160321 ΣΥΝΩΝΥΜΟΝ-1

Το ένα πουλάκι:

Αντιφάσεις και παράδοξα!

Σας έχουμε πει και άλλες φορές ότι μας πιάνει κάτι με τις αντιφάσεις και έχουμε την τάση να τις επισημαίνουμε αμέσως. Την προηγούμενη εβδομάδα κυριάρχησαν στην πολιτική ζωή του τόπου δυο περιπτώσεις που αξίζει να τις σχολιάσουμε παράλληλα.

Φαινομενικά άσχετες μεταξύ τους, ίσως εκείνο που τις ενώνει… υπόγεια να είναι το στοιχείο της δράσης και της αντίδρασης, όπως θα λέγαμε στη Φυσική. Θα ξεκινήσουμε από την πρώτη, επειδή περιέχει έντονα και το στοιχείο της αντίφασης.

Σοβαρή (ενδο)κυβερνητική κρίση προκλήθηκε από ένα λάθος, από μια «ατυχή έκφραση» όπως θα λέγαμε. Κάπως έτσι την χαρακτήρισε και εκείνος που την ξεστόμισε. Που… του ξέφυγε και είπε «Μακεδονία» τη γειτονική χώρα, αντί με το επίσημο όνομά της.

Θα μου πείτε τι εννοείς επίσημο; Ας δούμε ένα παράδειγμα για να καταλάβουμε τι ακριβώς παίζεται.

Φανταστείτε ότι σας καλούν σε κάποιο πάρτι μεταμφιεσμένων. Μπαλ μασκέ, που λέγαμε και παλιά.

Η πρόσκληση λέει ότι καλό είναι να φορούν όλοι οι καλεσμένοι μάσκα, προκειμένου να υπάρχει κάποιου είδους… ισότητα. Να μην είναι δηλαδή άλλοι αγνώριστοι με καλυμμένα πρόσωπα και άλλοι να αναγνωρίζονται από την… όψη.

Εσύ πληροφορείσαι πως οι περισσότεροι, σχεδόν όλοι, έχουν αποφασίσει να αγνοήσουν την παρότρυνση της πρόσκλησης και να εμφανιστούν στο πάρτι δίχως να φορούν μάσκα. Παρακολουθείς επίσης, περιμένοντας για λίγο στην είσοδο, πως και οι ελάχιστοι που έφθασαν με καλυμμένο το πρόσωπο, βλέποντας τους υπόλοιπους αποκαλύπτονται.

Παρόλα αυτά, εσύ επιμένεις. Μπαίνεις στην αίθουσα περήφανος και μεγαλοπρεπέστατος, φορώντας τη μάσκα σου και κατηγορώντας όλους τους υπόλοιπους για… μπαμπεσιά, αφού αγνόησαν την επίσημη οδηγία της πρόσκλησης και δεν μασκαρεύτηκαν.

Έχεις δίκιο; Προφανώς! Έπρεπε και οι άλλοι να ακολουθήσουν τη δική σου στάση; Προφανέστατα! Τι μπορεί όμως να γίνει τώρα; Από τη στιγμή που όλος ο κόσμος έκανε, για το δικό του λόγο ο καθένας, την ανοησία να αγνοήσει την πρόσκληση, τι νόημα έχει να εξακολουθήσεις μόνος εσύ να παραμένεις… νομοταγής;

Το άλλο πουλάκι:

Έχει και παραέχει νόημα.

Διότι έτσι δείχνεις το σεβασμό σου στη «διεθνή νομιμότητα», την οποία θα επικαλεστείς και άλλες φορές και θα έχεις κάθε λόγο να το κάνεις, όταν παραμένεις νομοταγής. Επομένως, όχι μόνο μπορείς, αλλά επιβάλλεται να παραμείνεις μασκαρεμένος.

Εκείνο που δεν έχει νόημα να κάνεις είναι θυμώνεις και να επιτίθεσαι στους άλλους, όταν «αποκαλύπτουν» την ταυτότητά σου και σε αποκαλούν με το όνομά σου. Ότι τάχα δεν έπρεπε να σε αναγνωρίσουν ή έπρεπε να προσποιηθούν ότι δεν κατάλαβαν ποιος είναι ο μόνος από την παρέα με κρυμμένο πρόσωπο.

Τώρα που το ξανασκέφτομαι μου φαίνεται λίγο ατυχές το παράδειγμα, όμως κάπως έτσι έχουν τα πράγματα. Ίσως θα ήμασταν πιο κοντά στην πραγματικότητα αν μιλούσαμε κάποιον καλοκαιρινό για χορό με «βραδινή ενδυμασία» όπου όμως όλοι, λόγω, ας πούμε της υπερβολικής ζέστης, με λινά παντελόνια και πουκαμισάκια.

Και μόνος εσύ περιφέρεσαι με φράκο ιδροκοπώντας, καυγαδίζοντας μάλιστα με τη γυναίκα σου που σου λέει ότι έπρεπε να την ακούσεις και να ντυθείς με κάτι πιο ελαφρύ. Όχι, κατ’ ανάγκη με σορτσάκι και πέδιλα όπως κάποιοι άλλοι, αλλά πάντως πιο σπορ!

Τέλος πάντων, με τις μεταφορές χάσαμε την ουσία του θέματός μας. Που είναι… ποιο; Ότι απείλησες γυναίκα σου -ενώπιον όλων των καλεσμένων- με διαζύγιο, αν δεν φύγει από τον χορό εκείνη τη στιγμή, για να πάει να αλλάξει και να βάλει κάτι πιο επίσημο, ώστε να σε «υποστηρίζει» ενδυματολογικά.

