180907 ΑΝΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΕΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Έχουμε και τον ανασχηματισμό.

Ο ανασχηματισμός είναι κάτι που ποτέ δεν κατάλαβα πώς λειτουργεί. Είναι, φαίνεται, επειδή σκέφτομαι εντελώς διαφορετικά από τους πολιτικούς και τον τρόπο με τον οποίο εκείνοι βλέπουν να λειτουργεί το σύστημα.

Το πιο ωραίο που έχω ακούσει για τον ανασχηματισμό είναι το εξής:

«Μπαμπά, τι είναι ανασχηματισμός;»

«Είναι, παιδί μου, όταν στάζει το ταβάνι και εμείς αλλάζουμε θέση στα έπιπλα!»

Δεν μου άρεσε απλώς η μεταφορά της μάταιης προσπάθειας να εμποδίσεις μια καταστροφή ή να λύσεις ένα πρόβλημα κλείνοντας σ’ αυτό τα μάτια. Μου άρεσε και η συγκεκριμένη παρομοίωση των υπουργών με έπιπλα.

Θα συμφωνείτε ότι για κάποιους ισχύει στο έπακρο. Δεν έχουν καμιά πραγματική αποστολή εκτός από το να διακοσμούν έναν χώρο ή από να ακουμπά ο πρωθυπουργός πάνω τους διάφορα «αντικείμενα».

Μια καυτή πατάτα, ας πούμε, ή την μασιά με την οποία βγάζεις τα κάστανα από τη φωτιά. Μπορεί ακόμη να τους χρησιμοποιεί ως τα έπιπλα πάνω στα οποία κάθονται εκείνοι τους οποίους πρέπει να συναντήσει. 

Καταλάβατε τι εννοώ. Ο διακοσμητικός χαρακτήρας ορισμένων υπουργών φαίνεται και από την ομολογία ότι τους επιλέγουν για να «αρέσουν» σε συγκεκριμένη ομάδα ψηφοφόρων, τους οποίους θα φέρουν κοντά στην κυβέρνηση.

Προσέξτε! Όχι με το έργο που θα επιτελέσουν στο συγκεκριμένο υπουργείο∙ απλώς με την παρουσία τους στο υπουργικό συμβούλιο. Και σας ρωτάω: Είναι δυνατόν να σκέφτεται έτσι πολιτικός που σέβεται τους πολίτες;

Αν δεν τους κοροϊδεύει ευθέως, τους θεωρεί ανόητα και άβουλα όντα, τα οποία θα ακολουθήσουν απλώς έναν πολιτικό και θα μετακινηθούν σε άλλον χώρο, επειδή εκείνος πήρε ένα υπουργείο εκεί.

Αν όμως αυτό ισχύει, αν οι πολίτες είναι τόσο χαμηλού επιπέδου που θα μπουν σε μια τέτοια διαδικασία, γιατί να θέλεις εσύ να τους κυβερνάς; Δηλαδή να τους καθοδηγείς, να τους ανοίγεις νέους δρόμους, να τους δείχνεις το μέλλον;

Αν οι πολίτες είναι τέτοιοι, άφησέ τους στη μοίρα τους, δεν αξίζουν έναν πραγματικό ηγέτη όπως θέλεις να είσαι ή θεωρείς εσύ τον εαυτό σου. Πήγαινε στο σπίτι σου και μην ασχολείσαι άλλο μαζί τους.

Το άλλο πουλάκι:

Και η καρέκλα;

Φαίνεται, φίλοι μου, πως οι άνθρωποι είναι χωρισμένοι σε δυο κατηγορίες. Σε εκείνους που ξέρουν και εκτιμούν την αξία μιας καρέκλας και στους υπόλοιπους. Βεβαίως, για να είμαστε ειλικρινείς, έξω από τον χορό πολλά τραγούδια λέμε.

Δεν θα ξεχάσω ποτέ μια ατάκα από τους πρώτους δίσκους του Χάρυ Κλιν, όταν παρουσίασε πολύ πετυχημένα τον Χαράλαμπο Τραμπάκουλα. Ο διάλογος ήταν με έναν δημοσιογράφο που τον ρωτούσε πώς βρέθηκε στη συγκεκριμένη θέση.

«Εμένα μου είπαν να πάω και πήγα», απάντησε ο Τραμπάκουλας.

«Κι εσάς, άμα σας πουν να πάτε, πηγαίνετε;» ρωτάει ο δημοσιογράφος, για να πάρει την απάντηση:

«Γιατί, ρε χαμένε, ξέρεις εσύ κανέναν που του είπαν να πάει και δεν πήγε;»

Έτσι ακριβώς είναι, φίλοι μου! Φαίνεται αδύνατον να αντισταθεί κανείς σε πρόσκληση για μια «καρέκλα». Ξέρω ελάχιστους που το έκαναν και γι’ αυτό βρίσκονται πολύ ψηλά στην εκτίμησή μου.

Προσέξτε, δεν είναι οπωσδήποτε κακό να δεχθεί κάποιος μια θέση. Τα κριτήρια που πρέπει να επικρατούν είναι ο λόγος για τον οποίο του προτάθηκε η συγκεκριμένη θέση και το ποια ήταν η μέχρι τώρα δική του πορεία.

