190319 ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Κληρονομικώ δικαιώματι!

Τι ωραίες αυτές οι Δοτικές και ας μην τις αναγνωρίζει ο αυτόματος διορθωτής. Τι ξέρει αυτός; Ευτυχώς εμείς είμαστε του προφορικού λόγου, όπου δεν υπάρχουν εκείνες οι ενοχλητικές κόκκινες υπογραμμίσεις.

Βεβαίως έτσι μας ξεφεύγουν κάποια λάθη, όμως τα έχει αυτά η… προφορικότητα. Όταν συζητάς, μπορεί καμιά φορά να δίνεις μεγαλύτερη σημασία στο τι θα πεις και όχι στο πώς ακριβώς θα το πεις.

Κάποιοι θα υποστηρίξουν ότι αυτά τα δύο δεν διαχωρίζονται· και δεν θα έχουν άδικο. Ας αφήσουμε όμως αυτή την κουβέντα για άλλη φορά. Εδώ ολόκληροι πρωθυπουργοί και κάνουν λαθάκια…

Λέγαμε, λοιπόν, για όλα εκείνα που μπορεί να κληρονομήσει κάποιος από τους γονείς του και που δεν είναι ασήμαντα πράγματα. Ασχέτως αν καμιά φορά δεν μπορεί να αντέξει το βάρος της κληρονομιάς.

Θα έχετε ακούσει ότι, στις μέρες μας, όλο και περισσότεροι προβαίνουν σε αποποίηση κληρονομιάς, αφού είναι πολλά εκείνα που θα πρέπει να πληρώσουν για να πάρουν κάτι αμφιβόλου αξίας.

Αν δηλαδή κληρονομήσεις ένα ακίνητο, το οποίο και θα πρέπει να επισκευαστεί για να πουληθεί, και θα σε επιβαρύνει με τον ΕΝΦΙΑ, και, κυρίως, θα πρέπει να καταβάλης έναν μεγάλο φόρο κληρονομιάς…

Τότε το αφήνεις να πάει στην ευχή της Παναγιάς και βλαστημάς την ώρα και τη στιγμή που δεν το κληρονόμησες καμιά δεκαριά χρόνια νωρίτερα. Γι’ αυτό, το καλύτερο που μπορεί να σου αφήσει κάποιος είναι τα μετρητά.

Και μάλιστα στο χέρι! Δηλαδή να τα βρεις σε καμιά βαλίτσα, ή σε κανένα συρτάρι, εκεί που πας να ξεσκαλίσεις (για να πετάξεις) όλα τα παλιά «κιτάπια» που ο εκλιπών κρατούσε φυλαγμένα.

Βεβαίως υπάρχει και η άλλη δυνατότητα. Να κληρονομήσεις ένα «καλό όνομα», πράγμα που δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητο, ούτε έχει μόνο συναισθηματική αξία. Βεβαίως εδώ τίθεται ένα θέμα… σεξισμού.

(Είναι πολύ της μόδας πίσω από κάθε τι να βλέπουμε διάφορα τέτοια μη πολιτικώς ορθά πράγματα, και εγώ δεν θα είμαι εκείνος που θα αποτελέσει εξαίρεση. Διότι το όνομα το κληρονομείς από τον πατέρα σου.)

Το άλλο πουλάκι:

Γιατί από τον πατέρα, μόνο;

Έλα, ντε! Φαντάζεστε να κατέβαινε ο άλλος στην πολιτική με επίθετο… Τσαντ; Ή επίθετο Γιαννούκος; Ποιος θα τον ψήφιζε; Ποιος θυμάται ότι αυτά είναι τα επίθετα της Μαργαρίτας και της Μαρίκας αντίστοιχα;

Ενώ… Παπανδρέου; Ενώ… Μητσοτάκης; Εκλέγεσαι χωρίς την παραμικρή προσπάθεια, και μπορείς να φτάσεις μέχρι πρωθυπουργός. Εδώ ο άλλος έγινε τέτοιος μόνο και μόνο επειδή τον έλεγαν Καραμανλή!

Παρένθεση: Και μετά από την αποδεδειγμένη ανικανότητά του, την παροιμιώδη βαρεμάρα του και την εκνευριστική σιωπή του, υπάρχουν ακόμη κάποιοι που δηλώνουν «καραμανλικοί» και τον θεωρούν ελπίδα για το μέλλον!

Το καλό όνομα, λοιπόν, δεν είναι αμελητέο πράγμα. Ανοίγει πόρτες. Από τη στιγμή όμως που θα μπεις μέσα, θα πρέπει με κάποιον τρόπο να αποδείξεις ότι το φέρεις επάξια, ότι κάτι πήρες και από… τη χάρη. 

Εδώ όμως γίνεται μια παρεξήγηση. Διότι πολλοί θεωρούν πως, μαζί με το όνομα κληροδοτούνται και όλα τα χαρίσματα που είχε ο γονιός. Κάτι ανάλογο που συμβαίνει με εμάς και τους ενδόξους προγόνους μας, δηλαδή.

Όμως δεν είναι καθόλου έτσι. Η πολιτική οξυδέρκεια του πατέρα, το μουσικό ή το συγγραφικό ταλέντο, οι αθλητικές ικανότητες, η εντιμότητα ή η ηθική ακεραιότητα, είναι πράγματα που δεν κληροδοτούνται. 