Δεν το έκανε! Σε αγνόησε και συνέχισε να διασκεδάζει, αμέριμνη και αδιάφορη για την τρομερή απειλή που ξεστόμισες εις επήκοον όλων. Κι εσύ τι έκανες; Δεν σηκώθηκες καν να φύγεις από τον χορό. Κορόιδο είσαι; Να χάσεις τους μεζέδες το τζάμπα ποτό και τη διασκέδαση; Σφύριξες για λίγο αδιάφορα και το κατάπιες, ελπίζοντας πως θα ξεχαστεί γρήγορα, όπως και άλλες ανοησίες σου.

Κάπως έτσι δεν σας φάνηκε και η αντίδραση –αν μπορούμε να χαρακτηρίσουμε μ’ αυτό τον τρόπο τη χαζομάρα- του Πάνου Καμμένου, στο λάθος που έκανε κ. Μουζάλας, λάθος τόσο ανθρώπινο που το έχει διαπράξει ακόμα και ο θεϊκός Πάνος;

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Το διόρθωσε, μωρέ, ο άνθρωπος!

Βάζοντας την ουρά στα σκέλια, όπως έκανε και σε τόσες άλλες περιπτώσεις, μόνο και μόνο για να εξακολουθήσει να αποτελεί πολύτιμο κυβερνητικό εταίρο, «αποζημιωμένο» με την διόλου ευκαταφρόνητη θέση του υπουργού Εθνικής Άμυνας.

Δεν είπαμε όμως ακόμη πού ακριβώς βρίσκεται η αντίφαση.

Ούτε τώρα θα το κάνουμε, αφού θέλω πριν να μοιραστώ μαζί σας μια σοβαρή υποψία που έχω. Δεν υπάρχει κάτι σ’ αυτή την ιστορία που σας κάνει κι εσάς να πιστεύεται ότι του κυρίου Μουζάλα δεν του ξέφυγε κατά λάθος η κουβέντα;

Έχω τη σοβαρή υποψία ότι κάτι πήγε να προκαλέσει με τη χρήση του ονόματος «Μακεδονία», αλλά δεν του βγήκε και έτσι είναι υποχρεωμένος να παραμείνει στη θέση του. Βλέπετε, η αξιοπρέπειά του δεν του επιτρέπει να παρατήσει από μόνος του το πόστο του σε μια τόσο κρίσιμη στιγμή.

Από την άλλη όμως εμένα μου φαίνεται πολύ ταλαιπωρημένος με όλες αυτές τις ευθύνες και τις αντίστοιχες δυσκολίες που αντιμετωπίζει. Χάρη θα του κάνανε αν (έπιανε το κόλπο με το κατά λάθος όνομα και) δεχόταν την παραίτησή του.

Και απαλλαγμένος και δικαιωμένος! Τι καλύτερο για έναν άνθρωπο που στενάζει κάτω από το βάρος των ευθυνών του. Πέρασε όμως η ώρα. Αύριο οι αντιφάσεις.

 

Ατυχία!

160318 ΞΕΠΕΡΑΣΜΕΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Σε καιρό κρίσης...

Από φίλο, υπάλληλο καταστήματος που ειδικεύεται στην κινητή τηλεφωνία, έμαθα για την τεράστια ουρά προεγγραφών που υπήρχε, προκειμένου κάποιοι να προμηθευτούν πρώτοι κάποιο νέο τηλέφωνο.

Μιλάμε για ένα μοντέλο με τιμή πάνω από 800 ευρώ, από τις δυνατότητες του οποίου ένας κοινός χρήστης θα αξιοποιήσει μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό. Το υπόλοιπο; Απλώς θα το πληρώσει, όπως κάνουμε με όλα τα προϊόντα νέας τεχνολογίας που αγοράζουμε.

Τι το μεμπτό υπάρχει σε όλο αυτό; Τίποτα! Όποιος έχει να πληρώνει ας κάνει ό,τι τραβάει η ψυχή του. Οι υπόλοιποι ας κάνουμε τους υπεράνω. Τι σημαίνει όμως έχω και πληρώνω; Σημαίνει απλώς μπορώ να διαθέσω το ποσόν που θα μου ζητήσουν στο ταμείο;

Όχι, βέβαια. Το ερώτημα είναι τι ποσοστό των συνολικών χρημάτων μου αποτελεί αυτό το ποσό. Με άλλα λόγια, από πού αλλού κόβω ή τι άλλο στερούμαι, προκειμένου να αποκτήσω κάτι που θα είναι αποκλειστικά για επίδειξη;

Από τον ίδιο φίλο, ας πούμε, έμαθα και κάτι άλλο. Ότι οι περισσότεροι αγοραστές αυτού του νέου μοντέλου δεν πλήρωσαν οι ίδιοι την αγορά τους. Ήταν «με τα λεφτά των άλλων», συνήθως δώρο από κάποιο πολύ αγαπημένο πρόσωπο.

Πώς το κατάλαβε ότι ήταν πολύ αγαπημένο; Από την αξία του δώρου. Αφού έτσι πάνε αυτά τα πράγματα. Όσο περισσότερο αγαπάμε κάποιον (μην πάει ο νους σας στο πονηρό, ας πούμε… το παιδί μας), τόσο πιο ακριβά δώρα τού κάνουμε.