Ξέρεις, ας πούμε, ότι σε θέλουν για «φίντα». Γνωρίζετε όλοι τι είναι η φίντα; Μην ψάξετε στα λεξικά γιατί θα μπερδευτείτε. Από περιέργεια έριξα μια ματιά και είδα να την μπερδεύουν ακόμη και με την… τσόντα.

Αλήθεια! Στο Βικιλεξικό γράφει «μικρό μπάλωμα που έκαναν παλιά στις σόλες»! Αυτό είναι η τσόντα και η λέξη πήρε την πονηρή της σημασία από τα μικρά «μπαλώματα» πορνό σκηνών που παρεμβάλλονταν σε κανονικές ταινίες.

Η φίντα είναι το… ζωντανό δόλωμα, ένα πουλί αιχμαλωτισμένο που με τη φωνή ή/και το περιορισμένο του πέταγμα ξεγελά άλλα πουλιά του είδους του, ώστε να κατεβαίνουν κοντά του, δηλαδή στο έλεος των κυνηγών τους.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Υπουργός φίντα!

Όχι επειδή εκτιμώνται τα προσόντα ή οι ικανότητές σου, αλλά επειδή ο πρωθυπουργός πιστεύει ότι η τοποθέτησή σου στο υπουργικό συμβούλιο μπορεί να φέρει ψηφοφόρους από άλλες παρατάξεις στο κόμμα του.

Δέχεσαι; Αν ναι, έχει άδικο κάποιος όταν σε κατηγορήσει ότι το κάνεις για την καρέκλα; Πόσω μάλλον όταν η πρόταση γίνεται από μια κυβέρνηση και έναν πρωθυπουργό που εσύ τους έσουρνες τα εξ αμάξης.

Τι άλλαξε ξαφνικά; Η απόφασή τους να διευρύνουν τον χώρο τους με πρόσωπα και ιδέες του ευρύτερου δημοκρατικού φάσματος; Και τότε, γιατί συγκεκριμένα εσένα, τον οποίο μάλιστα είχαν και αυτή κάποτε στο φτύσιμο;

Τι άλλο λες να επικράτησε, εκτός από το γεγονός ότι στο πρόσωπό σου βρήκαν έναν πρόθυμο να κάνει τη δουλειά τους; Θα μου πεις, εδώ υπάρχει μια συνθήκη από την οποία βγαίνουν κερδισμένα και τα δύο μέρη.

Τι ποιο έντιμο!

Θα συμφωνήσω απόλυτα, με την προϋπόθεση όμως ότι αυτό γίνεται παραδεκτό και δημοσίως. Από τη στιγμή που πάτε να το παρουσιάσετε για «σύγκλιση θέσεων» και άλλα τέτοια ρομαντικά…

Τότε μας δίνετε κι εμάς το δικαίωμα να υποστηρίζουμε ότι μας περνάτε για μεγάλα κορόιδα και να φερόμαστε ανάλογα.

Εκτός κι αν πράγματι είμαστε τέτοια, οπότε ίσως και να έχετε τελικά δίκιο!

Την καρέκλα, ουδείς!

180906 ΜΕΤΑΜΝΗΜΟΝΙΑΚΟΝ-2

Το ένα πουλάκι:

Τι θα σήμαινε για μας «τέλος»;

Δεν προλάβαμε να το πούμε στην χθεσινή κουβέντα μας, γι’ αυτό θα προσπαθήσουμε σήμερα. Πότε θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα μνημόνια τελείωσαν, ότι δηλαδή βγήκαμε από αυτή την περιπέτεια;

Όπως καταλαβαίνετε, τουλάχιστον εσείς, οι παλιοί φίλοι μας, το θέμα δεν είναι τεχνικό. Δεν πρόκειται δηλαδή απλώς για μια εικονική επιστροφή στην κανονικότητα, όπου ο δανεισμός θα γίνεται από τις αγορές και η επιτήρηση θα είναι πιο χαλαρή.

Προσωπικά, κι ας με πουν κάποιοι γερμανοτσολιά, δεν με ενοχλούσε και πολύ ούτε το γεγονός του δανεισμού από τους εταίρους -κάθε άλλο, με τα επιτόκια που βρίσκαμε- ούτε εκείνο της επιτήρησης από τους «θεσμούς».

Το είπαμε και χθες˙ δεν έχω καμιά απολύτως εμπιστοσύνη στον τρόπο με τον οποίο οι ελληνικές κυβερνήσεις θα διαχειριστούν (άκουγε διασπαθίσουν) το πανάκριβο χρήμα που θα παίρνουν από τις αγορές.

Όσο για τα μέτρα που μας επέβαλλαν οι δανειστές, τώρα ξέρουμε καλά ότι ήταν αναγκαστικές επιλογές, στον βαθμό που οι δικές μας, όλες οι «μνημονιακές» κυβερνήσεις, δεν είχαν το παραμικρό εθνικό σχέδιο.

Περιορίζονταν μόνο στη στείρα άρνηση, χωρίς καμιά εναλλακτική λύση, χωρίς αντιπρόταση για κάποιο σκληρό ή άδικο μέτρο, και στη δήθεν με πόνο ψυχής αναγκαστική εφαρμογή όσων μας επέβαλλαν οι κακοί ξένοι.