Θα πρέπει ο κάθε κληρονόμος του ονόματος να αποδείξει ότι διαθέτει και τις χάρες. Διαφορετικά, καλύτερα να προβεί σε… αποποίηση κληρονομιάς, αφού ο γονιός του δεν μπορεί να πάρει πίσω το όνομα που του άφησε.

Εμείς, αντί να τα σκεφτόμαστε όλα αυτά, φτάσαμε στο σημείο να πιστεύουμε ότι μπορεί να κληροδοτηθεί ακόμη και η… αριστεροσύνη! Και μάλιστα η κληρονομιά αυτή να είναι αρκετή για να πάρεις μια θέση!

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Νεποτισμός.

Αν ανοίξουμε έναν παλιό και καλό «Δημητράκο», θα διαβάσουμε ότι ο «νεπωτισμός» είναι η τάσις τής εν τη καταλήψει ανωτέρων θέσεων και αξιωμάτων προτιμήσεως των συγγενών και ευνοουμένων υπό των ισχυρών προσώπων.

Για όσους προτιμούν το πιο σύγχρονο ΛΚΝ του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη, νεποτισμός είναι η εκμετάλλευση των δυνατοτήτων που δίνει σε κάποιον η θέση που κατέχει, για να εξασφαλίσει σε συγγενείς[…]

Βλέπουμε ότι ο Δημητράκος είναι πιο κοντά στην πραγματικότητα. Διότι ο συγγενής μπορεί να προτιμηθεί ακόμη και αν το «ισχυρό πρόσωπο», αυτός που «κατέχει μια θέση», δεν βρίσκεται πλέον στη ζωή.

Όταν δηλαδή δεν είναι ο πατέρας σου αυτός που σου εξασφαλίζει μια καλή θέση, αλλά… το όνομα που εκείνος σου κληροδότησε. Το οποίο, μαζί με σένα, το εκμεταλλεύονται και εκείνοι που σου προσφέρουν τη θέση.

Με το αζημίωτο. Διότι η δική σου προτίμηση μπορεί να φέρει σε εκείνους ψήφους, ή να τους δώσει επίσης λίγη από τη λάμψη που έχει το όνομά σου. Έτσι πάνε αυτά τα πράγματα· κάτι δίνεις και κάτι παίρνεις.

Το περίεργο είναι ότι σ’ αυτήν τη συναλλαγή υπεισέρχεται και μια τρίτη παράμετρος, που είναι ο απλός πολίτης, εκείνος που θα τη δικαιώσει ή θα την αφοπλίσει, θα τη θέσει εκτός λειτουργίας. 

Όλοι λέμε ότι ο πολίτης είναι ο τελικός κριτής. Αν ο ίδιος όμως δεν αποδεχθεί αυτόν τον ρόλο, τότε τζάμπα κουβέντα κάνουμε. Οι κληρονόμοι θα τα παίρνουν όλα… όχι με την αξία τους, αλλά με ξένες πλάτες.

Το κακό με το όνομα είναι ότι δεν μοιράζεται. 

Το κληρονομούν όλοι!

190318 ΟΛΙΓΑΡΚΕΣ

Το ένα πουλάκι:

Υπάρχουν συνώνυμα;

Οι απόψεις διίστανται. Άλλοι υποστηρίζουν πως υπάρχουν και άλλοι πως όχι. Οι πρώτοι δέχονται ότι μπορείς να αντικαταστήσεις μια λέξη με κάποια άλλη, χωρίς να αλλάξει καθόλου το νόημα.

Οι δεύτεροι υποστηρίζουν πως κάτι τέτοιο είναι αδύνατο. Πάντοτε θα υπάρχουν, έστω πολύ λεπτές, αποχρώσεις που θα αποδίδονται καλύτερα με τη μία ή με την άλλη λέξη. Ιδιαίτερα αν τις δούμε μέσα σ’ ένα κείμενο. 

Τότε, εκτός από τη διαφορά στο νόημα, μπορεί να διαφοροποιείται και ο ρυθμός, ακόμη και ο ήχος που θέλει να μας δώσει ο συντάκτης του κειμένου και αυτό το βλέπουμε περισσότερο στη λογοτεχνία, στην ποίηση…

Ας μην μπούμε όμως σε τόσο βαθιά νερά. Ας μείνουμε στο διαφορετικό νόημα που μπορεί να έχουν δύο συνώνυμα και το οποίο μπορεί να είναι δυσδιάκριτο, τόσο που ακόμη και ένας πρωθυπουργός να το μπερδεύει.

Θα ακούσατε φαντάζομαι όλοι την περίφημη, πλέον φράση του Αλέξη Τσίπρα για την «ολιγαρκή αφθονία» και είμαι βέβαιος ότι θα εντυπωσιαστήκατε κι εσείς από τον ολόσωστο τρόπο που απέδωσε τη Γενική: της ολιγαρκούς.

«Μπορούμε να ονειρευόμαστε και να αγωνιζόμαστε για μια καλύτερη και δικαιότερη κοινωνία. Για έναν άλλο κόσμο που είναι εφικτός και που μπορεί να γίνει πράξη από δυνάμεις σταθερά προσανατολισμένες στη κοινωνική πρόοδο και σε ένα νέο μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης και ολιγαρκούς αφθονίας».