Αυτό, με τη σειρά του, θεωρεί ότι το αγαπούν πιο πολύ εκείνοι που του αγοράζουν τα ακριβότερα πράγματα. Και όχι μόνο τους ανταποδίδει την αγάπη αυτή, αλλά και τους επιτρέπει να την εκφράζουν συχνότερα, ζητώντας όλο και περισσότερα, όλο και πιο ακριβά δώρα.

Πού πάει όλο αυτό το πράγμα; Είπαμε. Για ένα σωρό ανθρώπους, δυστυχώς και για πάρα πολλά παιδιά, είσαι… ό,τι τηλέφωνο κρατάς. Ακόμη κι αν δεν έχεις πέντε ευρώ να του βάλεις μια κάρτα, ώστε να μπορείς να τηλεφωνήσεις, αν χρειαστεί ανάγκη.

Το άλλο πουλάκι:

Πού χρησιμοποιούνται τα τηλέφωνα.

Από τη στιγμή που έγιναν αντικείμενα ευρείας χρήσης, τα περίφημα «έξυπνα» (πόσο έξυπνα;) τηλέφωνα πιστεύω ότι χρησιμοποιούνται για να ζούμε μέσα από αυτά. Μια εικονική ζωή που αποτελεί υποκατάστατο της αληθινής.

Πάρτε για παράδειγμα ένα κοινωνικό γεγονός, ας πούμε μια συναυλία. Την καλύτερη στιγμή, τότε που η συναυλία φτάνει στο απόγειό της, θα εμφανιστούν μπροστά σου ένα σωρό μικρές οθόνες. Οι κάτοχοί τους θα πάψουν να «βιώνουν» τη συναυλία, αλλά θα την παρακολουθούν μέσα από το κινητό τους τηλέφωνο.

Στόχος; Να μπορέσουν να… αποδείξουν σε κάποιους άλλους ότι ήταν κι αυτοί εκεί, ότι έζησαν την εμπειρία. Την έζησαν όμως; Ή μήπως το μόνο που έζησαν ήταν η καταγραφή εκείνης της εμπειρίας, η προσπάθεια να γίνει σωστά η λήψη, η σκέψη τού πώς θα αντιδράσουν οι άλλοι, όταν δουν την ανάρτηση ή λάβουν το βιντεάκι.

Για το οποίο ισχύει ένα παράδοξο. Ενώ ο προορισμός του είναι, υποτίθεται, να καταγράψει τη στιγμή προκειμένου να την «κρατήσει», στην πραγματικότητα καθίσταται τόσο επίκαιρο και προσωρινό, όσο ο χρόνος μέχρι… την επόμενη λήψη.

Έγραφε τις προάλλες ένας γνωστός δημοσιογράφος ότι, όταν προσπάθησε να αρχειοθετήσει τις ψηφιακές φωτογραφίες που είχε συγκεντρώσει σε διάφορους σκληρούς δίσκους, διαπίστωσε ότι ήταν αρκετές χιλιάδες από κάθε ταξίδι του. Έτσι τα παράτησε και οι φωτογραφίες θα μείνουν για πάντα χωρίς να τις έχει δει προσεκτικά ούτε ο ίδιος.

Δεν έγραψε όμως πόσες στιγμές από τα ταξίδια του «έχασε», προσπαθώντας να τις… «κρατήσει» μέσα από αυτές τις χιλιάδες πόζες. Όταν το μυαλό σου βρίσκεται συνεχώς στο τι και πώς από όσα κάνεις ή βλέπεις θα καταγράψεις, τότε το απολαμβάνεις όσο… απολαμβάνει το σεξ ένας πορνοστάρ κατά το γύρισμα μιας σκηνής.

Η αλήθεια είναι ότι είμαστε και λίγο… επαρχιώτες. Αυτό φαίνεται από πολλά κουσούρια μας, θα περιοριστώ όμως στο συγκεκριμένο. Τα «έξυπνα» τηλέφωνα δημιουργήθηκαν όχι για να κάνεις το κομμάτι σου στις παρέες, αλλά για να εξυπηρετούν πολύ συγκεκριμένες ανάγκες ανθρώπων σε άλλες κοινωνίες.

Ας πούμε των κατοίκων στις μεγαλουπόλεις της Ιαπωνίας ή των ΗΠΑ. Όπου, χωρίς ένα τέτοιο τηλέφωνο, κυριολεκτικά δεν μπορείς να κάνεις βήμα. Αυτό σε ενημερώνει αυτόματα από το πού ακριβώς βρίσκεσαι, πού κάνει στάση και σε πόσα λεπτά το κοντινότερο μέσο μαζικής μεταφοράς, μέχρι το πού θα βρεις γιατρό ή φαρμακείο, πού θα φας, τι ταινία παίζει ο κοντινότερος κινηματογράφος και τι έκπτωση έχουν τα καταστήματα εκεί γύρω που σε ενδιαφέρουν.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Τι να το κάνεις ένα τέτοιο πανάκριβο τηλέφωνο στη Δράμα;

Αφήστε που και εκεί, οι πιο… προχωρημένοι άνθρωποι έχουν αρχίσει να κουράζονται από τα τηλέφωνά τους. Τόση εξυπνάδα ποιος την αντέχει; Οι συνεχείς ενημερώσεις και οι εφαρμογές που κατεβαίνουν αυτόματα, οι ειδοποιήσεις για άσχετα μηνύματα και οι πρόσφατες αναρτήσεις φίλων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης άρχισαν να καταδυναστεύουν τους κατόχους τέτοιων τηλεφώνων.