Αυτή είναι με δυο λόγια η στάση όλων, επαναλαμβάνω, των μνημονιακών κυβερνήσεων, με προεξάρχουσα την παρούσα, η οποία -τρομάρα της- είχε εναλλακτικό σχέδιο˙ το κλείσιμο των τραπεζών και την απειλή πως θα φύγουμε από την Ευρώπη.

Μέχρι που μας είπαν, διά στόματος Σόιμπλε, «πάρτε και αυτά τα δισεκατομμύρια μαζί σας και, φεύγοντας, κλείστε και την πόρτα». Και τότε κατέρρευσε όλο το αντιμνημονιακό παραμύθι, που στάθηκε όμως αρκετό να τους φέρει στην εξουσία.

Ένα πρώτο δείγμα, λοιπόν, ότι βρισκόμαστε στην «έξοδο» θα ήταν να ακούσουμε τον πολιτικό κόσμο της χώρας να αναλαμβάνει την ευθύνη και να ζητά συγγνώμη για τη στάση που κράτησε στα δύσκολα χρόνια της κρίσης.

Μα, θα μου πείτε, δεν θα έπρεπε να προηγηθεί η συγγνώμη για το πώς οδηγηθήκαμε στην κρίση; Οπωσδήποτε, όμως το θεωρώ υπερβολικό να ζητήσουμε τώρα κάτι τέτοιο. Εξάλλου, μπορούμε να πούμε πως κάποιοι, κόμματα και πολιτικοί, πλήρωσαν αρκετά.

Το άλλο πουλάκι:

Πληρώσαμε κι εμείς!

Κάποιοι ίσως πολύ περισσότερα από όσα τους αναλογούσαν, όμως έτσι γίνεται πάντα. Το ζήτημα είναι τι πήραμε με αυτή την πληρωμή, τι μάθαμε, αν έπιασαν τόπο οι θυσίες που κάναμε…

Μάθαμε, ας πούμε, ποια ήταν η φύση των προβλημάτων που μας οδήγησαν στην χρεοκοπία, ή πιστεύουμε ακόμη ότι πρόκειται για ένα φέσι που μας άφησαν κάποια «λαμόγια» που καταχράστηκαν δημόσιο χρήμα;

Συνειδητοποιήσαμε την ευθύνη που έχει ο κάθε πολίτης στον τρόπο με τον οποίο διάγει τον δημόσιο βίο του και στις επιλογές των προσώπων που κάνει στις εκλογές, ή θεωρούμε αποκλειστικά υπεύθυνους όσους άσκησαν εξουσία;

Καταλάβαμε τι σημαίνει ζω -ως άτομο, ως οικογένεια, ως χώρα- ανάλογα με τις δυνατότητές μου, και τι σημαίνει δανείζομαι όταν είναι απολύτως απαραίτητο και τόσο που να μπορώ να εξυπηρετώ τα δάνειά μου;

Μάθαμε πως κανείς δεν σου χρωστά τίποτε επειδή είχες «ένδοξους προγόνους που έδωσαν τα φώτα στην ανθρωπότητα» και πως πρέπει κάθε στιγμή να κερδίζεις με την δική σου αξία την αναγνώριση και τον σεβασμό των άλλων;

Έχουμε συνειδητοποιήσει ποια είναι η θέση μας στον παγκόσμιο χάρτη, πού ανήκει η χώρα μας και τι μπορούμε να κερδίζουμε από, ή να συνεισφέρουμε σε, κάθε μας διεθνή σχέση; Ή πιστεύουμε ακόμη στα ρούβλια από τη Ρωσία και τα πετρέλαια από τη Βενεζουέλα;

Καταλάβαμε τι σήμαινε το χαρούμενο σποτ «πάμε νομισματοκοπείο» και τι το ηρωικό σύνθημα «με δραχμή αμέσως καλύτερα», ή έχουμε την εντύπωση πως θα μπορούσαμε να παίρνουμε μισθούς και συντάξεις σε ευρώ και να πληρώνουμε σε δραχμές;

Είδαμε τι μπορεί να καταφέρει ο λαϊκισμός και με πόση ευκολία μπορεί να φέρει στην εξουσία εκείνους που τον υπηρετούν, ακόμη και αν τότε τους υποχρεώνει να έρθουν αντιμέτωποι με τα λόγια και τις υποσχέσεις τους;

Τέλος, μάθαμε πως η πραγματικότητα μπορεί όχι απλώς να αγνοεί και να ξεπερνά, αλλά και να συντρίβει τους ρομαντισμούς, τα όμορφα λόγια και, κυρίως, τις ιδεοληψίες και τις αναλύσεις των καφενείων;

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Και κάτι ακόμα!

Μάθαμε πως, τελικά, ο καθένας δεν είναι αυτό που δηλώνει, αλλά αυτό που δείχνουν οι πράξεις του, κυρίως όταν καλείται να διαχειριστεί κρίσιμες καταστάσεις; Ότι πρέπει να ορίσουμε και πάλι κάποιες έννοιες, αν θέλουμε να συνεννοούμαστε;

Συνειδητοποιήσαμε ότι ούτε οι παλιοί πολιτικοί διαχωρισμοί, ούτε οι παραδοσιακές αναλύσεις και μορφές διεκδίκησης αρκούν για να ερμηνεύσουν και να αλλάξουν τη σύνθετη σημερινή πραγματικότητα;

Είναι πολλά ακόμη, ας αρκεστούμε όμως σ’ αυτά. Και ας αναρωτηθούμε αν μπορεί να υπάρξει πραγματική έξοδος από την κρίση αν πρώτα δεν απαντήσουμε θετικά, όχι όλοι, τουλάχιστον η μεγάλη πλειονότητα.