Όταν τα λόγια του αυτά προκάλεσαν την αντίδραση – απάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο Αλέξης Τσίπρας επανήλθε και με ένα διδακτικό ύφος έδωσε, σαν καθηγητής πανεπιστημίου, και… τη βιβλιογραφία της αναφοράς του.

Ας θυμηθούμε τον διάλογο: «Ο κ. Τσίπρας, επιβεβαιώνοντας το θαυμασμό του για τα αποτυχημένα σοσιαλιστικά μοντέλα της Λατινικής Αμερικής, μας είπε πως ονειρεύεται μια “ολιγαρκή αφθονία” στη χώρα μας.

Προφανώς επιφυλάσσει το “ολιγαρκής” για τους Έλληνες και το “αφθονία” για τον ίδιο και την παρέα του», ήταν το… τιτίβισμα στο τουίτερ (τον μοντέρνο τρόπο να κάνεις πολιτική!) από τον Μητσοτάκη.

«Επειδή ο κύριος Mητσοτάκης, ίσως έχει ακούσει μόνο για τον Χάγιεκ και τον Φρίντμαν, του συστήνω να ρίξει μια ματιά στο έργο του Γάλλου φιλόσοφου και οικονομολόγου, Σερζ Λατούς, ώστε να κατανοήσει τι είναι η έννοια της ολιγαρκούς αφθονίας», απάντησε ο κ. Τσίπρας.

Το άλλο πουλάκι:

Εμείς ρίξαμε!

Κι όχι μόνον τώρα, μετά την… παραπομπή του πρωθυπουργού, αλλά αρκετά νωρίτερα, όταν έφτασε και στη χώρα μας αυτή η συζήτηση σχετικά με την «αποανάπτυξη». Ξέραμε δηλαδή το βιβλίο στο οποίο έγινε η παραπομπή:

Σερζ Λατούς, Προς μια κοινωνία της λιτής αφθονίας. Παρανοήσεις και διαμάχες γύρω από την αποανάπτυξη, μετάφραση Βασίλης Παπακριβόπουλος, Οι εκδόσεις των συναδέλφων, Αθήνα 2013

Όπως βλέπετε, φίλοι μου, ο συγγραφέας και, προφανέστατα, ο μεταφραστής, δεν μιλούν για «ολιγαρκή», αλλά για «λιτή» αφθονία. Για εκείνους που πιστεύουν ότι οι δύο λέξεις είναι συνώνυμες, υπάρχουν και τα λεξικά.

(Παλιός καλός και πάντοτε έγκυρος) Δημητράκος: λιτός, απλούς απέριττος και επί προσώπων ολιγαρκής. Από την ανάγνωση αυτού του λήμματος θέλω να κρατήσετε εκείνο το «επί προσώπων», που κάνει και τη διαφορά.

Ας πάμε και στο ΛΚΝ του Ιδρύματος Μανόλης Τριανταφυλλίδης: ολιγαρκής (για πρόσωπα) που αρκείται σε λίγα, που δεν απαιτεί πολλά ή πολύτιμα αγαθά. Βλέπουμε κι εδώ ότι υπάρχει μια διευκρίνιση.

Για πρόσωπα! Μόνο! Η αφθονία, όσο κι αν την έχουμε… θεοποιήσει, δεν είναι πρόσωπο. Η αφθονία μπορεί να είναι και λιτή, όπως πολύ σωστά το θέτουν ο συγγραφέας και ο μεταφραστής, αλλά όχι ολιγαρκής.

Θα ήμασταν οι τελευταίοι που θα επιπλήτταμε κάποιον για ένα γλωσσικό λάθος. Όλοι κάνουμε τέτοια καθημερινά, και εμείς, που είμαστε και πολυλογάδες, περισσότερα από άλλους. Όταν όμως επανέρχεσαι…

Τότε σημαίνει πως δεν πρόκειται για ένα απλό λάθος, αλλά για καθαρή… άγνοια. Σιγά το νέο, θα μου πείτε. Για μένα όμως το πιο σοβαρό δεν είναι η άγνοια, αλλά η απουσία έγνοιας, να μη σε νοιάζει αν μιλάς σωστά.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Τις εστί πλούσιος;

Δεν ξέρω αν ο Αλέξης Τσίπρας έχει διαβάσει τη Λωξάντρα της Μαρίας Ιορδανίδου, εκεί πάντως η ηρωίδα έδινε μια καταπληκτική απάντηση, την οποία μας τη θυμίζει συχνά ο καλός φίλος Κώστας.

Τις εστί πλούσιος; Ο εν τω ολίγω αναπαυόμενος! Αν είσαι ταμαχιάρης, αν δεν μπορείς να χορτάσεις με τίποτε, δεν πρόκειται ποτέ να αισθανθείς πλούσιος. Απεναντίας, αν σου αρκούν αυτά που έχεις…

Αυτή, πάνω κάτω, είναι και η φιλοσοφία της λιτής ανάπτυξης, της αποανάπτυξης. Να περιορίσεις τις ανάγκες σου σε εκείνα που είναι πράγματι σημαντικά και να φροντίσεις να τα αποκτήσεις με ήπιους τρόπους.

Αυτό δεν σημαίνει πως σε κάποιους τομείς της ζωής σου δεν πρέπει να έχεις υψηλές απαιτήσεις και να ζητάς πάντοτε το καλύτερο. Μόνο που αυτοί οι τομείς δεν έχουν να κάνουν με υλικά αγαθά.