Η νέα τάση, λοιπόν, είναι τα παλιά καλά κινητά που απλώς κάνουν και δέχονται κλήσεις ή sms! Και που η μπαταρία, στα μοντέλα που κυκλοφορούν τώρα, κρατά περισσότερο από έναν μήνα! Στη χειρότερη περίπτωση, οι άνθρωποι χρησιμοποιούν ένα «έξυπνο» κινητό όταν είναι στη δουλειά τους, ενώ τον υπόλοιπο χρόνο προτιμούν ένα «κουτό»!

Έτσι, σας ενημερώνουμε για να είστε μέσα στη νέα τάση. 

 Επαρχιωτισμός!

160317 ΕΠΑΞΙΟΝ-2

Το ένα πουλάκι:

Ας το πιάσουμε, λοιπόν, από την αρχή.

Το αντικείμενο της διδακτορικής διατριβής του Αλέξη Τσίπρα, ο τίτλος, να πούμε, θα μπορούσε να ήταν «Σύγκρουση επιθυμίας και πραγματικότητας».

Βασική υπόθεση εργασίας του «επιστήμονα» ήταν πως, κάτω από ειδικές συνθήκες, όρους και προϋποθέσεις, από μια τέτοια σύγκρουση εκείνη που θα βγει ζημιωμένη είναι η πραγματικότητα.

Η διατριβή περιλάμβανε δύο σημαντικότατες επιμέρους υποθέσεις εργασίας. Η πρώτη έλεγε πως μια μικρή και χρεοκοπημένη χώρα μπορεί να επιβάλει τους όρους της στους δανειστές της και αυτοί να τους δεχτούν, εάν τους απειλήσει καταλλήλως.

Η υπόθεση αυτή μπορεί να συνοψισθεί στη φράση «θα σκίσουμε τα μνημόνια και θα είναι μέρα μεσημέρι». Η πειραματική εφαρμογή απέδειξε πως η υπόθεση αυτή δεν ισχύει, αφού όχι μόνο μεσημέρι δεν ήταν, αλλά τα μνημόνια απέκτησαν και τρίτο αδελφάκι.

Η δεύτερη υπόθεση δεχόταν πως αρκεί… το πέταγμα μιας πεταλούδας στην Ελλάδα για να προκαλέσει επικίνδυνη καταιγίδα στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα και στις κεφαλαιακές επενδύσεις ανά τον πλανήτη.

Και αυτή η υπόθεση είχε τη χαρακτηριστική φράση η οποία θα μπορούσε να την αποδώσει συνοπτικά: «Εμείς θα βαράμε το ζουρνά και οι αγορές θα χορεύουν». Κι εδώ, επίσης, η πειραματική εφαρμογή απέδειξε πως κάτι τέτοιο δεν ισχύει, αφού οι αγορές μοιάζουν να μη χαμπαριάζουν από ζουρνά. Κι εμείς όμως το ίδιο.

Είπαμε και χθες πως μια επιστημονική εργασία δεν χάνει καθόλου από το κύρος της -απεναντίας- αν αποδείξει πως ό,τι εξέλαβε ως υπόθεση εργασίας δεν ισχύει. Εξάλλου, η «εις άτοπον απαγωγή» αποτελεί αποδεικτική μέθοδο από τα χρόνια του Ευκλείδη. Το μεγάλο κέρδος για την οικονομική επιστήμη είναι ότι «τώρα ξέρουμε» πως αυτά δεν ισχύουν.

Τώρα ξέρουμε πως, αν συγκρουστούν η πραγματικότητα με την επιθυμία, το κεφάλι που θα ανοίξει θα είναι εκείνο της επιθυμίας. Θα μου πείτε και χρειαζόταν ολόκληρη διατριβή, μάλιστα με πειραματική έρευνα σε πραγματικές συνθήκες, για να το καταλάβουμε αυτό; Έτσι προχωράει, φίλοι μου, η επιστήμη.

Θυμίζω ότι κάποτε οι επιστήμονες αναρωτιούνταν και πειραματίζονταν για να δουν τι θα συμβεί αν στερήσουμε το οξυγόνο από ένα πειραματόζωο ή τι θα πάθει αν του κόψουμε το κεφάλι. Όλα στην επιστήμη είναι υπό διαρκή αμφισβήτηση και όλα χρήζουν πειραματικής απόδειξης.

Το άλλο πουλάκι:

Αρκεί να ξέρεις να εκτιμάς τα αποτελέσματα.

Όχι να κάνεις σαν εκείνον τον επιστήμονα της ιστορίας που, αφού έκοψε και τα τέσσερα πόδια του βατράχου και το ζώο πλέον δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στην εντολή «πήδα», κατέληξε στο συμπέρασμα πως «ο βάτραχος χωρίς πόδια είναι κουφός»!

Ας συνεχίσουμε όμως, για να δούμε και άλλα στοιχεία που αποδεικνύουν πως το «İzmir Ekonomi Üniversitesi» καθόλου τυχαία δεν προχώρησε στην αγόρευση του πρωθυπουργού μας σε επίτιμο διδάκτορά του.