Τα μνημόνια μπορεί να τελείωσαν˙ το είπε ο Πρωθυπουργός. Αυτό όμως δεν σημαίνει απολύτως τίποτε για τη δυνατότητα της χώρας να γιατρέψει τις πληγές της και να σταθεί στα πόδια της.

(Δεν λέω «και πάλι», διότι φοβάμαι πως κάποιοι θα το εκλάβουν «όπως πριν».)

Αυτό το δύσκολο έργο μόνο όλοι μαζί μπορούμε να το αναλάβουμε. Το ερώτημα είναι με ποια ηγεσία.

Τελειώσαμε και μείναμε μονάχοι

όλα κι αν τα δώσαμε!

180905 ΜΕΤΑΜΝΗΜΟΝΙΑΚΟΝ-1

Το ένα πουλάκι:

Εσείς που βρισκόσασταν;

Μιλώ για την ιστορική ημέρα κατά την οποία η χώρα βγήκε από τα μνημόνια. Μπορείτε να θυμηθείτε πού ακριβώς ήσασταν και τι κάνατε; Δεν το ρωτάω στην τύχη, έχει πολύ μεγάλη σημασία.

Λένε πως τη στιγμή που συμβαίνουν σπουδαία γεγονότα, γεγονότα που σημαδεύουν την πορεία της ανθρωπότητας ή μιας χώρας, ο καθένας μπορεί να θυμηθεί πού ακριβώς βρισκόταν. Είναι όντως έτσι;

Δεν είμαι απολύτως βέβαιος. Και, αν ισχύει κάτι τέτοιο, σίγουρα δεν ισχύει για γεγονότα που συμβαίνουν προγραμματισμένα. Όλοι ξέρουμε τι κάναμε την ημέρα του τελικού του Ευρωμπάσκετ το 1987.

Είχαμε αφήσει κάθε άλλη ασχολία μας και ήμασταν στημένοι μπροστά σε μια τηλεόραση· πιθανότατα να θυμάται ο καθένας σε ποια ακριβώς τηλεόραση ή με ποιους παρέα είδε τον τελικό.

Αυτό όμως ήταν κάτι προγραμματισμένο. Αξίζει να δοκιμάσετε να δείτε αν θυμόσαστε πού βρισκόσασταν όταν ανακοινώθηκε η επίθεση στους δίδυμους πύργους. Ή όταν μάθατε τον θάνατο κάποιου αγαπημένου σας σταρ.

Εγώ, ας πούμε, θυμάμαι πολύ καλά τη μέρα που έμαθα τον θάνατο του Μπομπ Μάρλεϊ, όχι όμως τη δολοφονία του Τζων Λένον, παρ’ όλο που η δεύτερη ήταν εντελώς αιφνίδιο γεγονός. Συμβαίνουν αυτά…

Το ερώτημα είναι άλλο. Αν ισχύει τελικά αυτό, αν δηλαδή οι άνθρωποι θυμόμαστε πού ήμασταν και τι κάναμε όταν συνέβαιναν κάποιοι κοσμοϊστορικά γεγονότα, ισχύει και το αντίστροφο;

Δηλαδή, το ότι μπορούμε να θυμηθούμε τη στιγμή που συνέβη κάποιο γεγονός, αυτό το καθιστά αυτομάτως σπουδαίο; Ας αφήσουμε αναπάντητο το ερώτημα, διότι αξία έχει να δώσει ο καθένας τη δική του απάντηση.

Εμείς, μια φορά, τη μέρα που η χώρα έβγαινε από τα μνημόνια βρισκόμασταν στους Καλαρρύτες. Για όσους γνωρίζουν το χωριό αυτό δεν χρειάζονται περισσότερα λόγια. Για εκείνους πάλι που το αγνοούν κάθε παραπέρα πληροφορία θα ήταν χωρίς νόημα.

Να σας πω την αλήθεια, δεν είδα και μεγάλη διαφορά με την πολυαναμενόμενη ημέρα τής εξόδου. Είναι αλήθεια ότι δεν περίμενα και πολλά, όμως κάτι ελαφρύ πίστευα ότι θα το νιώσω. Τίποτε! Η έξοδος ήρθε και πέρασε χωρίς να με αγγίξει.

Το άλλο πουλάκι:

Δεν έκατσε και η φάση!

Αλλιώς τα περίμενε και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός. Βλέπετε όμως τα δυσάρεστα γεγονότα που προηγήθηκαν δεν τον άφησαν να το γιορτάσει όπως το φανταζόταν. Ας πούμε απουσίαζαν εντελώς οι ζουρνάδες! 

Τι στο καλό; Αρκεί μια σεμνή και ταπεινή ανακοίνωση, ακόμη κι αν γίνεται από την συμβολική Ιθάκη, να αναδείξει τη σημασία ενός τέτοιου γεγονότος; Μίλησα όμως για συμβολισμό και θα ήθελα να σταθώ λίγο περισσότερο σ’ αυτό.

