190405 ΜΕΤΡΗΜΕΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

26.113 ευρώ.

Πόση ώρα κάνατε να διαβάσετε αυτόν τον αριθμό; Ας πούμε ένα δευτερόλεπτο. Ε, τότε είμαστε πολύ κοντά στην πραγματικότητα. Διότι, κάθε δευτερόλεπτο που περνά, τόσο είναι το ποσό της φοροδιαφυγής στην Ευρώπη!

Έχει σημασία, λένε, να κάνουμε αναγωγές σε μικρότερες μονάδες, γιατί έτσι καταλαβαίνουμε καλύτερα ένα μέγεθος. Είναι άλλο να σου πουν «πάνω από 800 δισ. ευρώ το χρόνο» και άλλο «2,25 δισ. τη μέρα».

Αν το μετατρέψουμε σε μικρότερη μονάδα, χτυπάει ακόμη περισσότερο: «Φοροδιαφυγή που τρέχει στην Ευρώπη με 94 εκατ. ευρώ την ώρα». Κάπως έτσι φτάσαμε και στο δευτερόλεπτο. Για να ακουστεί τρομακτικό.

Διότι τέτοιο ακριβώς είναι. Και όσοι νομίζουν ότι η φοροδιαφυγή είναι ελληνικό σπορ, κάνουν μεγάλο λάθος. Οι στατιστικές δείχνουν ότι η χώρα μας κατατάσσεται μόλις στην έβδομη θέση πανευρωπαϊκά.

Ή μήπως δεν ισχύει κάτι τέτοιο; Διότι όλοι ξέρουμε ότι η στατιστική είναι και μια καλή επιστημονική μέθοδος για να δείχνεις τα πράγματα όπως σε βολεύει. Ας δούμε όμως πρώτα τα δεδομένα και μετά συζητάμε.

Η έρευνα που πραγματοποίησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μιλάει για «ετήσια κατά κεφαλήν φοροδιαφυγή», ανάμεσα στα 28 μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στη χώρα μας αυτή ανέρχεται στα 1.847 ευρώ.

Που αποτελεί, όπως είπαμε, την έβδομη επίδοση στη Ε. Ε., όπου ο μέσος όρος είναι τα 1.634 ευρώ. Θέλετε να μάθετε ποιες είναι οι πρωταγωνίστριες χώρες; Πρώτη η Ιταλία και ακολουθούν Δανία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Μάλτα και Φινλανδία.

Στην Ιταλία το κοντέρ σταμάτησε στα 3.156 ευρώ, ενώ και η Δανία, κάτι που ίσως δεν θα το φανταζόμασταν, ξεπερνάει τα τρία χιλιάρικα. Τόσα χρήματα στερεί, κάθε χρόνο, ο κάθε πολίτης από τα ταμεία της χώρας.

Ξέρετε ποιοι βρίσκονται στην τελευταία θέση, με την μικρότερη, κατά κεφαλήν πάντα, φοροδιαφυγή; Οι Βούλγαροι, με μόλις 544 ευρώ. Ενώ στις τελευταίες θέσεις, λίγο πιο πάνω, έρχονται η Ρουμανία, η Τσεχία και η Κροατία.

Από την έκπληξη στο βλέμμα σας, καταλαβαίνω ότι τέτοια αποτελέσματα δεν τα περιμένατε. Ελάτε, λοιπόν, να προσπαθήσουμε να τα εξηγήσουμε, με βάση τα δεδομένα της έρευνας αλλά και την κοινή λογική.

Το άλλο πουλάκι:

Κόλαση!

Τι γελάτε; Δεν μιλάμε συχνά για «φορολογικούς παραδείσους»; Ε, αν κάτι τέτοιο ισχύει, τότε θα μπορούσαμε να κάνουμε λόγο και για «φορολογική κόλαση». Τέτοια πρέπει να λογίζεται η Δανία.

Όπου η φορολογία, δηλαδή τα έσοδα από φόρους του κράτους, ξεπερνούν το 45% του ΑΕΠ της χώρας. (Δεν βάζω θαυμαστικό, βάλτε μόνοι σας όσα θέλετε.) Ξέρετε τι σημαίνει αυτό για την έρευνα που αναφέραμε;

Ότι το να φοροδιαφεύγει κάποιος Δανός (εκτός τού ότι στην Ελλάδα θα θεωρούνταν περίπου φυσιολογική αντίδραση απέναντι σε ένα κράτος που σε «γδέρνει») ανεβάζει πολύ περισσότερο και το ποσοστό της κατά κεφαλήν φοροδιαφυγής.

Από ό,τι, ας πούμε, αν το κάνει κάποιος πολίτης των ευρωπαϊκών φορολογικών παραδείσων, όπως το Βέλγιο, η Ουγγαρία, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο, η Μάλτα, αλλά και η Ολλανδία. Όπου το ίδιο το κράτος «διευκολύνει τη φοροδιαφυγή».

Αυτό το τελευταίο δεν το λέων εγώ, το λέει το ίδιο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο έχει κατατάξει αυτές τις χώρες σε μια μαύρη λίστα. (Για να μην λέτε ότι οι ευρωβουλευτές παίρνουν ένα σωρό λεφτά χωρίς να κάνουν τίποτε.)

Παράλληλα, όμως, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διαπιστώνει πως μεταξύ των κρατών-μελών δεν υπάρχει η πολιτική βούληση για να αντιμετωπιστούν δυναμικά η φοροδιαφυγή και η φοροαποφυγή, αλλά και κάθε φύσης οικονομικό έγκλημα.