Η εργασία του Αλέξη Τσίπρα και πρωτότυπη ήταν και τη διεθνή εμπειρία αξιοποίησε και τη βιβλιογραφία των σημαντικότερων επιστημόνων του είδους έλαβε σοβαρά υπόψη της.

Ας ξεκινήσουμε από την πρωτοτυπία.

Δεν σας λέει τίποτε η φράση «πρώτη φορά»; Θεωρώ ότι από μόνη της μπορεί να αποδείξει το στοιχείο της πρωτοτυπίας του επιστημονικού εγχειρήματος. Μάλιστα, όπως επιβάλλεται από τη διεθνή επιστημονική πρακτική, ο ερευνητής δεν επαναπαύτηκε στην πρώτη πειραματική απόδειξη, αλλά επεκτάθηκε και σε μια «δεύτερη πρώτη φορά», προκειμένου να μην υπάρχει παραμικρή δυνατότητα παρερμηνείας των ευρημάτων του.

Όσον αφορά την αξιοποίηση της διεθνούς εμπειρίας, θεωρώ πως η εργασία του Αλέξη Τσίπρα έλαβε σοβαρότατα υπόψη της τόσο το παράδειγμα της Αργεντινής, όσο και εκείνο της Βενεζουέλας του Τσάβες και του Μαδούρο.  

Επιπλέον, ακολούθησε (προσπάθησε να ακολουθήσει) τη συμβουλή του τραγουδιού «είναι κι αλλού πορτοκαλιές, Σαμιώτισσα, που κάνουν πορτοκάλια», όμως γρήγορα κατάλαβε πως σαν τα πορτοκάλια των… Εσπερίδων, τα χρυσά μήλα της καθ’ ημάς Δύσης, δεν υπάρχουν αλλού.

Ας δούμε όμως και το σημείο της βιβλιογραφίας. Νομίζω ότι η διατριβή του Αλέξη Τσίπρα συμπεριέλαβα ό,τι πιο έγκριτο κυκλοφορεί στους επιστημονικούς κύκλους διεθνώς, από Βαρουφάκη, μέχρι Λαπαβίτσα.

Βέβαια, μη μπορώντας να κάνει διαφορετικά χρησιμοποίησε και Λαφαζάνη και Κωνσταντοπούλου (κυριολεκτικά χρησιμοποίησε και έτσι έθεσε εν αχρηστία), αφού μια διεπιστημονική προσέγγιση δίνει πάντοτε ιδιαίτερη βαρύτητα σε ένα πόνημα.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Πανάξια, λοιπόν, έλαβε τον τίτλο…

Και όσοι προσπάθησαν να ειρωνευτούν ευχόμενοι «άντε και διδάκτορας αγγλικής φιλολογίας» πιστεύω πως σήμερα, μετά την ανάλυση που κάναμε, θα ντρέπονται για τα σχόλιά τους. Τι περιμένεις όμως από ανθρώπους που δεν τους ενόχλησε όταν η άλλη, με βασικό πτυχίο νηπιαγωγού, γινόταν χειρουργός.

Τους ενοχλεί το διδακτορικό στις πολιτικές επιστήμες! Που κατακτήθηκε τόσο επάξια. Όχι όπως άλλα που «αγοράζονται»…

Τι, δεν το ξέρετε; Ρίξτε ένα ψάξιμο στο διαδίκτυο να δείτε πόσες εταιρίες υπάρχουν που αναλαμβάνουν, με «απολύτως λογικές τιμές» να σου ετοιμάσουν τη διδακτορική σου διατριβή, χωρίς να κουραστείς καθόλου.

Και ο Αλέξης, που με τόσα ξενύχτια και τόσες πολύωρες (17ωρες και βάλε) διαπραγματεύσεις κατάφερε να ολοκληρώσει τη διατριβή του αμφισβητείται.

Πώς είπατε; Δεν την ολοκλήρωσε ακόμη και γι’ αυτό η αναγόρευσή του θεωρείται βεβιασμένη;

Όχι, ρε παιδιά. Φτάνει. Εμείς καταλάβαμε. Το πήραμε το μάθημά μας. Η διατριβή ολοκληρώθηκε. Εκτός αν εννοείτε τη νέα που ετοιμάζει και που τα πανεπιστήμια Ευρώπης και Μέσης Ανατολής διαγκωνίζονται ποιο θα προλάβει να τον αναγορεύσει διδάκτορα.

Στις Διεθνείς Σχέσεις!

 Άμα το έχεις…

160316 ΕΠΑΞΙΟΝ-1

Το ένα πουλάκι:

Άξιος!

Σε αντίθεση με πολλούς άλλους που είδαν με μισό μάτι και σχολίασαν ειρωνικά την αγόρευση του πρωθυπουργού μας (είναι όλης της χώρας) σε επίτιμο διδάκτορα Πολιτικής Οικονομίας από το «İzmir Ekonomi Üniversitesi», εγώ τον συγχαίρω.

Χαίρομαι δηλαδή μαζί του, γιατί, πρέπει να το ομολογήσουμε, ο Αλέξης Τσίπρας το χάρηκε ιδιαιτέρως. Όσο για την κακία που εξέφρασαν κάποιοι, ότι δηλαδή αποδέχτηκε τίτλο από ιδιωτικό Πανεπιστήμιο, θα τους πω ότι κάνουν λάθος.