Μου τι δίνουν οι συμβολισμοί, ιδιαίτερα εκείνοι που τονίζουν επικοινωνιακά κάτι. Μοιάζουν δηλαδή με ένα φτηνό αντικείμενο που πάμε να το παρουσιάσουμε σε ένα εντυπωσιακό περιτύλιγμα για να του δώσουμε αξία.

Ή μου θυμίζει ειδήσεις (εκφωνημένες από συγκεκριμένα κανάλια) τού τύπου «η αρμόδια υπουργός ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση σκέφτεται να εξετάσει σοβαρά στο μέλλον το θέμα της πιθανής αύξησης του κατώτατου μισθού»!

Ένα πραγματικά σπουδαίο γεγονός, του οποίου τη σημασία μπορεί να αντιληφθεί ο κάθε πολίτης, δεν χρειάζεται συμβολισμούς. Λειτουργεί από μόνο του. Αρκεί, λοιπόν, να το ανακοινώσει κάποιος με έναν απλό τρόπο.

Το διάγγελμα, δηλαδή, του Πρωθυπουργού για το τέλος των μνημονίων θα μπορούσε να γίνει και από το γραφείο του. Δεν ήταν καθόλου απαραίτητο να επενδυθεί με ομηρικούς ή καβαφικούς συμβολισμούς.

Οι πολίτες, όσο κι αν δεν διαθέτουν πάντα το απαραίτητο κριτήριο, καταλαβαίνουν και χωρίς αυτούς, αν υπάρχει κάτι να καταλάβουν. Αν δηλαδή δουν κάποια σημαντική διαφοροποίηση στην καθημερινότητά τους.

Διότι, σε τελική ανάλυση, το τέλος των μνημονίων μπορεί να είναι ένα εθνικό γεγονός, το τι ακριβώς σημαίνει όμως για τον καθένα το καταλαβαίνει (ο καθένας) μόνος του. Και αναλόγως εκτιμά τη σπουδαιότητά του.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Τι λέμε εμείς;

Το τι σημαίνει για εμάς σας το είπαμε ακόμη από τον Μάιο: Ρωτούσαμε τότε, παίρνοντας μέρος στη συζήτηση για το αν η έξοδος από τα μνημόνια θα είναι καθαρή ή όχι:

«Θέλουμε μια “καθαρή έξοδο”; Πριν απαντήσουμε, ας ορίσουμε πώς ακριβώς την εννοούμε, προκειμένου να είμαστε βέβαιοι ότι μιλάμε για το ίδιο πράγμα. Απ’ ό,τι έχω καταλάβει, πρόκειται για έξοδο στις αγορές χωρίς περιορισμούς.

Δηλαδή χωρίς να υπάρχει κάποιος πάνω από το κεφάλι μας, που να μας λέει πόσα θα δανειστούμε και, το κυριότερο, τι θα κάνουμε μ’ αυτά τα λεφτά. Αυτό θα το ορίζει αποκλειστικά η κυβέρνηση.

Η εκάστοτε κυβέρνηση. Ας το τονίσουμε αυτό, γιατί, έτσι όπως ξεκίνησε η κουβέντα μας, μπορεί να θεωρήσουν κάποιοι ότι πάμε να αντιπολιτευτούμε την παρούσα. Όχι! Ό,τι πούμε ισχύει για οποιαδήποτε ελληνική κυβέρνηση.

Έτσι, τουλάχιστον, όπως τις έχουμε γνωρίσει μέχρι σήμερα. Πού, λοιπόν, εστιάζεται ο φόβος μας, έτσι και (τους) δοθεί η δυνατότητα να αποφασίζουν τι θα κάνουν με τα χρήματα που θα δανείζονται από τις αγορές;

Ακριβώς εκεί. Στο ότι θα μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν. Και ξέρουμε πολύ καλά τι θέλουν, και η παρούσα κυβέρνηση και οποιαδήποτε άλλη. Θέλουν να… επανεκλεγούν. Αυτό και μόνον αυτό.

Που σημαίνει ότι το πανάκριβο δανεικό χρήμα θα κατευθύνεται μόνον εκεί από όπου υπάρχει πιθανότητα να έρθουν, άμεσα, ψήφοι. Σε διορισμούς (ημετέρων), σε επιδόματα και αυξήσεις, γενικά σε οτιδήποτε αντιπαραγωγικό.

Ποιος μας διαβεβαιώνει ότι όλα αυτά θα συμβούν και πάλι;»

Ρητορικό το ερώτημα, μην απαντάτε.

Όξω!

180904 ΥΠΕΡΗΦΑΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Δεν ήταν όλα μαύρα…

Το καλοκαίρι που μας πέρασε είχε και τις φωτεινές του στιγμές! Ξέρω, περιμένετε τώρα με αγωνία να σας πω ποιες ήταν αυτές. Όσοι παρακολουθείτε χρόνια τις καθημερινές μας κουβέντες κάτι θα υποψιάζεστε.

Πάντως θα είστε σίγουροι ότι δεν μιλάω για την πολυαναμενόμενη «έξοδο από τα μνημόνια», ούτε, φυσικά, για τον ανασχηματισμό που ακολούθησε. Αυτά μάλλον στις… γκρίζες στιγμές θα τα κατέτασσα.