Γι’ αυτό καλεί την Κομισιόν να εξετάσει τον σχηματισμό ενός πανευρωπαϊκού σώματος δίωξης του οικονομικού εγκλήματος, μια κοινή μυστική υπηρεσία για τον εντοπισμό του οικονομικού εγκλήματος.

Ακόμη την καλεί να δημιουργήσει έναν οργανισμό που θα ελέγχει τις δραστηριότητες ξεπλύματος βρώμικου χρήματος, αλλά και μια πανεθνική φορολογική αρχή μέσα στους κόλπους των Ηνωμένων Εθνών.

Το φαντάζεστε; Να μην κόβεις απόδειξη στο μαγαζί σου και να έρχεται η… οικονομική ιντερπόλ να σου βάζει το πρόστιμο! Τι άλλο φριχτό θα ζήσουμε σ’ αυτόν τον τόπο, Παναγία μου;

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Κατά κεφαλήν…

Εδώ βρίσκεται ένα μυστικό (της στατιστικής μεθόδου) το οποίο οφείλουμε να σχολιάσουμε. Διότι όταν το ποσό «μοιράζεται» σε όλους, είναι δύσκολο να εντοπίσουμε ακριβώς από πού προέρχεται.

Είναι λίγοι αυτοί που συμβάλλουν με μεγάλες τιμές στη δημιουργία του υψηλού μέσου όρου, ή το φαινόμενο είναι γενικευμένο και όλοι βάζουν από λίγο το χεράκι τους για την επίτευξή του;

Στο συμπέρασμα θα μας βοηθήσει μια άλλη έρευνα σχετική με τα οικονομικά. Στη χώρα μας, για παράδειγμα, τρεις στους τέσσερις ελεύθερους επαγγελματίες δήλωσαν, για το 2018, ετήσια εισοδήματα κάτω από 10.000 ευρώ!

Αντίστοιχα, έξι στα δέκα νοικοκυριά (οι φορολογικές δηλώσεις των συζύγων υποβάλλονται από κοινού) δήλωσαν ότι ζουν με λιγότερα από 10.000 ευρώ τον χρόνο, ενώ 644.790 οικογένειες εμφανίζονται με… μηδενικό εισόδημα!

Θέλετε κι άλλα; Ένας στους έξι φορολογούμενους εμφανίζεται να φιλοξενεί στο σπίτι του κάποιον συγγενή. Και πώς να μην γίνει αυτό, θα πει κάποιος, όταν από το 2010, μέχρι το 2015 οι φόροι αυξήθηκαν 600%, ενώ τα εισοδήματα μειώθηκαν κατά 32%;

Πιστεύω πως με τα δεδομένα που σας δώσαμε θα μπορέσετε να ερμηνεύσετε αυτό το «κατά κεφαλήν» που είδαμε στην πανευρωπαϊκή έρευνα για την φοροδιαφυγή. Να μην νομίζουν ότι μας κοροϊδεύουν, δηλαδή.

Κατακέφαλος, που λένε και οι Πόντιοι!

190404 ΓΚΡΕΜΙΣΜΕΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Ναι, μεν, αλλά…

Δεν θα μπορούσε να γίνει μια εξαίρεση; Να βρεθεί κάποιος τρόπος «να τα… βολέψουμε, να τα μπουρδουκλώσουμε», που έλεγε και η απίθανη Ρένα Βλαχοπούλου στην κωμωδία «Φωνάζει ο κλέφτης».

Φαίνεται πως αυτή η τακτική τού… μπουρδουκλώματος μπορεί να πιάνει στη χώρα μας, όπου, ως γνωστόν, κατοικεί ο πιο έξυπνος λαός του κόσμου, αλλά σε άλλα μέρη δεν είναι και τόσο εύκολο να εφαρμοστεί.

Βέβαια, εκείνοι είναι… κουτόφραγκοι και όταν εμείς χτίζαμε Παρθενώνες, ένας θεός ξέρει τι έκαναν. Οπότε είναι λίγο αστείο να προσπαθούν κάποιοι να μας τους παρουσιάζουν ως πρότυπα συγκροτημένων κοινωνιών.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Πήγε, που λέτε, ο άνθρωπος να κάνει μια επένδυση και του βγήκε ξινή. Διότι δεν ήρθε να την κάνη στη χώρα μας, τον παράδεισο των επενδυτών, που θα έλεγε και η κυβέρνηση.

Μόνο πήγε στη γαλλική Ριβιέρα, κάπου ανάμεσα στο Μονακό και τις Κάννες. Όπου βρήκε ένα αγρόκτημα, μέσα σε οικόπεδο αρκετών στρεμμάτων, και είπε να το αξιοποιήσει χτίζοντας κάτι καλύτερο.

Κατασκεύασε, λοιπόν, μια έπαυλη, σε τοσκανικό στυλ, με 11 πολυτελείς σουίτες, τρεις πισίνες και ελικοδρόμια, ικανή, πέραν των ενοίκων, να φιλοξενεί και κοινωνικές εκδηλώσεις, πάρτι δηλαδή, με καναδυό χιλιάδες καλεσμένους.