Εμείς όμως δίνουμε σημασία κυρίως, αν όχι αποκλειστικά, σ’ αυτά, ενώ για τα υπόλοιπα λέμε το γνωστό «δε βαριέσαι». Πάψαμε να είμαστε απαιτητικοί ακόμη και… από τον εαυτό μας.

Για τους άρχοντές μας, δεν το συζητώ. Εκεί κι αν υπάρχει… «ολιγαρκής αφθονία»,  που θα έλεγε και ο πρωθυπουργός. Μπορεί η φράση να μη βγάζει νόημα, αλλά καταλαβαίνετε πολύ καλά τι θέλω να πω.

Καιρός όμως να αλλάξουμε. Ολιγαρκείς εκεί που πρέπει και απαιτητικοί σε όλα τα υπόλοιπα. Σε όσα μπορούν να δώσουν πραγματική ποιότητα στη ζωή μας. Ξέρετε εσείς…

 Ολίγιστος!

190315 ΑΝΤΑΛΛΑΞΙΜΟΝ

Το ένα πουλάκι:

«Αλλάζεις, ρε;»

Ποτέ μου δεν μάζευα «χαρτάκια». Μπορεί να ήταν οικονομικοί οι λόγοι –ποτέ δεν μας περίσσευαν χρήματα για τέτοιες πολυτέλειες. Μπορεί να ήταν και μια αποστροφή που είχα από μικρός για το… κουμάρι.

Το να παίζεις, δηλαδή, με τίμημα κάτι, χρήματα, ένα κέρασμα, τα «χαρτάκια» που θα πάρεις από τον αντίπαλο. Αντίθετα από άλλους, θεωρούσα ότι ένα τέτοιο στοίχημα αφαιρούσε από το παιχνίδι όλη τη χαρά.

Μόνο στα μπαλάκια και στο πινγκ πονγκ, όπου με τον Παύλο, αχώριστο φίλο από τα μαθητικά χρόνια κάναμε αχτύπητη δυάδα, παίζαμε (και σχεδόν πάντοτε κερδίζαμε) για το ποιος θα πληρώσει το παιχνίδι.

Τα «χαρτάκια» έκαναν θραύση σε όλο το Δημοτικό. Υπήρχαν φανατικοί τού είδους που έπαιζαν σε κάθε διάλειμμα «τάπα τούπα» ή «ντουβαράκι». Ήταν αξιοθαύμαστος ο τρόπος που είχαν βελτιώσει την τεχνική τους.

Στο «τάπα τούπα» θυμόταν απ’ έξω όλους τους αριθμούς που περνούσαν και με μια αλλαγή, βάζοντας ανάλογα πρώτο ή τελευταίο το χαρτάκι στη στοίβα που κέρδιζαν, κανόνιζαν να κερδίσουν και στην επόμενη σειρά.

Στο «ντουβαράκι» είχαν επινοήσει ασύλληπτους τρόπους, ώστε το χαρτάκι τους να κατευθύνεται εκεί ακριβώς που ήθελαν και να πλησιάζει κάποιο άλλο σε απόσταση πιθαμής, ώστε να το παίρνουν.

Ή να το καπακώνει, ώστε να μαζεύουν όλα τα χαρτάκια που ήταν στο έδαφος. Άλλοτε το χτυπούσαν με δύναμη στον τοίχο και το άφηναν απότομα και άλλοτε μόλις που το ακουμπούσαν σε μιαν άκρη…

Βεβαίως, αυτοί οι φανατικοί παίκτες μάζευαν «χαρτάκια» μόνο για το… καλό του αθλήματος. Δεν ήταν δηλαδή από εκείνους που προσπαθούσαν να συμπληρώσουν το άλμπουμ και να πάρουν το δώρο, συνήθως μια μπάλα.

Αυτοί, αν άλλαζαν «χαρτάκια», έδινα συνήθως ένα σπάνιο που είχαν κερδίσει, κάποιο που έλειπε από τη συλλογή ενός συλλέκτη, και έπαιρναν πολλά, ανάλογα με τη σπανιότητα εκείνου που έδιναν.

Το άλλο πουλάκι:

«Αλλάζεις, ρε;»

Για πότε γίνονταν οι συμφωνίες, για πότε ορίζονταν οι ισοτιμίες, δε ντους έπαιρνες είδηση. Φυσικά, και σ’ αυτόν τον τομέα των «αλλαγών» υπήρχαν μανούλες και κορόιδα. Κάποιοι μονίμως την πατούσαν.

Άλλοι κατέφευγαν σε πιο ειδικούς και ρωτούσαν τη γνώμη τους. Πόσα «χαρτάκια» να δώσουν για να πάρουν ένα συγκεκριμένο. Ή με πόσα μετρίας σπανιότητας αντιστοιχούσε κάποιο πολύ σπάνιο κομμάτι.

Οι αφελείς την πατούσαν. Την πατούσαν και όσοι κινούνταν από το συναίσθημα, δεν υπολόγιζαν δηλαδή την πραγματική «αξία» που είχαν τα χαρτάκια, έδινα όσα όσα για εκείνα της αγαπημένης τους ομάδας.