Το γιατί θα το δούμε αργότερα. Οι φωτεινές στιγμές του καλοκαιριού έχουν να κάνουν με τις επιτυχίες μας στον αθλητισμό. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή, γιατί ακόμη κι εκεί δεν… παίζουμε μόνοι μας.

Είχαμε και το μουντιάλ! Όπου μπορεί να μη συμμετείχε η δική μας ομάδα, αυτό όμως μας έδωσε την ελευθερία να το παρακολουθήσουμε πιο αποστασιοποιημένα και να χαρούμε ή να λυπηθούμε πιο… ελεύθερα.

Οι «μεγάλοι» μάς αποχαιρέτησαν νωρίς. Επαληθεύοντας το γεγονός ότι στο ποδόσφαιρο, στον αθλητισμό γενικότερα, πρέπει κάθε φορά να αποδεικνύεις ποιος είσαι. Καλή η ιστορία, καλές και οι βαριές φανέλες, αλλά δεν αρκούν.

Όπως δεν αρκούν και ένας ή δύο παίκτες τής πρώτης γραμμής για να φέρουν τα αποτελέσματα. Αυτοί μπορούν να κάνουν τη διαφορά, όταν το σύνολο πίσω τους λειτουργεί σωστά. Μόνοι τους…

Αυτό είναι κι ένα καλό μάθημα για όλους εμάς που ενδιαφερόμαστε μόνο για την προσωπική μας διάκριση, την ατομική μας «σωτηρία», χωρίς να μας ενδιαφέρει το σύνολο, το πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτές θα συμβούν.

Έχουμε πάψει να παίζουμε (και) για τους άλλους. Κοιτάμε μόνο τα ατομικά μας στατιστικά. Πού βελτιωθήκαμε, πόσες προσωπικές επιτυχίες σημειώσαμε, τι κάναμε για να ξεχωρίσουμε από το σύνολο…

Όμως αυτό δεν είναι το ζητούμενο. Αν δεν λειτουργήσει σωστά η ομάδα, τα αποτελέσματα δεν πρόκειται να έρθουν ποτέ. Και τότε εμείς θα μείνουμε με την πικρή ικανοποίηση του εγωισμού μας.

Πικρή, γιατί δεν θα μπορεί να αντικαταστήσει τη χαρά που δίνει η γεύση της νίκης. Θα μένει πάντοτε με την αίσθηση του μισού, του ανολοκλήρωτου…

Το άλλο πουλάκι:

Τα παιδιά μας…

Τα καμαρώσαμε είτε όταν αγωνίστηκαν ατομικά, είτε ως εθνικές ομάδες. Οι φετινές επιτυχίες στον στίβο, τον κανονικό ή τον «υγρό», ήταν ανεπανάληπτες. Μας έκαναν να χαμογελάσουμε!

Μπράβο σε όλους. Και περισσότερα μπράβο τούς αξίζουν όταν ξέρουμε κάτω από ποιες συνθήκες προπονούνται και ετοιμάζονται για τους αγώνες. Αφήνω όλο το υπόλοιπο που λέγεται περιρρέουσα ατμόσφαιρα…

Μοιάζει απίστευτο να σκεφτεί κανείς ότι υπάρχουν αθλητές και ομάδες που φτάνουν στην κορυφή της Ευρώπης και του κόσμου από την Ελλάδα τού σήμερα. Και δεν εννοώ απλώς ότι είμαστε μια χώρα σε κρίση.

Αν το δούμε έτσι, τότε μπορεί να αντιτείνει κάποιος ότι υπάρχουν χώρες πολύ πιο φτωχές που βγάζουν αθλητές παγκοσμίου κλάσης. Δεν είναι το ίδιο. Διότι οι αθλητές εκείνοι διακρίνονται σε ένα ή δύο αθλήματα.

Κυρίως στις μεγάλες αποστάσεις. Εμείς μιλάμε για κάτι διαφορετικό. Από τους δρόμους και τα άλματα, μέχρι την κολύμβηση και την κωπηλασία και από το βόλεϊ σάλας μέχρι το πόλο, τα παιδιά μας μεγαλούργησαν.

Φανταστείτε τι θα γινόταν αν, ως χώρα, δεν δίναμε τη βαρύτητα που δίνουμε στο ποδόσφαιρο, αλλά ενδιαφερόμασταν εξίσου και για τα άλλα αθλήματα. Από τα οποία έχουμε δει και μεγάλες χαρές.

Δείτε, ας πούμε, το πόλο. Με ανύπαρκτες υποδομές, με ελάχιστες ομάδες, χωρίς τον απαιτούμενο ανταγωνισμό, και, εδώ και δεκαετίες, είμαστε στην κορυφή του κόσμου. Η μικρή Ελλαδίτσα αφήνει πίσω χώρες μεγαθήρια!

Πράγμα που σημαίνει ότι όλο αυτό δεν είναι τυχαίο. Κάποιοι κάνουν κάτι πολύ καλά. Το πρόβλημα είναι ότι εμείς ασχολούμαστε μόνο με το ποδόσφαιρο, όπου όλοι τα κάνουν όλα πολύ λάθος.

Δεν το λέω εγώ, δεν γνωρίζω και πολλά από ποδόσφαιρο, κυρίως από τη νομοθεσία και τα διοικητικά, αυτά δηλαδή που καθορίζουν και την τελική αγωνιστική εικόνα. Τα λένε εκείνοι που ξέρουν.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Ήταν και δροσερό!