Το «İzmir Ekonomi Üniversitesi» δεν είναι από εκείνα τα «κακά» ιδιωτικά πανεπιστήμια που έχουμε στο νου μας, όταν αγωνιζόμαστε εναντίον τους, γκρεμίζοντας σχολές και χτίζοντας καθηγητές. Πρόκειται βέβαια για νομικό πρόσωπο ιδιωτικού (αυτό μας τα χαλάει λίγο) δικαίου, ανήκει όμως στο Εμπορικό Επιμελητήριο της Σμύρνης.

Δηλαδή στον Λαό (αλήθεια, και στην Τουρκία ο λαός γράφεται με κεφαλαίο;) της Σμύρνης, αφού οι… εμπόροι, με εξαίρεση ίσως τους μεγαλέμπορους, τους λαθρέμπορους, τους δουλεμπόρους και άλλα σύνθετα, είναι και αυτοί κομμάτι του Λαού.

Εξάλλου, πρόκειται για ένα πανεπιστήμιο που παρέχει υψηλότατο επίπεδο σπουδών (όχι δηλαδή όπως τα «κακά» ιδιωτικά, που κοιτάνε μόνο να σου πάρουν τα λεφτά και να υπηρετούν το κεφάλαιο), γεγονός που φαίνεται και από το κύρος του διδακτικού προσωπικού, των διδακτόρων δηλαδή που επιλέγει.

Είμαι βέβαιος πως οι εξυπνάκηδες που αντέδρασαν με ειρωνικά σχόλια τού τύπου «άντε, να του δώσουν και την έδρα Capital Controls», δεν έχουν ιδέα από διδακτορικά. Δεν ξέρουν τι είναι μια διδακτορική διατριβή, πώς πραγματοποιείται και πώς προάγει την επιστήμη. Ωστόσο, αρκούσε να το γκουγκλάρουν για να καταλάβουν τη σημασία του πράγματος.

Μια διδακτορική διατριβή πρέπει να έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, κάποια από τα οποία είναι κοινά σε όλα τα πανεπιστήμια του κόσμου. Πρέπει, ας πούμε να εμπεριέχει το στοιχείο πρωτοτυπίας, οπωσδήποτε την εγκυρότητα μιας επιστημονικής έρευνας (επιστημονικής, όχι έρευνας… αγοράς), αλλά και να κρίνεται άξια προς δημοσίευση, επειδή προάγει την επιστήμη και θεωρείται ενδιαφέρουσα για την επιστημονική κοινότητα.

Από ποιους «κρίνεται» ως προς τα χαρακτηριστικά της και «θεωρείται» πρωτότυπη, ενδιαφέρουσα και άξια προς δημοσίευση μια διατριβή; Κι εδώ υπάρχουν διαφορές, συνήθως όμως από μια επιτροπή έγκριτων και έμπειρων καθηγητών του πανεπιστημίου στο οποίο εκπονεί τη διατριβή του ο υποψήφιος διδάκτορας.

Το άλλο πουλάκι:

Ελάτε να δούμε την αγόρευση μέσα από αυτό το πρίσμα.

Να σκεφτούμε, δηλαδή, αν η «διατριβή», του Αλέξη Τσίπρα είναι πρωτότυπη, ενδιαφέρουσα και προάγει την επιστήμη της Πολιτικής Οικονομίας.

Για να πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά, θα πρέπει πρώτα να σκεφτούμε τι είναι η Πολιτική Οικονομία, πράγμα που επίσης φαίνεται να αγνοούν όσοι υποστηρίζουν πως οι Τούρκοι διαθέτουν χιούμορ και το αποδεικνύουν με  την αγόρευση του Αλέξη σε διδάκτορα αυτής της επιστήμης.

Από το 1755, όταν ο Ζαν Ζακ Ρουσσώ έγραψε στον πέμπτο τόμο της «Εγκυκλοπαίδειας» (και δημοσίευσε τρία χρόνια αργότερα) το περίφημο άρθρο του με τίτλο «Λόγος Περί Πολιτικής Οικονομίας» κύλισε πολύ νερό στο αυλάκι αυτής της οικονομικής επιστήμης.

Ως αντικείμενο της Πολιτικής Οικονομίας θεωρείται «η σχέση και η αλληλεπίδραση μεταξύ πολιτικών και οικονομικών θεσμών και διαδικασιών». Εξετάζει δηλαδή με ποιο τρόπο τα διάφορα πολιτικά συστήματα, μέσα από τους κρατικούς θεσμούς και τη νομοθεσία, κατανέμουν τον πλούτο που παράγεται σε μια χώρα.

Και αντίστροφα όμως. Με ποιους τρόπους τα οικονομικά συμφέροντα, ατομικά, συντεχνιακά, ταξικά κ.λπ. επιδρούν στο πολιτικό σύστημα και επηρεάζουν όχι μόνο συγκεκριμένες πολιτικές αποφάσεις, αλλά και τον τρόπο διακυβέρνησης μιας χώρας γενικότερα.

Εσείς τι λέτε; Σε αυτόν τον τομέα, ήταν μικρή η προσφορά του Αλέξη Τσίπρα; Πριν απαντήσετε, να θέσω υπόψη σας μία ακόμη παράμετρο: Μια επιστημονική έρευνα, μια διατριβή, μπορεί να θεωρηθεί αξιόλογη ακόμη και αν καταφέρει να αποδείξει πως δεν ισχύει εκείνο που εξέλαβε ως υπόθεση εργασίας.