Είμαι βέβαιος ότι θα αναρωτιέστε πώς στο καλό μού ήρθαν τέτοιες νοσταλγικές εικόνες από το παρελθόν. Δεν θα το πιστέψετε, αλλά η αφορμή ήταν η είδηση για την ανταλλαγή γλυπτών με τα Σκόπια.

Σας δίνουμε ένα «Δρομέα», μας δίνετε έναν «Μεγαλέξανδρο»; Βεβαίως, μέχρι τη στιγμή που τα σκεφτόμουν όλα αυτά δεν είχε ξεκαθαρίσει ακόμη αν η είδηση ισχύει· ήταν ο λόγος του Βαρώτσου απέναντι σε εκείνον της υπουργού.

Γιατί να μην ισχύει όμως; Εγώ θα κάνω ένα φανταστικό σενάριο, και εσείς πείτε μου αν σας φαντάζει απίθανο. Αν και πιστεύω πως αυτή τη λέξη θα έπρεπε να την είχαμε βγάλει εδώ και καιρό από το πολιτικό μας λεξιλόγιο.

Τους φαντάζομαι, λοιπόν, σε μια σύσκεψη, να συζητούν το θέμα των δημοσκοπήσεων και των αντιδράσεων διαφόρων πολιτών, έπειτα από τη συμφωνία των Πρεσπών. Η εικόνα δεν είναι καλή, κάτι πρέπει να αλλάξει.

Βεβαίως, το να κάνεις προληπτικές προσαγωγές πολιτών είναι μια λύση, λύση όμως που μπορεί να εφαρμοστεί μόνο σε περιπτώσεις που κάποιο στέλεχος της κυβέρνησης επισκέπτεται μια περιοχή.

Δεν μπορείς να το εφαρμόσεις… την ημέρα των εκλογών! (Όσοι αναρωτιέστε «γιατί όχι;» δικαίως αναρωτιέστε, όμως δεν πέφτω στο επίπεδο να συζητήσω ένα τέτοιο ενδεχόμενο.) Άρα πρέπει να κάνεις κάτι άλλο.

Φαντάζομαι κάποιον να λέει «πρέπει να βρούμε ένα τρόπο να δείξουμε στους πολίτες ότι ούτε ανθέλληνες είμαστε, ούτε, φυσικά, εχθροί της Μακεδονίας, όπως θέλουν να μας παρουσιάζουν ορισμένα Μέσα».

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Και τότε πέφτει η ιδέα!

«Να στήσουμε ένα θεόρατο άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Αθήνα. Έτσι θα δείξουμε τα αισθήματα που τρέφουμε προς τον σπουδαίο αυτόν πρόγονό μας, αλλά και τους σύγχρονους συμπατριώτες του».

«Εννοείς, φαντάζομαι τους Έλληνες Μακεδόνες και όχι τους Βορειομακεδόνες», διευκρινίζει κάποιος. Και συμφωνεί με την πρόταση. Συμφωνούν και οι υπόλοιποι, μόνο που διαπιστώνουν μια αδυναμία στο σχέδιο.

«Πώς θα προλάβουμε, μέχρι τις εκλογές, να έχουμε έτοιμο το άγαλμα και να το στήσουμε στο βάθρο του;» Αυτό θεωρήθηκε μια αντικειμενική δυσκολία και άρχισε το μπρέιν στόρμινγκ για το ξεπέρασμά της.

Μπρέιν στόρμινγκ είναι ο καταιγισμός ιδεών, φοβάμαι όμως πως ο καταιγισμός είναι εξίσου άγνωστη λέξη. Τέλος πάντων. Το να στηθεί μια φωτογραφία της μακέτας, έως ότου ετοιμαστεί το άγαλμα, δεν κρίθηκε σωστό.

(Ούτε το να γίνουν κάποιες μετατροπές στον Κολοκοτρώνη, ώστε να μοιάζει με Μεγαλέξανδρο.)  Και τότε έπεσε η ιδέα: «Γιατί δεν φέρνουμε ένα έτοιμο;» Στην ερώτηση «και πού να τον βρούμε;» υπήρχε απάντηση.

Κάπως έτσι πρέπει να φτάσαμε στο «αλλάζετε, ρε» των παιδικών μας χρόνων. «Βαρώτσους» έχουμε και μπορούμε να φτιάξουμε και άλλους, εν καιρώ. Για Μεγαλέξανδρους καιγόμαστε.

Τι λέτε; Φανταστικό το σενάριο;

 Θα έπρεπε να πάρουμε τουλάχιστον δύο!

190314 ΑΓΡΑΜΜΑΤΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Από τι σχολεία βγαίνουν;

Εκπλήσσομαι κάθε φορά που συναντώ νέους ανθρώπους να μην γνωρίζουν πράγματα που θα έπρεπε κανείς να τα ξέρει από τα παιδικά του ακόμη χρόνια. Δεν μιλάω για τίποτε απίστευτες γνώσεις.

Θα μου πείτε αυτό το πράγμα δεν έχει ένα αντικειμενικό μέτρο. Η απάντηση που γνωρίζεις θεωρείται εξ ορισμού εύκολη. (Δηλαδή, για να ακριβολογούμε, εύκολη είναι η ερώτηση που απαιτεί τη συγκεκριμένη απάντηση.)

Αντίθετα, αν σε ρωτήσουν κάτι που δεν το γνωρίζεις, θεωρείς ότι σου έκαναν την πιο δύσκολη ερώτηση του κόσμου. Κι ας το ξέρουν όλοι οι υπόλοιποι της παρέας. Είπαμε, δεν είναι κάτι που μπορείς να το κρίνεις αντικειμενικά.