Την έπαυλη τη νοικιάζουν διάφοροι «μεγιστάνες» και κάποιοι «Ρώσοι ολιγάρχες», όπως συνηθίσαμε να τους λέμε, για να διοργανώνουν δεξιώσεις με τους φίλους τους. Τη νοικιάζουν ακόμη και χολιγουντιανές παραγωγές.

Το ενοίκιο σχετικά χαμηλό, για όσα προσφέρει, μόνο 45.000 ευρώ. Τη μέρα! Μιλάμε δηλαδή για μια κανονική επένδυση. Δεν πρέπει βέβαια να ξεχνάμε ότι οι ιδιοκτήτες έριξαν στη δουλειά περί τα 56 εκατομμύρια.

Μόνο που οι ξενοδόχοι λογάριασαν χωρίς… τους γείτονες τους, οι οποίοι δεν φάνηκε να απολαμβάνουν το ότι δίπλα στο δικό τους ησυχαστήριο πήγε και εγκαταστάθηκε ένας χώρος όπου πηγαινοέρχονται τα ελικόπτερα και τα ξενύχτια δίνουν και παίρνουν.

Το άλλο πουλάκι:

Τους κάρφωσαν!

Πήγαν στην πολεοδομία και ισχυρίστηκαν ότι το ακίνητο δεν έχει όλες τις προβλεπόμενες άδειες και έτσι το πράγμα οδηγήθηκε στα δικαστήρια. Εκεί ο ιδιοκτήτης χρησιμοποίησε ατράνταχτα επιχειρήματα.

Το πρώτο είναι κάτι που το ακούμε πολύ συχνά και στη χώρα μας, σε ανάλογες περιπτώσεις. Όπου ο… αυθαιρετούχος (ωραίο;) ισχυρίζεται ότι ανέδειξε το χώρο, ότι ομόρφυνε την περιοχή, ότι καθάρισε τον τόπο από τα αγριόχορτα και τα φίδια…

Το δεύτερο έχει επίσης αρκετό ενδιαφέρον. Του είχαν δώσει, είπε, προφορική άδεια να επεκτείνει την ιδιοκτησία. Κάτι σαν «προχώρα εσύ και μη φοβάσαι, εμείς εδώ είμαστε». Σας θυμίζει τίποτε;

Βέβαια, το δικαστήριο δεν «μάσησε». Και έτσι έχασε τη δίκη, και στο Εφετείο, όπου απλώς γλύτωσε την τρίμηνη φυλάκιση που του είχε επιβληθεί πρωτόδικα. Κατά τα άλλα η ποινή ισχύει στο ακέραιο.

Ξέρω. Θα αναρωτιέστε ποια ποινή μπορεί να του επιβλήθηκε. Λοιπόν πρόκειται για ένα πρόστιμο πάνω από 500.000 ευρώ. Μεγάλο ποσό, δεν λέω, αν όμως το δούμε στην πραγματική του διάσταση, δεν λέει και πολλά.

Διότι, καμιά δεκαπενταριά μέρες να τη νοικιάσει τη βίλα, το έβγαλε το πρόστιμο και πάει. Έλα όμως που δεν θα μπορεί να τη νοικιάζει πλέον. Ο λόγος; Δεν θα έχει βίλα, αφού το δικαστήριο διέταξε την κατεδάφισή της!

Το φαντάζεστε; Δεν μιλάμε για έναν φράχτη, για ένα λίγο πιο μεγάλο μπαλκόνι, ακόμη και για ένα από τα χιλιάδες αυθαίρετα σπίτια που υπάρχου ανά την ελληνική επικράτεια. Μιλάμε για ακίνητο εκατομμυρίων.

Το οποίο, μέσα σε δεκαοκτώ μήνες θα πρέπει να έχει κατεδαφιστεί. Τι λέτε; Θα γίνει; Εδώ θα άξιζε να στοιχηματίσει κανείς. Και, φυσικά να παρακολουθήσει την υπόθεση μέχρι το τέλος.

Πάντως οι γείτονες, οι οποίοι έγιναν η αφορμή να οδηγηθεί η υπόθεση στα δικαστήρια, αποτελούν μια εγγύηση ότι οι δικαστικές αποφάσεις θα εκτελεστούν. Βλέπετε είναι και οι ίδιοι πολυεκατομμυριούχοι. 

Τι θα πει τι σχέση έχει αυτό; Δεκατέσσερα χρόνια τράβηξε δικαστικά η υπόθεση. Θα μου πείτε, από μια στιγμή και ύστερα πρέπει να ανέλαβε το δημόσιο, μην είστε όμως σίγουροι ότι δεν έχωσαν κι αυτοί την ουρίτσα τους.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Έχεις γείτονα, έχεις Θεό!

Είναι μια τούρκικη παροιμία, θεωρώ από τις πιο εύστοχες που έχω ακούσει, που δείχνει ακριβώς πόσο σπουδαίο πράγμα είναι να έχεις καλές σχέσεις με τους γείτονές σου και να μπορείς να βασίζεσαι σ’ αυτούς.

Βέβαια, στη χώρα μας, όπου ο γείτονας συχνά εύχεται να ψοφήσει η κατσίκα σου, πολλές φορές το να έχεις γείτονες ισοδυναμεί με το να έχεις βρει τον διάολό σου. Μόνο φασαρία και μπελάς είναι και τίποτε καλό.

Δεν είναι τυχαίο ότι, όσοι μπορούν, οχυρώνονται πίσω από τεράστιους σιδερένιους ή πέτρινους φράχτες (συχνά όχι μόνο βαριές, αλλά και πανάκριβες κατασκευές) προσπαθώντας να μην έχουν καμιά επαφή με γείτονες. 

