής Κίνησης Δράμας. Τα οποία εξέφρασαν με πιο οργανωμένο τρόπο την αντίθεση πολλών πολιτών στην κοπή των δέντρων.

Ζητήσαμε να μας πουν τις εκτιμήσεις και τις εντυπώσεις τους από το Δημοτικό Συμβούλιο, όπου συζητήθηκε «προ ημερήσιας διάταξης» το θέμα. Αυτά που μας είπαν είναι πολύ ενδιαφέροντα και σας τα μεταφέρουμε.

Το πρώτο που σχολίασαν είναι η διακήρυξη των δημοτικών συμβούλων πως μπορεί να είναι «πιο οικολόγοι από πολλούς οικολόγους», όμως «σε πρώτη προτεραιότητα τοποθετούν τον άνθρωπο»:

«Λες και τέθηκε από κανέναν τέτοιο δίλημμα. Ή λες και οι φιλοπεριβαλλοντικές οργανώσεις αγωνίζονται για ένα καλύτερο περιβάλλον όχι για τους ανθρώπους, όχι για τα παιδιά μας, αλλά έτσι, γενικώς και αορίστως.

Γιατί, λοιπόν, πρέπει υποχρεωτικά να διαλέξουμε… “ανάμεσα στα δέντρα και τους ανθρώπους”; Γιατί δεν είναι δυνατόν να συνυπάρξουν αρμονικά, όπως γίνεται με το συγκεκριμένο είδος πλατάνου που το συναντάμε σε όλες τις ευρωπαϊκές πόλεις;

Το πόσο ψεύτικο όμως είναι αυτό το δίλημμα και πόσο υποκριτική όμως αυτή η στάση μπορεί να το καταλάβει κανείς ρίχνοντας μια ματιά στην πόλη. Βλέποντας, δηλαδή, κατά πόσο έχουν αντιμετωπιστεί όλα τα σχετικά προβλήματα.

Τι γίνεται με το θέμα της προσβασιμότητας; Μπορούν τα ΑΜΕΑ να περάσουν από όλα τα άλλα σημεία της πόλης και το μόνο που μένει απροσπέλαστο είναι το συγκεκριμένο πεζοδρόμιο;

Εδώ δεν μπορούν (δεν ενδιαφέρονται) να αδειάσουν τα πεζοδρόμια από τραπεζοκαθίσματα, πάγκους, κρεμάστρες, διαφημιστικές πινακίδες και όποια άλλη πρόχειρη ή μόνιμη κατασκευή εμποδίζει την κίνηση και τους ενόχλησαν τα πλατάνια;

Τι γίνεται με τη την ασφαλή κίνηση; Φταίνε τα πλατάνια που μια ηλικιωμένη κυρία χτύπησε στο συγκεκριμένο σημείο, ή μήπως το χάλι που έχουν γενικώς οι δρόμοι και τα πεζοδρόμια της πόλης;

Γιατί δεν μας έφερε ο αρμόδιος αντιδήμαρχος φωτογραφίες και από άλλες περιπτώσεις ατυχημάτων, αλλά και δυστυχημάτων, με πεζούς, ποδηλάτες και εποχούμενους μέσα στον αστικό ιστό, εξαιτίας της κατάστασης δρόμων και πεζοδρομίων;

Τι κάνουν οι οικολόγοι δημοτικοί σύμβουλοι, που κόπτονται για την υγεία των πολιτών, με το θέμα της τήρησης του αντικαπνιστικού νόμου στα μαγαζιά αρμοδιότητας του Δήμου; Εκεί γιατί δεν… προέχει ο άνθρωπος;»

Το άλλο πουλάκι:

Καλά δεν τα λένε;

Μας μίλησαν και για τον ρόλο των αντιδημάρχων και των εντεταλμένων συμβούλων. Οι οποίοι παρουσίασαν τους εαυτούς τους στο Δημοτικό Συμβούλιο σαν ήρωες, επειδή… κάνουν τη δουλειά τους.