Πέρα από τις χαρές που μας έδωσε στον αθλητικό τομέα, το φετινό καλοκαιράκι ήταν ακριβώς τέτοιο: καλοκαιράκι. Δεν μας ζεμάτησε, δεν μας έσκασε, περισσότερο μας δρόσισε. Ήταν ένα καλοκαίρι… ανοιξιάτικο!

Δεν ξέρω αν αυτό είναι «κλιματική αλλαγή» ή αν είναι μια ένδειξη συμπόνιας της φύσης προς τον δοκιμαζόμενο λαό μας, πάντως φέτος και ο χειμώνας και το καλοκαίρι είχαν λιγότερα έξοδα από άλλες χρονιές.

Αφήστε που περιορίστηκαν και στο ελάχιστο οι πιθανότητες να συμβούν μπλακ άουτ, όπως άλλες φορές. Σκεφθείτε να είχαμε όλοι στο φουλ τα κλιματιστικά, πόσες «Ύδρες» θα μετρούσαμε.

Ας το πιστώσουμε λοιπόν κι αυτό στα θετικά του φετινού καλοκαιριού. Του οποίου όμως οι ατραξιόν ήταν άλλες. Η έξοδος από τα μνημόνια και ο ανασχηματισμός που ακολούθησε. Γι’ αυτά όμως έχουμε χρόνο.

Θεωρείστε ότι χθες και σήμερα κάναμε μια εισαγωγή στο κυρίως θέμα. Από αύριο θα μιλάμε για τα σημαντικά, που θα ήταν όμως ακόμη πιο σημαντικά, αν δεν προλάβαιναν οι καταστροφές.

Δεν πειράζει· υπάρχουν φορές που η προσγείωση γίνεται βίαια και… αναγκαστική. Θεωρήστε ότι κάτι τέτοιο έγινε και με τα μεγάλα και πολυαναμενόμενα γεγονότα του καλοκαιριού.

Τι είπατε; Αν η Έκθεση της Θεσσαλονίκης εντάσσεται σε αυτά. Δεν ξέρω. Εσείς τι λέτε;

Αλλού το θαύμα!

180903 ΑΡΧΙΝΙΣΜΕΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

«Κι άλλο καλοκαίρι πέρασε…»

Το 1981 δεν υπήρχε φοιτητικό σπίτι που να μην έχει την κασέτα «Τα μπαράκια», του Βαγγέλη Γερμανού, αγορασμένη, εννοείται, από τους αντιγραφείς που διέθεταν χιλιάδες τίτλους στους χώρους του Πανεπιστημίου.

Δεν υπήρχε επίσης φοιτητής, από τους πάρα πολλούς που γρατζουνούσαν τότε κιθάρα, που να μην συμπεριλαμβάνει στο ρεπερτόριό του το «Μικρό», το τραγούδι την αρχή του οποίου σας θύμισα σήμερα.

Ήταν εντυπωσιακή η επιτυχία που είχε τότε εκείνος ο δίσκος -θυμίζω- παραγωγή τού Διονύση Σαββόπουλου. Πολλά από τα τραγούδια του ακούγονται και σήμερα, σαν να μην έχει περάσει μια μέρα.

Κι όμως, πέρασε! Διότι, εκείνο που μας έκανε τότε επίσης τεράστια εντύπωση ήταν το γεγονός πως ο Βαγγέλης Γερμανός, για πρωτοεμφανιζόμενο καλλιτέχνη, ήταν ηλικιακά πολύ μεγάλος! Στα μάτια μας.

Θυμίζω ότι ήταν τριάντα ενός ετών, ηλικία που σε έναν δεκαοχτάρη φαντάζει… πολύ κοντά στο τέλος της ζωής. Σήμερα μας φαίνεται παιδική! Και είναι, αφού εκεί γύρω βρίσκονται τα παιδιά των περισσοτέρων.

Είδατε, όμως! Πιάστηκα με το τραγούδι και ξέχασα να σας χαιρετήσω. Και να σας καλωσορίσω στον εικοστό χρόνο της καθημερινής συνομιλίας μας. Καλώς σας βρήκαμε, γεροί να είμαστε και να τα λέμε και φέτος.

Ποιος να το φανταζόταν, όταν ξεκινούσαμε δειλά δειλά, από την τελευταία σελίδα των ΧΡΟΝΙΚΩΝ, τέτοιες μέρες το 1999… Κι όμως, βαδίζουμε ήδη σε ένα επετειακό έτος. Από το οποίο έχουμε να περιμένουμε και πολλά.

Κάθε πράγμα, όμως, στην ώρα του. Ας αφήσουμε αυτά που είναι να έρθουν, όπως, ας πούμε, οι τρεις εκλογικές αναμετρήσεις που περιμένουμε μέσα στη «χρονιά», να τα σχολιάσουμε στον καιρό τους.

Για την ώρα μπορούμε να αναφερθούμε σε όσα συνέβησαν κατά την περίοδο που κι εμείς κι εσείς ξεκουραζόμασταν στην ξενοιασιά του καλοκαιριού, το οποίο κάθε άλλο παρά ξένοιαστο ήταν.