Μου έκαναν πάντοτε εντύπωση εκείνες οι μονοκατοικίες, στα προάστια αμερικανικών μεγαλουπόλεων, που βλέπουμε στον κινηματογράφο. Τις χωρίζει από τους διπλανούς το πολύ πολύ ένας «φράχτης» από θάμνους.

Η δε πρόσοψη των σπιτιών είναι τελείως ανοιχτή προς τον δρόμο, έτσι που μπορεί να μπαίνει το αυτοκίνητο κατευθείαν στην αυλή ή στο γκαράζ, ή να περνά ο εφημεριδοπώλης με το ποδήλατο και να πετά την εφημερίδα στην είσοδο.

Αμερικανάκια όμως, θα μου πείτε, τι περιμένεις;

 Θεωρούμε, αυθαίρετα, ότι είμαστε ανώτεροι!

190403 ΕΚΤΕΘΕΙΜΕΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Sharenting.

Σας το δείχνω στα αγγλικά, γιατί εμείς τα πουλάκια δεν φημιζόμαστε και για την καλή προφορά μας. Μπορεί κι εσείς να μην το έχετε ξανακούσει, είναι όμως κάτι το οποίο πρέπει να μάθουμε, γι’ αυτό και το συζητάμε.

Πρόκειται για τη συνήθεια ορισμένων (πάρα πολλών) γονιών να κοινοποιούν ή να «μοιράζονται» νέα και φωτογραφίες των παιδιών τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Κάτι που ήρθε και πρόσφατα στην επικαιρότητα.

Η γνωστή ηθοποιός Γκουίνεθ Πάλτροου (αυτό μπορώ να το προφέρω) ανάρτησε μια φωτογραφία με την δεκατετράχρονη κόρη της, ενώ έκαναν σκι. Η φωτογραφία είχε (διαδικτυακή) επιτυχία και πήρε δεκαπέντε χιλιάδες λάικ.

Ωστόσο, αυτό δεν άρεσε καθόλου στο παιδί, το οποίο έγραψε στον προσωπικό του λογαριασμό στο ίνσταγκραμ: «Μητέρα, το έχουμε συζητήσει αυτό. Δεν μπορείς να κάνεις αναρτήσεις χωρίς την άδειά μου».

Η Γκουίνεθ Πάλτροου απάντησε: «Δεν μπορείς να δεις ούτε το πρόσωπό σου». Κάποιοι από τους ακολούθους τής γνωστής ηθοποιού υποστηρίζουν ότι, ως μητέρα, είχε κάθε δικαίωμα να μοιραστεί τις φωτογραφίες της κόρης της.

Άλλοι υποστηρίζουν ότι τα παιδιά έχουν δικαίωμα στην προστασία του ιδιωτικού τους βίου. Όπως καταλαβαίνετε, το πράγμα χωράει πολύ μεγάλη συζήτηση, διότι είναι κάτι που το αντιμετωπίζουμε καθημερινά όλοι μας.

Ας δούμε πρώτα τι λέει μια πιο ειδική από εμάς. Διαβάζω σε σχετικό ρεπορτάζ: Η Άντρεα Σίιμπακ, καθηγήτρια Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης στο Πανεπιστήμιο Ταρτού της Εσθονίας, είχε εκπονήσει πολλές μελέτες για το sharenting.

Μια μελέτη στην οποία συμμετείχαν ανήλικοι από την Εσθονία, ηλικίας 9 έως 13 ετών, διαπίστωσε ότι στα παιδιά άρεσε όταν οι γονείς «μοιράζονταν θετικά πράγματα γι’ αυτά», μόνο που δεν συμφωνούν στο… θετικά.

Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα σε αυτό που οι γονείς και τα παιδιά θεωρούν καλές φωτογραφίες. Στα παιδιά δεν αρέσει όταν οι γονείς μοιράζονταν φωτογραφίες στις οποίες απαθανατίζονταν με ξεχτένιστα μαλλιά ή με ένα φόρεμα που δεν είναι του γούστου τους.

Συχνά οι γονείς δεν θεωρούν ότι αυτό είναι πρόβλημα. Για τους προεφήβους, όμως, αυτά τα στοιχεία επηρεάζαν την αυτοεκτίμησή τους και μπορούσαν να οδηγήσουν σε διαδικτυακό εκφοβισμό.

Το άλλο πουλάκι:

Ή σε κάτι χειρότερο!

Διότι ένας άλλος πιθανός κίνδυνος του sharenting είναι «η ψηφιακή απαγωγή». Τι σημαίνει αυτό; Μας το εξηγεί η ίδια καθηγήτρια: «Όταν ξένοι λαμβάνουν τις παιδικές φωτογραφίες και τις χρησιμοποιούν για τη διάπραξη απάτης ή στην παιδική πορνογραφία».

Σας φαίνεται υπερβολικό; Για να σας βοηθήσω θα σας μεταφέρω το τι άκουσα, πριν από χρόνια, σε μια ενημερωτική συζήτηση με ομιλητή τον πλέον ειδικό στο θέμα της εγκληματικότητας μέσω διαδικτύου.

Την εποχή εκείνη ήταν Ταξίαρχος – Διευθυντής του τμήματος Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Μιλώ για τον κ. Μανόλη Σφακιανάκη, ο οποίος ήταν όσο πιο σαφής γινόταν: «Καμία απολύτως φωτογραφία των παιδιών στο διαδίκτυο».