Για να σας δώσω ένα παράδειγμα. Έστω ότι κάποιος επιστήμονας αποφασίζει να ερευνήσει τον ρόλο που παίζει ο παράγοντας διαιτησία στο ελληνικό πρωτάθλημα. Δέχεται ως υπόθεση εργασίας ότι τα πρωταθλήματα κερδίζονται με βοήθεια της… σφυρίχτρας. Αν από την έρευνά του αποδειχθεί ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει, αυτό δεν μειώνει σε καμία περίπτωση την αξία της εργασίας του.

Άλλα είναι τα κριτήρια (πρωτοτυπία, επιστημονική εγκυρότητα –τα είπαμε προηγουμένως) με βάση τα οποία θα κριθεί από τους ειδικούς και θα αξιολογηθεί.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Ελάτε, τώρα, να το ξαναδούμε.

Ας αγνοήσουμε σχόλια τού τύπου «Εμείς τον κάναμε διδάκτορα. Μιλάτε εσείς που τον κάνατε πρωθυπουργό;» και ας προσπαθήσουμε να σκεφτούμε με επιστημονικό τρόπο. Προήχθη, ναι ή όχι η Πολιτική Οικονομία, με την εργασία που εκπόνησε ο Αλέξης Τσίπρας όλα αυτά τα χρόνια;

Βοήθησε στο να κατανοήσουν, όχι μόνο οι πολιτικοί επιστήμονες, αλλά και οι απλοί πολίτες (άλλο ένα στοιχείο ενδεικτικό μιας αξιόλογης διατριβής) τις επιπτώσεις που έχουν στην καθημερινότητα διάφορες θεωρίες της πολιτικής οικονομίας;

Απέδειξε με τον πλέον επιστημονικό (πείραμα σε πραγματικές συνθήκες) τρόπο ότι είναι άλλες οι ικανότητες που απαιτούνται για τις πολιτικές και οικονομικές αναλύσεις καφενείου και άλλες εκείνες που πρέπει να διαθέτει κάποιος για να χωρίσει δυο γαϊδουριών άχυρα;

Δεν μας φτάνει ο χρόνος. Αύριο μια πιο εμπεριστατωμένη αξιολόγηση με καθαρά επιστημονικά κριτήρια.

 

Μας… αναγνώρισαν, δηλαδή μας πήραν χαμπάρι!

160315 ΣΑΡΑΚΟΣΤΙΑΝΟΝ

Το ένα πουλάκι:

Αλληλοπεριχώρηση.

Δεν ξέρω πόσο οικεία σάς είναι η λέξη την οποία χρωστάμε στη θεολογία και τους πατέρες της εκκλησίας. Ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός λέει για τα πρόσωπα της Αγίας Τριάδος «κιρναμένων ώσπερ των φύσεων, ούτω δη και των κλήσεων και περιχωρουσών εις  αλλήλας τω λόγω της συμφυΐας».

Για δε τη θεία και ανθρώπινη φύση του Ιησού, ο Ιωάννης ο Δαμασκηνός λέει ότι «διά της σαρκώσεως ενούνται αι δύο φύσεις και περιχωρούσιν εν αλλήλαις, η δε περιχώρησις εκ της θεότητος γίνεται».

Τα κατανοούμε όλα αυτά; Προφανώς όχι. Εξάλλου, αν τα κατανοούσαμε, δεν θα μιλούσαμε για δόγμα και για πίστη, δηλαδή (τυφλή) εμπιστοσύνη, αλλά για επιστημονική αλήθεια που αντέχει στη βάσανο του πειραματισμού, της απόδειξης και της επαλήθευσης. Σημασία έχει να κατανοήσουμε την έννοια της αλληλοπεριχωρήσεως.

Αν ανοίξουμε, λοιπόν, ένα λεξικό στο λήμμα, θα διαβάσουμε:

(γενικότ.) η ύπαρξη τού ενός μέσα από τον άλλον ή μέσα στον άλλον (χωρίς να χάνει το πρόσωπο του, την ιδιαιτερότητα του, χωρίς να αφομοιώνεται ο ένας από τον άλλον)…

Ας κρατήσουμε αυτή την εικόνα, της ύπαρξης μέσα από τον άλλο, χωρίς όμως να χάνεται κανενός η ιδιαιτερότητα.

Μέσα από τον άλλο, όχι απλώς μαζί του. Η αλληλοπεριχώρηση, δηλαδή, δεν έχει να κάνει με τη γνωστή στάθμιση των δικαιωμάτων, όταν αυτά έρχονται σε σύγκρουση.

Θα μου πείτε τι θέλω και τα σκέφτομαι όλα αυτά χρονιάρες μέρες; Θα σας εξηγήσω. Μου ήρθαν καθώς απολάμβανα τον σαββατιάτικο καφέ με την παρέα στην αποκριάτικη λιακάδα.

Μου ήρθαν καθώς κοντέψαμε να μαλώσουμε για τη χρησιμότητα των «εθίμων» και τον τρόπο «αναβίωσης» κάποιων από αυτά.

Αφορμή για κουβέντα και σκέψη (αυτή είναι η συνήθης σειρά) μάς έδωσε η χορευτική παρέλαση ενός συλλόγου με παραδοσιακές στολές και γαϊτανάκια.

Το άλλο πουλάκι:

Είναι αλήθεια ότι μας έβαλε στο κλίμα της ημέρας.