Δεν ξέρω αν το έχετε παρατηρήσει κι εσείς, αν συμβαίνει, δηλαδή και σ’ εσάς, όμως τα δικά μας καλοκαίρια μοιάζουν όλο και πιο δύσκολα. Δεν επαρκούν όχι για να «γεμίσουμε τις μπαταρίες» για τον επερχόμενο χειμώνα, αλλά ούτε για να «ξεχάσουμε» εκείνον που προηγήθηκε.

Το άλλο πουλάκι:

«Κι άλλο καλοκαίρι πέρασε…»

Δεν «μας κέρασε ήλιο και φιλί», όπως εκείνο, του Βαγγέλη Γερμανού, αλλά, κυριολεκτικά, μας μαύρισε την ψυχή. Είναι αυτό που λέμε «να πάει και να μη γυρίσει», με όλη του τη σημασία.

Τις δύσκολες εκείνες ώρες που μετρούσαμε απανθρακωμένα πτώματα -όχι ότι δεν μετράμε ακόμη νεκρούς, αλλά τότε οι αριθμοί «έτρεχαν»- σκεφτόμουν τι θα μπορούσε να σχολιάσει κανείς για το όλο θέμα.

Τι να πει κανείς μπροστά στο καμένο κορμάκι ενός παιδιού; Ότι φταίει η κακιά η ώρα; Ο καιρός; Οι γονείς και οι παππούδες του που έχτισαν όπου και όπως έχτισαν; Η κυβέρνηση και οι χειρισμοί των αρμοδίων υπηρεσιών;

Φταίνε τα πολιτικά πρόσωπα που προΐστανται; Οι πολιτικοί περασμένων ετών; Όπως είδατε κι εσείς, ο καθένας, ανάλογα από τη θέση από την οποία κοίταζε την κατάσταση, επέρριπτε τις ευθύνες εκεί που τον βόλευε.

Όταν όμως χάνεται έστω και ένα παιδί, από τέτοια αιτία, πιστεύω πως μεγάλη ευθύνη έχουμε όλοι εμείς της περασμένης γενιάς. Κάτι δε κάναμε καλά, κάτι πήγε στραβά και γι’ αυτό είμαστε υπεύθυνοι όλοι.

Ο τρόπος που πήραμε τη ζωή μας (λάθος;), οι αξίες στις οποίες επενδύσαμε, οι προτεραιότητες που βάλαμε, κάτι από όλα αυτά, μπορεί και όλα μαζί, δεν τα κάναμε σωστά. Και το ότι χάνονται με τέτοιου τρόπους τα παιδιά μας ίσως είναι το αποτέλεσμα.

Διότι, από τα αρχαία χρόνια ξέρουμε ότι η ύβρις είναι η χειρότερη πρόκληση ενός θνητού απέναντι στη μοίρα και τους αθανάτους. Μπορεί να ξεκινά ως περιφρόνηση στους νόμους της πολιτείας…

Στην πραγματικότητα όμως πρόκειται για αλαζονική συμπεριφορά απέναντι στον θεϊκό νόμο, όταν επιχειρεί κάποιος να αγνοήσει και να υπερβεί τα όρια που εκείνος θέτει, έστω και αν είναι άγραφος.

Αυτή η συμπεριφορά και η νοοτροπία έχουν ως αποτέλεσμα τη νέμεση, τη θεία τιμωρία προς τον υβριστή. Φαίνεται όμως πως, τουλάχιστον η γενιά η δική μας, μάταια χάσαμε τόσα και τόσα βράδια στα αρχαία θέατρα της χώρας.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

«Κι άλλο καλοκαίρι πέρασε…»

Θα μείνει στη μνήμη μας ως ένα από τα χειρότερα της ζωής μας. Ας ελπίσουμε πως δεν θα βρεθεί άλλο να διεκδικήσει την πρωτιά. Για να γίνει όμως αυτό πρέπει να διδαχτούμε κάτι. Που σημαίνει να αλλάξουμε στάσεις και αντιλήψεις απέναντι στα πράγματα.

Έχει κανείς από εσάς την αίσθηση ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο; Διότι αλλάζω αντίληψη και συμπεριφορά δεν σημαίνει γκρεμίζω πέντε δέκα αυθαίρετα, ούτε κάνω έναν πιο αυστηρό νόμο για την ανοικοδόμηση.

Δεν σημαίνει καν αναζητώ τους ενόχους -όποιους έχει για ενόχους ο καθένας στο μυαλό του- και απαιτώ την παραδειγματική τους τιμωρία. Καλά είναι και αυτά, αλλά δεν φτάνουν.

Κάθε φορά που απαιτούμε «να κρεμαστεί έστω και ένας υπεύθυνος για παραδειγματισμό», θα πρέπει να σκεφτόμαστε πως, αν αυτό ήταν αρκετό, στις χώρες όπου σου κόβουν το χέρι για μια κλεψιά, θα έπρεπε αυτή να είχε εξαλειφθεί.

Όσο οι αξίες της κοινωνίας μας είναι αυτές με τις οποίες μεγάλωσε η δική μας γενιά (θα μπορούσαν να συγκεφαλαιωθούν στη φράση «ζήσε και άσε τους άλλους να πεθάνουν») κανένα φάρμακο δεν θα φέρει τη θεραπεία.

Από άλλα υπάρχει ανάγκη…

Καλή -που λέει ο λόγος- αρχή!