Ο κίνδυνος δεν αφορά μόνο «τα πιο ειδεχθή εγκλήματα που μπορεί να σας έρχονται στο μυαλό», όπως χαρακτηριστικά είπε, αλλά ακόμα και για τις πιο απλές δυσάρεστες καταστάσεις στις οποίες εκτίθενται τα παιδιά.

Αναφέρθηκε σε πολλά περιστατικά παιδιών ανά την Ελλάδα, τα οποία βρέθηκαν σε πολύ δύσκολη θέση, όταν φωτογραφίες τους «πειράχτηκαν» μέσω φωτομοντάζ και διέρρευσαν στο σχολικό τους περιβάλλον.

Τα παρουσίαζαν με το πρόσωπό τους, αλλά με το σώμα κάποιας πορνοστάρ, κάτι που, φυσικά, ενοχλεί το παιδί, κυρίως όμως προκαλεί τον χλευασμό των συμμαθητών του ή, ακόμα χειρότερα, οδηγεί σε bullying.

Ο κ. Σφακιανάκης τόνισε όσο πιο εμφατικά μπορούσε ότι ο καλύτερος τρόπος για να προστατέψουμε την ψηφιακή ταυτότητα του παιδιού μας είναι να μην ποστάρουμε ποτέ απολύτως τίποτα για εκείνο.

Κάποιοι γονείς, είπε, θεωρούν ότι λαμβάνουν ένα «μέτρο προστασίας» ποστάροντας φωτογραφίες χωρίς να αναγράφουν τα ονόματα των παιδιών τους, όμως αυτές θα παραμείνουν για πάντα εκεί, διαθέσιμες προς όλους.

Δεν αποκλείεται στο μέλλον, μία φωτογραφία του παιδιού σας που ποστάρατε όταν είναι 4 ετών, να συνδεθεί με κάποια που θα ποστάρει ένας φίλος του όταν θα είναι 10 ετών, και αργότερα με κάποιο επαγγελματικό του προφίλ.

Έτσι να δημιουργηθεί ένα πλήρες ψηφιακό αρχείο του παιδιού, πάνω στο οποίο δεν θα μπορείτε να έχει κανέναν έλεγχο! Ίσως τώρα να ακούγεται ασήμαντο, αν το καλοσκεφτείτε, όμως…

Το γεγονός ότι ο καθένας θα μπορεί να έχει πληροφορίες για ολόκληρη την ζωή του παιδιού σας, τις οποίες θα διαχειρίζεται όπως θέλει, είναι τουλάχιστον τρομακτικό.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Το πρώτο που πρέπει να συνειδητοποιήσουμε είναι πως ό,τι «ανεβαίνει» στο διαδίκτυο, πρακτικά δεν κατεβαίνει ποτέ! Μπορείτε να διαγράψετε όσες φωτογραφίες έχετε αναρτήσει, ώστε να μην είναι διαθέσιμες στον οποιοδήποτε.

Στις ρυθμίσεις ασφαλείας τού μέσου επιλέξτε αφενός τις φωτογραφίες σας να βλέπουν μόνο οι φίλοι σας -ούτε καν οι φίλοι των φίλων- και επιλέξτε να ενημερώνεστε κάθε φορά που κάποιος σας κάνει tag σε μία φωτογραφία.

Έτσι ώστε να την εγκρίνετε πριν δημοσιευτεί (αν είναι και τα παιδιά σας στην φωτογραφία αυτήν, το δικό σας όνομα θα είναι αυτό που πιθανότατα θα γίνει tag).

Τέλος, ενημερώστε κάθε φίλο και γνωστό σας ότι δεν θέλετε επ’ ουδενί να ποστάρουν φωτογραφίες ή πληροφορίες, στην οποία εμφανίζεται ή αναφέρεται το παιδί σας. Αυτά τόνισε ο πλέον ειδικός.

Εσείς κάν’τε ό,τι σας φωτίσει ο Θεός!

 Μην εκτίθεστε και μην εκθέτετε!

190402 ΣΠΙΤΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Από σπίτι!

Τέτοιο έπρεπε να είναι το κορίτσι. Όχι ότι και για το αγόρι δεν είχε σημασία, όμως για το κορίτσι ήταν καθοριστικό. Αλλά, γιατί λέω ήταν; Μήπως και σήμερα δεν έχει να κάνει με την άποψη που έχουμε για κάποιον;

Το «σπίτι» παίζει μεγάλο ρόλο στη διαμόρφωση του χαρακτήρα ενός ανθρώπου. Αν δεν το πιστεύαμε αυτό, δεν θα παλεύαμε όλοι οι γονείς να δώσουμε στα παιδιά μας αρχές και αξίες για τη ζωή τους.

Βεβαίως, σε άλλες εποχές, πιθανότατα και σε άλλους τόπους, όταν έλεγαν «από σπίτι», εννοούσαν περισσότερο την αριστοκρατική καταγωγή κάποιου. Η οποία όμως ήταν και εγγύηση ότι πρόκειται για ακέραιο χαρακτήρα.

Σας θυμίζω ότι, όπως μας αναφέρει ο Μάικλ Κράιτον στο βιβλίο του «η μεγάλη ληστεία του τρένου», μέχρι τη βικτοριανή εποχή, θεωρούνταν απίθανο κάποιος ευγενής να διαπράξει αδίκημα, ήταν όλοι τους «υπεράνω πάσης υποψίας».