Ένα «μέτρο» θα ήταν το πόσοι άνθρωποι γνωρίζουν τη συγκεκριμένη απάντηση. Αυτό όμως δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε… ειδικές ερωτήσεις. Για παράδειγμα, ποδοσφαιριστής που τον ξέρει όλος ο αντρικός πληθυσμός, πιθανόν να είναι άγνωστος σε ένα κορίτσι.

Αντίστοιχα, κάτι που μπορεί να είναι γνωστό σε όλες τις γυναίκες, ίσως βρεθούν άντρες που δεν το έχουν ακουστά. Το ίδιο μπορεί να συμβαίνει με κάθε είδους θέματα που ενδιαφέρουν ένα ειδικό κοινό. 

Πολλοί παρακολουθούν τη σύγχρονη μουσική σκηνή, άλλοι όχι. Υπάρχουν γνώστες γύρω από κινηματογραφικά θέματα και άλλοι που δεν έχουν ιδέα γι’ αυτά. Ακόμη και με την πολιτική υπάρχουν τελείως άσχετοι.

Γι’ αυτό, το μόνο κριτήριο που θα μπορούσε να βάλει κανείς είναι το αν μιλάμε για μια γνώση που την παίρνουμε από το σχολείο και μάλιστα όχι σε κάποιο από τα δύσκολα μαθήματα, όπως Μαθηματικά ή Χημεία.

Για να μην μακρηγορούμε όμως, θα σας δώσω ένα παράδειγμα τού τι θεωρώ εγώ εύκολη ερώτηση. Και μάλιστα, όπως θα δείτε στη συνέχεια, όχι μόνο εγώ αλλά και πολύς ακόμη κόσμος.

Τι γνωρίζετε για την Ελβετία; Προσέξτε! Η ερώτηση ζητά να πείτε καναδυό από τα πιο χαρακτηριστικά γνωρίσματα της χώρας, έτσι ώστε κάποιος να καταλάβει ότι αναφερόμαστε σ’ αυτήν και όχι σε κάποια άλλη.

Δεν θέλουμε δηλαδή να ξέρετε την έκταση, ούτε τον πληθυσμό της, ούτε καν ότι συνορεύει με το Λιχτενστάιν, ότι είναι χωρισμένη σε καντόνα και είναι η πατρίδα του Ρουσσώ, του Έρμαν Έσσε, του Πάουλ Κλέε…

Το άλλο πουλάκι:

Ρουκ Ζουκ!

Στο γνωστό αυτό τηλεοπτικό παιχνίδι (το οποίο εγώ δεν παρακολουθώ, αλλά αυτό έχει να κάνει με τις ειδικές γνώσεις που είπαμε πριν) μια παίκτρια έπρεπε να περιγράψει στις συμπαίκτριές της την Ελβετία.

Έπρεπε δηλαδή να τους πει κάποια χαρακτηριστικά, ώστε εκείνες να καταλάβουν ότι αναφέρεται σ’ αυτή τη χώρα και να πουν το όνομά της. Ξεκίνησε λέγοντας στην παρουσιάστρια πως δεν έχει πάει ποτέ εκεί.

«Μόνο μέχρι τη Θεσσαλονίκη έχω πάει», είπε, πράγμα όμως που δείχνει ότι ήξερε πως η Ελβετία είναι κάπου βόρεια! Στη συνέχεια αποκάλυψε ότι δεν γνώριζε τίποτε απολύτως για το μέρος αυτό.

«Αν ήταν το Σύνταγμα, θα μπορούσα να πω τσολιάδες» ανέφερε χαρακτηριστικά, «όμως για την Ελβετία… Τι έχει εκεί;» ρώτησε την παρουσιάστρια, η οποία βέβαια της είπε ότι δεν επιτρέπεται να βοηθήσει.

Η καημένη (η παρουσιάστρια) περίμενε, όπως αποκαλύφθηκε στο τέλος, να έχει ακούσει η παίκτρια κάτι για… «τις σοκολάτες της Ελβετίας, για τα ρολόγια, ή το άλλο, ότι εκεί έχουν πολλά λεφτά».

Βεβαίως, αν είχε διαβάσει το «Αστερίξ στη χώρα των Ελβετών», θα μπορούσε να πει πολλά περισσότερα, όπως για παράδειγμα ότι εκεί φυτρώνει το Εντελβάις, το λουλούδι που χρειαζόταν ο Πανοραμίξ για να φτιάξει ένα γιατρικό.

Επίσης ότι εκεί γίνονται τα περίφημα ελβετικά τυριά, τα οποία μάλιστα οι Ρωμαίοι τα χρησιμοποιούσαν ως φοντύ, στα περίφημα όργιά τους. Ακόμη ότι οι Ελβετοί ήταν μανιακοί με την καθαριότητα.

Ότι, θέλοντας να κρύψουν τους Γαλάτες φίλους τους, τους κλειδώνουν σε μια θυρίδα. Ο Οβελίξ την σπάζει για να βγουν, και ο τραπεζίτης αναγκάζεται να πει στους Ρωμαίους ότι μπήκαν ληστές, δυσφημώντας έτσι το τραπεζικό τους σύστημα.