«Άλλος είπε “έσβηνα φωτιές, χωρίς να δω κανέναν οικολόγο να βοηθά”, άλλος “έτρεχα νύχτα μέρα με τα χιόνια”, άλλος “ασχολούμαι συνεχώς με τα αδέσποτα”… Μα, αυτός ακριβώς δεν ήταν ο λόγος που ζήτησαν και πήραν την ψήφο των πολιτών;

Αν παραπονιούνται ή δυσανασχετούν, δεν έχουν παρά να παραιτηθούν. Αν, πάλι, τους πέφτει βαριά η δουλειά, δεν έχουν παρά να την οργανώσουν και να την προγραμματίσουν σωστά, ώστε να μην τρέχουν και δεν φτάνουν.

Είδατε κανένα μέλος της Οικολογικής Κίνησης να γκρινιάζει επειδή συμμετέχει στην πυρασφάλεια, καθαρίζει δρόμους και πάρκα από τα σκουπίδια, φυτεύει δέντρα και θάμνους, αγωνίζεται για την ανακύκλωση…

Για δουλειές, δηλαδή, που είναι στην αρμοδιότητα των συγκεκριμένων αντιδημάρχων;», μας ρώτησαν χαρακτηριστικά. «Όμως, αν δεν βλέπουμε αυτό που κάνουμε για την πόλη μας ως προσφορά, τότε καλύτερα να καθόμαστε στο σπίτι μας».

Τους ρωτήσαμε πώς κρίνουν και την πρεμούρα των δημοτικών συμβούλων να αποδείξουν ότι έχουν μεγάλη οικολογική ευαισθησία. Εκεί ανέλαβε να μας απαντήσει ένα από τα παλαιότερα μέλη της Οικολογικής Κίνησης:

«Στα τριάντα ένα χρόνια που είμαι στην Κίνηση, ξέρετε πόσους οικολόγους δημοτικούς συμβούλους έχω συναντήσει; Εκατοντάδες! Στη συντριπτική πλειονότητα, η ευαισθησία τους έχει ένα κοινό χαρακτηριστικό.

Εμφανίζεται απότομα την ημέρα που αποφασίζουν να κατεβούν ως υποψήφιοι και εξαντλείται αυτομάτως, μόλις χάσουν τις εκλογές ή πάψουν να είναι δημοτικοί σύμβουλοι. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στον πολιτισμό.

Τους βλέπεις στις πρώτες σειρές πολιτιστικών εκδηλώσεων, όσο διαρκεί η θητεία τους. Πριν, κυρίως όμως μετά από αυτή, δεν πατάνε ούτε σε ένα θέατρο, σε μια συναυλία, μια ομιλία, κάτι που να θυμίζει πολιτισμό».

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Να σας πούμε και τη δική μας γνώμη;

Η δημοτική αρχή, για άγνωστους λόγους, πήρε μια απόφαση την οποία μετά προσπάθησε να αιτιολογήσει, χρησιμοποιώντας κάθε λογής επιχειρήματα. Από την ασφάλεια των περαστικών, μέχρι… τους αμιαντοσωλήνες.

Βλέποντας όμως ότι η κοπή των πλατανιών δεν μπορεί να περάσει «απαρατήρητη» από τη δραμινή κοινωνία και θα έχουν μεγάλη πολιτική φθορά, προσπαθούν, εκ των υστέρων, να αποδείξουν ότι δεν γίνεται διαφορετικά.

Στο παιχνίδι αυτό θα επιχειρήσουν να αποσπάσουν και τη συγκατάθεση της Οικολογικής Κίνησης, την οποία κάλεσε ο Δήμαρχος να συμμετέχει στη επιτροπή που θα μελετήσει, κάτω από την πίεση του χρόνου, εναλλακτικές λύσεις. 

Εκεί χρειάζεται προσοχή! Λύσεις υπάρχουν και έχουν εφαρμοστεί σε όλο τον κόσμο, ακόμη και στο Πάρκο της Αγίας Βαρβάρας, όπως είπε ο κύριος Στεφανίδης στο Δημοτικό Συμβούλιο. Αρκεί να υπάρχει η πολιτική βούληση.

Αυτή πάλι, αν δεν υπάρχει, μπορεί να επιβληθεί από τους πολίτες. Μην ξεχνάμε ότι βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο και αυτό είναι σίγουρα… με το μέρος των πλατάνων.

 Λύσεις υπάρχουν, αρκεί να… επιβληθούν!