(Εκείνο που έχει επίσης ενδιαφέρον ήταν πως πίστευαν ότι κάθε εγκληματική ενέργεια ήταν προϊόν ενός φτωχού… μυαλού. Πως ήταν αδύνατον κάποιος ευφυής να ασχοληθεί με το έγκλημα, κάτι που επίσης ανέτρεψε η μεγάλη ληστεία του τρένου.)

Όταν, λοιπόν, κάποιος είναι «από σπίτι», σημαίνει ότι έχει πάρει όλα εκείνα τα εφόδια που μια κοινωνία θεωρεί ότι απαρτίζουν έναν σωστό άνθρωπο. Όπως όμως κάθε κανόνας, έχει και αυτός τις (πολλές) εξαιρέσεις του.

Δεν είναι λίγες οι φορές που γνωρίζεις αξιολογότατα παιδιά και απορείς που έγιναν τόσο σπουδαία. Απορείς επειδή γνωρίζεις πολύ καλά τους γονείς τους, ανθρώπους που είναι… να τραβάς τον γιακά σου.

Υπάρχει όμως και το αντίθετο. Βλέπουμε παιδιά τα οποία μοιάζει να μην έχουν πάρει τίποτε από τους καθ’ όλα άξιους γονείς τους. Λες και δεν τα μεγάλωσαν εκείνοι, λες και δεν προσπάθησαν να τα κάνουν ανθρώπους.

Παρ’ όλα αυτά, πιστεύω πως, από όσα παίρνει κανείς από το σπίτι του, κάτι μένει. Μπορεί να μην φανεί όσο είναι νέος, όμως σίγουρα οι αρχές και οι αξίες υπάρχουν μέσα του και κάποια στιγμή στη ζωή του θα εκδηλωθούν.

Το άλλο πουλάκι:

«Θα το πω στον πατέρα σου».

Μου είχε κάνει εντύπωση που ένας καλός φίλος είχε θέσει ως προϋπόθεση για την εκλογή κάποιου τοπικού άρχοντα την καταγωγή του από τη Δράμα. «Ποιος είναι αυτός», αναρωτιόταν για κάποιον που είχε έρθει από άλλο μέρος.

«Ξέρουμε από πού κρατάει η σκούφια του; Εδώ, κάποιος δικός μας, έτσι και κάνει κάτι στραβό, μπορείς να του πεις και ένα “δεν ντρέπεσαι ρε, θα το πω στον πατέρα σου” και να τον επαναφέρεις στην τάξη».

Δεν είναι εντελώς λάθος το σκεπτικό. Το «σπίτι» λειτουργεί και ως ένα είδος… φρένου. Μπορεί η σκέψη ότι θα εκθέσει ή θα ρεζιλέψει τους δικούς του ανθρώπους να συγκρατήσει κάποιον από το να κάνει κάτι στραβό.

Δεν είναι τυχαίο ότι βλέπουμε συχνά ανθρώπους να ξεσαλώνουν ή και να παίρνουν τον κακό δρόμο, έτσι και βρεθούν μακριά από το οικογενειακό περιβάλλον. Παρ’ όλο που αυτό δεν τους απαγόρευε ρητά κάτι.

Ωστόσο ήταν εκεί. Ένιωθαν να τους παρακολουθεί, αισθάνονταν ότι κάπου οφείλουν να δώσουν λόγο για τις πράξεις τους και αυτό τους συγκρατούσε Όταν όμως βρέθηκαν μακριά, ή έχασαν τους δικούς τους ανθρώπους…

Τα σκεφτόμουν όλα αυτά καθώς παρακολουθούσα τον δημόσιο διάλογο (σε μερικές περιπτώσεις να τον κάνει ο θεός) για υποψηφίους των οποίων μοναδικό προσόν θεωρείται η καταγωγή τους από «καλό» σπίτι.

Όπου το «καλό» νοηματοδοτείται κάθε φορά από εκείνους που προτείνουν ή υποστηρίζουν τη συγκεκριμένη υποψηφιότητα. Έχει όμως νόημα μια τέτοια συζήτηση, ή τζάμπα μαλώνουμε;

Όπως είπαμε και άλλη φορά, μπορεί από το σπίτι σου να παίρνεις κάποια εφόδια, γενικές αρχές και αξίες που θα σε καθοδηγήσουν στη ζωή σου, υπάρχουν όμως και πράγματα που δεν κληροδοτούνται, τα χτίζει ο καθένας μόνος του.

Δεν κληροδοτείται το ταλέντο ή η φυσική κλήση σε κάποια τέχνη. Δεν κληροδοτείται η επιστημονική κατάρτιση, πρέπει να την αποκτήσεις μόνος σου. Δεν κληροδοτούνται ούτε καν τα πολιτικά φρονήματα!

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Αν ήταν έτσι…

Δεν θα βλέπαμε χιλιάδες παιδιά να βαδίζουν σε διαφορετικούς πολιτικούς δρόμους από τους γονείς τους. Αφήστε που, κανονικά, κάθε παιδί οφείλει να «απομακρυνθεί» από τους γονείς του, τουλάχιστον όσο είναι νέο.