Επίσης ότι εκεί διεξάγονται πολλά συνέδρια, ή ότι στις βουνοπλαγιές τραγουδούν τα γιόντελ, πράγμα που θυμίζει τα τραγούδια του Κακοφωνίξ. Επίσης περιποιούνται τα τραύματα ακόμη και εκείνων που δέρνουν οι ίδιοι.

Και έτσι γίνεται αναφορά στον Ερυθρό Σταυρό. Όπως υπάρχουν αναφορές στην ορειβασία (στον Οβελίξ η χώρα φάνηκε «επίπεδη», επειδή κοιμόταν όταν ανέβηκαν στα βουνά) και στον Γουλιέλμο Τέλλο.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Από τι σχολεία βγαίνουν;

Ακόμη όμως και αν απουσίαζες στο συγκεκριμένο μάθημα, είναι δυνατόν νέος άνθρωπος να μην έχεις ακούσει τίποτε για την Ελβετία; Η συγκεκριμένη παίκτρια λέει στη φίλη της τη λέξη «Ρώμη»!

Και μετά την καλεί να πει χώρες, μπας και πετύχει κατά λάθος την Ελβετία. Όταν εκείνη τη ρωτάει αν υπάρχει κάτι χαρακτηριστικό εκεί, η αγεωγράφητη παίκτρια απαντά: «Ξέρω κι εγώ; Γόνδολες;»

Έμπλεξε την Ελβετία με τη Βενετία! Βεβαίως, το απίστευτο με αυτά τα παιδιά είναι το θράσος τους, γιατί έχω δει αντίστοιχα και σε άλλα παιχνίδια γνώσεων. Δεν ξέρουν απολύτως τίποτε! Και όμως πηγαίνουν να παίξουν!

Φαίνεται πως το εκπαιδευτικό μας σύστημα μπορεί να μην προσφέρει γνώσεις, σίγουρα όμως τονώνει την αυτοπεποίθηση των μαθητών που περνούν από… τα χέρια του. Εκτός αν τους κάνει τόσο άσχετους…

Που ούτε μπορούν να διανοηθούν πόσο αγράμματοι είναι!

 Σουγιάς!

190313 ΞΕΝΙΤΕΜΕΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Αγαπάς την Ελλάδα;

Απόδειξη! Θυμόσαστε τη διαφημιστική καμπάνια που παρουσιάστηκε από τηλεοράσεις και ραδιόφωνα στις αρχές της δεκαετίας του 1990; Το κορόιδο, που δεν ζητούσε αποδείξεις, τραβούσε κουπί και οι φοροφυγάδες στη βάρκα γελούσαν.

Αυτή ήταν η μία. Υπήρχε και άλλη στην οποία πρωταγωνιστούσε ο έξυπνος που δεν έκοβε αποδείξεις, ενώ οι άλλοι (φορολογούμενοι) έσπρωχναν το αυτοκίνητό του τη στιγμή που αυτός άραζε στο τιμόνι.

Αφελείς, με τα σημερινά δεδομένα, ωστόσο αρκετά προχωρημένες ως σύλληψη. Έπρεπε να δείξουν στους πολίτες ότι η συνεπής φοροδοτική συμπεριφορά είναι, σε τελική ανάλυση, πατριωτική στάση.

Προχωρημένες, διότι, ακόμη και σήμερα, έπειτα από τη μεγάλη περιπέτεια που γνωρίσαμε και την εμπειρία που αποκομίσαμε, το να ζητά (ή να κόβει) κανείς απόδειξη δεν θεωρείται πατριωτισμός αλλά ανοησία.

Ακόμη δεν έχει βρεθεί τρόπος να ελέγχονται οι επαγγελματίες εκείνοι που προτείνουν στον πελάτη να του αφαιρέσουν ένα μικρό ποσό από την αμοιβή τους, προκειμένου να μην τους ζητήσει απόδειξη.

Ακόμη δεν έχουμε καταλάβει πως, αν το θέμα αφεθεί στην καλή διάθεση του πελάτη ή στην ευσυνειδησία του επαγγελματία, δεν πρόκειται να αλλάξει ποτέ τίποτα. Οι κοινωνικές σχέσεις και η οικονομική συναλλαγή θα είναι πάντοτε εκεί.

Και, άλλοτε από ντροπή, λόγω γνωριμίας ή για να μην χαλάσουμε τις καλές μας σχέσεις, άλλοτε από συμφέρον, επειδή και οι δυο θα έχουν ένα μικρό μεν αλλά άμεσο κέρδος, τα χρήματα θα αλλάζουν χέρια χωρίς αποδείξεις.

Δεν είναι τυχαίο ότι, παρά τις προσπάθειες που έγιναν κατά καιρούς, και τα μέτρα που έλαβαν οι διάφορες κυβερνήσεις που πέρασαν από τον τόπο, το θέμα των αποδείξεων δεν έχει λυθεί ακόμη.

Κάποιος καχύποπτος θα έλεγε ότι δεν λύνεται επειδή κανείς δεν θέλει να λυθεί, επικαλούμενος μάλιστα αυτό που συμβαίνει σε άλλες χώρες, όπου η λήψη αυστηρών μέτρων μείωσε τις αντιστάσεις των επαγγελματιών.