Δεν ξέρω, βεβαίως, πόσο «παραδοσιακό» ή πόσο έθιμο είναι το γαϊτανάκι για την περιοχή μας, αλλά αυτό δεν έχει καμιά σημασία. Ήταν ένα αποκριάτικο δρώμενο που έδωσε ζωντάνια κι έβγαλε την πόλη από τη ρουτίνα του Σαββάτου.

Τότε, προς τι η γκρίνια;

Α, η γκρίνια είναι απαραίτητο συστατικό κάθε σχολιασμού. Πάντοτε θα βρεθεί ο γκρινιάρης που θα επισημάνει κάτι στραβό, κάτι που δεν είναι όπως ακριβώς θα το έκανε ο ίδιος, κάτι που του χαλάει τη συνολική εικόνα.

Να επισημάνω εδώ ένα στοιχείο πολύ χαρακτηριστικό της εύκολης και ανέξοδης κριτικής, αυτής δηλαδή που ευδοκιμεί στα καφενεία. Ενώ έχουμε μπροστά μας μια συνολική προσπάθεια, πιανόμαστε από τη λεπτομέρεια και σχολιάζουμε το πώς θα μπορούσε να ήταν λίγο διαφορετική.

Είναι όμως πολύ ανέντιμο το να μη συγχαίρεις τον άλλο για το συνολικό του έργο, αλλά να ψάχνεις να βρεις κάτι που σου φαίνεται λάθος για να γκρινιάξεις. Σαν να σου παραθέτουν ένα τέλειο δείπνο με καταπληκτικά πιάτα και εξαιρετικό κρασί κι εσύ να σχολιάζεις πως κάποιο από τα ορεκτικά δεν «έδενε» με τα υπόλοιπα.

Βρέθηκε, λοιπόν, ο γκρινιάρης το πρωί του Σαββάτου για να σχολιάσει την ταλαιπωρία που τραβούν οι οδηγοί που κινούνται εκείνη τη στιγμή στην πόλη, καθώς ένας από τους κεντρικότερους δρόμους είχε κλείσει εξαιτίας του δρώμενου.

Μάλιστα εκνευρίστηκε έντονα όταν η πορεία σταμάτησε για αρκετή ώρα στη διασταύρωση Εθνικής Αμύνης, Βεργίνας και Ζερβού και ο χορός που στήθηκε εκεί εμπόδιζε την κυκλοφορία των αυτοκινήτων:

«Γιατί θα πρέπει αυτή τη στιγμή ο άλλος, στο Ωδείο ή στο Διοικητήριο, να ταλαιπωρείται, επειδή εσύ θέλεις να κάνεις το κέφι σου; Ανέβα στην πλατεία και χόρευε μέχρι το πρωί. Γιατί θα πρέπει να κλείνεις και τους δρόμους της πόλης;» ήταν το επιχείρημα του γκρινιάρη.

Δυστυχώς, δεν έχει απολύτως άδικο. Δεκαετίες τώρα έχει γίνει άγραφος νόμος. Όταν εγώ διασκεδάζω, όταν διαμαρτύρομαι, όταν γιορτάζω ή αγωνίζομαι, όταν πενθώ ή θυμάμαι, πρέπει να… συμπάσχουν μαζί μου και άλλοι. Αν είναι δυνατόν, ολόκληρη η πόλη.

Και ένα τρίτο πουλάκι:

Έντονο το στοιχείο της αυθαιρεσίας.

«Καπαρώνω» την κεντρική πλατεία, βάζω τα μεγάφωνα στη διαπασών, κλείνω τους δρόμους μπροστά από το σπίτι μου, κάνω πορείες μέσα από το κέντρο, καταλαμβάνω πεζοδρόμια και γεμίζω πανό και αφίσες τον τόπο…

Και, καλά τις καθιερωμένες γιορτές και επετείους. Τι γίνεται με τα αυθόρμητα, τα ξαφνικά και τα απρογραμμάτιστα; Τι φταίνε οι υπόλοιποι να συνεορτάζουν ή να συμπάσχουν μαζί μου, στα καλά καθούμενα;

Στο σημείο αυτό της κουβέντας μπήκε η ιδέα της αλληλοπεριχώρησης. Όχι απλώς να περιορίζω την άσκηση των δικαιωμάτων μου, χωρίς να την καταργώ, προκειμένου να μην καταργηθούν, αλλά απλώς να περιοριστούν κάπως και εκείνα του «άλλου». Αυτό είναι… στάθμιση.

Το δύσκολο είναι να… υπάρχω μέσα από τον άλλο -να νοηματοδοτείται η ύπαρξή μου από τη δική του-, σεβόμενος όμως πλήρως την ιδιοπροσωπία του. Πρωτίστως, δηλαδή, να τον σκέφτομαι, να προσπαθώ να τον καταλάβω, να αναγνωρίζω τις ανάγκες του ή μάλλον στις ανάγκες του τις δικές μου ανάγκες.

Να μην επιδιώκω να τον κάνω σαν εμένα, να μην τον υποχρεώνω να σκέφτεται, να ζει, να εορτάζει ή να πενθεί, να διασκεδάζει ή να διαμαρτύρεται όπως εγώ. Να του δίνω χώρο, τον δικό μου χώρο, κάνοντας ένα βήμα πίσω, δηλαδή να τον συγχωρώ. (Βλέπετε, οι ρίζες των λέξεων…)

Κάπως έτσι κύλησε η κουβέντα και τα ξανασκέφτηκα όλα αυτά τώρα, στο ξεκίνημα της Μεγάλης Σαρακοστής.

Καλή Σαρακοστή!