Να ψάξει δικά του μονοπάτια, να ανοίξει δικούς του ορίζοντες, να αμφισβητήσει ό,τι θεωρείται αξία για τους προηγούμενους, ακόμη και αν κάποια στιγμή επιστρέψει σε εκείνα που άφησε πίσω του, για να εξερευνήσει τη ζωή.

Επομένως, τι νόημα έχει να προτείνονται ως υποψήφιοι άνθρωποι των οποίων το σημαντικότερο εφόδιο είναι το πατρικό όνομα; Ή, ακόμα χειρότερα, τα προσόντα ή οι ιδιότητες που είχαν οι γονείς τους και οι παππούδες τους;

Αυτό, πρωτίστως, αδικεί τους ίδιους. Όλοι είμαστε περήφανοι για την καταγωγή μας, για τους γονείς μας, όσο μικρό κι αν ήταν το αποτύπωμα που αυτοί άφησαν στην κοινωνία. Από ένα σημείο και μετά όμως, ανοίγουμε τα δικά μας φτερά.

Το να επικαλούμαστε συνεχώς τη δική τους αξία, προκειμένου να… αναβαθμιζόμαστε εμείς δείχνει, ας μου επιτραπεί, ασέβεια στη μνήμη και το έργο τους. Διότι το πρώτο πράγμα που θα επιθυμούσε ένας άξιος γονιός για τα παιδιά του είναι αυτό.

Να χειραφετηθεί, να χαράξει τη δική του πορεία, να βρει ποιος πραγματικά είναι και αυτό να παρουσιάσει στην κοινωνία, ώστε να επιβραβευτεί ή να αποδοκιμαστεί για την δική του συμβολή στα κοινά.

Διαφορετικά, ό,τι και να καταφέρει μόνο με το όνομα των γονιών (ή των παππούδων) του, θα είναι μια ασέβεια προς εκείνους.

Από (ηλεκτρικό) τζάκι!

190401 ΟΛΟΧΡΥΣΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Ένα χρυσό παιδί!

Έχουμε δει πολλές φορές να προβάλλονται από τα Μέσα άνθρωποι ανάξιοι λόγου. Για να είμαστε ειλικρινείς, αυτός μάλλον είναι ο κανόνας. Σπανίως βλέπουμε ανθρώπους που αξίζουν πράγματι μιας προβολής.

Ξέρω. Μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι, ιδιαίτερα στα κρατικά τηλεοπτικά κανάλια, υπάρχουν κάποιες εκπομπές όπου μπορείς να δεις σημαντικούς ανθρώπους των γραμμάτων ή της τέχνης να δίνουν συνεντεύξεις.

Αυτό πράγματι υπάρχει, είναι όμως κάτι διαφορετικό. Οι συγκεκριμένοι άνθρωποι είναι συνήθως φτασμένοι καλλιτέχνες που παρουσιάζονται σε εκπομπές με αφορμή κάποια καινούρια τους δουλειά.

Σπανίως μπορούν να αποτελέσουν πρότυπα για νέους ανθρώπους. Όταν είσαι έφηβος δεν αισθάνεσαι κανενός είδους «συγγένεια» με τον Γιώργο Νταλάρα, τον Δημήτρη Καταλειφό, ή την Κική Δημουλά.

Στην καλύτερη περίπτωση μπορεί να είσαι θαυμαστής του έργου τους, αλλά δεν είναι δυνατόν να αποτελέσουν πρότυπα για σένα. Μιλάμε για άλλες γενιές, για εντελώς διαφορετικούς κόσμους…

Το ζητούμενο είναι λοιπόν να προβάλλονται νέοι άνθρωποι και μάλιστα όχι τέτοιοι που πιθανώς στάθηκαν τυχεροί στη ζωή τους και κατάφεραν από μικροί να κάνουν καριέρα. Ή παιδιά που είχαν ένα χάρισμα και το αξιοποίησαν.

Ο σκοπός είναι να προβάλλονται νέοι που προσπάθησαν, που στερήθηκαν πολλά, για να καταφέρουν να φτάσουν εκεί που έφτασαν. Από τέτοιου είδους πρότυπα έχουν ανάγκη τα σημερινά παιδιά.

Στο πλαίσιο αυτό, λοιπόν, χάρηκα πολύ που διάβασα στην «Καθημερινή» μια συνέντευξη του Λευτέρη Πετρούνια. Και μάλιστα μια συνέντευξη που δεν δόθηκε μετά από κάποια μεγάλη επιτυχία, σαν αυτές στις οποίες μας έχει συνηθίσει.

Ή μήπως δεν είναι έτσι. Μήπως το γεγονός που στάθηκε αφορμή για τη συνέντευξη που έδωσε στην Τασούλα Επτακοίλη ήταν ακριβώς άλλη μια μεγάλη επιτυχία του σπουδαίου αυτού παιδιού;

Διότι μίλησε τώρα που απέχει ακόμη και από τις προπονήσεις, εξαιτίας τής πολύ δύσκολης εγχείρισης που υπέστη στον ώμο του, πριν από πέντε σχεδόν μήνες. Αποφασίσαμε να σας μεταφέρουμε μερικά από τα λόγια του.

Το άλλο πουλάκι:

Θαυμάστε ωριμότητα!

«Πέρασα μια πολύ δύσκολη περίοδο. Και από πρακτικής πλευράς, γιατί επί ένα δίμηνο δεν μπορούσα να αντεπεξέλθω ούτε σε απλά καθημερινά πράγματα, όπως να ντυθώ, αλλά και ψυχολογικά. Η σκέψη ότι πρέπει να επιστρέψω στο ίδιο επίπεδο είναι αγχωτική.