Αυτό όμως είναι μια μεγάλη κουβέντα και δεν είναι επί του παρόντος. Εξάλλου, μπορεί σε εκείνες τις χώρες να μην έχουν άλλους τρόπους να αποδεικνύουν ότι αγαπάνε την πατρίδα τους. Ενώ εμείς…

Το άλλο πουλάκι:

Δόξα τω Θεώ!

Από παρελάσεις και εθνικές εορτές, μέχρι συλλαλητήρια και πολιτικές (αντι)συγκεντρώσεις διαθέτει το πατριωτικό ρεπερτόριό μας, αφήστε που μπορούμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να το παίξουμε ήρωες πραγματικοί.

Διαθέτουμε επίσης και το υπέρτατο όπλο της ψήφου μας, το οποίο με μεγάλη ευκολία το στρέφουμε εναντίον εκείνων που δεν τους θεωρούμε αρκετά πατριώτες. Δεν… πυροβολούμε πάντα, αλλά τουλάχιστον τους απειλούμε.

Δεν βλέπετε τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις στη βόρειο Ελλάδα, έπειτα από τη Συμφωνία των Πρεσπών; Δεν βλέπετε πώς υποδέχονται διάφοροι πατριώτες τα κυβερνητικά στελέχη που επισκέπτονται την περιοχή;

Ωστόσο, εκτός από αυτές τις «εκδηλώσεις πατριωτισμού», υπάρχουν και άλλοι δείκτες που θα μπορούσε κανείς να λάβει υπόψη του, αν θέλει να δει πραγματικά πόσο αγαπάμε τη χώρα μας.

Διάβαζα πρόσφατα για μια έρευνα που μιλούσε για τις ελληνικές επιχειρήσεις που υπάρχουν στη γειτονική Βουλγαρία, και ειδικότερα για τους τρόπους με τους οποίους αυτές στήνουν την έδρα τους εκεί.

Η έρευνα έγινε για λογαριασμό της εφημερίδας «Το Βήμα» και ανέδειξε πολλά ενδιαφέροντα και αστεία, αν επιτρέπεται να γελά κανείς με τέτοια θέματα, ζητήματα. Αναλύθηκαν στοιχεία για περισσότερες από 12.500 επιχειρήσεις!

Αυτά έδειξαν ότι οι Έλληνες έμποροι και επιχειρηματίες εξακολουθούν να λειτουργούν με τον δοκιμασμένο και πετυχημένο τρόπο με τον οποίο μεγαλούργησαν οικονομικά, από τον καιρό ακόμη της τουρκοκρατίας.

Τότε που δημιούργησαν ελληνικές παροικίες σε όλες τις μεγάλες πόλεις και τους εμπορικούς σταθμούς της Ευρώπης, έχοντας μάλιστα το μονοπώλιο σε πολλές δραστηριότητες, από τις οποίες αποκόμιζαν τεράστια κέρδη.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Των Ελλήνων οι κοινότητες...

Έτσι και τώρα, ο ένας πλάι στον άλλο. Η έρευνα για την οποία σας μιλήσαμε φανέρωσε εξήντα (αρ. 60) διευθύνσεις στις οποίες εδρεύουν περισσότερες από πέντε χιλιάδες (> 5.000) ελληνικές επιχειρήσεις!

Έξι από αυτές τις διευθύνσεις, σε Πετρίτσι, Σαντάνσκι και Σόφια, φιλοξενούν η καθεμιά από διακόσιες εταιρείες και πάνω. Και μιλάμε για κτήρια στα οποία με το ζόρι μπορούν να στεγαστούν καμιά δεκαριά γραφεία.

Τι μας λέει όλο αυτό το αστείο σκηνικό; Ότι στη Βουλγαρία, όπου το να στήσεις μια επιχείρηση είναι ζήτημα ωρών, έχουν βρει τον (φορολογικό) παράδεισό τους πολλοί έλληνες επιχειρηματίες.

«Το 2017, στο μικροσκόπιο της ΑΑΔΕ μπήκαν περίπου 70 επιχειρήσεις από τις οποίες περίπου το 70% είχε ιδρυθεί για να αποφύγουν το υψηλό φορολογικό συντελεστή της Ελλάδας, δηλώνοντας κέρδη μόνο στη Βουλγαρία».

Θυμίζουμε ότι εκεί φορολογούνται με 10% σε αντίθεση με τη χώρα μας, όπου ο αντίστοιχος συντελεστής είναι 29%. Επιπλέον οι επιστροφές φόρου πραγματοποιούνται κάθε τρίμηνο, ενώ ο φόρο μερισμάτων ανέρχεται στο 5%.

Εκεί, έτσι; Όπου, σύμφωνα με σχετικές διαφημίσεις, μπορεί κανείς να δημιουργήσει μια εταιρεία με 450 ευρώ, τα μίνιμουμ εταιρικά κεφάλαια που απαιτούνται είναι ένα (1) ευρώ, ενώ παρέχεται και δωρεάν διεύθυνση.

Καλός ο πατριωτισμός, δεν λέω, όμως το πράγμα σοβαρεύει όταν τον πληρώνει κανείς από την τσέπη του. Εξάλλου, το να έχεις μια εταιρεία στη Βουλγαρία δεν σε εμποδίζει να παίρνεις μέρος στα συλλαλητήρια για τη Μακεδονία!

Άλλο το ένα και άλλο το άλλο!

 Με απόδειξη ή χωρίς;