Από την άλλη, δεν θέλω να είμαι αχάριστος. Υπάρχουν παραδείγματα αθλητών που δεν προλαβαίνουν να κάνουν περισσότερους από δύο τρεις αγώνες και μπαίνουν στο χειρουργείο. Είχα την τύχη από το 2009 να μην έχω χάσει διοργάνωση».

Ερώτηση: «365 μέρες υπερπροσπάθειας και αγωνίας για ένα λεπτό, όσο δηλαδή διαρκεί το πρόγραμμά σας. Αξίζει τον κόπο;»

«Θα άξιζε τον κόπο ακόμα κι αν διαρκούσε 15 δευτερόλεπτα. Γιατί όταν έρχεται μια επιτυχία, είναι επιβεβαίωση του ότι καλώς κοπίασα τόσο πολύ και κάθε κακή ανάμνηση σβήνεται ως διά μαγείας.

Ένιωσα τόσο πλήρης και χαρούμενος στην Ντόχα, που θα μπορούσα να έχω σταματήσει την καριέρα μου εκεί. Όχι μόνο για την επίτευξη ενός στόχου που έμοιαζε ανέφικτος και για τη στήριξη του κόσμου, αλλά και για την ικανοποίηση ότι διαψεύστηκαν όσοι με αμφισβητούν και με πολεμούν.

Τι να σας πω; Ότι μία εβδομάδα μετά το χειρουργείο με πέρασαν από έλεγχο ντόπινγκ και μου ζήτησαν και αίμα; Αλλά δεν πειράζει. Όσο πιο πολύ με κυνηγούν, όσο πιο πολύ με αμφισβητούν, τόσο πιο δυνατό με κάνουν». 

Για τις στερήσεις που υπέστη λέει: «Την ανεμελιά στερήθηκα, κυρίως στα παιδικά μου χρόνια. Τα παιχνίδια στον δρόμο, τα πάρτι. Η ζωή μου λειτουργούσε πάντα βάσει προγράμματος. Ακόμα στερούμαι αυτή την ανεμελιά».

Αλλά και για την υπευθυνότητα που έπρεπε να δείξει από μικρός: «Από τότε που έχασα τον πατέρα μου, δεν έχω την πολυτέλεια να είμαι ο Λευτεράκης, να είμαι ο γιος. Έχω γίνει η κολόνα του σπιτιού, για να στηρίξω τους δικούς μου ανθρώπους».

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Τι λέτε;

Δεν θα έπρεπε να τα ακούσουν όλα αυτά τα παιδιά μας; Να όμως κάτι που θα έπρεπε να ακούσουμε και εμείς οι μεγάλοι: «Πριν μάθω να διαβάζω, βλέπαμε με τον αδελφό μου ξένες ταινίες, κοινωνικές, ακόμα και πολιτικές.

Η μαμά μάς διάβαζε τους υπότιτλους. Κι όταν η ταινία τελείωνε, μας ρωτούσε: “Τι καταλάβατε από όσα είδατε;” O πατέρας μου ήταν πρόεδρος στο συνδικαλιστικό όργανο των εκτελωνιστών και κάναμε άπειρες πολιτικές συζητήσεις. Έτσι μεγάλωσα».

Και κάτι για όσους τα περιμένουν όλα από το κράτος: «Ξέρετε, από την πολιτεία ποτέ δεν υπήρχε ανταπόδοση σε απόλυτο βαθμό. Όμως, με λίγη στήριξη από τον ιδιωτικό τομέα ένας αθλητής μπορεί να κάνει θαύματα.

Δεν άλλαξε η ζωή μου από τότε που απέκτησα τους χορηγούς. Άλλαξε όμως η ψυχολογία μου. Ένιωσα ότι κάποιοι με πιστεύουν και στο εξής θα είναι εδώ για μένα». Ακούστε και κάτι για το θέμα των ημερών, αν θα ασχοληθεί ποτέ με την πολιτική:

«Όσο είμαι ενεργός αθλητής –μέχρι το 2025, δηλαδή, όπως ευελπιστώ– σίγουρα όχι. Είμαι ρομαντικός και καμιά φορά, όταν συζητώ με τους δικούς μου ανθρώπους, δεν αρνούμαι ότι θα μπορούσα υπό προϋποθέσεις να μπω στην πολιτική.

Το πολύ πολύ, όπως τους λέω, αν δεν εξελιχθούν τα πράγματα όπως τα έχω στο μυαλό μου και σύμφωνα με τις αξίες μου, από το να “λερωθώ” ως άνθρωπος, θα προτιμήσω να φύγω».

Τέλος, κάτι για το άλλο μεγάλο θέμα των ημερών, την επίδειξη, ναι επίδειξη, πατριωτισμού: «Φυσικά και αισθάνομαι αδικημένος σε σχέση με αθλητές από άλλες χώρες, φυσικά και οι συνθήκες θα έπρεπε να είναι καλύτερες.

Αλλά υπάρχουν νοσοκομεία και σχολεία χωρίς θέρμανση· η δική μου ταλαιπωρία είναι το λιγότερο. Παρ’ όλα αυτά, όταν αγωνίζομαι, το κάνω για όλα όσα αντιπροσωπεύει το εθνόσημο που έχω στο στήθος μου και για τους συμπολίτες μας». 

Αληθινό χρυσάφι!